III SA/Gd 375/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. J. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 września 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 375/16 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewody z dnia 15 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 2 listopada 2016 r. referendarz sądowy odmówił J. J. przyznania prawa pomocy w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 lutego 2016 r. nr [...]. Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie referendarza sądowego. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę w przedmiotowej sprawie. Uprawomocnienie tego postanowienia nastąpiło w dniu 22 lutego 2017 r., tj. w dniu wydania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OZ 175/17, oddalającego zażalenie skarżącego. Pismem z dnia 7 marca 2017 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy, a następnie, referendarz sądowy w dniu 17 maja 2017 r. umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy uznając, że stało się zbędne. Wskazał przy tym, że postępowanie w sprawie ze skargi J. J. zostało prawomocnie zakończone. Postanowienie referendarza zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. W dniu 12 lipca 2017 r. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie przyznania J. J. prawa pomocy, a sąd utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2017 r. Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednak i tym razem referendarz sądowy postanowieniem z dnia 11 września 2017 r. umorzył postępowanie. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek ten został złożony, gdy prawomocnie zostało zakończone postępowanie w niniejszej sprawie. W świetle zatem art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy stało się zbędne. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza bowiem, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez Sąd i nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OZ 776/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Wnioskodawca wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego wnosząc o jego zmianę zgodnie z treścią jego wniosku. Utrzymywał, że jego zła sytuacja zdrowotna i zawiłość sprawy powinny skłonić Sąd do przyznania adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny w każdym stadium postępowania sądowego, aż do zakończenia sprawy prawomocnym orzeczeniem - wyrokiem lub postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 498). Wniosek skarżącego z dnia 10 sierpnia 2017 r. (data wpływu do Sądu – 21 sierpnia 2017 r.) został złożony w sytuacji, w której przed złożeniem tego wniosku prawomocnie zostało zakończone postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r. odrzucił bowiem skargę J. J. w przedmiotowej sprawie, z uwagi na nie uiszczenie wpisu sądowego. W związku z tym, że postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 175/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego, ww. postanowienie Sądu pierwszej instancji uprawomocniło się w dniu 22 lutego 2017 r. Uznać należy, że z tą chwilą przestał ciążyć na stronie obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, w związku z czym - w świetle cytowanego wyżej art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. - procedowanie w sprawie prawa pomocy stało się zbędne (zob. np. postanowienie NSA: z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt I GZ 332/16). W tych okolicznościach Sąd w pełni popiera stanowisko referendarza sądowego, że rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy z 10 sierpnia 2017 r. stało się zbędne, a postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy należało umorzyć. Jak przewiduje art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W odniesieniu do sprzeciwu Sąd zauważa, że samo twierdzenie o prawie do wniesienia nadzwyczajnych środków zaskarżenia od orzeczeń kończących postępowanie administracyjne w sprawie nie stanowi przesłanki do przyznania prawa pomocy przez przyznanie adwokata. Ani z wniosku złożonego na formularzu PPF, ani z treści sprzeciwu nie można przyjąć, że celem złożenia wniosku jest otrzymanie pomocy przy uruchomieniu nadzwyczajnych środków zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto Sąd zważył, że skarżący jeszcze przed prawomocnym odrzuceniem skargi dwukrotnie składał wnioski o przyznanie prawa pomocy (formularze PPF z dnia 21 kwietnia 2016 r. oraz z dnia 31 sierpnia 2016 r.) i oba zostały załatwione odmownie z uwagi na nienadesłanie dokumentów i oświadczeń niezbędnych do oceny sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. Mimo złożenia sprzeciwów powyższe postanowienia zostały utrzymane w mocy przez Sąd. Przy wszystkich dalszych wnioskach oraz sprzeciwach skarżący nie wskazał na dodatkowe informacje lub dokumenty pozwalające na odmienną ocenę wniosków o prawo pomocy. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.