III SA/Gd 442/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 kwietnia 2007 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz D. W. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. D. W. w dniu 12 września 2006 r. wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie J. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że J. W. wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu w sierpniu 2004 r. i od tego czasu w nim nie mieszka - obecnie J. W. mieszka w Anglii. Decyzją z dnia 1 grudnia 2006 r., nr [...] Prezydent Miasta S. orzekł o odmowie wymeldowania J. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania D. W. od powyższej decyzji, orzekł o jej uchyleniu i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia (decyzja z dnia 26 stycznia 2007 r. nr [...]). Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 19 kwietnia 2007 r. nr [...] odmówił wymeldowania J. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na złożone przez J. W. wyjaśnienia, z których wynika, że w sierpniu 2004 r. wyjechała do Wielkiej Brytanii w celach zarobkowych zabierając ze sobą jedynie podręczny bagaż. Będąc w Polsce J. W. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i nie ma kłopotów z wejściem do niego, zaś w przyszłości zamierza do niego powrócić. Strona przedstawiła również zaświadczenie z dnia 4 kwietnia 2007 r. o jej zatrudnieniu w Wielkiej Brytanii, z którego wynika, że od dnia 6 czerwca 2006 r. wykonuje tymczasowa pracę. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że nie ma podstaw do wymeldowania J. W. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, gdyż nie została spełniona niezbędna przesłanka zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – pobyt J. W. w Wielkiej Brytanii ma charakter czasowy i nie można tym samym uznać, że doszło z jej strony do trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu. D. W. złożył od powyższej decyzji odwołanie wnosząc o jej uchylenie i wymeldowanie J. W. z przedmiotowego lokalu. W uzasadnieniu odwołania powołano się na treść pisma złożonego przez J. W. w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z którego wynika m.in., że nie ma ona zamiaru wracać do miejsca zamieszkania. Nadto J. W. w trakcie toczącego się postępowania nie podała swojego miejsca zamieszkania, bowiem otrzymała w Anglii mieszkanie komunalne. Odwołujący się zarzucił również, że organ pierwszej instancji powołał się na treść zaświadczenia o zatrudnieniu J. W. za granicą, który został sporządzony w języku obcym, zatem nie może się odnieść do treści tego pisma. W końcu wskazano, że pobyt J. W. w Anglii trwa już 3 lata, zaś ona nie określa terminu swojego powrotu, z kolei odwołujący się jest zmuszony przez ten okres dokonywać opłat za mieszkanie, w tym za J. W. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 4 września 2007r., nr [...] w całości podtrzymał rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta S. i prezentowane przez niego stanowisko. Przywołał przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), który stanowi, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Powołując się na brzmienie art. 6 powołanej ustawy organ wskazał, że o zamiarze opuszczenia lokalu nie decyduje wyłącznie deklarowana wola zmiany miejsca pobytu, lecz rzeczywiste działanie i stan sprawy. Zdaniem organu fakt, że J. W. przebywając w Anglii od 2004 r. wykonuje tam pracę wskazuje na to, że nie można mówić w tym przypadku o trwałym opuszczeniu przez nią przedmiotowego lokalu. Fakt, że J. W. opuszczając kraj zgłosiła w spółdzielni mieszkaniowej swój wyjazd za granicę nie jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że nie zamierza ona do niego powrócić. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł D. W. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazano, że jedynym argumentem, na który powołał się organ drugiej instancji odmawiając wymeldowania J. W. z lokalu jest fakt, że podjęła ona pracę zarobkową w Anglii. Zdaniem skarżącego J. W. sama i dobrowolnie opuściła przedmiotowy lokal tworząc w Anglii swoje centrum życiowe – ma tam mieszkanie komunalne, pracę, założyła tam nową rodzinę. Nadto skarżący ponownie odwołał się do treści pisma skierowanego przez J. W. przed wyjazdem do spółdzielni mieszkaniowej, jak również faktu, że nie podając miejsca swojego zamieszkania w Anglii stara się ukryć, że posiada tam swoje mieszkanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 7 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpatrzeniu wniosku D. W., ustanowił dla nieznanej z miejsca pobytu J. W. kuratora w osobie W. G. – pracownika Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewody [...], którym utrzymano w mocy decyzję Prezydent Miasta S. z dnia 19 kwietnia 2007 r. nr [...] o odmowie wymeldowania J. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. Dla dokonania przedmiotowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera zatem treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), w myśl którego organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego trwającego ponad 3 miesiące i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zatem jedyną przesłanką wymeldowania z pobytu stałego jest opuszczenie miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, przy czym w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęty został pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, jeżeli ma on charakter dobrowolny i trwały. Organ prowadzący postępowanie w sprawie wymeldowania jest zatem zobligowany do ustalenia czy zachodzi powyższa przesłanka do wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego, w niniejszej sprawie chodziło zatem o ustalenie czy J. W. opuściła przedmiotowy lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania J. W., w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, iż nie budzący wątpliwości jest fakt dobrowolnego opuszczenia przez J. W. miejsca zameldowania, uczyniła to bowiem z własnej woli, nie zaś z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Z kolei dokonując oceny czy opuszczenie miejsca pobytu stałego nastąpiło w sposób trwały należy mieć na uwadze, że nie oznacza to tylko fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego, lecz winien z tym łączyć się zamiar stałego związania się z tym innym miejscem i urządzenie w nim nowego centrum życiowego, co świadczy o trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005r., II OSK 302/05, baza Lex nr 190969, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001r., V SA 3169/00, baza Lex nr 50123). Podstawowym i jedynym argumentem świadczącym, zdaniem organów, o braku zamiaru trwałego opuszczenia przez J. W. przedmiotowego lokalu było podjęcie przez nią czasowego zatrudnienia w Anglii z czego wynika, że jej pobyt tam ma charakter czasowy. W tym miejscu należy zauważyć, że w toku postępowania administracyjnego skarżący wskazywał na inne fakty, świadczące jego zdaniem o odmiennym zamiarze J. W. i tak, powoływał się na treść pisma skierowanego przez J. W. do spółdzielni mieszkaniowej, jak również – w toku postępowania odwoławczego - na fakt otrzymania przez nią za granicą przydziału lokalu komunalnego, co – jak twierdzi – jest możliwe tylko w przypadku złożenia deklaracji zamiaru stałego pobytu w Anglii. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że jakkolwiek organy odniosły się do treści pisma J. W. skierowanego do spółdzielni mieszkaniowej, to brak tego dokumentu w aktach sprawy uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny prawidłowości stanowiska organów w tej kwestii. Jest to istotne z uwagi na fakt, że treść tego dokumentu skarżący interpretuje odmiennie niż to uczyniły organy, co po raz kolejny uczynił również w złożonej do sądu skardze. Organ odwoławczy nie odniósł się natomiast do zawartego w odwołaniu D. W. twierdzenia, że J. W. otrzymała za granicą przydział lokalu komunalnego. Zdaniem Sadu jest to okoliczność mająca istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bezsporne jest bowiem, że fakt przydziału za granicą lokalu mieszkalnego ma istotne znaczenie dla oceny czy doszło do założenia w nowym miejscu ośrodka osobistych interesów. W związku z powyższym brak dokonania przez organ odwoławczy ustaleń w powyższym zakresie stanowi naruszenie przepisów k.p.a. regulujących przebieg postępowania dowodowego, w tym zwłaszcza art. 77 i 80. Nadto należy zauważyć, że podstawowym argumentem, na który powołały się organy obu instancji uznając, że pobyt J. W. za granicą ma charakter czasowy, było zaświadczenie pracodawcy o jej zatrudnieniu na zasadach tymczasowych z dnia 16 kwietnia 2007 r. Na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. skarżący przedstawił kserokopię zaświadczenia tego samego pracodawcy z dnia 20 sierpnia 2007 r., z którego wynika, że J. W. jest zatrudniona na umowę na czas nieokreślony. Tym samym również i ta okoliczność wymaga ponownego jej wyjaśnienia przez organ. Wymeldowanie z miejsca stałego pobytu winno być następstwem ustalenia nie tylko zamiaru zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną, ale również czy zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Analiza akt niniejszej sprawy pozwala na wyrażenie przekonania, że organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego i ustalony przez nie stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do wydania orzeczenia w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej będą zobowiązane przeprowadzić postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów procedury administracyjnej w celu zbadania przesłanki wymeldowania określonej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych czyli opuszczenia miejsca stałego pobytu bez wymeldowania. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 213 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania na które składały się: wpis w wysokości 100 zł i należność ustanowionego w sprawie kuratora w wysokości 120 zł.