III SA/Gd 44/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-05-09

Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny, ustalając wysokość cła antydumpingowego, powinien zastosować stawkę obowiązującą w dacie zgłoszenia celnego, czy też stawkę obowiązującą w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, uwzględniając zmiany w prawie wspólnotowym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo materialne, nie stosując przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia zmieniającego, które obowiązywało w dacie wydania decyzji. Organ miał obowiązek orzekać na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji przez organ drugiej instancji, uwzględniając zmiany wynikające z prawa wspólnotowego, zwłaszcza gdy pierwotne rozporządzenie zostało uznane za niezgodne z Porozumieniem Antydumpingowym WTO.
Stan faktyczny
Spółka "A." Spółka Jawna importowała śruby ze stali z Malezji, zgłaszając je do obrotu z zastosowaniem stawki celnej 3,7%. Naczelnik Urzędu Celnego określił cło antydumpingowe w wysokości 85% oraz podatek VAT, powołując się na rozporządzenia wspólnotowe nakładające cło z mocą wsteczną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących rejestracji towaru i braku możliwości obrony. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr. ) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 19 listopada 2012 r., nr [...]; [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącej "A" Spółki Jawnej w R. kwotę 6403 (sześć tysięcy czterysta trzy ) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W dniu 16 listopada 2010 r. "A." spółka jawna w R. , za pośrednictwem "B." Sp. z o. o. w G. - zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu towar "śruby sześciokątne wykonane ze stali zwykłej o wytrzymałości na rozciąganie 800 MPa lub większej", importowany z Malezji. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7318 15 89 81, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem stawki celnej – 3,7 %, na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...]. Decyzją z dnia 28 listopada 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 3 lit. g, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3,art. 201 ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) – dalej "WKC", rozporządzenia Komisji (WE) nr 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 287 z 31.10.2009 r.), rozporządzenia Rady (WE) z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przewóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 29 z 30.01.2009 r.), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE Nr L 194/6 z 26.07.2011 r.), art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, ust. 16, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r. nr 177 poz. 1054 ze zm.): 1. określił dla towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999; 2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 119.087 zł; 3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z w/w zgłoszeniem celnym w wysokości 58.162 zł. Decyzja została doręczona jako stronom ""A."" Spółce Jawnej w R. oraz "B." Spółce z o. o. w G.. W uzasadnieniu organ celny wskazał, że w dniu objęcia przesyłki procedurą celną obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. L 282/29 z 28.10.2010 r.) - dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010". Na mocy art. 2 tego rozporządzenia zgłoszenie podlegało rejestracji. W dniu 27 lipca 2011 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011". Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw nałożone art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej zostaje rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, obecnie objętych kodami CN ex 7318 12 90, ex 7318 14 91, ex 7318 14 99, ex 7318 15 59, ex 7318 15 69, ex 7318 15 81, ex 7318 15 89, ex 7318 15 90, ex 7318 21 00 i ex 7318 22 00 (kody Taric 7318 12 90 11, 7318 12 90 91, 7318 14 91 11, 7318 14 91 91. 7318 14 99 11, 7318 14 99 91,7318 15 59 11, 7318 15 59 61,7318 15 59 81, 7318 15 69 11, 7318 15 69 61, 7318 15 69 81, 7318 15 81 11,7318 15 81 61,7318 15 81 81, 7318 15 89 11, 7318 15 89 61, 7318 15 89 81, 7318 15 90 21, 7318 15 90 71, 7318 15 90 91, 7318 21 00 31, 7318 21 00 95, 7318 22 00 31 i 7318 22 00 95), z wyjątkiem produktów produkowanych przez wymienione z nazwy przedsiębiorstwa. Organ wskazał, że producent - firma "C" nie została wymieniona w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 723/2011 jako przedsiębiorstwo, którego wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego. Dla towaru należało przyjąć zatem dodatkowy kod Taric B999, przypisany pozostałym przedsiębiorstwom. W tym wypadku stawka rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego wynosi 85%. Podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu kwota ostatecznego cła antydumpingowego miała wpływ na wysokość należnego z tytułu importu towarów podatku VAT. Odwołanie od decyzji złożyła "B." Sp. z o. o. w G. domagając się uchylenia decyzji w części dotyczącej uznania jej za przedstawiciela pośredniego. Wskazała, że w polu 14 omyłkowo wpisano spółkę jako przedstawiciela pośredniego. Spółka posiada dwa rodzaje upoważnień - pośrednie i bezpośrednie. Upoważnienie pośrednie miało być wykorzystywane wyłącznie w procedurze uproszczonej, a w przedmiotowym przypadku zgłoszenie dokonane było w procedurze dopuszczenia do obrotu w trybie zwykłym. Odwołanie wniosła także "A."" Spółka Jawna w R., zarzucając naruszenie art. 121 § 1 i § 2 w zw. z art. 216 § 1 i § 2 oraz art. 123 § 1 w zw. z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. Podniosła, że organy celne nie wydały postanowienia o zarejestrowaniu towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Po rozpatrzeniu odwołań Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 19 listopada 2012r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 i zgłoszenie podlegało rejestracji, natomiast na mocy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zastosowano do przedmiotowego towaru cło antydumpingowe w wysokości 85 %. Dalej wskazał, że chociaż zastosowanie w sprawie cła antydumpingowego stanowi przejaw działania prawa wstecz, jest to jednak dozwolone w świetle prawa wspólnotowego, jak również jest dopuszczalne przez przepisy Konstytucji RP. Wejście w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zobligowało organ celny do objęcia ostatecznym cłem antydumpingowym przywozu przedmiotowego towaru i ustalenia prawidłowej kwoty należności wynikającej z długu celnego. Pociągnęło to za sobą konieczność określenia należnego podatku VAT od importowanego towaru. Organ podkreślił, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 nie nakładało na organy celne obowiązku prowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego dotyczącego rejestracji towarów. Procedura automatycznej rejestracji została uregulowana w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. nr 97, poz. 963 ze zm.). W świetle tych uregulowań automatyczna rejestracja polega na rejestracji przywozu towarów lub na obowiązku uzyskania pozwolenia na przywóz lub wywóz towarów. Jeżeli w rozporządzeniu o automatycznej rejestracji nie został nałożony obowiązek uzyskania pozwolenia, przyjęcie zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu lub procedury wywozu jest jednoznaczne z zarejestrowaniem przez organ celny faktu dokonania obrotu z zagranicą towarem objętym automatyczną rejestracją. Tym samym zarejestrowanie przedmiotowego zgłoszenia w systemie CELINA było wystarczającą gwarancją ochrony rynku wspólnotowego i pozwalało dochodzić cła antydumpingowego z mocą wsteczną. W odniesieniu do zarzutów "B." Sp. z o. o. organ odwoławczy stwierdził, że spółka ta zadeklarowała w zgłoszeniu celnym , że działa we własnym imieniu ( oznaczenie [3] ) na rzecz "A." Spółki Jawnej. Także treść pełnomocnictwa wskazuje, że miała umocowanie do działania jako przedstawiciel pośredni. Fakt, że posiadała także umocowanie do działania jako przedstawiciel bezpośredni nie zmienia faktu, że w tym konkretnym przypadku wybrała rodzaj przedstawicielstwa pośredniego. Wynika z powyższego, że spółka ta wraz z "A."" Spółką Jawną jest dłużnikiem solidarnym. Spółka "A." zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 13 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. nr 131, poz. 1405 ze zm.) polegające na zaniechaniu poinformowania skarżącej o skutkach prawnych automatycznej rejestracji przywozu towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym, z którą to rejestracją rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 wiąże obowiązek pobrania rozszerzonego cła antydumpingowego; - art. 123 § 1 w zw. z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na uznaniu, że skarżąca nie jest stroną postępowania zainicjowanego rejestracją towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 16 listopada 2010 r., co skutkowało pozbawieniem jej możliwości podjęcia skutecznej i rzeczywistej obrony. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 nałożyło na organy celne obowiązek podjęcia właściwych kroków w celu rejestrowania przywozu do Unii niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż stal nierdzewna, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Zastrzeżenia budzi przebieg i charakter postępowania zmierzającego do rejestracji towaru. W ocenie skarżącej już na etapie rejestracji zgłoszenia adresatowi potencjalnej, przyszłej decyzji wymierzającej cło antydumpingowe należało zapewnić możliwość podjęcia skutecznej obrony zmierzającej do zdezaktualizowania podstaw jego nałożenia. Za takim pojmowaniem istoty rejestracji przemawia terminowość tego obowiązku, jak i możliwość retrospektywnego nałożenia cła. Tymczasem przedmiotowy towar wysłany z Malezji został objęty procedurą celną i rejestracją bez informowania o tym skarżącej. Postępowanie organów pozbawiło spółkę możliwości obrony interesów na tym etapie postępowania. Świadomość co do wysokości ewentualnego cła antydumpingowego z pewnością skutkowałaby podjęciem działań zmierzających do zwrotu towaru do kraju jego nadania. W konsekwencji spółka nie mogła uchylić się od dolegliwości finansowej, jaką jest rozszerzone cło antydumpingowe. Na etapie rejestracji przywozu towaru mogła jeszcze skorzystać z instytucji unieważnienia zgłoszenia celnego (art. 66 WKC). Skarżąca powołała się na obowiązek udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień stronom postępowania podatkowego (art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej). Jej zdaniem organy podatkowe nie mogą przerzucać na stronę negatywnych konsekwencji własnych działań i zaniechań. Znajomości skutków prawnych procedury rejestracji nie można domniemywać, skoro adresatem obowiązku prowadzenia takiego rejestru są wyłącznie organy celne. Skarżąca podniosła, że uznać należy, że rejestracja towaru przez organy celne jest bądź też pierwszym etapem postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, bądź też odrębnym postępowaniem, niejako wpadkowym, od którego jednakże uzależnione jest właściwe postępowanie wymiarowe. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca winna być stroną takiego postępowania, a za moment uzyskania statusu strony uznać należy moment rejestracji. Biorąc pod uwagę regulacje prawa wspólnotowego, ustanawiające obowiązek pobrania cła antydumpingowego z mocą wsteczną, to na organach celnych spoczywał szczególny prawny obowiązek poinformowania skarżącej o skutkach prawnych rejestracji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że żaden przepis nie nakłada na organy celne obowiązku wszczynania postępowania administracyjnego wobec podmiotu, którego towary podlegają rejestracji. Na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. pełnomocnik organu oświadczył, że organ odwoławczy oczekiwał z rozstrzygnięciem sprawy do wydania nowego rozporządzenia dotyczącego ceł antydumpingowych. Nowe rozporządzenie nie zawierało przepisu nadającego mu moc wsteczną, wobec czego, z uwagi na treść art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2011 z dnia 23 lipca 2001 r., jego zastosowanie nie było możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie są decyzje dotyczące określenia cła antydumpingowego. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako o.p.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Okoliczności faktyczne sprawy obejmowały przede wszystkim przyjęcie zgłoszenia celnego w dniu 16 listopada 2010 r. r., dotyczącego określonej ilości śrub sześciokątnych wykonanych ze stali zwykłej z Malezji. Klasyfikacja taryfowa sprowadzonych towarów nie była między stronami sporna. Należy w tym miejscu przywołać przepisy art. 201 ust. 1a rozporządzenia Rady (EWG) numer 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.) zwanego dalej WKC, według którego dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Art. 201 ust. 2 stanowi zaś, że dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Co do zasady datą decydującą o tym, jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. W. Morawskiego. Warszawa 2007 str. 841). Specyficzny i wyjątkowy charakter ma natomiast postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe. W istotnej dla sprawy dacie 16 listopada 2010 r. kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zmianami). Punkt 22 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy. Z przepisów rozporządzenia nr 1225/2009 wynika zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła. Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego strony skarżącej należał do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, przewidywało obowiązek rejestracji ( Dz.U.UE.L.2010.282.29), zwane dalej "rozporządzeniem Komisji nr 966/2010". Punkt 18 powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez stronę skarżącą. Towary objęte tym zgłoszeniem podlegały zatem rejestracji. Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6) nakazało w art. 1 ust. 3 pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie nr 723/2011 stanowi w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r., to weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r. Zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 723/2011 ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła zatem 85%. Dnia 28 lipca 2011r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska w: "Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska", red. Artur Nowak – Far, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008, str. 70.). W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U.UE.L.2012.275.1). Rozporządzenie to weszło w życie 11 października 2012 r. Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" została obniżona do wysokości 74,1%. Z powyższego wynika, że w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy tj. 19 listopada 2012 r. , obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Z pkt 9 Preambuły rozporządzenia wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności między rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami Organu Rozstrzygania Sporów. Zwrócić także należy uwagę na to, że skoro celem stosowania ceł antydumpingowych jest ochrona rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich, to cło to winno zostać określone w wysokości jedynie eliminującej szkodę dla przemysłu Wspólnoty (zob. op.cit. str. 53). Skoro więc Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, zmieniając rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009, to należy przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów. Organy administracji, ustalając wysokość cła antydumpingowego w niniejszej sprawie nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC tj. daty zgłoszenia celnego. W dacie dokonywania zgłoszenia celnego rozporządzenie nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. Art. 2 zd. 2 rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. stanowi, że, po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana ( zob. op. cit. str. 66 ). Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz. Urz. UE. L Nr 201 str. 10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organ odwoławczy od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania – w sytuacji gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych. Zastosowanie przez organ odwoławczy stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia nr 91/2009 stanowiło akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat - ani w dacie dokonania zgłoszenia celnego, ani w dacie orzekania przez organ drugiej instancji. Organ odwoławczy - działając w ramach dwuinstancyjnego postępowania, w którym w instancji odwoławczej ma miejsce ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej - miał natomiast obowiązek orzekania na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania przez ten organ decyzji. Należy nadto podkreślić, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego nr 924/2012. Również i z tego powodu nie można zaakceptować powołania się przez organ odwoławczy na stan prawny uznany przez właściwy organ wspólnoty za wadliwy w odniesieniu do zobowiązań Wspólnoty wynikających z umowy międzynarodowej, której jest ona stroną. Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. organ drugiej instancji naruszył przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ ten powinien natomiast, działając w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p., uchylić decyzję organu I instancji i orzec merytorycznie, ustalając na nowo wysokość cła antydumpingowego z uwzględnieniem przepisów określających wysokość tego cła obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy w drugiej instancji, i - co za tym idzie- także wysokość innych należności. Skoro tak nie uczynił, lecz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, to uznać należało, że naruszył art. 233§1 pkt 1 o.p., stosując go pomimo braku po temu podstaw prawnych. Złożoność i poziom skomplikowania stanu prawnego, na tle którego powstała niniejsza sprawa przemawia, zdaniem sądu, za oceną, że naruszenia prawa, do którego doszło w niniejszej sprawie nie można ocenić jako rażącego – uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 o.p. W ocenie Sądu zarzuty skargi odnoszące się do rejestracji przedmiotowego towaru i pozbawienia skarżącej możliwości obrony swoich interesów już na tym etapie postępowania są bezzasadne. Rozporządzenie Komisji nr 966/2010 w art. 2 nakazało organom celnym podjęcie właściwych kroków w celu rejestrowania przywozu do Unii niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innej niż stal nierdzewna, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, objętych ściśle określonymi w rozporządzeniu tym kodami CN. Jest to unormowanie mające na celu wyłącznie ochronę interesów wspólnoty przed unikaniem przez importerów uregulowania zobowiązań w zakresie cła antydumpingowego nakładanego z mocą wsteczną. Obowiązek rejestracji oznacza konieczność wprowadzenia do stosownych systemów ewidencyjnych informacji o wprowadzeniu na teren wspólnoty określonego towaru w taki sposób, by możliwym było sprawne i pełne wyegzekwowanie ewentualnie nałożonych ceł antydumpingowych. Zatem jest to instytucja, która gwarantować ma skuteczność wspólnotowej polityki celnej mającej na celu ochronę rynku przed praktykami dumpingowymi. Rejestracja sprowadzonych towarów nie wpływa bynajmniej na sferę praw importerów. Do dokonania rejestracji zobowiązywał organy celne wprost powołany wyżej przepis rozporządzenia nr 966/2010. Zaniechanie tego obowiązku stanowiłoby naruszenie prawa wspólnotowego. Z przepisów rozporządzenia Komisji nr 966/2010 czy przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą ( Dz. U. nr 97, poz.963 ze zm.) nie wynika bynajmniej, żeby dokonanie rejestracji towarów miało dokonywać się w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu błędne jest w tej sytuacji stanowisko skarżącej, że dokonanie automatycznej rejestracji towarów odbywa się w toku postępowania administracyjnego , które winno zakończyć się wydaniem decyzji. Ani przepisy prawa wspólnotowego, ani przepisy prawa krajowego nie zawierają regulacji, które potwierdzałyby pogląd skarżącej. Już samo przyjęcie przez organ zgłoszenia celnego towaru, co do którego akt prawa wspólnotowego nałożył obowiązek rejestracji jednoznaczne jest z zarejestrowaniem przez organy celne dokonania obrotu. Informacja o tym, że dane towary podlegają rejestracji, w związku z toczącym się postępowaniem wyjaśniającym w sprawie podejrzenia antydumpingu, nie jest kierowana do każdego zgłaszającego taki towar oddzielnie, lecz jest umieszczana w elektronicznej wersji Wspólnotowej Taryfy Celnej. Rejestracja towaru nie pociąga za sobą, wbrew stanowisku skarżącej, obowiązku traktowania importera jak strony postępowania administracyjnego, bowiem dokonanie rejestracji w postępowaniu administracyjnym się nie odbywa. Tak więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów Ordynacji podatkowej , a odnoszące się do nie uznania skarżącej za stronę postępowania zainicjowanego rejestracją towaru i zaniechania informowania jej o skutkach automatycznej rejestracji są chybione. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie tylko pod kątem zgłoszonych zarzutów, ale także z urzędu stwierdza, że stanowisko organu odwoławczego w kwestii charakteru przedstawicielstwa Spółki "B." było prawidłowe. Spółka ta zadeklarowała w zgłoszeniu celnym , że działa jako przedstawiciel pośredni ( oznaczenie [3] ). Spółka dysponowała pełnomocnictwami do działania jako przedstawiciel pośredni i jako przedstawiciel bezpośredni. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, by rodzaj przedstawicielstwa był uzależniony od rodzaju zgłoszenia celnego. W tym konkretnym przypadku spółka wybrała rodzaj przedstawicielstwa pośredniego. Wynika z powyższego, że spółka ta wraz z "A."" Spółką Jawną była stroną postępowania i dłużnikiem solidarnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło