III SA/Gd 448/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 lipca 2025 r., nr OPES.906.129.2025.MJ w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. K. S. (zwana dalej także "skarżącą", "stroną", "zobowiązaną") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 lipca 2025 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Po uzyskaniu informacji z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w P. (pismo z dnia 5 listopada 2024 r.) o niewykonaniu obowiązkowych szczepień ochronnych u urodzonego [...] 2022 r. O. K., pismem z dnia 13 grudnia 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie, wezwał matkę dziecka - K. S. do stawienia się w terminie 21 dni od daty otrzymania wezwania w ww. punkcie szczepień w celu uzupełnienia obowiązkowych szczepień albo przedstawienia zaświadczenia o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania u dziecka szczepień, albo poinformowania o szczepieniach wykonanych. W związku ze stwierdzeniem dalszego uchylania się K. S. od wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka, po uzyskaniu informacji z ww. placówki medycznej (pismo z dnia 9 stycznia 2025 r.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie w dniu 10 stycznia 2025 r. wysłał do strony upomnienie wzywające do rozpoczęcia uzupełnienia obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka. Upomnienie zawierało pouczenie o skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w sytuacji dalszego niezaszczepienia dziecka. W związku ze stwierdzeniem dalszego uchylania się K. S. od wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka, po uzyskaniu informacji z ww. przychodni (pismo z dnia 31 stycznia 2025 r.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie w dniu 3 lutego 2025 r. skierował do Wojewody Pomorskiego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym nr [...]. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2025 r. Wojewoda Pomorski nałożył na K. S. grzywnę w celu przymuszenia w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Pismem z dnia 7 marca 2025 r. K. S. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc brak wymagalności obowiązku, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a także naruszenie art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wskazania daty urodzenia i podstawy prawnej obowiązku. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2025 r. Wojewoda Pomorski zawiesił postępowanie egzekucyjne oraz przekazał zgłoszone przez stronę zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie. Postanowieniem z dnia 8 maja 2025 r. Wojewoda Pomorski odmówił wstrzymania wykonania postanowienia z dnia 11 lutego 2025 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia 27 maja 2025 r. (nr SE.E.20.4132.30.2024) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie - działając na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 i art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 132 - zwanej w skrócie: "u.p.e.a.") oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - zwanej w skrócie: "k.p.a.") - oddalił zarzuty zobowiązanej w całości. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że z karty uodpornienia O. K. wynika, iż nie otrzymał w terminie szczepień, co do których powinien mieć ukończone cykle. W związku z tym bezspornym jest, że zobowiązana uchybiła terminom szczepień dziecka, skoro tego nie uczyniła do osiągnięcia przez małoletniego 2 roku życia. Organ podkreślił, że do ustawowego zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych należy ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Wezwanie do dobrowolnego zaszczepienia dziecka zobowiązana odebrała 17 grudnia 2024 r., a upomnienie 25 stycznia 2025 r. Natomiast tytuł wykonawczy wystawiono 3 lutego 2025 r., czyli w okresie, gdy zobowiązana pozostawała w zwłoce, bowiem jej syn z dniem 3 lutego 2025 r. miał skończone 2 lata i 4 miesiące. Organ dodał również, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego w każdym przypadku jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W rozumieniu ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, szczepienie ochronne polega na podaniu szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Według ustawy, szczepienie ochronne jest świadczeniem zdrowotnym w rozumieniu art. 5 pkt 40 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych mającym działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu łub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych, regulujących zasady ich udzielania. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, wymaganym realizacją w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych są zwolnione z obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadku przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 924 - zwanej w skrócie: "u.z.z.z.ch."). W związku z tym, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077 - zwanym: "rozporządzeniem z dnia 27 września 2023 r."), lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (§ 11 ww. rozporządzenia). Jak wynika z treści art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.z.ch. i § 10 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., osoba przeprowadzająca badanie kwalifikacyjne po przeprowadzonym badaniu zobowiązana jest wystawić zaświadczenie, którego wzór został określony w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia i jak z powyższego wynika z treści tego zaświadczenia winno jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości wynikać, czy istnieją przeciwwskazania do zaszczepienia, czy też szczepienie winno być odroczone i do którego dnia. Z posiadanej dokumentacji syna zobowiązanej wynika, że brak jest zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień u dziecka zobowiązanej. Wymienione przepisy wskazują, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z mocy prawa, nie ma zatem podstawy prawnej do jego konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Organ wskazał, że brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanej, trwałe lub czasowe przyczyny, przez które nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Odnośnie niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym organ stanął na stanowisku, że doręczony zobowiązanej tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymagane przepisami warunki, a treść obowiązku w pełni koreluje z przywołaną podstawą prawną. Na marginesie organ dodał, że obowiązek szczepień osób zdrowych wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej, jednakże należy odróżnić terminy do wykonania szczepień wynikające z Programu Szczepień Ochronnych od terminów wynikających np. z przepisu art. 15 u.p.e.a., z którego wynika, że egzekucja może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, przy czym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Termin w ten sposób wyznaczony w żadnym razie nie niweczy skutków uchybienia terminowi szczepienia, jednakże wynika wprost z przepisu ustawy, a istotą upomnienia jest uprzedzenie zobowiązanego o zagrożeniu wszczęciem egzekucji i podjęcie działań w celu jej uniknięcia. Zarzut niewykonalności obowiązku i niewymagalności obowiązku jest więc bezpodstawny. W odniesieniu do zarzutu zbyt uciążliwego zastosowanego środka egzekucyjnego, w ocenie organu, zarzut jest również chybiony, bowiem grzywna w celu przymuszenia jest podstawowym środkiem egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a bacząc na to, że maksymalna wysokość grzywny może wynosić każdorazowo 10.000 zł - kwota 1.000 zł nie wydaję się kwotą zawyżoną, zważywszy, iż zastosowanie tego środka ma na celu zmuszenie do wykonania obowiązku, więc wysokość zastosowanej grzywny musi być wyznaczona w takiej wysokości, aby zobowiązanemu nie opłacało się jej uiszczenie w celu np. przedłużania postępowania, a jednocześnie zastosowanie tego środka miało zapewnienie efektywności przedmiotowej egzekucji. Finalnie organ I instancji wyjaśnił, że doręczony zobowiązanej tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymagane przepisem art. 27 u.p.e.a. warunki, tj. zawiera oznaczenie organu, dane zobowiązanej, w tym data urodzenia, dane dotyczące obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz treść podlegającą egzekucji, która w pełni koreluje z przywołaną podstawą prawną. W wyniku rozpoznania zażalenia zobowiązanej, zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lipca 2025 r. (nr OPES.906.129.2025.MJ), Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny - działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy ww. postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy w pełni zaakceptował i przyjął jako własne ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji, nie zgadzając się z zarzutami podnoszonymi w zażaleniu. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zażalenia organ kolejno wskazał, że zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji, władze publiczne są zobowiązane do zwalczania chorób epidemicznych. Jednym z elementów realizacji tego zadania są szczepienia ochronne. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.z.z.ch. wskazuje, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do poddania się szczepieniom ochronnym. W myśl ust. 2 cyt. artykułu, odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 581). Wykaz chorób zakaźnych, przeciwko którym istnieje ustawowy obowiązek szczepienia, został określony w rozporządzeniu z dnia 27 września 2023 r. Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 416), do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy sprawowanie nadzoru w zakresie szczepień ochronnych. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w schemacie obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, określonych w załączniku nr 1 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077 ze zm.). Zatem obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu wynika wprost z przepisów prawa i jest bezpośrednio wykonalny. Uchybienie przez rodziców temu obowiązkowi powoduje konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Z zebranego materiału dowodowego wynika bezspornie, że będąc osobą zobowiązaną strona nie wykonała ciążącego na niej obowiązku zaszczepienia dziecka. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa. Z uwagi zaś na to, że konstytucyjną zasadą jest nakładanie na obywateli obowiązków poprzez ustawy, a nie normy niższego rzędu, obowiązek poddania się szczepieniom został wyrażony w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 17 u.z.z.z.ch. oraz w związku z przepisami ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Jednocześnie art. 17 ust. 10 pkt 1 i 4 u.z.z.z.ch. nakłada na ministra właściwego do spraw zdrowia obowiązek określenia, w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, a także sposób przeprowadzania szczepień ochronnych. W związku z tym zostało wydane rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., którego § 3 ust. 2 wskazuje, że schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w ww. rozporządzeniu. Zatem obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu wynika wprost z przepisów prawa i jest bezpośrednio wykonalny. Uchybienie przez rodziców temu obowiązkowi powoduje konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Sąd Najwyższy stwierdził w wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r. (sygn. akt V KK 306/15), że "obowiązek rodziców poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia. (...) Z art. 5 ust. 1 ustawy z 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika wprost, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w tej ustawie, do poddania się szczepieniom ochronnym. (...) Obowiązek poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych (...) Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego zamierzonym rezultatem ma być poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu". Wobec tego, że obowiązek zaszczepienia dziecka wynika z mocy samego prawa, postępowanie dowodowe przeprowadzane przez organy państwowej inspekcji sanitarnej w istocie rzeczy sprowadza się do ustalenia, czy względem danej osoby obowiązek zaszczepienia stał się już wymagalny oraz czy obowiązek szczepień ze względów zdrowotnych nie został odroczony. Te czynności dowodowe Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie wykonał, stwierdzając fakt uchylania się strony od poddawania dziecka szczepieniom ochronnym. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego, trwałe lub czasowe przyczyny, przez które nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Organ zgodził się z wyrażonym w orzecznictwie poglądem wskazującym, że "przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej." Strona w toku postępowania nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Z tego wynika, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym był wymagalny. Organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami jako tzw. wierzyciel obowiązku podjął ustawowe działania mające na celu realizację zaszczepienia małoletniego dziecka przeciwko wyznaczonym chorobom zakaźnym. Poprzedzające szczepienie ochronne lekarskie badanie podmiotowe i przedmiotowe, na podstawie którego lekarz kwalifikuje dziecko do szczepienia lub stwierdza przeciwskazania do szczepienia, nie jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W związku z tym nie można skutecznie podnosić zarzutu niewykonalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom. Jedynym dokumentem dającym podstawę do odroczenia szczepień ochronnych jest zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych, którego strona na żadnym etapie postępowania jednak nie przedłożyła, a w którym zawarta byłaby dokładna informacja jakiego szczepienia dotyczy i jakiego okresu dotyczy odroczenie. W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego na konsultację specjalistyczną. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej okres przeciwskazania do wykonania szczepienia. Niewątpliwie do obowiązków lekarza należy ocena bezpieczeństwa przeprowadzenia szczepienia z punktu widzenia indywidualnego pacjenta. Żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku przeprowadzania testów np. w kierunku ewentualnych alergii na substancje znajdujące się w szczepionkach. Inaczej będzie jednak w sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy lub opiekun faktyczny poinformuje lekarza, że dziecko faktycznie jest uczulone na konkretne składniki - wówczas do lekarza posiadającego takie szczególne informacje będzie należało upewnienie się, czy w skład szczepionki tenże składnik nie wchodzi i wówczas również lekarz decyduje, czy dziecko może być zaszczepione, czy ewentualnie odroczyć szczepienie. Realizacja obowiązkowych szczepień ochronnych i kwalifikacja do ich podania u dziecka leży w gestii lekarza, który decyduje o tym po przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego. Nie jest to decyzja rodzica, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. Organ II instancji podzielił też stanowisko, że "jedynie lekarz jest uprawniony do oceny możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych. Zważyć należy, że brak jest przepisu, który wskazałby obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom tylko ze względu na możliwe hipotetyczne powikłania". W przypadku szczepień ochronnych nie może być mowy o dobrowolności przystąpienia pacjenta do świadczenia zdrowotnego. Ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu, którym jest obowiązkowe szczepienie ochronne. W orzecznictwie jednolicie wskazywano, że "ustawa nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, wręcz przeciwnie - statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. W przypadku obowiązkowych szczepień, obowiązek ich wykonania wynika wprost z ustawy, a brak zgody szczepionego bądź jego przedstawiciela ustawowego nie zmienia faktu Istnienia tego obowiązku. Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu". Takie stanowisko jest jednolite wśród doktryny prawnej i zostało potwierdzone bogatym orzecznictwem z tego zakresu. Niezależnie od tego organ II instancji wskazał, że odpowiedzi na ewentualne wątpliwości nie należą do obowiązków i kompetencji lekarza. Lekarz odnosi się wyłącznie do stanu zdrowia dziecka w dniu kwalifikacji do szczepień. Pytania te powinny zostać skierowane do właściwych podmiotów. W przypadku wątpliwości co do składu, sposobu produkcji i działania danej szczepionki pytania można kierować do producenta danej szczepionki, odpowiednie informacje można też znaleźć w charakterystyce produktu leczniczego. Kwestie związane z dopuszczeniem danej szczepionki na rynek, wątpliwości co do jej szkodliwości, informacje obejmujące działania niepożądane - zagadnienia te należą do kompetencji i działalności Prezesa Urzędu Rejestracji Leków. Wątpliwości co do doboru i zasad dystrybucji szczepionek może wyjaśnić Minister Zdrowia oraz podmioty odpowiedzialne za dystrybucję i przechowywanie szczepionek. Organ przypomniał, że każda szczepionka w odpowiednim trybie musi zostać uprzednio dopuszczona do obrotu w Polsce. Nie zachodzi zatem sytuacja zastosowania wobec pacjenta szczepionki, w szczególności w zakresie wykraczającym poza Charakterystykę produktu leczniczego, ponieważ pozwolenie na obrót szczepionką zostało wcześniej wydane przez stosowną instytucję. Kwestie związane z dopuszczeniem danej szczepionki na rynek, wątpliwości co do jej szkodliwości, informacje obejmujące działania niepożądane - zagadnienia te należą do kompetencji i działalności Prezesa Urzędu Rejestracji Leków. Ponadto każda szczepionka w odpowiednim trybie musi zostać uprzednio dopuszczona do obrotu w Polsce. Nie zachodzi zatem sytuacja zastosowania wobec pacjenta szczepionki, w szczególności w zakresie wykraczającym poza Charakterystykę produktu leczniczego, ponieważ pozwolenie na obrót szczepionką zostało wcześniej wydane przez stosowną instytucję. W związku z tym, w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, w aktach postępowania brak było aktualnego zaświadczenia lekarskiego o przeciwskazaniach do szczepień ochronnych dziecka. Natomiast w przypadku szczepień ochronnych nie może być mowy o dobrowolności przystąpienia pacjenta do świadczenia zdrowotnego. Ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu, którym jest obowiązkowe szczepienie ochronne. W sprawie nie wystąpił też błąd co do zobowiązanego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie w tytule wykonawczym z dnia 3 lutego 2025 r. oraz w postanowieniu z dnia 27 maja 2025 r. precyzyjnie wskazał jako zobowiązaną K. S., czyli skarżącą. Zgodnie art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch., odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W ocenie organu odwoławczego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy potwierdzający uchylanie się Strony od obowiązku zaszczepienia dziecka. W treści uzasadnienia postanowienia odniósł się do poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez stronę, wskazując przepisy prawa oraz dokumentację na poparcie swojego stanowiska. K. S. w skardze na ww. postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosła o uchylenie obu postanowień w całości oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, a ponadto zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ odwoławczy naruszył art. 34 § 4 u.p.e.a. nie umarzając postępowania w sprawie. Następnie skarżąca wyjaśniła, że z art. 59 § 1 u.p.e.a. jasno wynika, iż niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym może mieć również charakter faktyczny. Przyczyny faktyczne to takie, które wynikają z rzeczywistych zdarzeń, faktów i okoliczności, a nie z przepisów prawa. Są one ważne w procesie decydowania o umorzeniu postępowania, ponieważ wskazują na brak realnych możliwości dalszego prowadzenia sprawy. Argumentując to treścią przepisów i ostrzeżeń od producentów szczepionek oraz brakiem możliwości zbadania nadwrażliwości na składniki szczepionki skarżąca wskazała, że technicznie nie da się zrealizować procesu zaszczepienia. W dalszej części skargi skarżąca obszernie przytoczyła treść różnego typu publikacji dotyczących szczepień oraz skoncentrowała się na omówieniu możliwych do wystąpienia powikłań poszczepiennych oraz zarzuciła organom ich bagatelizowanie i tuszowanie skali występowania. Skarżąca opisała przebieg dotychczas wykonanych szczepień u dziecka i ich negatywne skutki, a także brak reakcji personelu medycznego na zgłaszane przez rodziców niepożądane odczyny poszczepienne. Skarżąca zarzuciła w tym kontekście, że jej dziecko padło ofiarą spisku organizacji prozdrowotnych. Ponadto skarżąca zarzuciła, że organy bardzo często bazują na wiedzy powielanej od dziesiątków lat, iż szczepienia są jedyną skuteczną metodą zapobiegania bardzo poważnym chorobom zakaźnym, które mogą mieć ciężki przebieg i mogą pozostawić trwałe