III SA/Gd 403/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi G. K. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych [...] z dnia 25 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia braku związku schorzenia ze służbą w Policji postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 18 września 2013 r. Komendant Miejski Policji skierował aspiranta sztabowego G. K. do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G. w celu ustalenia przydatności funkcjonariusza do dalszej służby w Policji lub na zajmowanym stanowisku. Orzeczeniem z dnia 24 lutego 2014 r. nr [...] w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G. orzekła, że ww. funkcjonariusz z uwagi na stwierdzone schorzenia powodujące inwalidztwo (zespół zależności alkoholowej w fazie terapii i abstynencji, zaburzenia dezadaptacyjne depresyjno – lękowe upośledzające zdolności przystosowawcze, napadowe utraty świadomości oraz schorzenia współistniejące (przewlekły zespół bólowy korzeniowy l-k na podłożu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, skrzywienie przegrody nosa bez upośledzenia oddychania, obustronne upośledzenie słuchu na tony wysokie ze słyszeniem mowy potocznej, łuszczyca, braki uzębienia z utratą zdolności żucia do 50 %) jest całkowicie niezdolny do służby w Policji. Komisja uznała, że ww. funkcjonariusz winien być zaliczony do III grupy inwalidzkiej. Jednocześnie Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G. orzekła, że stwierdzone inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji ponieważ służba w warunkach wymagających nadmiernego napięcia nerwowego, zwiększonej odpowiedzialności i nienormowanego czasu mogła przyczynić się do powstania ww. schorzeń. Orzeczeniem z dnia 25 marca 2014 r. nr [...] r. Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G. orzekła, że ww. funkcjonariusz z uwagi na stwierdzone schorzenia powodujące inwalidztwo (zespół zależności alkoholowej w fazie abstynencji i padaczka) oraz schorzenia współistniejące (przewlekły zespół bólowy korzeniowy l-k na podłożu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, skrzywienie przegrody nosa bez upośledzenia oddychania, obustronne upośledzenie słuchu na tony wysokie ze słyszeniem mowy potocznej, łuszczyca, braki uzębienia) jest całkowicie niezdolny do służby w Policji. Komisja uznała, że ww. funkcjonariusz winien być zaliczony do III grupy inwalidzkiej. Jednocześnie Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G. orzekła, że stwierdzone inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. orzeczenie z dnia 25 marca 2014 r. nr [...]G. K. wskazał, że zaskarżone orzeczenie zasadniczo różni się od tego wydanego w dniu 24 lutego 2014 r. przez Wojewódzką Komisję Lekarską Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G. Zdaniem skarżącego Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G. błędnie nie uznała schorzeń wynikających z dokumentacji medycznej i wcześniejszego orzeczenia komisji wojewódzkiej. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G. wniosła o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. skarżący sprecyzował przedmiot skargi wskazując, że zaskarża ww. orzeczenie w części dotyczącej ustalenia, że stwierdzone schorzenia nie pozostają w związku ze służbą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)- zwaną dalej p.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 3 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Zważyć należy, że w przedmiotowej sprawie skarga dotyczy orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G. z dnia 25 marca 2014 roku jedynie w części dotyczącej ustalenia braku związku stwierdzonych u skarżącego schorzeń ze służbą. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także m.in. orzekają również o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą (§ 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia). Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również i stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą (§ 12 i 13 oraz 14 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji zawarte są w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8, poz. 41 ze zm.). Orzeczenia komisji lekarskich MSW można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe czy też z niej zwalniana (por. art. 26 ust. 1, art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy, czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 opubl. ONSA 2001/2/47). Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o Policji. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych, czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008r sygn. akt II OSK 667/08 opublik. w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000r, nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000r sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, nr 2, poz.47 oraz wyrok NSA z 22 lipca 2010 r. sygn. I OSK 220/10 opublik. w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wydane w stosunku do skarżącego orzeczenie przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w G. nastąpiło w trybie powyższych regulacji oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 206, poz. 1723 ze zm.), wydanego na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 67, ze zm.). W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie nie mamy zatem do czynienia ze sprawą administracyjnoprawną. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenie inwalidztwa, związku inwalidztwa ze służbą w Policji, należy bowiem do kategorii spraw, które mogą podlegać ocenie sądu powszechnego w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych lub odszkodowawczych. Na marginesie dodać należy, iż z akt sprawy nie wynika czy w sprawie skarżącego toczy się którekolwiek z w/w postępowań. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że sprawa, w której przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w G. - jedynie w części dotyczącej ustalenia braku związku stwierdzonych schorzeń ze służbą, nie ma charakteru sprawy administracyjnej rozstrzyganej decyzją administracyjną na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie pozostaje kwestia błędnego pouczenia skarżącego przez Okręgową Komisję Lekarską Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w G. o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Jak bowiem wyjaśniono wyżej, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Sąd do którego wpłynęła skarga jest zatem zobowiązany z urzędu do badania swojej właściwości w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co wykazano wyżej, skarga podlega odrzuceniu. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę.