III SA/Gd 386/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Bożeny Kiecol sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia 30 grudnia 2008 r. Prezydent Miasta na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym skierował K. W. na badanie lekarskie. W uzasadnieniu organ podał, że z uzyskanej opinii sądowo- psychiatrycznej wynika, że w/w cierpi na chorobę psychiczną, której objawy zdradza pod postacią zespołu urojeniowego i wymaga leczenia psychiatrycznego w warunkach ambulatoryjnych. W odwołaniu od tej decyzji K. W. wniósł o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wskazując, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych i faktycznych rozpatrzenia sprawy. Zaskarżona decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 czerwca 2009 r. W podstawie prawnej organ przywołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 5, § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu swej decyzji organ powołując się na opinię sądowo -psychiatryczną sporządzoną w dniu 30 czerwca 2008 r. przez biegłego sądowego z zakresu psychiatrii przy Sądzie Okręgowym - lek. med. A. G. podał, że wynika z niej, iż K. W. cierpi na chorobę psychiczną, której objawy zdradza pod postacią zespołu urojeniowego i wymaga leczenia psychiatrycznego w warunkach ambulatoryjnych. Organ stwierdził, że co prawda z opinii wynika, że odwołujący się nie zdradza istotnych zaburzeń psychicznych, jest sprawny intelektualnie, nie ma zaburzeń świadomości, a także brak u niego objawów lęku psychotycznego, niepokoju, czy pobudzenia, które mogą prowadzić do czynów impulsywnych, to jednak wynika z niej też, że nie można do końca przewidzieć jego zachowań i wykluczyć zachowań agresywnych, co czyniło zasadnym skierowanie K. W. na badanie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ odwoławczy stwierdził, że stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu, a od dyspozycji psychofizycznej kierowcy w dużym stopniu zależy bezpieczeństwo ruchu. Stan zdrowia osoby chorej psychicznie może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Z uwagi na nasuwające się zastrzeżenia co do stanu zdrowia K. W. organ miał obowiązek skierować go na badania lekarskie, bowiem jedynie takie badanie może wykazać istnienie, bądź brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ponadto organ wyjaśnił, że oddalenie wniosku Prokuratury z dnia 20 marca 2008 r. o leczenie psychiatryczne K. W. w zakładzie zamkniętym z uwagi na fakt, że ustalono, iż powinien być on leczony w warunkach ambulatoryjnych nie oznacza, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest bezprzedmiotowe. Do wniosku takiego nie prowadzi również treść zaświadczenia lekarskiego prof. dr hab. med. K. W. – G., bowiem podano w nim jedynie, że w dniu badania nie stwierdzono u badanego ostrych objawów psychotycznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego oraz procesowego. Skarżący stwierdził, że skoro prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne zostało umorzone, a Prokurator odstąpił od kierowania go na dalsze leczenie psychiatryczne, to nie ma formalnoprawnych przyczyn do prowadzenia postępowania w sprawie. Skarżący podniósł, że w opinii, na której organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie wskazano, że skarżący "nie zdradza istotnych zaburzeń psychicznych, jest sprawny intelektualnie i nie ma zaburzeń świadomości" oraz że "ryzyko nieprzewidywalnych zachowań jest znikome", wobec czego stanowisko organów administracji wydaje się być zbyt daleko idące i nadgorliwe, a skoro treść opinii jest niejednoznaczna, powinna być zweryfikowana przez innego specjalistę. Skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podniósł również, że przy badaniu przesłanki z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy nie wystarczy ustalenie, że występują jakiekolwiek wątpliwości co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Organ musi posiadać rzetelne, zgodne z prawdą informacje dotyczące stanu zdrowia osoby, która ma być poddana badaniu, a w przypadku skarżącego różni specjaliści odmiennie ocenili jego stan zdrowia. Skarżący wskazał również, że z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r. wynika, że na badanie lekarskie można skierować osobę w przypadku istnienia nasuwających się zastrzeżeń co do stanu jej zdrowia, które muszą być potwierdzone na skutek wiarygodnej informacji, a podstawą wydania decyzji mogą być tylko przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem, co w ocenie skarżącego nie ma miejsca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane w oparciu o treść art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz.908 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Wydane jako akt wykonawczy do tej ustawy rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15), zwane dalej "rozporządzeniem", w § 2 ust. 5 wskazuje, że starosta może wydać skierowanie na badania lekarskie osobie, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Przepisy ustawy nie określają, jakie konkretne zdarzenia czy okoliczności mogą spowodować nasunięcie się zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi jedynie, że badaniu podlega kierujący pojazdem w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia, bez szczegółowego ich określenia. Organ w decyzji wydanej w oparciu o przywołany przepis ustawy wskazuje, z jakich przyczyn uznał konkretny przypadek za nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W sprawie niniejszej wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego sygnalizował organowi prokurator, który przedłożył organowi odpis opinii sądowo- psychiatrycznej z dnia 30 czerwca 2008 r., sporządzonej w sprawie o sygn. akt [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy, a dotyczącej skarżącego. Sprawa ta dotyczyła skierowania skarżącego na leczenie psychiatryczne. Z wnioskiem wystąpił Prokurator Rejonowy z uwagi na działanie skarżącego - m.in. spowodowanie niekontrolowanego wypływu gazu. Na potrzeby tego postępowania sporządzona została opinia sądowo- psychiatryczna przez biegłego sądowego z zakresu psychiatrii przy Sądzie Okręgowym A. G. Wynika z niej, że skarżący zdradza objawy choroby psychicznej pod postacią przewlekłego zespołu urojeniowego. Ma on usystematyzowane urojenia dotyczące prześladowania przez służby specjalne i poza nimi nie zdradza istotnych zaburzeń psychicznych, jak też zaburzeń świadomości. Z uwagi na istnienie urojeń prześladowczych i ksobnych czuje się zagrożony, wobec czego nie można do końca przewidzieć jego zachowań i wykluczyć działań agresywnych. Treść tej opinii nasunęła organom zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, co spowodowało skierowanie skarżącego na badanie lekarskie, bowiem stan zdrowia osoby chorej psychicznie może spowodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Stanowisko takie, w ocenie Sądu, jest zasadne. Istnienie opinii lekarskiej stwierdzającej u skarżącego konkretne schorzenie spowodował-zasadnie - powstanie zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego i jego skierowanie na badanie lekarskie w celu stwierdzenia, że u skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem lub że takich przeciwwskazań brak. Wskazać należy, że biegły nie wykluczył możliwości wystąpienia u skarżącego zachowań agresywnych jako obrony przed prześladowcami. Nie można wykluczyć, że skarżący poczuje potrzebę obrony podczas prowadzenia pojazdu, wobec czego z treści opinii wynika także wiarygodna informacja o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącego, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów ( § 2 ust. 5 rozporządzenia). W tej sytuacji w ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że wypełniona została dyspozycja przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wobec czego skierowanie skarżącego na badanie lekarskie było uprawnione i miało oparcie w przepisach prawa. Organy nie mogą samodzielnie dokonywać wiążącej oceny stanu zdrowia kierującego pojazdem, mogą jedynie, na skutek zastrzeżeń co do jego stanu, kierować na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. O tym, czy u skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem lub że takich przeciwwskazań brak powinno rozstrzygnąć badanie lekarskie, na które skarżący został skierowany. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy umorzenie postępowania karnego, o którym nadmienia w skardze skarżący, bowiem brak podstaw do prowadzenia innego postępowania nie oznacza automatycznie bezprzedmiotowości postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie. Niezasadne są w ocenie Sądu także zarzuty skargi dotyczące potrzeby weryfikacji treści opinii biegłego A. G. przez innego specjalistę - z uwagi na treść zaświadczenia lekarskiego wydanego przez prof. W.- G. i dr n. med. J. Sz. - z których wynika, iż nie stwierdzono u skarżącego ostrych objawów psychotycznych. Organ wyjaśnił, że zaświadczenie prof. W. – G. dotyczyło tylko stanu skarżącego w konkretnym dniu. Drugie z zaświadczeń nie było przedmiotem oceny przez organy, bowiem skarżący uzyskał je już po wydaniu decyzji przez organy obu instancji, lecz w nim także nie stwierdzono u skarżącego zaburzeń lub objawów psychopatologicznych - w konkretnym dniu, tj. w dniu wystawienia zaświadczenia. Nie można w tej sytuacji mówić o rozbieżnościach w ocenie stanu zdrowia skarżącego dokonanych przez różnych specjalistów. Organy ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, uzyskały w ocenie Sądu rzetelne informacje dotyczące stanu zdrowia skarżącego, które w ich ocenie nasunęły zastrzeżenia do stanu zdrowia skarżącego, mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając skargę za bezzasadną, oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.