skutki zdrowotne. Zdaniem skarżącej, wiedza ta jest błędna, a w przeszłości szczepionki masowo wręcz szkodziły populacji różnych krajów. Skarżąca odniosła się także do dorobku "ruchów antyszczepionkowych", a nawet powołała na orzecznictwo sądowe Sądu Najwyższego USA, czy działalność poselską na forum Parlamentu Europejskiego. Z argumentacji skarżącej wynika też, że odmowa zaszczepienia dziecka wynika z obawy o jego zdrowie, a nawet życie. Odmowa szczepienia prowadzi z kolei do nękania skarżącej przez aparat państwa, co zaś stoi w sprzeczności z przepisami rangi konstytucyjnej. W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy zaznaczył, że każdorazowo dokonuje pełnej merytorycznej oceny całego zebranego materiału dowodowego, przeprowadzając postępowanie dowodowe w oparciu o ustalenia dokonane przez organ prowadzący postępowanie, ustala stan faktyczny, bada stan prawny oraz sposób prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji. W świetle zaś zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie wykonała ciążącego na niej obowiązku poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, wobec czego uzasadnione było podjęcie przez organy inspekcji sanitarnej kroków zmierzających do przymuszenia skarżącej do wykonania tego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 132), powoływana dalej w skrócie jako "u.p.e.a.". Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art.33 § 2 u.p.e.a.). Przepis art. art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. W rozpoznanej sprawie, strona skarżąca wniosła zarzuty związane z prowadzeniem przez Wojewodę Pomorskiego postępowania dotyczącego egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym – poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Strona skarżąca podniosła zarzuty: braku wymagalności obowiązku, niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a także podniosła naruszenie art. 27 § 1 u.p.e.a. poprzez brak daty urodzenia i podstawy prawnej obowiązku. Odnosząc się do ostatnich trzech ww. zarzutów należy wskazać, że art. 33 u.p.e.a. został zmieniony przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Zmiana te weszła w życie w dniu 30 lipca 2020 r. Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało zatem wszczęte pod rządami ustawy egzekucyjnej w nowym, zmienionym brzmieniu. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że aktualne brzmienie przepisu art. 33 § 2 u.p.e.a. nie zawiera takich podstaw zarzutów jak niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (poprzednio art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.), zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (poprzednio art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) i niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (poprzednio art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Wymienione zarzuty zobowiązana mogła niewątpliwie podnieść w poprzednim stanie prawnym, kiedy były rozpoznawane przez organ egzekucyjny (w tym przypadku przez wojewodę – art. 20 ust. 1 u.p.e.a.). Aktualnie takiej możliwości nie ma. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r., niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, jak i niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 stanowi obligatoryjną podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości albo w części (art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 3 u.p.e.a.). Natomiast zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowi podstawę do wystąpienia ze skargą na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast nie jest zobligowany do ustosunkowania się do treści zarzutów, które nie wypełniają dyspozycji z art. 33 § 2 u.p.e.a. Jak już wskazano zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są bowiem sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ. W sytuacji, gdy z normy art. 33 § 2 u.p.e.a. wynika wyraźnie, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 nie może być podstawą prawną wniesienia zarzutu, zarzuty te nie mogły podlegać uwzględnieniu. Organy (wierzyciel) zbędnie dokonały zatem ich oceny, uznając je za bezzasadne. Wadliwość ta nie miała jednak wpływu na wynik sprawy, uwzględnienie podniesionych zarzutów nie było bowiem możliwe. Sąd stwierdził natomiast, że organy obu instancji słusznie oceniły jako niezasadny zarzut strony skarżącej zmierzający do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a). W rozpoznawanej sprawie kluczową okolicznością faktyczną było stwierdzenie, że skarżąca nie poddała obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka. Okoliczność ta w istocie nie jest sporna. Dziecko pomimo braku przeciwskazań medycznych do zaszczepienia nie zostało poddane szczepieniom przeciw: WZW typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, hemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, a także odrze, śwince i różyczce. Strona skarżąca nie zgłosiła się z dzieckiem na szczepienia, co potwierdza pismo placówki medycznej z dnia 9 stycznia 2025 r. (k. 34 akt administracyjnych organu I instancji). Z przywołanego pisma, ostatniego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wynika ponadto, że podczas wizyty w dniu 7 stycznia 2025 r. matka dziecka zgłosiła zamiar wypisania dziecka i nie zapisania go do żadnej innej przychodni. Z akt sprawy nie wynika także, aby strona skarżąca przedstawiła zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach do wykonania szczepień, czy też o konieczności odroczenia ich wykonania. Wskazać w konsekwencji należy, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest, zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z.ch. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.z.z.ch., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z.ch. jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch.). Realizację obowiązku wyrażonego w przytoczonych przepisach konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). Podkreślić przy tym należy, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17 i II OSK 43/18). Zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, m.in.: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a). Jednocześnie w art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W wyroku z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł, że: I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. Stwierdzić zatem należy, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów na terytorium RP obowiązywało, jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, aktualnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 782). Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej, obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych już przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Obowiązek nie został określony na podstawie Komunikatu GIS w Sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, a jeżeli chodzi o dzieci – w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W wystawionym w dniu 3 lutego 2025 r. tytule wykonawczym wskazano zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży na brakujące szczepienia ochronne u dziecka strony skarżącej. Szczepienia te zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia (na który to akt wykonawczy wierzyciel powołał się w tytule wykonawczym w polu pt.: "dane dotyczące obowiązku o charakterze niepieniężnym"), w którym zawarto schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia – szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia – szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia – szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Zatem w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka strony skarżącej obowiązkowe i wymagalne. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowana ustalona przez organy w toku postępowania okoliczność, że dziecko strony skarżącej nie zostało zaszczepione wymienionymi w tytule wykonawczym szczepionkami, pomimo że terminy podania poszczególnych dawek szczepionek już upłynęły, co potwierdza treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. W tej sytuacji stwierdzić należy, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom stał się wymagalny. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że obowiązek strony skarżącej poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym istnieje i jest wymagalny. Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi. Strona skarżąca uchyla się bowiem od realizacji wymagalnego obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, a okoliczność ta znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. W ocenie Sądu przedstawiona argumentacja świadczy, że w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania istnienia oraz wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w opisanym zakresie, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło więc do naruszenia art. 34 § 4 u.p.e.a., albowiem nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów, a w konsekwencji do umorzenia całego postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie, okoliczność wymagalności umocowanego w przepisach powszechnie obowiązującego prawa oznacza, że argumentacja dotycząca nękania skarżącego poprzez próbę egzekwowania przedmiotowego obowiązku, negatywnej przez stronę skarżącą oceny skutku szczepień na zdrowie dziecka, czy też ich skuteczności pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia nie podważają także rozważania dotyczące dobrowolności szczepień, zasadności wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych bez jednoczesnego powołania funduszu odszkodowawczego, czy też rejestracji niepożądanych odczynów poszczepiennych. Obowiązek szczepień ochronnych jest uregulowany w Polsce w przepisach prawa i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych. Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń (zob. wyroki NSA z dnia: 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, 19 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 27/21). Wskazać też trzeba, że w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi unormowano w art. 17a, 17e-17h przesłanki przyznania i wysokość świadczenia kompensacyjnego, wypłacanego z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, w związku z wystąpieniem działań niepożądanych po podaniu szczepionki albo szczepionek. Reasumując, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: "orzeczenia.nsa.gov.pl".