III SA/Gd 447/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie NSA Anna Orłowska, WSA Felicja Kajut (spr.),, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Wojewody z dnia 6 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokatowi M. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ) 309,80 zł (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy), zawierającą należny podatek od towarów i usług-tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. W dniu 23 stycznia 2008 r. A. T. złożyła wniosek o wymeldowanie M. J. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu podano, że opuściła ona przedmiotowy lokal w 2006 r. zabierając swoje rzeczy. W trakcie postępowania wyjaśniającego M. J. poinformowała organ o wytoczeniu sprawy o przywrócenie naruszonego posiadania spornego lokalu, dołączając do pisma z dnia 2 września 2009 r. kserokopię pozwu. Organ meldunkowy badając przesłankę dobrowolnego opuszczenia lokalu uznał, że w związku z powództwem posesoryjnym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., należy zawiesić postępowanie o wymeldowanie do czasu rozpoznania kwestii prejudycjalnej przez sąd powszechny. Na skutek zażalenia A. T. sprawa zawieszenia postępowania była badana jeszcze raz przez Wojewodę. Organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany postanowienia stwierdzając, że zawieszenie postępowania ma uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ stwierdził, że w sprawie o wymeldowanie niezbędne jest ustalenie, czy nastąpiło dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu, w tym przypadku, zasadnicza kwestią jest zbadanie kwestii dobrowolności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez Mo. J. - ustalenie tej kwestii ma w prowadzonym postępowaniu charakter zagadnienia wstępnego. Podstawą do zwieszenia postępowania jest wniesienie przez M. J. do sądu pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania . A. T. zaskarżyła postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżąca przestawiła stan faktyczny sprawy i przyczyny wystąpienia wnioskiem o wymeldowanie M. J. z przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w swoim postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przesłanką dokonania wymeldowania danej osoby z lokalu jest opuszczenie przez nią lokalu bez wymeldowania się. Taki stan prawny wynika z obecnego brzmienia 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), w myśl którego organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego trwającego ponad trzy miesiące i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, aby można było mówić o opuszczeniu lokalu w rozumieniu powyższej ustawy, opuszczenie musi mieć charakter trwały i dobrowolny. Organ meldunkowy prowadząc postępowanie w sprawie wymeldowania powinien zbadać i jednoznacznie wyjaśnić czy w danej sprawie opuszczenie lokalu miało taki charakter. Art 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. obliguje organ administracji publicznej do zawieszenia z urzędu postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Wobec odmiennych stanowisk stron oraz zawiśnięcia sprawy posiadania lokalu przed sądem powszechnym, organ meldunkowy uznał, że był zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania do czasu rozstrzygnięcia prejudycjalnego. Jakkolwiek w orzecznictwie sądów administracyjnych kwestia zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie w związku z toczącym się postępowaniem posesoryjnym nie była rozstrzygana jednolicie, jednak przeważający jest pogląd o zasadności zawieszenia w takim przypadku postępowania administracyjnego. Wskazuje się również, że kwestia wpływu wyniku postępowania posesoryjnego na postępowanie meldunkowe winna zależeć od zaistniałych w indywidualnej sprawie okoliczności ( tak zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2006 r., Sygn. akt II OSK 967/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że mając na uwadze okoliczności sprawy tj.: odmienne twierdzenia stron odnośnie terminu i przyczyn opuszczenia lokalu przez M. J., dopiero rozstrzygnięcie sądu powszechnego upoważniać będzie organ do stwierdzenia czy opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny oraz wydania decyzji rozstrzygającej sprawę. Tym samym w ocenie Sądu działanie organów administracji było zgodne z prawem, zaś skarga A. T. podlegała oddaleniu. Z uwagi na wyżej wymienione okoliczności sprawy Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).