III SA/Gd 393/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2012-05-22

Skład orzekający: Anna Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba przebywająca w zakładzie karnym i nieposiadająca żadnych środków finansowych, która zerwała więzi gospodarcze z rodziną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna przebywająca w zakładzie karnym, nieposiadająca żadnych środków finansowych ani dochodów, która wykazała zerwanie więzi gospodarczych z rodziną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku początkowo odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie przedstawił wystarczających dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. NSA uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że skarżący przebywa w zakładzie karnym, nie posiada środków i zerwał więzi gospodarcze z rodziną, co zwalnia go z obowiązku przedstawiania sytuacji majątkowej rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 grudnia 1998 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2012 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 17 stycznia 2012 r., skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, wskazując, że mimo wezwania w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a., uchylił się on od przedłożenia dokumentów obrazujących jego sytuację finansową, na którą wpływ mają również m.in. dane o dochodach, czy saldach rachunków bankowych członków jego rodziny. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 332/12, Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia J. R. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W uzasadnieniu tego orzeczenia podniesiono, iż skarżący oświadczył, że od 2002 r. przebywa w zakładzie karnym i nie posiada żadnych środków. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2012 r. skarżący nadesłał zaświadczenie wystawione przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], stanowiące, że skarżący przebywa w ww. areszcie śledczym i jest zatrudniony nieodpłatnie na zasadzie art. 123 a § 2 kkw od dnia 12 grudnia 2011 r. Skarżący wyjaśnił także, że od roku 1998, kiedy to został wymeldowany, nie znajduje się "w żadnym stosunku rodzinnym, mającym charakter prowadzenia wspólnego gospodarstwa". W tych okolicznościach skarżący nie miał obowiązku przedstawiać sytuacji majątkowej matki i braci, skoro z oświadczenia złożonego przez skarżącego wynika, że pomiędzy skarżącym, a ww. osobami została zerwana więź gospodarcza. Natomiast taka sytuacja nie może automatycznie przemawiać na niekorzyść skarżącego i jednoznacznie przesądzać o braku podstaw do przyznania prawa pomocy. Sąd drugiej instancji podkreślił, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy składane są pod reżimem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), o czym świadczy stosowane pouczenie na formularzach urzędowych wniosku o prawo pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ww. reżim prawny obejmuje także oświadczenia składane w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 255 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze stanowisko zawarte w postanowieniu NSA z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 332/12 oraz zgromadzony materiał w przedmiotowej sprawie, stwierdzić należy, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca oświadczył bowiem, że przebywa obecnie w areszcie śledczym, prowadzi samodzielne gospodarstwo, nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości przekraczającej 3 000 euro i nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Z nadesłanego zaświadczenia Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia 10 lutego 2012 r., wynika, że przebywając w areszcie śledczym, wnioskodawca od dnia 12 grudnia 2011 r. jest zatrudniony nieodpłatnie na podstawie art.123a § 2 kkw. Biorąc pod uwagę ocenę prawną dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 332/12, dane zawarte w przedmiotowym wniosku oraz zaświadczeniu Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], obrazujące sytuację majątkową skarżącego, uznać należało, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie, spełniając tym samym ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło