III SA/Gd 383/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 5 lutego 2020 r., nr (...) w przedmiocie nagrody rocznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 18 grudnia 2019 r., nr (...). Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 5 lutego 2020 r., nr (...), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 18 grudnia 2019 r., nr (...), odmawiającą M.M. wypłaty nagrody rocznej. Z ustaleń faktycznych przyjętych przez organy obu instancji wynika, że M.M. wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2019 r. zwrócił się o wypłatę nagrody rocznej za okres 10 miesięcy pełnienia służby w Policji w roku kalendarzowym 2018. Został on przyjęty do służby w Policji w dniu 12 kwietnia 2016 r. zaś z dniem 1 listopada 2018 r. przeniesiono go do pełnienia służby w Służbie Ochrony Państwa zgodnie z porozumieniem między Komendantem Służby Ochrony Państwa a Komendantem Głównym Policji z dnia 17 października 2018 r. w sprawie przeniesienia funkcjonariusza Policji do pełnienia służby w Służbie Ochrony Państwa. Organy policyjne orzekające w sprawie uznały, że w zaistniałej sytuacji to Komendant Służby Ochrony Państwa powinien orzec o przyznaniu skarżącemu nagrody rocznej związanej zarówno ze służbą w SOP jak i w Policji. Komendant Wojewódzki Policji uznał za słuszne przyjęcie stanowiska, że przełożony, o którym mowa w art. 110 ust. 13 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 161 ze zm.), zwanej dalej ustawą, lub ustawą o Policji, nie jest uprawniony do przyznania nagrody rocznej za okres pełnionej służby w Policji w roku kalendarzowym, w którym następuje przeniesienie funkcjonariusza Policji do dalszego pełnienia służby w Służbie Ochrony Państwa. Funkcjonariusz przeniesiony do Służby Ochrony Państwa zachowuje ciągłość służby, a zatem służba w Policji w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przeniesienie do Służby Ochrony Państwa musi być traktowana równorzędnie ze służbą w Służbie Ochrony Państwa. Zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2019r. poz. 111), zwanego dalej rozporządzeniem, Komendant Służby Ochrony Państwa określając okres służby i staż funkcjonariusza, uznaje je za równorzędne i przyjmuje odpowiednio, że jeden dzień służby i stażu w Policji odpowiada jednemu dniowi służby i stażu w Służbie Ochrony Państwa. Organ podkreślił również § 13 powyższego rozporządzenia, w myśl którego Komendant Służby Ochrony Państwa, określając należności pieniężne o charakterze jednorazowym lub przysługujące za dany okres, uważa je za zrealizowane, jeżeli w czasie pełnienia służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych funkcjonariusz otrzymał należności pieniężne przysługujące z tego samego tytułu. Uposażenie funkcjonariusza z tytułu służby w SOP oraz nagroda roczna podlegają odpowiedniemu zmniejszeniu, jeżeli za ten sam okres funkcjonariusz nabył prawo do uposażenia z tytułu służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych. Z powyższego przepisu, zdaniem Komendanta, jednoznacznie wynika, że kompetencje do przyznania bądź odmowy przyznania należności pieniężnych z tytułu nagrody rocznej za 2018 rok M.M., przynależne są Komendantowi Służby Ochrony Państwa. Na podstawie art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 828) zwanej dalej ustawą o SOP, policjantowi przeniesionemu do Służby Ochrony Państwa przysługuje nagroda roczna za służbę pełnioną w roku kalendarzowym w Służbie Ochrony Państwa z uwzględnieniem okresu służby pełnionej w Policji, z uwagi na fakt, że służba ta winna być traktowana równorzędnie ze służbą w Służbie Ochrony Państwa. Inna wykładnia obowiązujących przepisów mogłaby prowadzić do pozbawienia prawa do nagrody rocznej funkcjonariusza Służby Ochrony Państwa za okres służby w Policji w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przeniesienie do służby w Służbie Ochrony Państwa. Komendant wskazał dodatkowo, że Naczelnik Wydziału I Zarządu i Służby Ochrony Państwa, pismem z dnia 13 września 2019 r. poinformował, że zgodnie z art. 174 ust. 1 ustawy o SOP nagroda roczna za 2018 rok została wypłacona M.M. w wysokości 1/12 otrzymanego w SOP uposażenia za 2018 r. Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do orzekania o nagrodzie rocznej, za część roku kalendarzowego 2018 wobec M.M., przez organy Policji. M.M. zaskarżył w całości powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 110 ust 1 i 3 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż nagroda roczna wypłacana jest funkcjonariuszom odchodzącym ze służby a nie funkcjonariuszom przenoszonym w trybie art 70 ustawy o SOP w sytuacji gdy katalog przesłanek uzasadniających wypłatę nagrody został zawarty w ust 3 w/w przepisu. - art. 110 ust 12 ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy przedmiotowy przepis ma zastosowanie jedynie jeżeli policjant w danym roku kalendarzowym pełnił służbę w różnych jednostkach organizacyjnych Policji, - § 13 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, iż dotyczy jedynie należności faktycznie wypłaconych, podczas gdy dotyczy on również świadczeń prawnie należnych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Natomiast stosownie do ust. 3 wskazanego przepisu policjant nabywa prawo do nagrody rocznej, jeżeli w danym roku kalendarzowym pełnił służbę przez okres co najmniej 6 miesięcy. Organem właściwym do wypłaty nagrody rocznej są przełożeni właściwi w sprawach mianowania policjantów na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk. Podniesiono w skardze, że przedmiotowy przepis stanowi rekompensatę za trudy i niebezpieczeństwo związane z ich codzienną służbą. Powiązane jest ono jednak nie tylko z faktycznym, ale i prawidłowym wykonywaniem służby w ciągu roku, a nie tylko istnieniem w tym czasie stosunku służbowego. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a") stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Na wstępie należy stwierdzić, że przeniesienie funkcjonariusza Policji do służby w Służbie Ochrony Państwa skutkuje zmianą dotychczasowych warunków stosunku służbowego na nowe (zmianie ulegają istotne elementy dotychczasowego stosunku służbowego, tj. podległość służbowa, miejsce pełnienia służby, stanowisko, itp.), przy czym zachowana pozostaje ciągłość stosunku służbowego jako takiego. Stanowisko to potwierdza treść art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, w którym określono w sposób enumeratywny przesłanki zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Nie przewidziano tam zwolnienia ze służby w drodze przeniesienia do służby w innej formacji. Bezspornie zatem, przeniesienie funkcjonariusza Policji do SOP nie łączy się ze zwolnieniem go z Policji w znaczeniu ustawowym. Przepis art. 70 ust. 4 ustawy o Służbie Ochrony Państwa stanowi, że funkcjonariusz m.in. Policji, przeniesiony do służby w Służbie Ochrony Państwa, zachowuje ciągłość służby. Oznacza to, iż w razie przeniesienia funkcjonariusza Policji do służby w SOP, mamy do czynienia z formalnym zachowaniem bytu prawnego tego samego stosunku prawnego – stosunku służbowego – pomimo zmiany podmiotu, na rzecz którego funkcjonariusz pełni służbę po przeniesieniu. Tym samym zachowanie ciągłości służby należy rozumieć także jako zachowanie dotychczasowych uprawnień nabytych podczas służby w poprzedniej formacji. Zgodnie z art. 110 ust. 1 i 3 ustawy o Policji, policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Nagroda roczna przysługuje, jeżeli policjant w danym roku kalendarzowym pełnił służbę przez okres co najmniej 6 miesięcy kalendarzowych. Okresy służby krótsze od miesiąca kalendarzowego sumuje się, przyjmując, że każde 30 dni służby stanowi pełny miesiąc kalendarzowy. Katalog sytuacji, w których nagroda roczna nie przysługuje policjantowi określa wyczerpująco art. 110 ust. 7 ustawy, zgodnie z którym nie przysługuje ona policjantowi w przypadku: 1) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 4; 2) popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego albo czynu, z powodu którego policjanta zwolniono ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4a i ust. 2 pkt 2 i 8; 3) popełnienia czynu, za który policjantowi wymierzono jedną z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 134 pkt 3-7; 4) zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1. Żadna z powyższych przesłanek w niniejszej sprawie nie występuje. Już z tej przyczyny rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącemu nagrody rocznej nie mnożna uznać za prawidłowe. Istotą sporu było bowiem ustalenie, czy wypłata nagrody rocznej policjantowi przeniesionemu do służby w SOP, za czas jego służby w Policji obciąża organy Policji czy SOP. Prawo do nagrody rocznej funkcjonariusz Policji nabywa w roku kalendarzowym, w którym pełnił on służbę. Świadczy o tym zwrot "za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna". Zatem z ostatnim dniem roku kalendarzowego funkcjonariusz nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości uzależnionej od długości okresu służby w tym roku kalendarzowym. Uprawnienia policjantów przenoszonych do służby w SOP określają przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 grudnia 2018r. w sprawie przenoszenia do służby w Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2019r. poz. 111). Z §13 tego rozporządzenia wynika, że Komendant SOP, określając należności pieniężne o charakterze jednorazowym lub przysługujące za dany okres, uważa je za zrealizowane, jeżeli w czasie pełnienia służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych funkcjonariusz otrzymał należności pieniężne przysługujące z tego samego tytułu. Uposażenie funkcjonariusza z tytułu służby w SOP oraz nagroda roczna podlegają odpowiedniemu zmniejszeniu, jeżeli za ten sam okres funkcjonariusz nabył prawo do uposażenia z tytułu służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych. Przepis ten stanowi szczególną regulację zmierzającą do uproszczenia rozliczeń finansowych w ramach budżetu, tak, aby w kolejnej formacji nie wypłacać tej części należności pieniężnych, prawo do których policjant nabył w dotychczasowej formacji. Regulacja ta, uwzględniając ciągłość służby przewidzianą w art. 70 ust. 4 ustawy o SOP, wprowadza zasadę proporcjonalności wypłaty nagrody rocznej, wskazując, że zmniejszenie (czyli proporcjonalne wypłacenie nagrody rocznej) funkcjonariuszowi z tytułu służby w SOP ma być odpowiednie do okresu, za który funkcjonariusz nabył prawo do uposażenia z tytułu służby w dotychczasowych jednostkach organizacyjnych. Całościowa i zapewniająca spójność interpretacja omówionych wyżej regulacji ustawowych oraz przepisów wykonawczych wskazuje, że o ile były funkcjonariusz Policji nabył prawo do nagrody rocznej, będąc już funkcjonariuszem SOP (w rozumieniu art. 70 ust. 4 ustawy o SOP), to nagroda roczna wypłacana jest mu w stosownej części za okres faktycznej służby w Policji przez właściwy organ Policji, a w części związanej ze służbą w SOP przez Komendanta SOP. Zatem, biorąc pod uwagę, że za rok 2018 skarżący nabył prawo do nagrody rocznej w Policji w określonej wysokości, związanej z okresem pełnienia przez niego służby w tej formacji, to przysługuje mu wypłata wskazanego świadczenia pieniężnego od organu Policji. Trudno, co do zasady zaakceptować sytuację, w której funkcjonariusz Policji przeniesiony do SOP, powołując się na ciągłość służby z art. 70 ust. 4 ustawy o SOP, będzie występował do obecnego przełożonego o realizację należnych z tytułu służby w Policji uprawnień. Byłoby to rozwiązanie nieracjonalne i niecelowe, zwłaszcza z punktu widzenia uwarunkowań budżetowych wiążących służbę funkcjonariusza z przysługującym mu w konkretnym czasie uposażeniem. Niekwestionowane było to, że skarżący nabył prawo do nagrody rocznej przewidzianej w ustawach pragmatycznych obu służb – w art. 110 ustawy o Policji i art. 174 ustawy o SOP. Słuszne było stanowisko organu SOP, który wypłacił skarżącemu świadczenie związane z okresem jego służby w tej formacji. W pozostałym zakresie prawo skarżącego do nagrody rocznej za 2018 r., związane z jego służbą w Policji powinno zostać zrealizowane przez właściwy organ tej formacji w terminie zakreślonym w art.110 ust. 9 ustawy o Policji. Przedstawiona powyżej ocena prawna zbieżna jest ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyrokach z dnia 19 czerwca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2722/19 oraz z dnia 13 marca 2020r. sygn.. akt II SA/Wa 2166/19 (Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl) Uznając zatem, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego art.110 ust. 7 ustawy o Policji, poprzez odmowę przyznania skarżącemu nagrody rocznej pomimo braku którejkolwiek z wyczerpującego katalogu przesłanek określonych w tym przepisie Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135 p.p.s.a.