III SA/Gd 427/21

WyrokWSA w Gdańsku2021-07-15

Skład orzekający: Janina Guść, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli wysokość emerytury jest niższa od wysokości świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobieranie przez skarżącą emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nawet jeśli wysokość emerytury jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego. Brak jest podstaw do przyznania świadczenia w wysokości różnicy między świadczeniami, a wybór świadczenia pielęgnacyjnego wymagałby od skarżącej złożenia wniosku o zawieszenie emerytury, czego nie uczyniła.
Stan faktyczny
Skarżąca M.O. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na posiadanie przez skarżącą prawa do emerytury. Skarżąca argumentowała, że jej emerytura jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego i powoływała się na orzecznictwo sądów administracyjnych sugerujące możliwość przyznania świadczenia w wysokości różnicy. Sąd oddalił skargę, uznając brak podstaw do przyznania świadczenia bez zawieszenia emerytury.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. M.O., reprezentowana przez adwokata, złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem R.O. Organ pierwszej instancji wezwał skarżącą m.in. do przedłożenia decyzji ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury lub oświadczenia o podjętej decyzji w sprawie prawa do emerytury. W odpowiedzi skarżąca stwierdziła, że udowodnienie nieposiadania prawa do emerytury nie stanowi koniecznej przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia 27 stycznia 2021 r., Burmistrz Miasta (...) odmówił M.O. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem wskazując, że ma ona ustalone prawo do świadczenia emerytalnego, osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z wnioskodawczynią, do opieki nad R.O. zobowiązane są nie tylko żona , ale i dorosłe dzieci oraz że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności R.O. W odwołaniu od powyżej decyzji skarżąca , reprezentowana przez adwokata, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego wskazując także, że z treści oświadczenia złożonego przez skarżącą wynika intencja wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako bardziej korzystnego oraz świadomość konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 10 marca 2021 r. nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że mąż skarżącej orzeczeniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. został zaliczony na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 lutego 2016 r., a daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca nie pracuje zawodowo, opiekując się niepełnosprawnym mężem. Z powodu stanu zdrowia mąż skarżącej wymaga wszechstronnej pomocy usługowej, nadzoru i opieki. W opinii pracownika socjalnego nie ma wątpliwości, że skarżąca sprawuje opiekę nad mężem. Kolegium przywołało przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych , normujące instytucję świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazało , że nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od szeregu przesłanek pozytywnych i negatywnych. Kolegium wyjaśniło, że na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, przesłanka wieku osoby wymagającej opieki, wskazana w art. 17 ust. 1b ustawy, nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może być również fakt pozostawania w związku małżeńskim osoby wymagającej opieki. Przesłanka negatywna ujęta w art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie dotyczy małżonka osoby wymagającej opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może jednak orzec o przyznaniu wnioskowanego świadczenia. Zachodzi bowiem negatywna przesłanka z art. 17 ust.5 pkt 1a ustawy , tj. strona ma ustalone prawo do emerytury i na wezwanie organu stwierdziła, że udowodnienie utraty ( nieposiadania ) prawa do emerytury lub innego świadczenia nie stanowi koniecznej przesłanki przy przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest jednolite. Wskazuje się, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane w wysokości różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym. W nowszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzono natomiast, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między dwoma świadczeniami pozostawałaby w sprzeczności z art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jednoznacznie określa kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji. Praktyka taka spowodowałaby ponadto wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w ustalaniu wysokości należnej wypłaty. Organ odwoławczy wskazał, że podziela to ostatnie stanowisko. Wybór wyższego świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę spełniającą warunki do jego uzyskania i chce je otrzymać można zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie niższego świadczenia – w tym przypadku emerytury – na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ I instancji podjął czynności wyjaśniające celem ustalenia , jakie jest stanowisko strony w kwestii zawieszenia pobieranej przez skarżącą emerytury. Kategoryczne stanowisko strony w tym zakresie wyrażone w piśmie z dnia 29 grudnia 2020 r. czyniło zasadnym orzeczenie przez organ I instancji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję M.O. , reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię , polegającą na pominięciu celu ustawy i przyjęcie, że pobieranie emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego . W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy poprzestały na literalnym brzmieniu art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjmując, że pobieranie emerytury stanowi negatywną przesłankę do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała, że w orzecznictwie wskazuje się na potrzebę uzupełnienia wykładni językowej wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Powołała się na stanowisko NSA , że zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegające na wyłączenie w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne , stałoby w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), sprawiedliwości społecznej (art. 2), udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Następnie organ odwoławczy nadesłał informację z rejestru PESEL z dnia 23 czerwca 2021 r. , z której wynika, że mąż skarżącej R.O. zmarł w dniu 22 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Skarga jest bezzasadna. Skarżąca ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. Z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 17 kwietnia 2018 r. wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności męża skarżącej datuje się od dnia 16 lutego 2016 r., natomiast nie da się ustalić , kiedy niepełnosprawność powstała. Orzeczenie wydano na stałe. Na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżąca opiekuje się mężem, który jest zależny od pomocy innych osób. Wymaga wszechstronnej pomocy usługowej, nadzoru i opieki. Skarżąca nie pracuje zawodowo. Pobiera świadczenie emerytalne , które przysługuje jej od 18 czerwca 2014 r. Instytucję świadczenia pielęgnacyjnego normują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2020 r., poz.111 ze zm.), dalej zwanej "ustawą". W myśl art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Powyższa regulacja art. 17 ust. 1b ustawy stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skutkiem tego wyroku jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia, przedmiotowa przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak jego treść wiąże - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego miały obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W związku z tym, jak słusznie uznało Kolegium, wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy przesłanka w postaci czasu powstania niepełnosprawności męża skarżącej nie może być podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia. Z tego względu błędne w tej mierze było stanowisko organu pierwszej instancji, który za podstawę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przyjął m.in. to, że nie da się ustalić daty, w jakiej niepełnosprawność męża skarżącej powstała. Przeszkodą do uzyskania przedmiotowego świadczenia nie może być także pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą sprawującą opiekę. Obowiązek alimentacyjny małżonka wyprzedza bowiem obowiązek alimentacyjny krewnych niepełnosprawnego małżonka ( dzieci) , na co słusznie wskazał organ odwoławczy , kwestionując w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji. Zgodnie jednak z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Sąd rozważając, czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymaga załatwienia odmownego w każdym przypadku, gdy strona posiada prawo do jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy miał na względzie, że sądy administracyjne w zakresie analizowanej materii dostrzegają potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej, systemowej (przykładowo wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 833/18, w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 137/19, w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 676/19, wyroki NSA z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19, z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20). W przywołanych wyżej wyrokach sądy stanęły na stanowisku, że wprawdzie proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to jednak nie można się jedynie do nich ograniczać. Argumentowano, że celowe jest odstąpienie od prima facie jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Potrzeba takiego działania wynika między innymi ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust.1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Obowiązkiem sądu administracyjnego, sprawującego wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej, jest prokonstytucyjna interpretacja przepisów prawa. Wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, która wskazywałaby na wyeliminowanie z kręgu osób, które mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie naruszałaby konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Wskazywano, że nie sposób znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej. W orzecznictwie zróżnicowane są stanowiska co do formy realizacji tak rozumianej wykładni omawianego przepisu. W wyrokach z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, zgodnie z którym zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury, czyli że osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela przedstawionego wyżej sposobu rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Podziela natomiast stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19, z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, z dnia 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 650/20 oraz z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1416/20, zgodnie z którym wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe (por. wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2020 r., sygn. akt IVSA/Po 824/19, w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19). Taki sposób wykładni akceptują także organy obu instancji, orzekające w niniejszej sprawie. W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 ustawy, gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. W przepisie tym nie zostały wymienione inne świadczenia, np. emerytalne czy rentowe. Biorąc jednak pod uwagę przedstawione zasady konstytucyjne uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury. Zgodnie z przepisem art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 53 ze zm., dalej u.e.r.f.u.s.), prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. W niniejszej sprawie nie doszło do sytuacji , by na skutek złożonego przez skarżącą wniosku pobierana przez nią emerytura została zawieszona. Podkreślenia wymaga, że po złożeniu przez skarżącą , reprezentowaną przez fachowego pełnomocnika – adwokata, wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, organ pierwszej instancji wystosował wezwanie do skarżącej o przedłożenie m.in. decyzji ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury lub oświadczenie o podjętej decyzji w sprawie prawa do emerytury. Skarżąca żądanej przez organ decyzji ZUS nie przedłożyła. Została następnie powiadomiona przez organ pierwszej instancji o niespełnianiu kryteriów przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zawiadomiona w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. Z prawa tego skarżąca nie skorzystała. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pełnomocnik skarżącej stwierdził, że skarżąca ma świadomość konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego. Mimo to strona skarżąca nie przedłożyła decyzji ZUS o zawieszeniu emerytury. Wobec powyższego , w ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały, że z uwagi na pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego świadczenie pielęgnacyjne nie może być jej przyznane. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy , ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie podzielając także zarzutów skargi - na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Przywołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło