III SA/Gd 450/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w na rozprawie w dniu 25 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia 3 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania obowiązku oddala skargę. Decyzją z dnia 14 lipca 2008 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej działając w oparciu o art. 26 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej, nakazał H. L. zamieszkującemu przy ul. w K. wyeliminowanie nieprawidłowości polegających na zawężeniu spoczników oraz biegów na klatce schodowej, stanowiącej pionową drogę ewakuacji z lokalu mieszkalnego nr [...], dające podstawę do uznania budynku za zagrażający życiu ludzi stosując rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno – budowlanych albo wyeliminowanie w/w nieprawidłowości poprzez zastosowanie uzgodnionych z Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej rozwiązań zamiennych wskazanych w ekspertyzie technicznej przez właściwą jednostkę badawczo – rozwojową lub rzeczoznawcę budowlanego oraz rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Wydanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazano, że do lokalu nr [...] zajmowanego przez H. L. prowadzi z parteru na I piętro oraz z I piętra na II piętro klatka schodowa, której rzeczywiste wymiary zostały o ponad 1/3 zawężone w stosunku do wymiarów wymaganych przez przepis § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu brak wymaganych parametrów pionowych dróg ewakuacyjnych powoduje, że w przypadku zagrożenia pożarowego opuszczenie obiektu jest utrudnione lub niemożliwe, co może stanowić zagrożenie dla życia ludzi w w/w budynku. Nie ma natomiast możliwości uwzględnienia wniosku strony o udostępnienie przejścia przez część mieszkalną należącą do państwa D. osób na poziomie II piętra w sytuacji ewentualnego zagrożenia pożarowego. W odwołaniu od w/w decyzji H. L. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że dopóki nie było zamkniętych korytarzy na I i II piętrze, to ciąg ewakuacyjny był bezpieczny. To rzekoma adaptacja strychu dokonana przez jednego z mieszkańców doprowadziła do zamknięcia jedynej słusznej drogi ewakuacji. W tym stanie kierowanie decyzji organu I instancji do wszystkich mieszkańców nieruchomości i narażanie ich na konieczność poniesienia znacznych nakładów finansowych jest nieporozumieniem. W istocie bowiem adresatem decyzji nakazującej "udrożnienie" drogi ewakuacyjnej winni być p. D.. Zaskarżona decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej wydaną w dniu 3 października 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podnoszona przez H. L. kwestia samowoli budowlanej dokonanej przez p. D. została ostatecznie zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r., w świetle którego brak jest podstaw do nakazania rozbiórki robót budowlanych polegających na zamknięciu części klatki schodowej od strony lokalu mieszkalnego nr [...]. Niezależnie zaś od stanu techniczno – budowlanego należało odnieść się także do możliwości ewakuacji z budynku. Wynikiem stosownych ustaleń jest wskazanie, że z lokalu mieszkalnego nr [...] jedynym kierunkiem ewakuacji na odcinku pomiędzy I i II piętrem jest klatka schodowa prowadząca na zewnątrz budynku od strony podwórza. Klatka schodowa jest częścią wspólną przedmiotowej nieruchomości, stąd też skierowanie decyzji organu I instancji do poszczególnych właścicieli było zasadne i zgodne z przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Organ stwierdził ostatecznie, że stan bezpieczeństwa pożarowego w budynkach istniejących, w których występują nieprawidłowości może być poprawiony zarówno w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r., jak też w sposób inny, niż to określono w przepisach tegoż rozporządzenia - stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej opracowanej przez właściwą jednostkę uzgodnionych z właściwym organem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku H. L., wnosząc o wyeliminowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie. Wskazał ponadto, że organ pierwszej instancji skierował takie same decyzje do pozostałych właścicieli lokali mieszkalnych w budynku. Okoliczność tę potwierdził skarżący na rozprawie. W piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2008 r. H. L. podniósł, że w pełni racjonalnym rozwiązaniem sprawy byłoby udrożnienie korytarza na II piętrze budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna. W sprawie niniejszej nie było wątpliwości, że istnieją podstawy do uznania, iż budynek położony w K. przy ul. [...] zagraża życiu ludzi. Ustalone zostało , że jedna z klatek schodowych w przedmiotowym budynku ma zaniżone szerokości biegów i spoczników o ponad jedną trzecią szerokości wymaganych treścią § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), przez co nie spełnia wymogów techniczno- budowlanych w tym zakresie. Organy prawidłowo powołały się na przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów ( Dz. U. Nr 80, poz. 563 ), z którego wynika, że podstawą do uznania użytkowanego budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi jest niezapewnienie przez występujące w nim warunki techniczne możliwości ewakuacji ludzi, w szczególności w wyniku szerokości przejścia, dojścia lub wyjścia ewakuacyjnego albo biegu względnie spocznika klatki schodowej służącej ewakuacji, mniejszej o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno- budowlanych. Spór w niniejszej sprawie dotyczył natomiast sposobu wyeliminowania nieprawidłowości oraz osób do tego zobowiązanych. Skarżący uważa, że do takiego stanu rzeczy, tj. stanu budynku zagrażającego życiu ludzi doprowadziło działanie - w jego ocenie - nielegalne - państwa D., którzy zabudowali część swojego korytarza , zamykając przejście na drugą klatkę schodową. Skarżący wobec tego stoi na stanowisku, że jedynym właściwym sposobem zapewnienia bezpieczeństwa w budynku jest nakazanie doprowadzenia budynku do stanu pierwotnego - na koszt jedynie państwa D.. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że nie jest możliwe zapewnienie spełnienia wymagań bezpieczeństwa pożarowego w przedmiotowym budynku przez przywrócenie stanu poprzedniego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 666/05 stwierdził bowiem, iż robót budowlanych wykonanych przez małż. D. nie można uznać za samowolę , jak też że brak podstaw prawnych do nakazania rozbiórki wykonanych prac. Organy w sprawie niniejszej nie mogły ani ignorować treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani wchodzić w kompetencje organów administracji budowlanej. Dokonane przez organ pierwszej instancji nakazanie wyeliminowania nieprawidłowości przez zastosowanie rozwiązań zapewniających spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno- budowlanych albo przez zastosowanie rozwiązań zamiennych znajduje podstawę prawną w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów oraz w przepisach § 207 ust. 2 i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te nakazują zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno- budowlanych lub w inny sposób, ale ustalony w ekspertyzie sporządzonej przez właściwą osobę i uzgodnionej z właściwym organem. Tak więc organ odwoławczy zasadnie uznał za prawidłowy sposób wyeliminowania nieprawidłowości w przedmiotowym budynku mieszkalnym w celu zapewnienia spełnienia wymagań bezpieczeństwa pożarowego, określony przez organ pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że kosztami prac należy obciążyć jedynie małż. D., a nie wszystkich właścicieli mieszkań w przedmiotowym budynku stwierdzić trzeba, że stanowisko organów, odmienne od stanowiska skarżącego, jest właściwe. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej ( t.j. Dz. U z 2002 r. Nr 147, poz.1229 ze zm.) , to na właścicielu budynku, obiektu budowlanego lub terenu spoczywają obowiązki, związane z zapewnieniem ich ochrony przeciwpożarowej. Natomiast z art. 4 ust. 1 a przywołanej ustawy wynika, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o ile nie została zawarta umowa cywilnoprawna ustanawiająca zarząd lub użytkowanie, spoczywa na faktycznie władającym. Także § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów stwierdza, że rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego powinien stosować właściciel lub zarządca budynku uznanego za zagrażający życiu ludzi. W toku postępowania administracyjnego ustalone zostało, że wszystkie mieszkania w przedmiotowym budynku są własnością osób fizycznych , a powstała wspólnota mieszkaniowa jest tzw. małą wspólnotą. Sposób zarządu nieruchomością wspólną takiej wspólnoty określony został w art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) , który odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Art. 200 k.c. stanowi, że każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Klatka schodowa jest częścią wspólną przedmiotowej nieruchomości, a jej współwłaścicielami są właściciele mieszkań w tej nieruchomości. W świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków(...) niewątpliwe jest, że na właścicielu (właścicielach) nieruchomości spoczywają obowiązki z ochrony przeciwpożarowej budynku, wobec czego skierowanie decyzji do skarżącego, będącego jednym z właścicieli, przy uwzględnieniu faktu, iż decyzje o podobnym brzmieniu zostały skierowane do właścicieli wszystkich mieszkań w przedmiotowym budynku, będących jednocześnie faktycznie władającymi budynkiem, było zasadne. Organy w sprawie niniejszej nie miały żadnych podstaw, by obowiązek wyeliminowania nieprawidłowości nałożyć jedynie na małż. D., tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 21 marca 2006 r. nie uznał ich działań za samowolę budowlaną. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 p.p.s.a.