III SA/Gd 435/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 24 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru agencji zatrudnienia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 marca 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18m ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 19c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku, utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia 7 sierpnia 2014 r. Organ pierwszej instancji w decyzji tej , w oparciu o art. 18m ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wykreślił z rejestru agencji zatrudnienia "A" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Spółkę komandytową z siedzibą w R., posiadającą certyfikat na prowadzenie agencji zatrudnienia nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 18 m ust. 1 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy marszałek województwa wykreśla , w drodze decyzji, podmiot wpisany do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia w przypadku naruszenia przez podmiot warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 2 i 3 , art. 19 b-19d oraz art. 85 ust. 2-5. Przepis ten nie pozostawia organom administracji publicznej wyboru w przypadku zaistnienia choćby jednej z wyżej wymienionych sytuacji. Sposób sformułowania tego przepisu jednoznacznie wskazuje na obligatoryjny charakter decyzji o wykreśleniu z rejestru podmiotu niespełniającego warunków określonych w ustawie. Decyzja taka nie jest decyzją uznaniową, lecz decyzją związaną. Organy administracji nie mają zatem kompetencji do dokonywania oceny stopnia naruszenia przepisu prawa bezwzględnie obowiązującego. Organ odwoławczy wskazał, że kontrola przeprowadzona przez Inspektora Okręgowego Inspektoratu Pracy wykazała nieprawidłowości polegające na naruszeniu art. 19c ustawy, tj. dyskryminowanie ze względu na płeć osób, dla których poszukiwano pracy lub innej pracy zarobkowej, co zostało potwierdzone w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w T. Wydział II Karny z dnia 9 kwietnia 2014r., sygn. akt II W 1/14. W wyroku stwierdzono, że K. W. działając jako członek zarządu spółki będącej agencją zatrudnienia w dniach 4 i 5.12.2013r. emitowała na stronach internetowych spółki ogłoszenia o pracę, nie przestrzegając zasady zakazu dyskryminacji ze względu na płeć. Organ odwoławczy stwierdził, że treść ogłoszeń zamieszczanych przez spółkę wskazuje na dyskryminację osób poszukujących pracy ze względu na płeć. Charakter oferowanej pracy nie uzasadnia wymagań co do preferowanej płci. Odnosząc się do wniosków strony o przesłuchanie wskazanych przez skarżącą osób na okoliczności braku zamiaru dyskryminowania osób poszukujących pracy oraz czynności podjętych przez spółkę po ukazaniu się ogłoszeń o pracę organ podał, że nie miały one wpływu na rozstrzygnięcie, tym samym niezasadny był zarzut dotyczący naruszenia art. 75 § 1 i art. 78 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie zostały także naruszone przepisy art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ wskazał, że art. 18 m ust.1 pkt 5 ustawy używa pojęcia "naruszenia przepisów", nie zaś "naruszania przepisów", zatem nawet pojedynczy przypadek stwierdzenia naruszenia przepisów daje podstawę do wykreślenia agencji z rejestru. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Spółka o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w R. wniosła o uchylenie wydanych decyzji. Spółka zarzuciła naruszenie: – art. 18m ust. 1 pkt 5 w związku z art.19c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji wykreślającej spółkę z rejestru agencji zatrudnienia; – art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu wniosków dowodowych; – art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny, słuszny interes obywateli oraz zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej, skutkujące zastosowaniem środka reakcji rażąco nieproporcjonalnego do naruszenia przepisów. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepisy art. 18m ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 19c ustawy zostały zastosowane przez organ pierwszej instancji nieprawidłowo i mechanicznie. Organ II instancji zajął identyczne stanowisko bez podjęcia próby głębszej weryfikacji toku postępowania. Skarżąca wyjaśniła, że ogłoszenia o pracę nie były związane z prowadzeniem przez nią działalności w charakterze agencji pracy tymczasowej - dotyczyły zatrudnienia pracowników przez spółkę dla siebie. Dlatego w ogłoszeniach nie zawarto informacji, iż dotyczą one pracy tymczasowej, ani nie podano numeru agencji zatrudnienia. Spółka nie działała jako agencja zatrudnienia, lecz jako zwykły pracodawca poszukujący pracowników, w związku z tym nie mogło dojść do naruszenia art. 19c ustawy. Nawet gdyby zająć odmienne stanowisko, to stosowanie art. 19c ustawy w zw. z art. 18m ust. 1 pkt 5 ustawy nie może być automatyczne. Wykreślenie z rejestru jest środkiem ostatecznym, stosowanym wyłącznie wówczas, gdy nie można racjonalnie oczekiwać, że dany podmiot będzie prowadził działalność w charakterze agencji zatrudnienia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie skarżącej wykreślenia dokonuje się nie w każdym przypadku zidentyfikowania pojedynczych ogłoszeń, które mogą zostać uznane za dyskryminacyjne, lecz w przypadku prowadzenia przez agencję zatrudnienia działalności w sposób naruszający warunki prowadzenia agencji zatrudnienia. Spółka opublikowała dwa zakwestionowane ogłoszenia o pracy, o identycznej treści, w dniach 4 i 5 grudnia 2013 r. Nigdy wcześniej, ani nigdy później spółka nie publikowała ogłoszeń o pracy, które mogłyby budzić jakiekolwiek kontrowersje z punktu widzenia dyskryminacji. Ogłoszenia zawierały wskazanie dotyczące preferencji przy zatrudnieniu, a nie miały celowo charakteru dyskryminacyjnego. Osoba redagująca ogłoszenia o pracę przekonana była, że wskazuje, komu łatwiej będzie wykonywać daną pracę. K. W., która doprowadziła do publikacji ogłoszeń została usunięta ze składu Zarządu komplementariusza "A" uchwałą wspólników z dnia 1 kwietnia 2014 roku. Nie widnieje ona też już w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego jako członek Zarządu komplementariusza "A". Ponadto, dążąc do wyeliminowania w przyszłości sytuacji podobnych, Zarząd komplementariusza "A" podjął w dniu 9 maja 2014 roku uchwałę, określającą tryb postępowania przy publikowaniu ogłoszeń o pracy. Spółka wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lutego 2014 roku, sygn. akt IV SA/GI 1065/13 podając, że stan faktyczny był tożsamy ze stanem faktycznym niniejszej sprawy. Zdaniem skarżącej okoliczność ta powinna stanowić wskazówkę dla organu do prawidłowej interpretacji przepisów. W ocenie skarżącej wykreślenie z rejestru agencji zatrudnienia jest środkiem zbyt drastycznym, rażąco niewspółmiernym do czynu, który miałby je uzasadniać. Nie można twierdzić, iż spółka prowadzi działalność w sposób naruszający warunki prowadzenia agencji zatrudnienia, lecz jedynie, że przy prowadzeniu tej działalności dopuszczono się stosunkowo drobnego uchybienia. Skarżąca zarzuciła organom błędne pominięcie istotnych w sprawie dowodów, mogących mieć wpływ na jej wynik - nie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka K. W. i P. M., które miały wykazać braku celowego działania pracowników, nie mających zamiaru dyskryminowania poszukujących pracy, a także poinformowanie o środkach, które podjęto, aby zapobiec uchybieniom w przyszłości. Przesłuchanie wskazanych osób pozwoliłoby na ustalenie faktycznego sposobu prowadzenia działalności przez agencję zatrudnienia oraz wykazałoby, że uchybienia w zakresie publikacji ogłoszeń miały charakter wyłącznie incydentalny. Skarżąca podniosła, że wyrok z dnia 9 kwietnia 2014 r. Sądu Rejonowego , sygn. akt [...] stwierdzał jedynie popełnienie wykroczenia, zatem nie miał charakteru prejudycjalnego dla postępowania administracyjnego i nie zwalniał organów z obowiązku wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz.270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zakwestionowane decyzje wydano w oparciu o art. 18 m ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 19c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tj. Dz.U. z 2015., poz.149 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Przepis art. 18 m ust. 1 pkt 5 ustawy stanowi, że marszałek województwa wykreśla, w drodze decyzji, podmiot wpisany do rejestru w przypadku naruszenia przez podmiot warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19 pkt 2 i 3, art. 19b-19d oraz art. 85 ust. 2-5. Z kolei art. 19 c ustawy stanowi, że agencja zatrudnienia oraz podmioty, o których mowa w art. 18c, nie mogą dyskryminować ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i wyznanie ani ze względu na przynależność związkową osób, dla których poszukują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organy ustaliły, że skarżąca, działając jako agencja zatrudnienia, w zamieszczonych ogłoszeniach dopuściła się dyskryminacji ze względu na płeć, co spowodowało konieczność wykreślenia jej z rejestru agencji zatrudnienia. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń na podstawie prawidłowo zgromadzonego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego. Organy zasadnie przyjęły, że spółka w dwóch kolejnych dniach zamieszczała na stronach internetowych ogłoszenia o pracę dla osób, dla których poszukiwano pracy lub innego zatrudnienia, nie przestrzegając zasady zakazu dyskryminacji ze względu na płeć. Kwestie związane z zamieszczaniem ogłoszeń ujęte zostały szczegółowo w protokole kontroli przeprowadzonej w skarżącej spółce przez Państwową Inspekcję Pracy. Osoba odpowiedzialna za ich emitowanie – członek Zarządu - zastała prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] uznana za winą emitowania ogłoszeń o pracę nie przestrzegając zasady zakazu dyskryminacji ze względu na płeć, tj. winną popełnienia wykroczenia z art. 121 ust. 3 w zw. z art. 19 c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazać w tym miejscu należy, że wyrok sądowy jest dokumentem urzędowym i w myśl art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Faktem urzędowo stwierdzonym w dokumencie urzędowym- w wyroku sądu – były okoliczności , które zostały wskazane w opisie wykroczenia – m.in. nie przestrzeganie zasady zakazu dyskryminacji ze względu na płeć. Wnioskowane przez skarżącą dowody nie zmierzały do przeprowadzenia dowodów przeciwko treści tego dokumentu, a do wykazania, że brak było zamiaru dyskryminowania osób poszukujących pracy. W tej sytuacji przeprowadzenie dowodu na zgłoszone okoliczności nie mogło doprowadzić do obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego. Bezzasadny wobec tego jest zarzut dotyczący wadliwości postępowania z powodu nieprzeprowadzenia dowodów na zgłoszone przez skarżącą okoliczności. Organy prawidłowo też przyjęły, że spółka zamieściła ogłoszenia jako podmiot prowadzący agencję zatrudnienia, a nie jako pracodawca poszukujący pracowników. Organ odwoławczy zasadnie przyjął ten fakt na podstawie m.in. dokumentów Państwowej Inspekcji Pracy. Spółka nie kwestionowała zapisów w protokole Państwowej Inspekcji Pracy, później zaś informowała o usunięciu uchybień związanych z brakiem w przedmiotowych ogłoszeniach numeru wpisu do rejestru agencji zatrudnienia oraz braku oznaczania ofert pracy jako "ofert pracy tymczasowej". Tak więc nawet ze sposobu postępowania skarżącej – wbrew podnoszonym w skardze zarzutom- wynika, że przedmiotowe ogłoszenia zamieściła jako agencja zatrudnienia. Skarżąca zarzucała, że "wykreślenia dokonuje się nie w każdym przypadku zidentyfikowania pojedynczych ogłoszeń, które mogą zostać uznane za dyskryminacyjne, lecz w przypadku prowadzenia przez agencje zatrudnienia działalności w sposób naruszający warunki prowadzenia agencji zatrudnienia." Skarżąca twierdziła też , że nie chodzi o pojedyncze, przypadkowe zdarzenia, ale o prowadzenie działalności przez podmiot naruszający warunki prowadzenia agencji w sposób ciągły i nagminny. Sąd nie podziela powyższego poglądu, jak również poglądu, że wykreślenie z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia jest "środkiem ostatecznym" stosowanym wyłącznie wówczas, gdy nie można oczekiwać, że dany podmiot będzie prowadził agencję zatrudnienia zgodnie z obowiązującymi przepisami. W ocenie Sądu twierdzenia takie nie mają oparcia w przepisach ustawy. W art. 19 c ustawy zawarto zakaz dyskryminacji ze względu m.in. na płeć. Naruszenie przez agencję zatrudnienia powyższego przepisu ( art. 19c ustawy) stanowi naruszenie warunków prowadzenia agencji zatrudnienia, bowiem wprost stanowi o tym art. 18m ust. 1 pkt 5 ustawy. Ten ostatni przepis wyraźnie też stanowi, że wykreślenia podmiotu wpisanego do rejestru dokonuje się w przypadku naruszenia warunków prowadzenia agencji. W omawianym przepisie użyto sformułowania "naruszenia", nie zaś sformułowania "naruszania" warunków. Nie ma w tej sytuacji podstaw do skutecznego postawienia organom zarzutu, że nie dokonywały ustaleń i oceny stopnia intensywności naruszenia przepisów oraz tego, czy racjonalnie można założyć, że podmiot prowadzący agencję zatrudnienia będzie prowadził działalność zgodnie z obowiązującymi normami. Niezasadny jest w tej sytuacji zarzut braku przeprowadzenia przez organy dowodów wnioskowanych przez skarżącą w celu wykazania działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom w przyszłości. Odnosząc się do zarzutu nadmiernego rygoryzmu przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonych decyzji zauważyć należy, że ze sposobu skonstruowania art. 18m ust. 1 ustawy wynika, że ustawodawca przykłada większą wagę do konieczności przestrzegania warunków prowadzenia agencji zatrudnienia , określonych w pkt 5 tego ustawy, niż do innego rodzaju naruszeń tych warunków. W pkt 6 art. 18m ust. 1 ustawy przewidziano bowiem- odmiennie niż w punkcie 5 – możliwość usunięcia skutków naruszeń w wyznaczonym terminie. Wynika z powyższego, że ustawodawca celowo skonstruował tak a nie inaczej przepis art. 18m ust.1 pkt 5 ustawy, uznając naruszenie wymienionych w tym przepisie warunków działania agencji zatrudnienia za uniemożliwiające dalsze działanie takiego podmiotu. Można wskazać też w tym miejscu przykładowo , że przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U.2012.1356 j.t. ) przewidują, że sprzedaż napojów alkoholowych z naruszeniem określonych w ustawie zasad sprzedaży pociąga za sobą cofnięcie zezwolenia ( art. 18 ust. 10 pkt 1). Tak więc, w ocenie Sądu, w omawianym przepisie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustawodawca celowo przedłożył zachowania niedyskryminujące nad funkcjonowanie podmiotu, który dyskryminacji się dopuszcza. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania , mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś zarzuty skargi uznał za bezzasadne. W tej sytuacji, wobec nieuwzględnienia skargi w całości, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.