III SA/Gd 375/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-09-11

Skład orzekający: Adam Osik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego podlega umorzeniu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego podlega umorzeniu, ponieważ rozpoznanie takiego wniosku staje się zbędne. Prawo pomocy może być przyznane stronie w toku postępowania, aż do jego prawomocnego zakończenia. Po tym terminie, merytoryczne rozpoznanie wniosku jest możliwe jedynie w przypadku, gdy dotyczy on zainicjowania postępowań nadzwyczajnych mających na celu wzruszenie prawomocnych orzeczeń.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy po tym, jak jego skarga na decyzję Wojewody została odrzucona, a postanowienie o odrzuceniu skargi uprawomocniło się po oddaleniu zażalenia przez NSA. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie sporządzenia odpisów dokumentów oraz ustanowienia adwokata do wniesienia skarg nadzwyczajnych i skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy uznał, że wniosek został złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania, co czyni jego rozpoznanie zbędnym.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia 15 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 2 listopada 2016 r. referendarz sądowy odmówił J. J. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na opisaną wyżej decyzję. Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 r. utrzymał postanowienie referendarza sądowego w mocy. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę w niniejszej sprawie. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 22 lutego 2017 r., tj. w dniu wydania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OZ 175/17, oddalającego zażalenie skarżącego. W dniu 10 sierpnia 2017 r. (wpływ do Sądu w dniu 21 sierpnia 2017 r.) skarżący po raz kolejny wniósł o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie sporządzenia i doręczenia mu odpisów dokumentów z akt sprawy, a ponadto o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata "do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu II instancji i skargi o wznowienie postępowania od tegoż wyroku oraz skargi na przewlekłość postępowania (art. 87 kpc ma zastosowanie) w tym skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 13.01.17". Wniosek został uzupełniony w terminie przez złożenie przez skarżącego formularza urzędowego PPF (wpływ w dniu 7 września 2017 r.). Zgodnie z treścią art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny w każdym stadium postępowania sądowego, aż do zakończenia sprawy prawomocnym orzeczeniem - wyrokiem lub postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 498). Wniosek skarżącego z dnia 10 sierpnia 2017 r. został złożony w sytuacji, w której przed złożeniem tego wniosku prawomocnie zostało zakończone postępowanie w niniejszej sprawie. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez Sąd i nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OZ 776/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Merytoryczne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w takiej sytuacji byłoby możliwe wyłącznie w przypadku, w którym wnioskodawca wniosek taki składałby w celu zainicjowania postępowań nadzwyczajnych mających prowadzić do ewentualnego wzruszenia prawomocnych orzeczeń zapadłych w niniejszym postępowaniu. Treść rozpatrywanego wniosku nie daje podstaw do stwierdzenia, aby celem skarżącego było zainicjowanie tego typu postępowań. Skarżący wskazał, że opisane przez niego nadzwyczajne postępowania (ze skargi o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem czy o wznowienie postępowania) miałyby dotyczyć "wyroku Sądu II instancji", jednak wyrok taki w niniejszej sprawie nie został wydany. Z kolei skarga kasacyjna nie służy skarżącemu od żadnego z orzeczeń zapadłych w niniejszej sprawie, zaś wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2017 r. odrzucającego skargę zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2017 r. Również wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisów z akt sprawy, wobec prawomocnego zakończenia postępowania, nie dotyczy żadnego z postępowań mogących mieć bezpośredni związek z dochodzeniem przez stronę jej praw w prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wszystkie wyżej wskazane okoliczności stanowią - w świetle cytowanego wyżej art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - podstawę do stwierdzenia, że rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 sierpnia 2017 r., uzupełnionego przez złożenie formularza urzędowego PPF w dniu 7 września 2017 r., stało się zbędne a postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu. Jak przewiduje bowiem art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z uwagi na powyższe referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło