III SA/Gd 387/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-09-11

Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Alina Dominiak, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy uczelni prawidłowo ustaliły kwotę aktualnego miesięcznego dochodu netto skarżącej i pozostałych członków rodziny, dzieląc dochody uzyskane w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki przez liczbę pełnych miesięcy przepracowanych, zamiast przez liczbę miesięcy, w których dochód był uzyskiwany?
Ratio decidendi
Organy uczelni naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie aktualnego miesięcznego dochodu netto skarżącej i jej matki. Zastosowana przez organy praktyka dzielenia dochodów uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki przez liczbę pełnych miesięcy przepracowanych, zamiast przez liczbę miesięcy, w których dochód był faktycznie uzyskiwany, jest niezgodna z art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto, organy nie przedstawiły w uzasadnieniach decyzji sposobu wyliczenia dochodów i poszczególnych jego składników, co uniemożliwia weryfikację prawidłowości ich ustaleń.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania studentce V. S. stypendium socjalnego w roku akademickim 2024/2025. Organy uczelni uznały, że średni miesięczny dochód na członka rodziny skarżącej przekracza próg dochodowy uprawniający do świadczenia. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu, wskazując na odmienne wyliczenia. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 20 marca 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej z dnia 7 listopada 2024 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi V. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 20 marca 2025 r. nr FS/OKS/WF/2024/2025/22 w przedmiocie stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej z dnia 7 listopada 2024 r. nr 11877. Decyzją z dnia 7 listopada 2024 r. Uczelniana Komisja Stypendialna Uniwersytetu Gdańskiego (dalej: "Komisja Stypendialna", "organ I instancji"), na podstawie art. 86-88 oraz art. 92- 95 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm., dalej: "p.s.w.n.") oraz § 5-7 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Gdańskiego (dalej: "Regulamin"), odmówiła przyznania V. S. (dalej: "skarżąca") stypendium socjalnego w roku akademickim 2024/2025. Organ I instancji ustalił aktualny miesięczny dochód netto każdego z członków trzyosobowej rodziny skarżącej. Na podstawie załączonych do wniosku dokumentów (oświadczeń skarżącej, jej brata i matki, zaświadczeń o wysokości osiągniętych dochodów w 2023 r. z urzędu skarbowego, ZUS oraz od pracodawcy matki, wyroku sądu orzekającego o alimentach na rzecz skarżącej i jej brata) przyjął, że aktualny miesięczny dochód netto uzyskiwany przez skarżącą wynosi 4.304,68 zł, przez jej brata – 2.035,22 zł, zaś przez matkę – 3.809,01 zł. Średni miesięczny dochód na członka rodziny skarżącej wynosi zatem 3.382,97 zł. Natomiast zgodnie z § 3 pkt 3 Regulaminu próg dochodu na osobę w rodzinie uprawniający do ubiegania się o stypendium socjalne wynosi 1.570,50 zł. Skarżąca wniosła odwołanie. W ocenie skarżącej organ I instancji nieprawidłowo ustalił średni miesięczny dochód na członka rodziny. Skarżąca wskazała, że w złożonym oświadczeniu o dochodzie podała, że jej dochód roczny wyniósł 16.618,70 zł (tj. 1.384,89 zł miesięcznie), jej brat (student) osiągnął dochód roczny w wysokości 22.622,66 zł (tj. 1.885,22 zł miesięcznie), zaś roczny dochód jej matki z wynagrodzenia za pracę wyniósł 5.300,73 zł (tj. 441,72 zł miesięcznie). Miesięczny dochód przypadający na członka rodziny wynosi zatem 1.237,28 zł i nie przekracza progu dochodowego uprawniającego do przyznania jej stypendium socjalnego. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przyznanie jej stypendium w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim za I i II semestr roku akademickiego 2024/2025 oraz wypłaty świadczenia za miesiące od października 2024 r. do stycznia 2025 r. wraz z dodatkiem świątecznym. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Gdańskiego (dalej: "Odwoławcza Komisja Stypendialna", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 20 marca 2025 r. utrzymała decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy ustalił, że na dochód rodziny skarżącej składa się: 1/ aktualny miesięczny dochód netto skarżącej w wysokości 4.304,68 zł, tj. dochód skarżącej uzyskany za 2024 r., podzielony na cztery miesiące (przy czym za pierwszy w pełni przepracowany miesiąc przyjęto wrzesień) i powiększony o kwotę 150 zł z tytułu otrzymywanych alimentów, 2/ aktualny miesięczny dochód netto brata skarżącej w wysokości 1.985,22 zł (z uwzględnieniem kwoty 100 zł z tytułu otrzymywanych alimentów), 3/ aktualny miesięczny dochód netto matki skarżącej w wysokości 3.809,01 zł. Średni miesięczny dochód na członka rodziny skarżącej wynosi 3.366,30 zł i przekracza próg dochodu uprawniający w roku akademickim 2024/2025 do otrzymywania stypendium socjalnego, który wynosi 1.570,50 zł. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając ponownego rozpatrzenia jej wniosku i przyznania stypendium socjalnego. Skarżąca wskazała, że z dokumentów załączonych do wniosku wynika, że łączny miesięczny dochód brutto trzyosobowej rodziny wynosi 3.382,97 zł, tj. 1.127,66 zł brutto miesięcznie. Skarżąca powołała się na art. 88 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n., zgodnie z którym łączne dochody rodziny dzieli się przez liczbę osób w rodzinie. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła o jej oddalenie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dla potrzeb ustalenia progu dochodowego organ, zgodnie z oświadczeniem skarżącej, przyjął dochody uzyskane w 2023 r. przez skarżącą, jej brata i matkę. Następnie przedstawił sposób wyliczenia aktualnego dochodu netto każdego z członków rodziny skarżącej. Wskazał, że brat skarżącej jest studentem Uniwersytetu [...], pracuje oraz otrzymuje alimenty. Z zaświadczenia z urzędu skarbowego wynika, że w 2023 r. osiągnął przychód nieopodatkowany w wysokości 22. 622,66 zł netto, co po podzieleniu na dwanaście miesięcy daje kwotę 1855,22 zł netto. Dodatkowo na mocy wyroku sądu otrzymuje alimenty w kwocie 150 zł netto miesięcznie. Miesięczny dochód netto brata skarżącej wynosi zatem 2035,22 zł. Matka skarżącej rozpoczęła pracę w dniu 2 listopada 2023 r. W takim przypadku, zgodnie z przyjętą przez organy uczelni praktyką, opartą na art. 3 pkt 24 litera c) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 323 ze zm., dalej: "u.ś.r."), za aktualny uznaje się dochód za pierwszy w pełni przepracowany miesiąc. W niniejszej sprawie jest to grudzień 2023 r. Zgodnie z zaświadczeniem od pracodawcy za grudzień 2023 r. matka skarżącej osiągnęła dochód w kwocie 3.809,01 zł netto. Wcześniejsze dochody matki skarżącej w 2023 r. zostały uznane za utracone w rozumieniu przepisów u.ś.r. Skarżąca rozpoczęła pracę w dniu 14 sierpnia 2023 r., jako aktualny dochód netto organy przyjęły uzyskany przez nią w 2023 r. przychód nieopodatkowany w wysokości 16.618,70 zł oraz otrzymywane alimenty. Przychód podzielono na miesiące od września (pierwszy w pełni przepracowany miesiąc) do grudnia 2023 r. i przyjęto miesięczny dochód aktualny na poziomie 4.154,68 zł netto. Do kwoty tej doliczono kwotę 150 zł z tytułu otrzymywanych co miesiąc alimentów. Miesięczny dochód netto skarżącej wynosi zatem 4.304,68 zł. Wobec powyższego aktualny dochód netto rodziny skarżącej wyniósł 10.148,91 zł. Po podzieleniu na każdego z członków rodziny skarżącej aktualny miesięczny dochód netto wynosi 3.382,97 zł netto. W ocenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej dochód w rodzinie skarżącej został prawidłowo obliczony na podstawie art. 5 ust. 4b u.ś.r. w związku z art. 88 p.s.w.n. oraz postanowieniami Regulaminu. W piśmie procesowym złożonym w dniu 7 sierpnia 2025 r. skarżąca podniosła, że w celu ustalenia aktualnego miesięcznego dochodu netto wysokość dochodów osiągniętych przez każdego z członków jej rodziny w 2023 r. winna zostać podzielona na 12 miesięcy. Skarżąca kwestionuje kwotę aktualnego miesięcznego dochodu netto ustaloną przez organy uczelni. W ocenie skarżącej aktualny miesięczny dochód netto wyniósł 1.298,54 zł i nie przekroczył progu dochodowego określonego na poziomie 1.570,50 zł. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że takie same kryteria dochodowe dla potrzeb stypendium socjalnego zostały przyjęte na Uniwersytecie [...] i jej bratu takie świadczenie zostało przyznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, który w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania. Takie rozwiązanie zobowiązuje sąd do uwzględnienia wszystkich naruszeń prawa tak materialnego, jak i procesowego, które okazują się istotne dla wyniku indywidualnej sprawy, bez względu na treść skargi. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że naruszają one prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo ustaliły kwotę aktualnego miesięcznego dochodu netto skarżącej i pozostałych członków rodziny. Kwestią sporną jest sposób ustalenia kwoty aktualnego miesięcznego dochodu netto każdego z członków rodziny skarżącej. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.). Stosownie do art. 86 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n., student może ubiegać się o stypendium socjalne. Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej, o czym stanowi 86 ust. 2 p.s.w.n. Zasady przyznawania stypendium socjalnego zostały określone w art. 87 p.s.w.n. Wynika z niego, że stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej (ust. 1). W ust. 2 wskazano, że wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne nie przekracza 45% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego od dnia 1 stycznia roku poprzedzającego rok akademicki, na który przyznawane jest stypendium socjalne, na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 oraz z 2023 r. poz. 1667). Nadto, w szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości (ust. 3). Warunki przyznania stypendium socjalnego zostały określone w art. 88 ust. 1 p.s.w.n. Przepis ten stanowi, że wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z tym że przy jej ustalaniu uwzględnia się dochody osiągane przez: studenta, małżonka studenta, rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta, będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek (pkt 1) oraz nie uwzględnia się: świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1, art. 359 ust. 1 i art. 420 ust. 1, stypendiów otrzymywanych przez uczniów, studentów i doktorantów w ramach: funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, niepodlegających zwrotowi środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), umów międzynarodowych lub programów wykonawczych, sporządzanych do tych umów, albo międzynarodowych programów stypendialnych, świadczeń pomocy materialnej otrzymywanych przez uczniów na podstawie przepisów o systemie oświaty, stypendiów o charakterze socjalnym przyznawanych przez podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226, 232, 854, 858, 859 i 863) (pkt 2). Postanowienia Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Gdańskiego zawarte w Rozdziale 5. Stypendium socjalne i stypendium dla osób niepełnosprawnych określające zasady przyznawania stypendium socjalnego są tożsame z przepisami ustawy, zgodnie z art. 95 ust. 1 p.s.w.n. Zgodnie z § 3 ust. 3 Regulaminu miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 3 pkt 2a u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. W myśl art. 5 ust. 4a u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (w rozpoznawanej sprawie w okresie poprzedzającym rok akademicki 2024/2025, tj. w roku 2023), ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Warto wskazać także na art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r., zgodnie z którym dochód oznacza po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, 340, 368, 620, 680 i 1022), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd decyzje odmowne organów uczelni zostały uzasadnione przekroczeniem przez rodzinę skarżącej kryterium dochodowego w wysokości 1.570,50 zł. Zdaniem organu I instancji średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł 3.382,97 zł, a organ odwoławczy przyjął, że wyniósł on 3.366,30 zł. Sąd uznał, że prawidłowe są ustalenia dokonane przez organ odwoławczy jedynie w zakresie dotyczącym aktualnego miesięcznego dochodu netto brata skarżącej. Z zaświadczenia z urzędu skarbowego wynika, że brat skarżącej w roku 2023 uzyskał przychody nieopodatkowane z tytułu umowy zlecenia w wysokości 22.622,66 zł, które następnie podzielono na 12 miesięcy (co daje kwotę 1.885,22 zł). Z oświadczenia z dnia 14 października 2024 r. złożonego przez brata skarżącej wynika, że uzyskiwał on dochody w całym roku kalendarzowym (rubryka "Data rozpoczęcia" nie została wypełniona). Brat skarżącej otrzymywał także alimenty w kwocie 100 zł miesięcznie. Tym samym aktualny miesięczny dochód netto brata skarżącej został prawidłowo przyjęty w kwocie 1.985,22 zł. Natomiast w odniesieniu do aktualnego miesięcznego dochodu netto skarżącej i jej matki organy uczelni obu instancji przyjęły je odpowiednio w kwocie 4.403,68 zł i 3.809,01 zł. Przy czym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano ogólnikowo, że dochód skarżącej został podzielony na cztery miesiące, gdzie wrzesień 2023 r. jest pierwszym w pełni przepracowanym miesiącem zgodnie z zadeklarowanymi informacjami zawartymi w oświadczeniu. Natomiast aktualny miesięczny dochód netto matki został ustalony zgodnie z przedstawionym zaświadczeniem od pracodawcy za grudzień 2023 r. Jednakże z uzasadnień obu kontrolowanych decyzji nie wynika, ani na jakiej podstawie organy uczelni dokonały takich ustaleń, w szczególności mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, ani też sposób wyliczenia dochodu skarżącej i jej matki oraz poszczególne jego składniki. W szczególności wątpliwości budzi sposób obliczenia miesięcznego dochodu z pominięciem okresu, w którym zarówno skarżąca, jak i jej matka uzyskały wprawdzie dochody, jednak w wysokości proporcjonalnej do przepracowanego miesiąca. Zauważyć należy, że w oświadczeniu z dnia 14 października 2024 r. skarżąca wskazała, że została zatrudniona na umowę zlecenie od dnia 14 sierpnia 2023 r. W roku 2023 skarżąca osiągnęła zatem dochody w łącznej kwocie 16.618,70 zł w okresie pięciu miesięcy, przy czym wynagrodzenie przysługiwało jej za okres około czterech i pół miesiąca. Natomiast matka skarżącej, jak wynika z akt sprawy, podjęła zatrudnienie w dniu 2 listopada 2023 r. W roku 2023 r. osiągnęła dochód w wysokości 5.300,73 zł, od którego odliczono składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 444,54 zł, a także pracodawca pobrał składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 315,31 zł, co wynika z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia z ZUS z dnia 1 lipca 2024 r. Z treści powołanego art. 5 ust. 4a u.ś.r. jasno wynika, że dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany. Z przepisów u.ś.r. nie sposób wywieść, aby dla potrzeb ustalenia miesięcznego dochodu netto przyjmować wyłącznie pełne przepracowane miesiące, za które uzyskano dochód w pełnej wysokości. Jedynym kryterium jest osiągnięcie dochodu w miesiącu zaliczanym do okresu zasiłkowego. Na marginesie jedynie należy wskazać, że nawet jeśli przyjąć działanie organów za prawidłowe, to należy stwierdzić, że organy uczelni zawyżyły miesięczną kwotę dochodu netto skarżącej. Organy nie ustaliły bowiem wysokości wynagrodzenia wypłaconego skarżącej w poszczególnych miesiącach od września do grudnia 2023 r., a podzieliły cały dochód uzyskany przez nią w okresie od 14 sierpnia 2023 r. do grudnia 2023 r. na cztery miesiące. Reasumując powyższe, Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy uczelni nie przedstawiły dokonanych ustaleń w uzasadnieniu oraz ograniczyły się do ogólnikowego w istocie, niepoddającego się żadnej kontroli wskazania aktualnego miesięcznego dochodu netto skarżącej i jej matki oraz średniego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącej, wskazując, iż przekracza on próg dochodu uprawniający do przyznania stypendium socjalnego. Organy nie wskazały przy tym, w jaki sposób doszły do takich wniosków. Podały jedynie końcowe wyniki dokonanych obliczeń bez wykazania podstawy przyjęcia konkretnych wartości liczbowych. Sposób wyliczenia dochodu oraz poszczególne jego składniki powinny zostać szczegółowo wykazane w uzasadnieniu decyzji. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 513/19, że wszędzie tam, gdzie wydanie decyzji uzależnione jest od dokonania obliczeń i wykonania działań matematycznych, działania te powinny być wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w taki sposób, by możliwa była weryfikacja ich prawidłowości. Na organach uczelni spoczywa także obowiązek stosowania art. 107 § 3 k.p.a., który określa niezbędne elementy uzasadnienia decyzji. W uzasadnieniu faktycznym organ zobowiązany jest w szczególności do wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne powinno zaś zawierać wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Standardów tych nie spełnia ani zaskarżona decyzja, ani też decyzja organu I instancji. W uzasadnieniach kontrolowanych przez Sąd decyzji organy uczelni nie wyjaśniły, z jakiego powodu, pomimo przedłożonej przez skarżącą dokumentacji, przyjęły, że średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł 3.382,97 zł według organu I instancji, a według organu odwoławczego – 3.366,30 zł. Uzasadnienia decyzji nie zawierają też jakichkolwiek wyjaśnień przyczyn, dla których organy uczelni, przy ustalaniu miesięcznego dochodu netto wzięły wyłącznie pod uwagę pełne miesiące, w których skarżąca i jej matka osiągnęły dochody, pomijając te, za które otrzymały wprawdzie wynagrodzenie, ale nie w pełnej wysokości z uwagi na podjęcie zatrudnienia w ciągu miesiąca. Co więcej, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika też, aby organ odwoławczy zweryfikował ustalenia przyjęte przez Uczelnianą Komisję Stypendialną. W ocenie Sądu treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowi w zasadzie powielenie uzasadnienia decyzji organu I instancji. Decyzja organu II instancji powinna też odnosić się do zarzutów odwołania. W tym też kontekście należy zwrócić uwagę, że przedstawienie przez organ pełniejszego uzasadnienia podjętego w sprawie rozstrzygnięcia w odpowiedzi na skargę jest działaniem oczywiście spóźnionym i niemogącym w żaden sposób konwalidować w tym zakresie decyzji wydanych przez organy w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że próba uzasadnienia wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, które zostało złożone po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastępować uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 k.p.a. Pismo to może mieć charakter jedynie pomocniczy, stanowiący dodatkowe wyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia, w szczególności w świetle zarzutów podniesionych w skardze, ale nie można zastępować czy uzupełniać uzasadnienia podjętej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 247/08 oraz wyroki NSA: z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 586/09 czy z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2557/12). Powyższe skutkuje również uznaniem, że w sprawie organy uczelni naruszyły obowiązek – wynikający z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.- podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego. Sąd administracyjny, w ramach sprawowanej kontroli, nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Ustaleń tych dokonują wyłącznie organy administracji publicznej w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, natomiast sąd ocenia jedynie, czy działania organów w tym zakresie były zgodne z przepisami obowiązującej je procedury. Stąd też niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych nie może być konwalidowane na etapie postępowania sądowego, a naruszenie, jakiego w tym zakresie dopuszczą się organy, prowadzi do uchylenia decyzji. Odnosząc się do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę, że organy uczelni orzekające w sprawach stypendiów socjalnych ustalając wysokość aktualnego miesięcznego dochodu netto przyjmują wyłącznie dochody osiągnięte w pierwszym w pełni przepracowanym miesiącu, a ma to miejsce na podstawie przyjętej praktyki opartej na art. 3 pkt 24 lit. c) u.ś.r., należy zwrócić uwagę na treść tego przepisu. Stanowi on, że ilekroć w ustawie jest mowa o uzyskaniu dochodu oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z przepisu tego nie sposób wywieść, że dla ustalenia kwoty aktualnego miesięcznego dochodu netto należy przyjąć wyłącznie dochód osiągnięty za pełny miesiąc. Jednocześnie organ, poza powołaniem się na art. 3 pkt 24 lit. c) u.ś.r., w żaden sposób nie wyjaśnił innych podstaw prawnych swojej – jak to określił – "przyjętej praktyki". Wskazane naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. skutkują uznaniem, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona. Z tych względów Sąd uznał je za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organy uczelni powinny dokonać prawidłowego obliczenia miesięcznych dochodów netto za 2023 r. skarżącej i pozostałych członków jej rodziny, a następnie średniego miesięcznego dochodu przypadającego na każdą z tych osób na potrzeby uzyskania stypendium socjalnego. Następnie przedstawią rezultat dokonanej oceny i podjętego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wydanej decyzji, zgodnie z ustawowymi wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło