III SA/Gd 39/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-06-17
Skład orzekający: Felicja Kajut, Anna Orłowska, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organów celnych o ustaleniu chińskiego pochodzenia towaru, pomimo przedstawienia świadectwa pochodzenia z Malezji, jest prawidłowa, a w konsekwencji czy zasadne jest naliczenie należności celnych, cła antydumpingowego i podatku VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo ustaliły chińskie pochodzenie towaru, opierając się na raporcie OLAF, który stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu. Przedstawione przez skarżącą świadectwo pochodzenia z Malezji zostało uznane za nieważne, ponieważ zostało wystawione na podstawie nieprawdziwych danych przekazanych przez eksportera. W związku z tym, naliczenie należności celnych, cła antydumpingowego i podatku VAT było zasadne. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. importowała podkładki stalowe ze świadectwem pochodzenia z Malezji, deklarując preferencyjną stawkę celną 0%. Postępowanie celne wykazało, że towar faktycznie pochodził z Chin, co skutkowało naliczeniem należności celnych, cła antydumpingowego (85%) i podatku VAT. Spółka kwestionowała ustalenia organów celnych, powołując się na rzekome błędy proceduralne, niewłaściwą ocenę dowodów oraz naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia i naliczania odsetek. Organy celne utrzymały w mocy decyzję o ustaleniu pochodzenia chińskiego i naliczeniu należności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 27 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru, cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
W dniu 19 sierpnia 2010r. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., za pośrednictwem przedstawiciela bezpośredniego Agencji Celnej i Spedycji "B" Sp. z o.o., zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu towar – podkładki stalowe ze stali węglowej; zaklasyfikowany do kodu TARIC 7318 18 22 00 99, pochodzący z Malezji ze statusem preferencyjnym (świadectwo pochodzenia FORM A nr [...]). Zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowane pod nr [...].
Kwotę długu celnego wyliczono w oparciu o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0 % i wyniosła ona 0 zł. Wysokość podatku od towaru i usług z tytułu importu towarów określono w kwocie 18 314 zł ( stawka 22%).
Postanowieniami z dnia 26 września 2012 r. wszczęto postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego oraz postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem.
Przyczyną wszczęcia postępowania było wpłynięcie do organu w dniu 19 lipca 2012 r. pisma Dyrektora Izby Celnej, którym przekazano zawarty na płycie CD wynik przeprowadzonego w Malezji przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (dalej: "OLAF") dochodzenia nr [...].
Decyzją z dnia 3 grudnia 2012 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego.) wydał decyzję, w której orzekł o chińskim pochodzeniu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia 19 sierpnia 2010 r. oraz określił należności celne i podatkowe dotyczące towaru objętego tym zgłoszeniem.
Strona złożyła od powyższej decyzji odwołanie. Dyrektor Izby Celnej, postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. zawiesił postępowanie odwoławcze, które zostało podjęte postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 3 marca 2014 r. ( nr [...]) uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia 18 września 2014 r. (nr [...]), skierowaną do "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., Naczelnik Urzędu Celnego, orzekając ponownie w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego [...] z dnia 19 sierpnia 2010 r.:
1. określił dla towarów objętych zgłoszeniem kraj pochodzenia Chiny,
2. określił stawkę celną erga omnes w wysokości 3,7 %,
3. określił stawkę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w wysokości 85 % z dodatkowym kodem TARIC – A999,
4. określił niezaksięgowaną kwotę cła (A00) w wysokości 3 080 zł oraz cła antydumpingowego ostatecznego (A30) w wysokości 70 757 zł - podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu;
5. orzekł o poborze odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne. Od kwot określonych w pkt 4,
6. określił podatek od towarów i usług (B00) w wysokości 34 558 zł.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że prowadzone przez OLAF dochodzenie nr [...] ujawniło proceder omijania wprowadzonych wobec Chin środków antydumpingowych nałożonych na elementy złączne z żeliwa lub stali objętych m.in. kodem TARIC 7318 18 22 00 99. Polegał on na wprowadzeniu towaru pochodzenia chińskiego do Wolnej Strefy Portu [...] w Malezji, a następnie, po przepakowaniu go, wysłaniu do UE jako pochodzącego z Malezji ze statusem preferencyjnym. Do organu wpłynął raport końcowy nr [...] z dochodzenia prowadzonego przez OLAF, w którym - na podstawie danych otrzymanych od malezyjskich władz administracyjnych oraz przekazanych przez kraje członkowskie - sporządzono zestawienie dotyczące przewozów zidentyfikowanych przez organy malezyjskie. W załączniku nr 4 przekazanym przy Komunikacie OLAF nr [...] (2011) ze spotkania doraźnego z dnia 13 października 2011r. wskazano, że przesyłka objęta przedmiotowym zgłoszeniem została dostarczona z Chin do Wolnej Strefy Portu [...] w kontenerze nr [...]. Stroną wysyłającą była chińska firma "C", a odbiorcą malezyjska firma "D". W porcie [...] towar przepakowano do kontenera [...] i skierowano do UE – odbiorcą przesyłki była "A" Sp. z o.o..
W uzasadnieniu organ odniósł się do podnoszonych przez stronę w toku postępowania zastrzeżeń dotyczących dat rejestracji przywozu przedmiotowej przesyłki z Chin do Malezji ([...]), a następnie rejestracji eksportu z Malezji do UE ([...]), organ powołał się na zawarte w raporcie końcowym OLAF wyjaśnienia przekazane przez Kapitanat Portu [...].
Organ wskazał również, że do zgłoszenia celnego zostało dołączone świadectwo pochodzenia FORM A nr [...], które zostało pozytywnie zweryfikowane, co do jego autentyczności i preferencyjnego statusu eksportowanych towarów, przez malezyjskie Ministerstwo Międzynarodowego Handlu i Przemysłu (MITI). Jednocześnie organ stwierdził, że dochodzenie OLAF-u wykazało, że przedmiotowy towar nie pochodził z Malezji, lecz z Chin, co dyskwalifikuje ww. świadectwo pochodzenia towaru, bowiem narusza ono obowiązujące reguły ustalania preferencyjnego pochodzenia.
W niniejszej sprawie zadeklarowanie malezyjskiego preferencyjnego pochodzenia dla towarów faktycznie pochodzących z Chin, spowodowało ominięcie obowiązujących w stosunku do towaru środków taryfowych, a tym samym zaniżenie należności celnych. W związku z tym organ musiał określić stawki celne oraz należności celne i podatkowe związane ze sprowadzonym towarem. Na podstawie art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne orzeczono o poborze odsetek stwierdzając, że strona w żaden sposób nie udowodniła, że mająca miejsce nieprawidłowość spowodowana została okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony odnośnie upływu terminu do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Wskazując na treść art. 221 ust. 3 WKC organ stwierdził, że odwołanie strony wpłynęło do tego organu w dniu 24 grudnia 2012r., zaś decyzja Dyrektora Izby Celnej w rozpoznająca to odwołanie została podpisana w dniu 3 marca 2014 r. Zatem do terminu na powiadomienie dłużnika o niezaksięgowanej kwocie długu celnego winno zostać doliczonych 435 dni.
"A" Sp. z o.o. złożyła od powyższej decyzji odwołanie, żądając w nim uchylenia decyzji oraz umorzenia postępowania .
Spółka zarzuciła organowi celnemu pierwszej instancji doręczenie zaskarżonej decyzji po upływie trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC. Zdaniem spółki nie można do czasu trwania postępowania odwoławczego doliczać czasu zawieszenia tego postępowania.
Zarzucono również naruszenie art. 122 w zw. z art. 181 i art. 194 o.p. stwierdzając, że na materiał dowodowy w sprawie składają głównie dwa dokumenty urzędowe, tj. pismo Ministerstwa Międzynarodowego Handlu i Przemysłu w Malezji z dnia 21 października 2013 r. w przedmiocie weryfikacji świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] oraz raport OLAF, z treści którego wynika, że nie jest on oparty na ustaleniach dokonanych przez funkcjonariuszy OLAF w Malezji, a jedynie stanowi wynik przetworzenia informacji elektronicznych otrzymanych od niewskazanych w raporcie organów malezyjskich i krajów UE. Nie kwestionując mocy dowodowej raportu spółka zauważa, że powstał on na podstawie danych nie objętych domniemaniem prawdziwości.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 27 listopada 2014 r. (nr [...]), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, szczegółowo opisano również ustalenia, jakich dokonał OLAF, co znalazło odzwierciedlenie w treści raportu końcowego.
Wskazano, że ustalenia OLAF zostały dokonane w oparciu o dane importowe zebrane z poszczególnych krajów UE oraz udostępnione przez władze Malezji dokumenty rejestrujące przepływ towarów w Wolnej Strefie Portu [...] i [...]. Dane przesłane przez władze malezyjskie były wystarczające dla udowodnienie procederu unikania ceł, stąd odstąpiono od konieczności odbywania misji.
Organ podkreślił, że informacje zawarte w listach przewozowych, dokumentach transportowych oraz świadectwach przedkładanych w UE pozwoliły na powiązanie importów dokonywanych do strefy wolnocłowej, określanych w dokumentacji deklaracją ZB1 z eksportami dokonywanymi ze strefy wolnocłowej do UE, określanych deklaracją ZB2. Zapisy ww. deklaracji odnotowały ruch przesyłek przychodzących – ZB1 i wychodzących ZB2 stalowych elementów złącznych do i ze strefy wolnego handlu po przybyciu z Chin, celem dalszego przewiezienia do UE.
Ustalono, że w stosunku do towarów wchodzących lub wychodzących przez FCZ Port [...] - zabronione jest prowadzenie jakiejkolwiek działalności produkcyjnej. W związku z powyższym w obszarze tym nie mogła mieć miejsca jakakolwiek produkcja lub proces nadający towarom pochodzenie.
W konsekwencji tego, pomimo że świadectwa pochodzenia malezyjskiego wystawione na Formularzu A, przedstawione przy imporcie do UE były autentyczne, to z powodu wystawienia ich na podstawie nieprawdziwych danych, są nieważne.
Odnośnie przedmiotowego zgłoszenia, analizując dane z deklaracji ZB1/ZB2 i porównując opis towaru, ilość opakowań i masę brutto, a także numery kontenerów, stwierdzono, że towary które zostały sprowadzone statkiem z Chin do Malezji, a następnie opuścił port w Malezji, są w rzeczywistości tymi samymi towarami, a przeładunek miał na celu ukrycie ich faktycznego pochodzenia i uniknięcie zapłaty cła antydumpingowego.
Wg deklaracji importowej ZB1 oznaczonej HS kodem [...] ( data i numer deklaracji [...]) importu towary do Wolnej Strefy Handlowej w Port [...] dokonano w dniu 2 lipca 2010r. Towar o masie brutto 23 370 kg, ilość sztuk 1100, został nadany przez chińskiego nadawcę "C", odbiorcą była malezyjska firma "D". Towar znajdował się w kontenerze [...].
Następnie towar o identycznej masie brutto i ilości został przeładowany do kontenera [...] i załadowany na statek z krajem przeznaczenia Polska, który w dniu 7 lipca 2010r. został wyeksportowany, nadawcą była firma "D", natomiast odbiorcą "A" w Polsce. Powyższe potwierdzają zapisy zawarte w deklaracji eksportu ZB2 oznaczonej HS kodem 731822000 ( data i numer deklaracji [...]).
Krajem pochodzenia towaru, wskazanym w deklaracjach ZB1/ZB2 - są Chiny.
Jak wynika ze zgłoszenia celnego nr [...] oraz załączonych do niego dokumentów, dotyczy ono towaru o masie brutto 23 370 kg w ilości 1100 sztuk, którego nadawcą była firma "D", natomiast odbiorcą "A" w Polsce. Towar został przywieziony z Malezji do portu w G. statkiem [...] w kontenerze [...].
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 221 ust. 3 WKC organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie strona wniosła w dniu 24 grudnia 2012 r. skutecznie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji i z tą datą nastąpiło zawieszenie biegu terminu do powiadomienia dłużnika o długu celnym. Od tej daty rozpoczęło swój bieg postępowanie odwoławcze, które zakończyło się wraz z dniem doręczenia decyzji organu odwoławczego tj. w dniu 10 marca 2014 r.
Organ nie podzielił stanowiska strony, że zawieszone postępowanie odwoławcze prowadzone na podstawie art. 73 ust. 1 Prawa celnego w trybie przepisów działu IV o.p., nie było postępowaniem odwoławczym, o którym mowa w art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC.
Przepisy prawa procesowego, regulując tryb postępowania, nie mogą przesądzać ani o treści uprawnień lub obowiązków prawnych, ani o granicach dopuszczających ich zmianę, która wynika z przepisów prawa materialnego. Zawieszenie postępowania jest klasyczną instytucją procesową.
Odnosząc do podważania przez spółkę wyników dochodzenia OLAF i kwestionowania jego wyników, organ powołał się art. 78 ust. 2 i 3 WKC, na mocy którego organy celne mogą, po zwolnieniu towarów, dokonywać kontroli zgłoszeń celnych, a nadto wskazał na przepisy regulujące prowadzenie przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć dochodzeń. Z przepisów tych wynika, że raporty sporządzane przez OLAF stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym. Mają one zatem moc dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 194 § 1 o.p. . i stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone.
Organ nie podzielił również stanowiska spółki, w którym - nie kwestionując mocy dowodowej raportu - spółka odmawia wiarygodności i mocy urzędowej dokumentom , na podstawie których raport został sporządzony. Raport tymczasem jest "produktem finalnym", odzwierciedlającym przeprowadzone dochodzenie i który powstał na podstawie dokumentów zebranych w jego trakcie.
Zdaniem organu kwestionowanie i podważanie prawdziwości i wiarygodności dokumentów zawierających dane na podstawie których raport powstał, oznacza, że spółka podważa prawdziwość i wiarygodność samego raportu.
Przedstawiając przebieg dochodzenia organ wskazał, że uzyskane w jego trakcie informacje z przekazanych dokumentów okazały się wystarczające do obalenia tezy preferencyjnego pochodzenia przedmiotowego towaru, wobec powyższego nie odbyła się misja OLAF w Malezji.
Wobec powyższego zarzuty strony dotyczące nieopatrzenia datą raportu (widnieje data i pozycja rejestracji dokumentu w Urzędzie), braku przeprowadzenia misji w Malezji kwestionowania wiarygodności dokumentów, nie są zasadne.
Za nietrafne i nieracjonalne uznał organ dokonane w odwołaniu porównanie spornej dokumentacji morskiej do protokołu przesłuchania świadka.
W podsumowaniu tej części rozważań organ stwierdził, że żaden organ administracji publicznej nie jest uprawniony do dokonywania oceny metod i wyników działania OLAF-u.
Z kolei odnosząc się do zarzutów dotyczących dat rejestracji deklaracji importowych ZB1 i eksportowych ZB2 organ wskazał, że w raporcie OLAF powołał się na wyjaśnienia przekazane przez Kapitanat Portu [...]. Ten ostatni przekazał OLAF dwa rodzaje danych: dane odnoszące się do daty przyjęcia deklaracji w systemie Kapitanatu Portu [...] oraz dane odnoszące się daty importu tj. daty faktycznego przybycia towarów do strefy wolnego handlu. Towary po wejściu do tej strefy mogły zostać rozładowane przed złożeniem deklaracji w Kapitanacie, natomiast przy eksporcie towarów ze strefy wolnego handlu, deklaracja musi zostać przedłożoną i zatwierdzona przez Kapitanat przed załadowaniem towarów na statek.
Organ stwierdził również, że nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym twierdzenia strony, że jedynie zbieżność dat przywozu towaru z Chin i wywozu do UE był jedynym dowodem na chińskie pochodzenie towaru. O chińskim pochodzeniu, poza ww. datami, przesądzają dane wynikające z dokumentów handlowych i morskich tj. ilość, masa, numery kontenerów, nazwy odbiorców i nadawców.
Raport zawiera również wyjaśnienia dotyczące kwestii obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego, którym władze Malezji potwierdziły świadectwo pochodzenia wystawione na przedmiotowy towar. Świadectwa pochodzenia GSP przedstawiane przy imporcie towarów były autentyczne, to jednak z powodu wystawienia ich na podstawie nieprawdziwych danych stały się nieważne. Były one wystawiane w dobrej wierze na podstawie przekazywanych Ministerstwu Handlu i Przemysłu informacji, że elementy złączne eksportowane do UE zostały poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu dla posiadania statusu malezyjskiego pochodzenia.
Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii interpretacji dokumentu urzędowego, w tym przywołane porównanie do protokołu przesłuchania świadka, organ stwierdził, że świadectwo pochodzenia jest dokumentem urzędowym, jednak oceniając jego moc dowodową, należy wziąć pod uwagę, że oświadczenie malezyjskiego eksportera, na podstawie którego zostało ono wystawione nie jest objęte domniemaniem prawdziwości.
Odwołując się do powyższego organ stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 122 w związku z art. 188 i 194 o.p., zaś w podsumowaniu stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu.
"A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. Przepisów postępowania określonych w art. 122, art. 188, i art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa;
2. Przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 20 ust. 4 WKC;
b) art. 220 ust. 2 WKC;
c) art. 221 ust. 3 WKC;
d) art. 201 ust. 1 lit. a) i ust. 2 w związku z art. 214, art. 222 ust. 1 lit. a) i art. 232 ust. 1 lit. b) WKC w związku z art. 65 ustawy - Prawo celne;
e) art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez błędne określenie wysokości tego podatku.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. jej pełnomocnik zwrócił się z wnioskiem o przeprowadzenie czynności dowodowych, tzn. o wyjaśnienie charakteru wydruku "Plik [...] oraz wyjaśnić rozbieżności w danych zawartych w tej tabeli z danymi zawartymi w tabeli dostarczonej w dniu 19 lipca 2012 r. Tymczasem organ pierwszej instancji nie podjął żadnych działań w tym celu, ani też nie odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów,
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wskazał przyczyn, dla których oceniając zestawienie z 19 lipca 2012 r. dał wiarę niektórym danym w nim zawartym - np. data eksportu, a nie dał wiary innym danym - np. data importu, wartość towarów. Można zarzuć, że organ dokonał wybiórczej oceny powyższych dokumentów, w sposób pasujący do z góry przyjętych założeń.
Organ odwoławczy nie podał również powodu, dla którego nie dał wiary dokumentowi przesłanemu przez Ministerstwo Handlu Zagranicznego i Przemysłu w Malezji, w którym informowano, że świadectwo pochodzenia FORM A nr KL [...] zostało wydane prawidłowo, oraz że towar umieszczony na świadectwie pochodzenia jest zgodny z kryteriami reguł pochodzenia w ramach GSP.
Skarżąca wyraziła pogląd, że informacje przekazane przez OLAF są dowodami, jednak nie wiążą one władz kraju, do którego zostały skierowane. Takie stanowisko wynika z wyroku ETS Sądu Pierwszej Instancji w sprawie T-193/04.
W dalszej kolejności stwierdziła, że zastosowanie przez organ stawek określonych w art. 20 ust. 3 lit. c WKC, mimo złożenia wniosku o zastosowanie stawek określonych w art. 20 ust. 3 lit e WKC, w sytuacji gdy towary objęte dołączonym do zgłoszenia świadectwem FORM A spełniają kryteria reguł pochodzenia w ramach GSP, narusza art. 20 ust. 4 WKC.
Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego, co do biegu przedawnienia. Nie można do czasu trwania postępowania odwoławczego doliczać czasu zawieszenia postępowania odwoławczego. Wbrew twierdzeniom organu ani z art. 87 ustawy -Prawo celne, ani też z art. 204a ustawy - Ordynacja podatkowa nie wynika, aby czas zawieszenia postępowania należało wliczać do czasu trwania postępowania.
W niniejszej sprawie procedura odwoławcza została wszczęta w dniu 19 grudnia 2012 r., a jej bieg został wstrzymany postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. Po wydaniu postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania w dniu 6 lutego 2014 r. mógłby się rozpocząć na nowo bieg terminu przedawnienia powiadomienia o kwocie długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu. Trzyletni termin, w którym organ celny może powiadomić dłużnika o kwocie długu celnego upłynął jednak w dniu 24 stycznia 2014 r. W tej dacie nastąpiło wygaśniecie długu, a organ powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję określającą kwotę długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu wydaną po upływie trzyletniego terminu przedawnienia narusza więc art. 221 ust. 3 WKC.
Odnośnie odsetek skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie C-546/09, z którego można wywieść, że nałożenie na nią obowiązku zapłaty odsetek za okres od przyjęcia zgłoszenia do dnia wpłacenia kwoty długu celnego jest sprzeczne z Wspólnotowym Kodeksem Celnym. Ewentualne odsetki byłyby należne w przypadku niewpłacenia kwoty po upływie terminu wskazanego przez organ w decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje organów celnych ustalające, że krajem pochodzenia importowanego przez skarżącą spółkę towaru nie jest Malezja, a Chiny oraz - na skutek tego ustalenia – nakładające na spółkę należności celne, w tym cło antydumpingowe, wraz z odsetkami oraz podatek od towarów i usług. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako o.p.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Podstawą prawną do dokonania przez organ celny kontroli zgłoszenia celnego jest art. 78 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. UE.L.92.302.1 ze zm.), zwanego dalej "WKC", zgodnie z którym po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. Zgodnie natomiast z art. 78 ust. 3 WKC, jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
Przedmiotem importu w niniejszej sprawie były podkładki stalowe ze stali węglowej; zaklasyfikowane do kodu TARIC 7318 18 22 00 99 ( okoliczność bezsporna). Dla towarów zgłaszanych do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego, tj. w dniu 19 sierpnia 2010 r., pochodzącego z Malezji, zaklasyfikowanego do kodu TARIC 7318 18 22 00 99, obowiązywała preferencyjna stawka celna 0 % i taką stawkę zastosowano wobec przedmiotowego towaru na podstawie przedłożonego przez importera świadectwa pochodzenia Form A, potwierdzającego malezyjskie pochodzenie towaru.
Ponadto w dniu zgłoszenia, dla towaru zaklasyfikowanego do kodu TARIC 7318 18 22 00 99, pochodzącego z Chin, obowiązywało rozporządzenie Rady (WE) Nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 29/1 z dnia 31.01.2009 r.). Na jego mocy na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innej niż stal nierdzewna, w tym podkładek pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, objętych m.in. kodem 7318 18 22 00 99, nałożono obowiązek poboru ostatecznego cła antydumpingowego. Stawka ostatecznego cła antydumpingowego wynosiła w tym przypadku 85%.
Z uwagi na otrzymane w 2009 r. informacje o unikaniu ceł antydumpingowych nałożonych na chińskie elementy złączne z żeliwa lub stali, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych przeprowadził w Malezji wspólne dochodzenie z udziałem urzędników państwa członkowskich UE i kompetentnych władz malezyjskich. Z dochodzenia sporządzono raport końcowy OLAF nr [...] datowany na dzień 20 marca 2014 r., który przedłożono organom celnym państw Unii Europejskiej, także Polski. Na treści tego raportu oraz wymienionych w nim dokumentach przekazanych wcześniej państwom członkowskim oparły się organy celne w niniejszej sprawie ustalając, że przedmiotowe podkładki stalowe ze stali węglowej miały niepreferencyjne pochodzenie chińskie.
Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony został decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz.U.UE.L.1999.136.20), a kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normowało Rozporządzenie Nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. (Dz.U.UE.L.1999.136.1).
Art. 9 tego Rozporządzenia stanowił, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd opracowuje on raport, oraz że raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania.
Obecnie Rozporządzenie Nr 1073/1999 zastąpione zostało Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r., dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999, które weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.248.1).
Także to Rozporządzenie - Nr 883/2013 - stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd, sporządza się raport. W myśl art. 11 ust.2 Rozporządzenia raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych.
Tak więc z przywołanych przepisów wynika wprost, że raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi.
Ponadto z art. 11 ust. 4 przywołanego rozporządzenia wynika, że wskazany raport, jak również wszystkie związane z nim dokumenty przekazywane są danej instytucji, organowi, urzędowi lub agencji, które podejmują działania, w szczególności dyscyplinarne lub prawne , uzasadnione wynikami dochodzenia. Normatywna treść przywołanych przepisów musi też uwzględniać cele wyraźnie deklarowane przez prawodawcę unijnego, zwłaszcza w pkt 31, pkt 28 i pkt 49 wprowadzenia do przywołanego rozporządzenia (porównaj też wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r. , sygn. akt I GSK 376/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z przywołanych regulacji wynika więc, że wskazany raport OLAF i we wcześniejszym stanie prawnym i obecnie stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego. Dodać należy, że raport OLAF, jako dokument urzędowy korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą. Organ celny będąc związany mocą dowodową dokumentu urzędowego zobowiązany jest uznać za udowodnione to, co wynika z jego treści, a ocena takiego dokumentu jako materiału dowodowego jest ograniczona w swobodzie z uwagi na treść art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749) - dalej: "o.p.". Tym niemniej przepis art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom, z czego wynika, że domniemanie ustawowe autentyczności i zgodności z prawdą raportu można obalić.
Należy tym samym podzielić stanowisko skarżącej, że ustalenia zawarte w raporcie nie wiążą organów w sposób bezwzględny i mogą być obalone, czego jednak - w ocenie Sądu - skarżącą w niniejszej sprawie nie zrobiła.
Ma również rację skarżąca twierdząc, że informacje zawarte w raporcie OLAF nie obligują organów kraju do którego zostały przekazane, do wszczęcia postępowania administracyjnego lub sądowego. W tym miejscu Sąd pragnie przywołać treść pkt 31 Preambuły do powołanego wyżej Rozporządza Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 w myśl którego: " Decyzja w sprawie dalszego postępowania po zakończeniu dochodzeń należy do właściwych organów państw członkowskich lub, w stosownych przypadkach, do instytucji, organów, urzędów lub agencji, na podstawie raportu końcowego z dochodzenia sporządzonego przez Urząd." Pogląd taki był wielokrotnie prezentowany m.in. w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE w Luksemburgu, na co wskazywała skarżąca, powołując się na konkretne orzeczenia w skardze oraz piśmie będącym załącznikiem do protokołu rozprawy.
Podzielając prezentowane wyżej stanowisko Sąd stwierdza, że przekazanie informacji w postaci raportu organom krajowym powoduje, że w ramach przysługujących im uprawnień winny one dokonać oceny zawartości i znaczenia tych informacji i podjąć na tej podstawie decyzję co do dalszych działań. Jak wyżej wskazano raport OLAF-u stanowi dowód zrównany z protokołami kontroli, tym samym weryfikacja danych zawartych w takim dokumencie może nastąpić wyłącznie w trybie przewidzianym przez przepisy prawa krajowego. Sąd stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie organ celny po otrzymaniu informacji o przyjęciu przez OLAF raportu, mając na uwadze zawarte w nim wnioski, prawidłowo postąpił wszczynając postępowanie celne mające na celu weryfikację przedmiotowego zgłoszenia, przy czym postępowanie takie winno było zostać prowadzone z zachowaniem wszelkich reguł wynikających z mających zastosowanie w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej.
Nie można zgodzić się w tej sytuacji z zarzutami skargi, że prowadząc postepowanie w sprawie, w związku z przekazaniem organom celnym raportu OLAF, organy dopuściły się naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa procesowego.
Raport OLAF opisuje w szczegółowy, jasny i przejrzysty sposób mechanizm przywozu z Chin i przeładowania elementów złącznych z żeliwa lub stali na terenie Wolnej Strefy Handlu w Port [...], w celu wywiezienia go do Unii Europejskiej jako towaru o pochodzeniu malezyjskim. Przy czym, jak wskazano w raporcie, wyniki powiązań dla towarów wysłanych z Chin przez Malezję do Unii Europejskiej przekazane zostały krajom członkowskim w załączeniu do Komunikatu OLAF nr [...] (2011) ze spotkania doraźnego z dnia 13 października 2011r. W materiałach przekazanych przez OLAF, w tym w załączniku nr 4 do ww. Komunikatu ( dalej zwany "załącznikiem nr 4"), czytelnie opisano obowiązujące w porcie procedury, powiązano konkretne partie materiałów wysłane w kontenerach o konkretnych numerach z ich przeładunkiem do innych kontenerów, których numery także wskazano. Dokonano przypisania konkretnych towarów numerom w rejestrze ZB1 i następnie w rejestrze ZB2. Deklaracje te - ZB1 i ZB2 - zawierają szereg danych, takich jak kraj pochodzenia czy przeznaczenia, nadawca, odbiorca, ilość kontenerów, statek itp. W decyzjach organy wskazały szczegółowo numery kontenerów, w których przywieziono chińskie elementy złączne z żeliwa lub stali, numer przypisanej im deklaracji importowej ZB1, numery kontenerów, do których towar przeładowano i numer deklaracji importowej ZB2, w której kontenery te zostały ujęte. W decyzjach przypisano też towary, przywiezione z Chin w kontenerach o konkretnych numerach, do konkretnych zgłoszeń celnych dotyczących towarów wysłanych z Portu [...] jako towary o pochodzeniu malezyjskim.
W toku postępowania skarżąca podnosiła zastrzeżenia dotyczące dat rejestracji przywozu przedmiotowej przesyłki z Chin do Malezji ([...]), a następnie rejestracji eksportu z Malezji do UE ([...]). Jako że w toku prowadzonego przez OLAF postępowania taka sytuacja powtarzała się wielokrotnie, urząd zwrócił się do Kapitanatu Portu [...] ( dalej "PKA") o udzielenie wyjaśnień. PKA przekazał OLAF dwa rodzaje danych: dane odnoszące się do "daty stworzonej" tj. daty przyjęcia deklaracji w systemie PKA oraz dane odnoszące się do "daty importu" tj. daty przybycia towarów do strefy wolnego handlu. Wskazał przy tym, że towary po wejściu do strefy wolnego handlu mogą być ładowane/przepakowywane przed złożeniem deklaracji w PKA. W przypadku zaś eksportu ze strefy wolnego handlu deklaracja winna być przedłożona i zatwierdzona przez PKA przed załadowaniem towarów na statek. W niniejszej sprawie daty ZB1/ZB2 wskazują, że w przypadku importu deklaracja przewoźnika została złożona z opóźnieniem.
W podsumowaniu tej części rozważań Sąd stwierdza, że dane zawarte w raporcie i w ww. załącznikach pozwalają na prześledzenie drogi konkretnego towaru z Chin do miejsca przeznaczenia w Unii Europejskiej. Towary, które zostały sprowadzone statkiem z Chin do Malezji, a następnie opuściły port w Malezji są w rzeczywistości tymi samymi towarami, a ich przeładunek w Porcie [...] miał na celu ukrycie ich faktycznego chińskiego pochodzenia i uniknięcie zapłaty cła antydumpingowego.
Dodać należy jeszcze, że informacje ujęte w Raporcie i załączniku nr 4 zostały sporządzone przez OLAF w oparciu o informacje uzyskane od Zarządu Portu [...] oraz od Urzędu Celnego Malezji, wobec czego ustalenia dokonane w oparciu o treść Raportu i załącznika 4 są ustaleniami wiarygodnymi, nie wymagającymi weryfikacji przez złożenie do akt sprawy dokumentów źródłowych, stanowiących podstawę sporządzenia Raportu i załącznika 4.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postepowania tj. art. 122, 188 i 210 § 4 o.p. poprzez niepodjęcie przez organ pierwszej instancji żadnych działań w celu wyjaśnienia charakteru wydruku plik exel [...] oraz odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżąca w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. dowodów. Należy bowiem wskazać, że w odpowiedzi na skierowane do organu pierwszej instancji przez pełnomocnika skarżącej w dniu 11 sierpnia 2014r. pismo, organ wydał w dniu 2 września 2014 r. postanowienie nr [...], którym odmówiono doręczenia wszystkich czterech załączników ( za wyjątkiem wyciągu z aneksu 4 dot. powiązań dla towaru importowanego przez "A" Sp. z o.o.) Raportu OLAF datowanego na dzień 20.03.2014 r. ( k. 161 akt administracyjnych). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2014 r. zawierającym wykaz materiału dowodowego w sprawie omyłkowo wskazano na załącznik do raportu tj. plik exel [...], który jako niepowiązany z treścią raportu końcowego nie zostanie wykorzystany w prowadzonym postępowaniu. Tym samym organ nie miał obowiązku odnoszenia się do treści ww. pliku, w tym jego ewentualnych nieścisłości. Nie można było tym samym zarzucić organowi, że brak takiego odniesienia stanowi naruszenie art. 210 § 4 o.p. Dodać tu należy, że ewentualne braki uzasadnień decyzji kwalifikować należy do naruszenia przepisów postępowania. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń Sąd nie stwierdził.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 20 ust. 4 WKC poprzez niezastosowanie w stosunku do towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem preferencyjnej stawki celnej, pomimo tego, że dołączone do zgłoszenia świadectwo pochodzenia FORM A nr [...] zostało pozytywnie zweryfikowane przez Ministerstwo Międzynarodowego Handlu i Przemysłu w Malezji. Ustalenia i merytoryczna treść raportu OLAF wraz z załącznikiem nr 4, których rzetelność nie budzi wątpliwości Sądu, nie pozwalają na oparcie ustaleń faktycznych na malezyjskim świadectwie pochodzenia towaru: Form A. Wynika z nich bowiem, że świadectwo to wystawiono na skutek przedstawienia przez malezyjskiego eksportera fałszywych informacji.
Z treści zaskarżonych decyzji wynika, że organy przeciwstawiły świadectwu pochodzenia FORM A raport OLAF wraz załącznikiem nr 4, których treść nie pozwala na przyjęcie, by przedmiotowe świadectwo pochodzenia stanowiło wiarygodny dowód na malezyjskie pochodzenie towaru.
Skarżąca zarzucała też naruszenie prawa materialnego - art. 220 ust. 2 WKC przez jego niezastosowanie. Z treści zarzutu wynika, że skarżąca zarzuca naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b WKC , który stanowi, że:
" z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu.
Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.
Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji.
Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający".
Z powyższego przepisu wynika, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu samych organów celnych, jeżeli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera z wyjątkiem przypadku, gdy organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Z raportu OLAF wynika, że organy celne Malezji wystawiając przedmiotowe świadectwo zostały wprowadzone w błąd przez eksportera, który we wniosku o wydanie świadectwa nie ujawnił chińskiego pochodzenia przedmiotowego towaru.
W tej sytuacji wydanie świadectwa FORM A potwierdzającego malezyjskie pochodzenie towaru nie stanowi błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC.
Działanie w dobrej wierze, które - jak wynika z zarzutów skargi , skarżąca chciałaby wykazać, łączy się ściśle z istnieniem błędu organu celnego i możliwością jego wykrycia przez importera ( por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. Wojciecha Morawskiego, Warszawa 2007 str. 941). Jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń, wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowiło błędu organów celnych z uwagi na niewłaściwe działanie eksportera, wobec czego wykazanie okoliczności przywołanych przez skarżącą w skardze, a dotyczących jej przeświadczenia o malezyjskim pochodzeniu towaru nie mogłoby jej zwolnić z retrospektywnego księgowania należności.
W dalszej części skargi skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję określającą kwotę długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu wydaną po upływie trzyletniego terminu przedawnienia powiadomienia o długu celnym, narusza więc art. 221 ust. 3 WKC. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego, co do biegu przedawnienia w rozpatrywanej sprawie. Jej zdaniem czas zawieszenia postępowania odwoławczego należało odliczyć od czasu trwania takiego postępowania. Tym samym trzyletni termin, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC upłynął w dniu 24 stycznia 2014 r.
Sąd takiego stanowiska skarżącej nie aprobuje, podzielając w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego i przyjmując za swoje rozważania tego organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 221 ust. 3 WKC powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej.
W myśl art. 243 ust. 1 i 2 WKC każda osoba ma prawo odwołać się od decyzji organów celnych w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, która dotyczy bezpośrednio i indywidualnie tej osoby. Odwołać można się: w pierwszej instancji - do organów celnych wyznaczonych przez Państwa Członkowskie, w drugiej instancji - do niezależnej instytucji, którą może być organ wymiaru sprawiedliwości lub wyspecjalizowany organ równorzędny, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Państwach Członkowskich.
Jak wynika z akt sprawy zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu 19 sierpnia 2010 r. W dniu 3 grudnia 2012 r. zapadła pierwsza decyzja o zaksięgowaniu kwoty długu celnego, od której w dniu 19 grudnia 2012 r. wniesiono odwołanie. Momentem wszczęcia postępowania odwoławczego jest dzień wpływu odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej do organu drugiej instancji, które w tym przypadku wpłynęło do organu odwoławczego wraz z aktami sprawy w dniu 4 stycznia 2013 r., co spowodowało, zgodnie z art. 221 ust. 3 WKC zawieszenie biegu przedawnienia. W tym miejscu Sąd zauważa, że organ odwoławczy mylnie wskazał jako datę wszczęcia postępowania odwoławczego dzień wpływu odwołania do organu pierwszej instancji tj. 24 grudnia 2012 r., jednak omyłka ta nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. zawiesił postępowanie odwoławcze, które zostało podjęte postanowieniem z dnia 6 lutego 2014r.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 3 marca 2014 r. ( doręczoną stronie skarżącej w dniu 10 marca 2014 r.) uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, który decyzją z dnia 18 września 2014 r. ponownie wydał decyzję powiadamiającą o zaksięgowaniu retrospektywnym kwoty uzupełniającej dług celny.
Zatem od 19 sierpnia 2010 r. ( zgłoszenie celne) do 4 stycznia 2013 r. ( wpływ odwołania zawieszającego bieg terminu) upłynęło 857 dni i od 10 marca 2014 r. (zakończenie postępowania odwoławczego) do 18 września 2014 r. upłynęło 192 dni, a więc łącznie upłynęło 1049 dni tj. 2 lata i 318 dni.
Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że okres zawieszenia postępowania odwoławczego prowadzonego na podstawie art. 73 ust. 1 Prawa celnego w trybie przepisów działu IV o.p., należy wliczyć do czasu trwania postępowania odwoławczego, o którym mowa w art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC. Przepis ten mówi o "czasie trwania procedury odwoławczej", przez co należy rozumieć całą procedurę odwoławczą w takim kształcie w jakim ona istnieje w danym kraju ( zob. op. cit. str. 974).
Zgodnie z treścią art. 87 ust. 1 Prawa celnego organ celny może zawiesić postępowanie w przypadku, gdy w jego toku wystąpił z wnioskiem o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego lub innego uprawnionego podmiotu państwa obcego. Jak wynika z powyższego zawieszenie postępowania celnego może mieć miejsce tylko w szczególnym, wymienionym w ustawie przypadku i w sytuacji, gdy w toku postępowania pojawia się istotne zagadnienie, którego ocena, przekracza możliwości polskiego organu celnego, co daje mu możliwość zwrócenia się do właściwych organów państwa obcego o pomoc prawną. Zawieszenie postępowania daje zatem organom możliwości i czas do właściwego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie. W tym przypadku weryfikacja przedmiotowego zgłoszenia polegała na uzyskaniu informacji od organu państwa obcego co do autentyczności świadectwa pochodzenia towarów, a pismo podmiotu działającego na terenie państwa obcego zawierające informację co do autentyczności świadectwa pochodzenia stanowi dowód w sprawie podlegający ocenie na ogólnych zasadach określonych w przepisach podatkowych.
Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w dziale IV o.p. (art. 206 o.p.). Wstrzymanie biegu terminów dotyczy więc wyłącznie terminów procesowych, nie obejmuje natomiast terminów przedawnienia ( np. art. 70 o.p.). Okresu zawieszenia nie wlicza się przy tym do terminu załatwienia danej sprawy (art. 139 § 4 o.p.), co oznacza, że organ nie pozostaje w bezczynności.
Skarżąca odwoływała się do art. 206 o.p. wskazując, że skoro nie budzi wątpliwości, że zawieszenie postępowania przez organ pierwszej instancji nie powoduje zawieszenia biegu przedawnienia, to zawieszenie postępowania przez organ odwoławczy nie może wywoływać innych skutków. Skarżąca nie zauważyła jednak, że podstawą zawieszenia biegu przedawnienia nie był w niniejszej sprawie przepis ordynacji podatkowej, lecz art. 221 ust. 3 WKC.
Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej w powyższej kwestii, w tym przedstawionego w skardze sposobu obliczenia biegu terminu przedawnienia powiadomienia dłużnika o długu celnym.
Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie art. 201 ust. 1 lit. a) i ust. 2 w związku z art. 214, art. 222 ust. 1 lit. a) i art. 232 ust. 1 lit. b) WKC w związku z art. 65 ustawy - Prawo celne. Powołała się przy tym na wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie C-546/09, twierdząc, że można z niego wywieść, że nałożenie na skarżącą obowiązku zapłaty odsetek na podstawie art. 65 ust. 5 Prawa celnego jest sprzeczne ze Wspólnotowym Kodeksem Celnym.
Zgodnie z treścią art. 65 ust. 5 Prawa celnego organ celny pobiera odsetki w przypadku, gdy kwota długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Przepis art. 65 ust. 5 Prawa celnego, stanowiący wyjątek od ogólnej zasady poboru odsetek i określający przesłanki, w których znajduje on zastosowanie, składa jednocześnie obowiązek ich wykazania na dłużnika, tj. stronę postępowania. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w toku postępowania w żaden sposób nie udowodniła, że niewłaściwe zadeklarowanie kraju i statusu pochodzenia towarów spowodowane było okolicznościami niewynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania. Wskazywał na to organ pierwszej instancji uzasadniając w swoich decyzjach pobór odsetek na podstawie ww. przepisu. Skarżąca nie odniosła się do tej kwestii w toku prowadzonego postepowania, w tym nie kwestionowała zasadności poboru odsetek w obu wniesionych przez nią odwołaniach.
Odnosząc się do argumentacji skargi i powołania się na treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-546/09 Sąd wskazuje, że przedmiotem rozpoznania TSUE w tej sprawie był wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym - wykładnię art. 201 ust. 1 lit. a) i art. 201 ust. 2 w związku z art. 214, art. 222 ust. 1 lit. a) i art. 232 ust. 1 lit. b) WKC. W wyroku Trybunał dokonał wykładni art. 232 ust. 1 lit. b ) oraz art. 214 ust. 3 WKC.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że przepis art. 214 ust 3 art. i 232 ust. 1 lit. b ) WKC nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a ich treść nie odnosi się do zagadnień podlegających rozstrzygnięciu w sprawie. Przepis art. 214 ust. 3 WKC dotyczy bowiem sytuacji, gdy następuje przesunięcie momentu powstania lub zaksięgowania długu celnego wskutek zastosowania przepisów rozporządzenia wykonawczego i pobrania w związku z tym odsetek wyrównawczych. W niniejszej sprawie w ogóle nie mamy do czynienia z przesunięciem momentu powstania długu celnego. Dług celny powstał w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, zgodnie z art. 201 ust. 2 WKC, tj. w dniu 19 sierpnia 2010 r. Odsetki, o których mowa w art. 65 ust. 5 Prawa celnego, pobierane są od niezaksięgowanej i niepobranej na podstawie zgłoszenia celnego kwoty należności wynikającej z długu celnego, od dnia następującego po dniu powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tej kwocie.
Podobnie nie miał zastosowania w sprawie art. 232 ust. 1 lit. b) WKC, stanowiący: jeżeli kwota należności nie została uiszczona w wyznaczonym terminie oprócz kwoty należności pobiera się odsetki za zwłokę. Art. 65 ust. 3 Prawa celnego stanowi, że od kwot należności nieuiszczonych w terminie pobiera się odsetki, a treść tego przepisu stanowi odzwierciedlenie treści art. 232 ust. 1 lit. b) WKC. Organ pierwszej instancji w decyzji wezwał Skarżącą do zapłaty cła w kwocie 73.837 zł wraz z odsetkami wynikającymi z art. 65 ust. 5 prawa celnego w terminie 10 dni od daty doręczenia decyzji. Decyzja została doręczona Skarżącej dnia 29 września 2014 r., zatem dopiero gdyby Strona nie uiściła ww. kwoty w terminie 10 dni od daty doręczenia, rozpoczęłoby się naliczanie odsetek za zwłokę, o których mowa w art. 232 ust. 1 lit. b) WKC i art. 65 ust. 3 Prawa celnego. Powyższą sytuację należy zatem odróżnić od sytuacji uregulowanej w art. 65 ust. 5 Prawa celnego.
Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, że ww. wyrok TSUE ma znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przepisów prawa powołanych w pkt 2 lit. d) zarzutów skargi.
Nie doszło w sprawie również do naruszenia art. 29 ust. ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.) poprzez błędne określenie wysokości tego podatku. Przepis ten stanowi, że podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Z wcześniejszych rozważań Sądu wynika, że organy celne prawidłowo uznały, że importowany - objęty zgłoszeniem celnym - towar pochodzi z Chin i zastosowały w tej sytuacji prawidłową stawkę celną erga omnes jak i stawkę ostatecznego cła antydumpingowego. Konsekwencją tego było określenie kwot należności wynikających z długu celnego, w tym należnego podatku od towarów i usług, wyliczenia te były zaś prawidłowe.
W konsekwencji Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego czy przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło