III SA/Gd 433/08
WyrokWSA w Gdańsku2009-03-05
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Marek Gorski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu, uwzględniając wszystkie istotne dowody i okoliczności, w tym zeznania świadków i samego zainteresowanego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 K.p.a.). W szczególności, zeznania kluczowego świadka nie mogły zostać uznane za wystarczający dowód, a organ nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności, takich jak możliwość przesłuchania matki skarżącego czy brak oceny wiarygodności zeznań świadków. Uzasadnienie decyzji również naruszało art. 107 § 3 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu K. W. na pobyt stały. Prezydent Miasta orzekł o usunięciu zapisu, uznając, że K. W. nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem w dniu zameldowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. K. W. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając organom wybiórcze traktowanie dowodów i naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 4 października 2007 r. nr [...], podając w podstawie prawnej art. 104 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.); orzekł o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu K. W. na pobyt stały w budynku: przy ul. [...] w G.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 16 maja 2005 r. dokonano zameldowania K. W. na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w G. Postępowanie w sprawie usunięcia zapisu o zameldowaniu wszczęto na wniosek siostry wymienionego – A. N., która twierdziła, że nie zamieszkiwał on w przedmiotowym budynku, mimo że zgłosił pobyt stały.
Po przeprowadzeniu postępowania Prezydent Miasta w dniu 4 kwietnia 2007 r. orzekł o usunięciu zapisu o zameldowaniu K. W. W następstwie odwołania strony Wojewoda uchylił rozstrzygniecie organu niższej instancji i sprawa została zwrócona do ponownego rozpatrzenia.
Wydając nowe rozstrzygniecie Prezydent Miasta podkreślił, że w toku postępowania przesłuchano świadków zamieszkujących na sąsiedniej posesji oraz M. Ł. (związaną do 2006 r. z synem A. N.). Świadkowie ci zgodnie zeznali, że w przedmiotowym budynku zamieszkiwali jednie wnioskodawczyni jej syn i matka. Ponadto M. Ł. zeznała, że K. W. w dniu 16 maja 2006 r. nie zamieszkiwał w budynku, pojawiał się tam jedynie okazjonalnie.
Organ ocenił, że zameldowanie K. W. nie było właściwe. Zeznania świadków, początkowe zeznania samego zainteresowanego oraz fakt wielokrotnych interwencji Policji w budynku nie wskazują aby zamieszkiwał on pod: wskazanym adresem w dniu 16 maja 2005 r. Okoliczności wskazują raczej na to, że zgłoszenie było spowodowane konfliktem między nim a A. N.
K. W. odwołał się od tej decyzji podważając wiarygodność świadków, którzy pozostawali w bliskich relacjach z wnioskodawczynią. Ponadto zauważył, że obserwacja wysokiego parteru budynku, gdzie zamieszkuje, Jest bardzo utrudniona. W szczególności parter posiada osobne wejście, a wzdłuż ogrodzenia rosną drzewa i gęste krzewy. Zdaniem strony organ nie rozpatrzył w całokształcie stanu faktycznego.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 17 lipca 2008 r. utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu niższej instancji.
Przedstawiając motywy decyzji organ odwoławczy zaznaczył, że przedmiotem postępowania było ustalenie, czy w dacie zameldowania strona faktycznie w nim zamieszkiwała z zamiarem stałego pobytu, zgodnie z przesłanką meldunkową zawartą w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W myśl art. 47 ust. 2 powołanej ustawy organ meldunkowy może zbadać przesłanki meldunkowe w przypadku wątpliwości. W przypadku stwierdzenia dokonania zameldowania niezgodnie z prawem organ wydaje decyzję o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowo ustalono, że K. W. dokonał zameldowania w chwili gdy nie mieszkał pod wskazanym adresem. Wszyscy świadkowie, jako osoby zamieszkujące w 2005 r. w budynku przy ul. [...] w G. wskazywali wnioskodawczynię, jej matkę i syna. M. Ł., która potwierdziła zeznania sąsiadów, często bywała w tym budynku i była tam w dacie zameldowania strony.
Organ odwoławczy zaznaczył, że odwołujący nie przedstawił żadnych świadków, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń. W sprawie nie ma znaczenia zamiar zamieszkiwania w przedmiotowym budynku, jako zdarzenie przyszłe i niepewne. Organ w tym postępowaniu nie mógł oceniać zamiaru bądź chęci powrotu, czy też ponownego zamieszkania, istotna była jedynie kwestia zamieszkiwania w budynku w dacie zameldowania. Mimo, że organ nie kwestionuje częstych wizyt strony w przedmiotowym budynku, to brak jest potwierdzonej informacji o zamieszkiwaniu na stałe w budynku w chwili zameldowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. W. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i uznanie zameldowania za skuteczne.
Skarżący powtórzył argumenty odwołania oraz podkreślił, że od grudnia 2004 r. zamieszkiwał na parterze budynku, który jest de facto osobną nieruchomością z własnym wejściem. Wskazane przez organy elementy stanu faktycznego zostały przytoczone wybiórczo.
Zdaniem skarżącego zameldowanie jest decyzją administracyjną, a rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta z dnia 4 kwietnia 2007 r. zostało podjęte w trybie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. W związku z tym zarzucił, że organ pierwszej instancji nie wskazał podstawy prawnej decyzji i dokonał pochopniej interpretacji skutków wadliwości decyzji meldunkowej. Nawet jeżeli decyzję potraktować jako rezultat wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 i nast. k.p.a. wszelkie działania organu pierwszej instancji należy uznać za niepełne i nietrafne. Nie przeprowadził on powtórnego postępowania w celu zbadania, czy wskazana wada mogła być usunięta. Skarżący powołał się także na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1988 r. IV SA 948/07, GAP 1988 nr 17), który orzekł, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Tymczasem w sprawie wszelkie ustalenia oparte są na domysłach i zeznaniach bezpośrednio zainteresowanej.
Skarżący podważył ustalenia organów wskazując, że w dniu 9 maja 2005 r. na terenie przedmiotowej nieruchomości miała miejsce interwencja Policji w związku z incydentem, w którym uczestniczył.
W dalszej kolejności skarżący zwrócił uwagę, że wniosek A. N. z września 2006 r. dotyczył wymeldowania, a nie unieważnienia wadliwej decyzji meldunkowej. Dopiero, gdy wnioskodawczyni przekonała się, że nie ma przesłanek do wymeldowania skarżącego, zmieniła treść swego żądania domagając się unieważnienia, decyzji meldunkowej. Nawet w piśmie z dnia 10 października 2006 r. wnioskodawczyni uzasadniała wniosek o wymeldowania tym, że skarżący czuje się jakby był właścicielem oraz utrudnia korzystanie z domu i zamieszkiwanie.
Zdaniem skarżącego istniały wszelkie przesłanki do zameldowania przewidziane w art. 10 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodał także, iż żądanie strony może być zmienione w toku toczącego się postępowania, a zatem powoływanie się na pierwotny wniosek A. N. o wymeldowanie jest bezpodstawne.
W piśmie procesowym z dnia 2 marca 2009 r. skarżący podniósł, że z uwagi na upływ czasu od daty zameldowania oraz konflikt między mieszkańcami budynku zeznania świadków mają znikomą wartość dowodową. W szczególności M. Ł. bywała na posesji okazjonalnie, a w części budynku zajmowanej przez skarżącego w ogóle nie przebywała.
Na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym A. N. wskazała, że brat nie mieszkał i nie mieszka pod wskazanym adresem. Na początku 2005 r. odebrał matce klucze od parteru i od tego czasu jest ich posiadaczem. Skarżący zarzucił zaś, że w postępowaniu administracyjnym nie zostali przesłuchani jego matka i syn.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem postępowania jest usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu.
Dla skutecznego dokonania tego zapisu jest wykazanie, iż czynność materialno - techniczna jaką było zameldowanie K. W. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. w istocie była fikcją a do zameldowania pod tym adresem doszło praktycznie bez jego faktycznego zamieszkiwania w tym lokalu w dniu zameldowania na pobyt stały.
Jak wynika z akt sprawy zgłoszenie o zameldowaniu skarżącego pod wyżej wskazanym adresem przyjęto 16 maja 2005 r. i z tą datą K. W. został tam zameldowany.
Pismo o wszczęciu postępowania administracyjnego o wymeldowanie K. W. złożyła A. N. w dniu 21 września 2006 r. a więc po upływie 16-tu miesięcy od dokonania czynności materialno - technicznej zameldowania.
Wniosek A. N. rozpoznano jako wniosek o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu K. W. w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G. wobec modyfikacji żądania.
Mimo prowadzenia postępowania w tym kierunku przesłuchiwano świadków i osoby zainteresowane jakby sprawa dotyczyła wymeldowania K. W.
Istotnym w sprawie jest ustalenie czy w okresie dokonywania zameldowania skarżący zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu o Nr [...] czy lokal ten opuścił lub czy zamieszkiwał tam jedynie sporadycznie.
Na tę okoliczność zwraca uwagę organ II instancji po raz pierwszy rozpoznając odwołanie K. W.
Mimo to organ I instancji nie przeprowadził postępowania we wskazanym kierunku a co więcej postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszniem art. 7 i 77 K.p.a.
Sprawy meldunkowe będące przedmiotem sporu między członkami rodziny w tle których znajdują się sprawy majątkowe należy rozpoznawać ze szczególną wnikliwością.
Zeznania M. Ł. nie mogą zostać uznane za wystarczający i kategoryczny dowód tego, że K. W. nie przebywał w przedmiotowym lokalu w dniu 16 maja 2005 r. bowiem po pierwsze tego dnia K. W. dokonywał zameldowania a po drugie świadek zeznająca kategorycznie, iż nie widziała w tym dniu skarżącego w końcu zeznała, iż tego dnia mogła być "na zakupach" lub spacerze po trzecie świadek składając zeznanie 25 lipca 2007 r. na temat okoliczności z 16 maja 2005 r., nie wykazała dlaczego tak szczegółowo zapamiętała tę datę.
Zeznania tego świadka w powiązaniu z protokołem oględzin posesji przy ul. [...] wskazują na to, iż w istocie miała ona bardzo ograniczoną możliwość obserwacji lokalu w którym jak twierdzi skarżący, zamieszkiwał.
Istotnym w sprawie mogły by być zeznania J. W. matki skarżącego i A. N. o której przesłuchanie wniósł skarżący. Okoliczność, iż J. W. nie może zeznawać ze względu na stan zdrowia nie została poparta żadnym dowodem a ponadto istnieje możliwość przesłuchania tego świadka w miejscu zamieszkania.
Niezależnie od powyższego z zeznań świadków nie wynika na jakiej podstawie zapamiętali zdarzenie z maja 2005 r. Dowodzi to tego, iż materiał dowodowy zebrany został z naruszeniem art. 7 i 77 K.p.a.
Uzasadnienie decyzji zostało sporządzone z obrazą art. 107 § 3 K.p.a. nie wskazuje bowiem które okoliczności i dlaczego organ uznał za udowodnione a którym dowodom i dlaczego odmówił wiarygodności.
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. C p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję orzekając w trybie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło