III SA/Gd 375/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. J. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 375/16 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewody z dnia 15 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 2 listopada 2016 r. referendarz sądowy odmówił J. J. przyznania prawa pomocy w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 15 lutego 2016 r. Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie referendarza sądowego. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę, które uprawomocniło w dniu 22 lutego 2017 r., tj. w dniu wydania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OZ 175/17, oddalającego zażalenie skarżącego. Pismem z dnia 7 marca 2017 r. J. J. wystąpił ponownie o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie sporządzenia i doręczenia mu odpisów dokumentów z akt sprawy. Wniosek został uzupełniony przez złożenie przez skarżącego formularza urzędowego PPF (wpływ w dniu 9 maja 2017 r.). Postanowieniem z dnia 17 maja 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy uznając, że przyznanie prawa pomocy stało się zbędne. Wskazał przy tym, że postępowanie w sprawie jego skargi zostało prawomocnie zakończone. W dniu 24 maja 2017 r. J. J. wniósł sprzeciw od ww. postanowienia referendarza o umorzeniu postępowania. Twierdził w uzasadnieniu, że jego wniosek został potraktowany arbitralnie, gdyż z oświadczenia o stanie majątkowym i zaświadczenia z Aresztu Śledczego w W. jednoznacznie wynika brak możliwości opłacenia przez niego kosztów sądowych w całości. Jego warunki zdrowotne są złe i przemawiają za przyznaniem pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia lub utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W ocenie Sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne o ile trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania – jeżeli strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OZ 776/12 wskazano, że "przez określenie "tok postępowania", zawarte w art. 243 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia" oraz że "stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd" i nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r. odrzucił skargę J. J. w przedmiotowej sprawie, z uwagi na nie uiszczenie wpisu sądowego. W związku z tym, że postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 175/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego, postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi uprawomocniło się w dniu 22 lutego 2017 r. Nie ulega wątpliwości, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 7 marca 2017 r. przez zwolnienie od kosztów sądowych ( w zakresie sporządzenia i doręczenia odpisów dokumentów z akt sprawy ) został złożony w sytuacji, w której przed złożeniem tego wniosku prawomocnie zostało zakończone postępowanie w niniejszej sprawie. Uznać więc należy, że z tą chwilą przestał ciążyć na stronie obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, w związku z czym - w świetle cytowanego wyżej art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. - procedowanie w sprawie prawa pomocy stało się zbędne (zob. np. postanowienie NSA: z dnia 24 maja 2016 r. I GZ 332/16). Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).