III SA/Gd 377/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 19 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia 30 sierpnia 2011 r. Starosta cofnął D. S. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, T wydane w dniu 11 grudnia 2004 r. (dokument nr [...]) i nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 104, art. 107, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że na podstawie wniosku Prokuratora Rejonowego w K. wszczęto postępowanie w przedmiocie skierowania D. S. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia 12 lutego 2010 r. strona została skierowana na przedmiotowe badania. Strona jednak nie poddała się badaniom i w konsekwencji decyzją z dnia 19 kwietnia 2010 r. organ cofnął jej uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, T. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy S. K. decyzją z dnia 7 grudnia 2010 r., nr [...] skierował stronę na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 15 marca 2011 r. w sprawie nr [...]. Strona jednak nie poddała badaniom lekarskim, których termin wykonania upłynął z uwagi na uprawomocnienie się decyzji organu odwoławczego, co upoważnia do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Organ podkreślił, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia strony i powstaje obawa, że może ona zagrażać bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 19 kwietnia 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5. Z akt sprawy wynika, że decyzja o skierowaniu strony na badania lekarskie stała się ostateczna. Mimo twierdzeń strony, że nie otrzymała ona decyzji organu odwoławczego, organ podkreślił, że decyzja ta została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Z uwagi na fakt, że strona nie poddała się badaniom lekarskim zaistniała przesłanka do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, określona w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b powoływanej ustawy. D. S. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że uniemożliwiono mu wykonanie badań. Twierdził, że nie było podstaw do kierowania go na badania i padł ofiarą przemocy psychicznej ze strony Policji, która m.in. zabrała mu prawo jazdy. Wskazał, że nie otrzymał decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2011 r. Jego zadaniem decyzje organów obu instancji o skierowaniu na badania są nieważne, gdyż jest osobą zdrową. Ponadto przez 22 lata posiada prawo jazdy i nie spowodował żadnego zagrożenia w ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2012 r., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 30 sierpnia 2011 r. cofającą D. S. uprawnienia do kierowania pojazdami. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.) zwanej dalej ustawą. Zgodnie z tym przepisem - decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5. Natomiast z kolei art. 122 ust. 1 ustawy przewiduje, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega: 1) osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy; 2) osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia; 3) kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli: a) uczestniczy w wypadku drogowym, w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, b) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu; 4) kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia; 5) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy; 6) kandydat na instruktora lub egzaminatora osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że decyzja poddana w niniejszej sprawie kontroli sądowej ma charakter aktu związanego. Zastosowany w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy tryb stwierdzający oznacza, że przepis ten nakłada na wskazany w nim organ obowiązek wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, jeśli zachodzi przesłanka polegająca na niepoddaniu się badaniu lekarskiemu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 września 2011 r., w sprawie sygn. akt II SA/Ke 406/11, lex 965346). Zaniechanie wydania decyzji w takiej sytuacji należałoby zakwalifikować jako naruszenie przez organ ciążącego na nim obowiązku. Poza sporem w niniejszej sprawie było, że Starosta decyzją z dnia 7 grudnia 2010 r., nr [...] skierował skarżącego na badanie lekarskie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 marca 2011 r., nr [...] (okoliczność bezsporna). Ponadto jak wynika z akt administracyjnych decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2011 r., nr [...] jest decyzją prawomocną. Wbrew stanowisku skarżącego, została ona skutecznie doręczona stronie w trybie przepisu art. 44 k.p.a. (vide: potwierdzenie odbioru przesyłki wraz z kopertą w aktach administracyjnych sprawy nr [...]). Bezspornym było, że skarżący nie poddał się badaniu lekarskiemu. Okoliczność ta została potwierdzona przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego (jak i we wniesionej skardze). Skarżący po otrzymaniu w dniu 26 maja 2011 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień, poinformował organ, że nie otrzymał decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Był przekonany, że "SKO nie wydało jeszcze decyzji i pismo Starosty będące skierowaniem mnie na badanie lekarskie jeszcze się nie uprawomocniło". Niemniej już z treści doręczonego zawiadomienia jednoznacznie wynikało, że decyzja ta została wydana. Organ bowiem podniósł, że w dniu 21 marca 2011 r. otrzymał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie. Zatem w dacie otrzymania zawiadomienia, skarżący wiedział, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną przez niego decyzję. Mimo to, skarżący nie poddał się badaniom lekarskim. Należy zauważyć, że odnośnie terminu, w którym strona winna zgłosić się na badania lekarskie, to brak jest w tym zakresie ustawowej regulacji (termin nie występuje ani w przepisie art. 122, ani w art. 140 ustawy). Nie jest to termin prawa materialnego, po upływie którego organ automatycznie cofa uprawnienie. Organ winien również badać każdy przypadek indywidualnie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2012 r. w sprawie sygn. akt I OSK 275/11, pub. Legalis). Można tu dodać, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wskazano, że osoba skierowana na badania jest zobowiązana się im poddać w terminie 30 dni, a nie poddanie się badaniom jest podstawą do cofnięcia uprawnień. Powołano się przy tym na rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz.15). Termin 30-dniowy określa załącznik do powyższego rozporządzenia zawierającego wzór decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. W okolicznościach niniejszej sprawy upływ terminu 30-dniowego niewątpliwe nastąpił. Jak podniesiono już wyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2011 r. jest prawomocna (z dniem 7 maja 2011 r. upłynął termin do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku). W dniu 30 sierpnia 2011 r. została natomiast wydana decyzja o cofnięciu uprawnień. W tym okresie czasu (ponad trzech miesięcy) skarżący nie poddał się badaniom lekarskim (nie uczynił tego po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień ani w okresie późniejszym). Brak jest też podstaw do uznania, aby wykonanie tych badań było niemożliwe. Ponadto jak wskazano w uzasadnieniu decyzji cofającej uprawnienia w świetle zgromadzonej dokumentacji istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia strony i powstaje obawa, że może ona zagrażać bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Podsumowując w zaistniałej sytuacji organ był nie tylko upoważniony ale zobligowany do cofnięcia skarżącemu uprawnień. Słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że cofnięcie uprawnień ma charakter prewencyjny i zabezpieczający, a ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko na tym, aby otrzymywały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia ale także kontrolował czy nie utraciły one tych warunków (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 2028/06, lex 453989). Stan zdrowia kierowcy jest okolicznością mogącą podlegać zmianom i względy bezpieczeństwa ruchu wymagają instrumentów prawnych, pozwalających weryfikować stan zdrowia osoby legitymującej się uprawnieniami. Podsumowując, Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd ocenił skargę jako bezzasadną i uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy, nie naruszają prawa w sposób uzasadniający wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.