III SA/Gd 393/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi L. K. na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 5 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2009 r. L. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. o dokonanie wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne. Wskazał ponadto, że odwołuje tym samym prośbę o zawieszenie działalności w powyższym zakresie z dnia 4 listopada 2006 r. W dniu 5 maja 2009 r. Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy stwierdził, że w jego ocenie zaświadczenie z dnia 1 kwietnia 2009 r. , z którego wynika, że wnioskodawca od dnia 14 kwietnia 1973 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. był zatrudniony w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Centrum Medycznym "A" Sp. z o.o. w K. na stanowisku lekarza rejonowego w ośrodku zdrowia w S. nie potwierdza spełnienia przez wnioskodawcę dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych określonych w § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. Wskazał , że również z przedłożonej wcześniej przez wnioskodawcę dokumentacji wynika, że nie spełnia on dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych wymaganych w/w przepisami rozporządzenia, ani też określonych przepisem art. 9 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy. Podkreślono, że wbrew stanowisku wnioskodawcy, iż składał wniosek o zawieszenie działalności, wniosek dotyczył zakończenia działalności lekarza wykonującego zadania z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej i pochodził z dnia 4 grudnia 2006 r. W związku z powyższym wnioskodawca został skreślony z rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne z dniem 4 grudnia 2006 r. L. K. , powołując się na art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy do usunięcia naruszenia prawa przez dokonanie wpisu jego osoby do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne. Stwierdził, że spełnia dodatkowe wymagania kwalifikacyjne określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. Zaświadczenie z dnia 1 kwietnia 2009 r. potwierdza, że wykonywał m.in. badania profilaktyczne pracowników w ramach obowiązków służbowych. Powołał się na stanowisko eksperta prawnego , w/g którego za rejonowego lekarza przemysłowego należy uznać każdego lekarza, który wykonywał badania profilaktyczne pracowników, choćby nawet miejscem jego zatrudnienia był wiejski ośrodek zdrowia. Wskazał ponadto, że ukończył kurs doskonalący w dziedzinie medycyny pracy, jak też prowadzi indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską. Stwierdził, że fakt jego zarejestrowania w 1996 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. potwierdza, że spełnia on wymagane prawem warunki do prowadzenia badań profilaktycznych, wobec czego powinien zostać zarejestrowany ponownie. Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy odpowiadając w dniu 18 czerwca 2009 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w dniu 5 maja 2009 r. Dodatkowo wyjaśnił, że praca lekarza w wiejskim ośrodku zdrowia nie może być traktowana na równi z pracą na stanowisku rejonowego lekarza przemysłowego uprawniającą do przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników. Praca na stanowisku rejonowego lekarza przemysłowego polegała na sprawowaniu w poradniach przyzakładowych i międzyzakładowych profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami narażonymi w środowisku pracy na czynniki szkodliwe i uciążliwe, dlatego też praca rejonowego lekarza w wiejskim ośrodku zdrowia nie może być uznana za pracę na stanowisku rejonowego lekarza przemysłowego. Stanowisko na jakim pracował wnioskujący nie jest równorzędne z żadnym z wymienionych w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a-d rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. Ustawodawca enumeratywnie wskazał stanowiska, na których praca na pełnym etacie uprawnia do nabycia kwalifikacji do przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników. Czynność Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o odmowie dokonania wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku L. K. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. Wskazał, że wbrew stanowisku organu spełnia dodatkowe wymagania kwalifikacyjne określone w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a i ust. 2 w/w rozporządzenia, bowiem zatrudniony był na stanowisku lekarza rejonowego w Ośrodku Zdrowia w S. i wykonywał badania profilaktyczne pracowników, ukończył kurs doskonalący w dziedzinie medycyny pracy, ponadto prowadzi indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską. Powołał się ponadto na fakt dokonania wpisu do przedmiotowego rejestru w 1996 r., co jego zdaniem świadczy o tym, że spełniał i spełnia warunki do prowadzenia badań profilaktycznych, wobec czego powinien uzyskać ponowny wpis do stosownego rejestru. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, popierając dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że choć skarżący w skardze stwierdził, że jej przedmiotem jest czynność odmowy wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne "doręczona skarżącemu w dniu 20 czerwca 2009 r.", w istocie rzeczy przedmiotem skargi jest czynność odmowy wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne z dnia 5 maja 2009 r., bowiem w dniu wskazanym przez skarżącego doręczono mu odpowiedź organu z dnia 18 czerwca 2009 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Należy też stwierdzić, że choć we wniosku o dokonanie wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne skarżący podał, że wcześniej prosił o zawieszenie działalności , to w istocie w dniu 4 grudnia 2006 r. zgłosił on zakończenie działalności lekarza wykonującego zadania z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej. Na skutek tego zgłoszenia skarżący został z rejestru wykreślony. Okoliczności tych skarżący nie kwestionował w toku późniejszego postępowania. Skarżący podnosił, że był już wpisany do przedmiotowego rejestru, co świadczy o tym, że spełniał i nadal spełnia przewidziane prawem warunki do prowadzenia badań profilaktycznych . Wskazać jednak należy, że w niniejszej sprawie Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości dokonania wcześniejszego wpisu skarżącego do przedmiotowego rejestru, a ocenia legalność obecnej odmowy dokonania takiego wpisu. W ocenie Sądu złożenie przez skarżącego nowego wniosku o dokonanie wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne pociąga za sobą możliwość i konieczność ponownej oceny spełnienia przez niego dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych, określonych w § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy ( Dz. U. Nr 69, poz. 332 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Prowadzenie rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne należy do jednostek wymienionych w art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy ( t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 125, poz. 1317 ze zm.), czyli do wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Co do zasady nie są one organami administracji publicznej , jednak z uwagi na fakt powierzenia im pewnego zakresu administracji publicznej powinny być traktowane jak takie organy. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zarówno dokonanie wpisu do rejestru, jak i odmowa dokonania takiego wpisu ma charakter czynności z zakresu administracji publicznej innych niż decyzje administracyjne i postanowienia, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. Jak wynika z treści § 8 ust. 1 rozporządzenia, wpisowi do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne podlega lekarz, spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne , określone w § 7 rozporządzenia ( poza lekarzami o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 3 ). Przepis § 7 rozporządzenia brzmi następująco: § 7. 1. Badania profilaktyczne oraz profilaktyczną opiekę zdrowotną niezbędną z uwagi na warunki pracy wykonują, z zastrzeżeniem ust. 2-5, lekarze, którzy: 1) posiadają specjalizację w dziedzinie: medycyny pracy, medycyny przemysłowej, medycyny morskiej i tropikalnej, medycyny kolejowej, medycyny transportu, medycyny lotniczej lub higieny pracy, 2) byli zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej 6 lat przed dniem wejścia w życie rozporządzenia jako: a) rejonowi lekarze przemysłowi, b) lekarze poradni medycyny pracy lub poradni dla młodocianych, działających w przemysłowych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, c) rejonowi lub zakładowi lekarze kolejowej służby zdrowia, d) lekarze rejonowi w zakładach opieki zdrowotnej dla szkół wyższych lub jednostek badawczo-rozwojowych, jeżeli sprawowali profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami wykonującymi pracę na stanowiskach pracy, na których stwierdzono występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych, wymienionych we wskazówkach metodycznych, o których mowa w § 2 ust. 1, e) lekarze zakładowi w publicznych zakładach opieki zdrowotnej - wyłącznie w odniesieniu do pracowników tych zakładów, f) lekarze w poradniach rehabilitacyjnych dla inwalidów - wyłącznie w stosunku do pracowników zatrudnionych w spółdzielczości inwalidzkiej, 3) pełnili służbę lub byli zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej 3 lat jako lekarze w jednostkach wojskowych lub zakładach opieki zdrowotnej tworzonych i utrzymywanych przez Ministra Obrony Narodowej lub Ministra Spraw Wewnętrznych - wyłącznie w stosunku do pracowników objętych ich opieką w tych resortach. 2. Lekarze określeni w ust. 1 pkt 2 lit. a)-d) są obowiązani ukończyć w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia kurs doskonalący, organizowany przez jednostkę badawczo-rozwojową w dziedzinie medycyny pracy lub ośrodek wyznaczony przez tę jednostkę. 3. Badania profilaktyczne pracowników narażonych na działanie promieniowania jonizującego mogą przeprowadzać lekarze, o których mowa w ust. 1, po zaliczeniu odpowiedniego przeszkolenia w jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy. 4. Badania profilaktyczne pracowników wykonujących pracę w warunkach tropikalnych, morskich i podwodnych oraz pracowników wyjeżdżających do pracy lub powracających z pracy w warunkach tropikalnych mogą przeprowadzać lekarze, o których mowa w ust. 1, po zaliczeniu odpowiedniego przeszkolenia w Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej lub w ośrodku wyznaczonym przez ten instytut. 5. Badania profilaktyczne pracowników wykonujących pracę na stanowiskach związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego mogą przeprowadzać lekarze, o których mowa w ust. 1, po zaliczeniu odpowiedniego przeszkolenia w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej. 6. Badania profilaktyczne mogą wykonywać również lekarze specjalizujący się w medycynie pracy lub medycynie transportu, po zaliczeniu kursu podstawowego przewidzianego w programie tych specjalizacji, jednak tylko w okresie szkolenia specjalizacyjnego, określonego w odrębnych przepisach, i w miejscu odbywania stażu specjalizacyjnego. 7. Badania profilaktyczne pracowników, u których na stanowisku pracy nie stwierdzono występowania czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych, wymienionych we wskazówkach metodycznych, o których mowa w § 2 ust. 1, mogą przeprowadzać również lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny ogólnej lub medycyny rodzinnej. Skarżący powoływał się na posiadanie dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych określonych w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a i § 7 ust. 2 rozporządzenia twierdząc, że jego zatrudnienie na stanowisku lekarza rejonowego w Ośrodku Zdrowia w S. i wykonywanie badań profilaktycznych pracowników jest tożsame z zatrudnieniem jako "rejonowy lekarz przemysłowy" ( § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a ) oraz że ukończył w maju 1998 r. kurs doskonalący w dziedzinie medycyny pracy ( § 7 ust. 2 ). Organ natomiast stał na stanowisku , że skarżący nie pełnił funkcji rejonowego lekarza przemysłowego oraz że nie spełnia dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych, określonych w § 7 rozporządzenia. Skarżący w latach 1973- 2003 pracował na stanowisku lekarza rejonowego w Ośrodku Zdrowia w S. Ponadto skarżący dysponuje zaświadczeniami , że sprawował opiekę medyczną i profilaktyczną pracowników różnych zakładów pracy. Pomijając w tym miejscu fakt, czy tego rodzaju zaświadczenia mogą w ogóle być brane pod uwagę przy ocenie spełnienia dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych określonych w § 7 rozporządzenia, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że przepisy tego aktu prawnego w sposób enumeratywny określają stanowiska, na których praca w pełnym wymiarze czasu pracy uprawnia do wykonywania badań profilaktycznych oraz profilaktycznej opieki zdrowotnej. Ustawodawca tak skonstruował przepis § 7 rozporządzenia, że jednoznacznie z niego wynika, iż badania takie może przeprowadzać osoba zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy m. in. jako rejonowy lekarz przemysłowy. Tak więc o uprawnieniu do wykonywania badań profilaktycznych rozstrzyga zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy i to na takim właśnie stanowisku. Tego rodzaju informacje mogą pochodzić jedynie od pracodawcy. Ze świadectwa pracy wystawionego przez Niepubliczny ZOZ Centrum Medyczne "A" Spółkę z o.o. w K. wynika, że skarżący był zatrudniony od 5 listopada 1969 r. do 31 grudnia 2003 r. , wykonując w czasie zatrudnienia pracę lekarza stażysty, młodszego asystenta, starszego asystenta - Kierownika Ośrodka Zdrowia w S. Ponadto z zaświadczenia wystawionego przez ten podmiot wynika dodatkowo, że skarżący był zatrudniony na stanowisku lekarza rejonowego w ośrodku zdrowia w S. W ocenie Sądu nie można uznać, by tak określone stanowiska były równorzędne ze stanowiskiem "rejonowego lekarza przemysłowego", nawet gdyby skarżący w ramach swych obowiązków wykonywał badania pracowników niektórych zakładów pracy. Z treści przywołanego przepisu wynika, że praca w charakterze rejonowego lekarza przemysłowego powinna być wykonywana w zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy, a skarżący mógł się zajmować przeprowadzaniem badań pracowników tylko dodatkowo, czy też ubocznie, nie zaś w pełnym wymiarze czasu pracy, skoro był przede wszystkim lekarzem rejonowym czy też Kierownikiem Ośrodka Zdrowia. Gdyby intencją ustawodawcy było umożliwienie przeprowadzania badań profilaktycznych każdemu lekarzowi, który w ogóle przeprowadzał w ramach swoich obowiązków niezależnie od miejsca zatrudnienia i zajmowanego stanowiska badania profilaktyczne pracowników, tak właśnie ukształtowałby przepisy, a nie dokonywał taksatywnego wyliczenia stanowisk i miejsc pracy, uprawniających do wykonywania tych badań. Nie można w tej sytuacji podzielić poglądu skarżącego, że pełnił funkcję rejonowego lekarza przemysłowego w rozumieniu przepisu § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że stanowisko, na którym skarżący był zatrudniony, nie jest równoważne z żadnym stanowiskiem, wymienionym w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a-f rozporządzenia. Zauważyć jednak należy, że organ odmawiając w dniu 5 maja 2009 r. dokonania wpisu skarżącego do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne zajął stanowisko, że z przedłożonych przez skarżącego wraz z wnioskiem dokumentów wynika, że nie spełnia on żadnych dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych, określonych w § 7 rozporządzenia. Dodatkowo organ stwierdził, że także z dokumentacji, którą skarżący złożył w WOMP w G. wynika, że nie spełnia on dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych wymaganych wyżej wskazanymi przepisami rozporządzenia, tj. przepisem § 7 rozporządzenia. Wynika z tego, że organ dokonując oceny zasadności wniosku skarżącego brał pod uwagę wszystkie dostępne dokumenty, dotyczące wnioskodawcy. Organowi umknęło jednak, że z posiadanych przez organ dokumentów wynika niezbicie, iż skarżący posiada specjalizację w dziedzinie medycyny ogólnej. § 8 rozporządzenia wyraźnie natomiast przewiduje, że wniosek o wpis do rejestru zgłasza lekarz spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, określone w § 7 . W tymże § 7 ust. 7 rozporządzenia mowa jest o tym, iż badania profilaktyczne pracowników ( z pewnymi ograniczeniami określonymi w tym przepisie, tj. pracowników, u których na stanowisku pracy nie stwierdzono występowania czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych, wymienionych we wskazówkach metodycznych ,o których mowa w § 2 ust.1 ) mogą przeprowadzać również lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie m.in. medycyny ogólnej. Tak więc posiadanie specjalizacji w dziedzinie medycyny ogólnej jest również dodatkowym wymaganiem kwalifikacyjnym, o jakim mowa w § 8 rozporządzenia. W rejestrze lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne przewidziana jest sytuacja wpisania "możliwości przeprowadzania badań profilaktycznych ograniczonej do określonych grup pracowników". W tej sytuacji organ stwierdzając, że skarżący nie spełnia żadnych dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych , określonych w § 7 rozporządzenia oraz odmawiając wpisu do rejestru naruszył przepisy § 7 ust. 7 i § 8 rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na czynność , o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 stwierdza bezskuteczność czynności , orzekł jak w sentencji. Rzeczą organu będzie dokonanie ponownej oceny wniosku skarżącego z uwzględnieniem powyższych rozważań.