III SA/Gd 404/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu . z dnia 28 sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia na pierwszy rok studiów postanawia odmówić skarżącemu W. B. przyznania prawa pomocy. W. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, iż jest studentem studiów stacjonarnych na UMK w T. i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Natomiast w rubryce 6 formularza PPF - "stan rodzinny", w której należy wpisać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca wpisał, iż jest kawalerem. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazał, że nie posiada nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro, jakichkolwiek zasobów pieniężnych oraz nie uzyskuje dochodów. Oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, wobec czego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wezwano skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących stan majątkowy jego rodziców. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008r. wydanym przez referendarza sądowego odmówiono W. B. przyznania prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący podnosząc, iż skoro to on jest stroną postępowania, to zakres oceny możliwości ponoszenia opłat sądowych winien odnosić się tylko do jego osoby, nie zaś do sytuacji materialnej jego rodziców. Wniesiony sprzeciw nie podlegał odrzuceniu, wobec czego postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlegała ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd( art. 260 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zgodnie z art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Z kolei w myśl art. 255 ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, Sąd ma prawo zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów, stanu rodzinnego. Mając na uwadze powyższe oraz treść oświadczenia W. B., iż jest studentem stacjonarnym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. i pozostaje na utrzymaniu rodziców, Sąd pismem z dnia 27 listopada 2008 r., doręczonym w dniu 12 grudnia 2008 r. wezwał skarżącego do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, dokumentów obrazujących stan majątkowy rodziców skarżącego. Skarżący jest osobą pełnoletnią, i – jak to wynika z jego oświadczenia- pozostającą na utrzymaniu rodziców. Zgodnie natomiast z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres obowiązku alimentacyjnego zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego ( art. 135 § 1 k.r.i.o.p). Należy ponadto mieć na względzie fakt, że o zakresie obowiązku alimentacyjnego decyduje ustawowy obowiązek alimentacyjny, a nie orzeczony. Skoro więc skarżący – jak sam podaje – nie pracuje, lecz studiuje i pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców, a za usprawiedliwioną potrzebę należy uznać konieczność wniesienia skargi do sądu, która w niniejszej sprawie na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), podlega opłacie stałej w wysokości 200 zł. , w ocenie Sądu środki na opłacenie skargi skarżący powinien uzyskać od rodziców. Skarżący powinien też złożyć na żądanie sądu dokumenty umożliwiające Sądowi ocenę, czy faktycznie spełnia on przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Podkreślić trzeba, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący nie nadesłał jednak żadnych dokumentów, uniemożliwiając dokonanie rzetelnej analizy jego sytuacji finansowej. Tym samym nie wykazał zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Gdańsku na mocy art. 246 § 1 pkt 2 a contario p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.