III SA/Gd 39/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-03-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję osoby z lokalu stanowi podstawę do wymeldowania tej osoby z pobytu stałego?Ratio decidendi
Wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu należy traktować na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, co stanowi podstawę do wymeldowania. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego, a samo przeprowadzenie postępowania eksmisyjnego, będącego wykonaniem prawomocnego wyroku sądu, daje podstawy do wymeldowania.Stan faktyczny
Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu małżeństwa A. i W. K. z lokalu po tym, jak zostali oni eksmitowani na podstawie wyroku sądu. Organy administracji uznały, że eksmisja stanowi podstawę do wymeldowania, ponieważ osoby te od dnia eksmisji nie zamieszkują w miejscu stałego zameldowania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując na fikcję meldunkową. Skarżący zarzucali przymusowe wysiedlenie do lokalu o niskim standardzie i podnosili, że wystąpili do sądu o wydanie lokalu. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. K., W. K. na decyzję Wojewody z dnia 29 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi P. J. ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącym z urzędu.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 6 września 2010 r. orzekł o wymeldowaniu małżeństwa A. i W. K. wraz z córką D. K. z lokalu przy ul. [...] w S.
W podstawie prawnej organ powołał m.in. art. 15 ust. 2 w związku z art. 9 ust. 2, pkt 2 i pkt 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezydent Miasta wskazał, że postępowanie w sprawie wymeldowania wyżej wymienionych osób zostało wszczęte na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. Spółdzielnia informowała, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 kwietnia 2002 r., zaopatrzonego klauzulą wykonalności, komornik Sądu Rejonowego w S. w dniu 6 maja 2010 r. przeprowadził eksmisję wymienionych. Do wniosku o wymeldowanie załączono zaświadczenie komornika, potwierdzające dokonanie eksmisji z lokalu przy ul. [...] w S. do mieszkania nr [...] przy ul. [...] w S.
W toku postępowania zainteresowani nie wyrażali zgody na wymeldowanie z przedmiotowego lokalu i podali, że zostali oszukani przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...]. Potwierdzili przy tym, że zostali wykwaterowani z przedmiotowego lokalu do mieszkania o bardzo niskim standardzie. Podali adres do korespondencji w S. przy ul. [...]. Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Spółka z o.o. w S. potwierdziło, że państwu A. i W. K. przyznano lokal przy ul. [...] w S.
Organ podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż A. i W. K. wraz z córką D. od dnia 6 maja 2010 r. nie mieszkają w miejscu stałego zameldowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, w przypadku, gdy osoba opuściła lokal wskutek wykonanej egzekucji sądowej lub administracyjnej, uważa się za spełnione przestanki wymeldowania, określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Po rozpatrzeniu odwołania stron Wojewoda decyzją z dnia 29 października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że posiadanie meldunku na pobyt stały związane jest z przebywaniem pod danym adresem z zamiarem stałego pobytu, które oznacza, że w tym lokalu osoba posiada tzw. centrum życiowe, czyli miejsce gdzie koncentrowałby się ogół spraw życiowych. W szczególności jest to miejsce, w którym osoba sypia, jada posiłki, odbiera korespondencję czy przyjmuje znajomych, jak również miejsce, z którego wychodzi i do którego wraca po pracy. Bez wątpienia takim centrum życiowym stron nie jest przedmiotowy lokal. Utrzymywanie zameldowania stanowiłoby fikcję meldunkową i byłoby niezgodne z obowiązującymi przepisami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. K. i W. K. zarzucali, że przymusowo zostali wysiedleni z mieszkania do "komórki nie nadającej się do zamieszkania". Informowali, przy tym, że wystąpili do sądu przeciwko Prezydentowi Miasta o wydanie lokalu stosownego dla trzyosobowej rodziny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zaznaczył, że wymeldowanie było następstwem eksmisji i potwierdza aktualny stan faktyczny w zakresie ewidencji ludności. Kwestia orzeczenia sądu a następnie jego wykonania przez komornika sądowego nie może być rozstrzygana przez organy meldunkowe.
Pismem z dnia 16 marca 2011 r. uczestnik postępowania Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w S. wniosła o oddalenie skargi powołując się na fakt eksmisji skarżących i orzecznictwo sądowe. Do pisma załączyła kopię w/w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. z klauzulą wykonalności z dnia 7 lipca 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Jak stanowi art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – dalej powoływanej jako ustawa, polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Jak słusznie podkreślały organy - w zakresie zameldowania - ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ugruntowanym orzecznictwie przyjmuje się, że opuszczenie takie musi mieś charakter trwały i dobrowolny. Sąd zauważa, że na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisje danej osoby z lokalu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2010 r. II OSK 579/09, baza Lex nr 597705). W rozpatrywanej sprawie skarżący wraz z córką zostali eksmitowani z przedmiotowego lokalu przez komornika sądowego który wykonał wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt IC 285/01. W aktach sprawy znajduje się odpis zaświadczenia komornika sądowego o wykonaniu eksmisji A. K., W. K. oraz małoletniej D. K. i przekazaniu lokalu po jego opróżnieniu Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. W tych okolicznościach należy przyjąć, że samo przeprowadzenie postępowania eksmisyjnego dawało podstawy do wymeldowania wymienionych osób. Postępowanie eksmisyjne było legalne, stanowiło wykonanie prawomocnego wyroku sądu.
Odnośnie zarzutów skarżących Sąd wskazuje, że kwestie zapewnienia mieszkania odpowiedniego dla ich rodziny nie mają wpływu na sprawy meldunkowe. Sąd nie rozstrzyga w sprawie zapewnienia skarżącym właściwego lokalu. Podobnie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, że skarżący wstąpili na drogę postępowania sądowego przeciwko Prezydentowi Miasta.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło