III SA/Gd 452/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-11-23
Skład orzekający: WSA Felicja Kajut, NSA Anna Orłowska (spr.), WSA Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot należności celnych, złożony po upływie trzech lat od dnia powiadomienia o należnościach, może zostać uwzględniony z uwagi na nieprzewidziane okoliczności lub siłę wyższą, takie jak oczekiwanie na orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące klasyfikacji taryfowej towaru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spółka uchybiła terminowi do złożenia wniosku o zwrot należności celnych, ponieważ wniosek został złożony po upływie trzech lat od dnia powiadomienia o należnościach. Okoliczności takie jak toczące się postępowania celne, odmowa przyjmowania zgłoszeń celnych z określoną klasyfikacją taryfową czy oczekiwanie na wyroki sądów administracyjnych nie stanowią nieprzewidzianych okoliczności ani siły wyższej w rozumieniu przepisów, które uniemożliwiałyby terminowe złożenie wniosku. Samo subiektywne przekonanie o negatywnym rozpatrzeniu wniosku nie jest podstawą do przedłużenia terminu. W związku z tym, zaskarżona decyzja odmawiająca zwrotu należności celnych z powodu uchybienia terminowi została uznana za prawidłową.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o korektę zgłoszeń celnych z 2007 r. i zwrot należności celnych, twierdząc, że mrożone przedżołądki wołowe powinny być klasyfikowane do kodu 0504 (0% cła), a nie 1602 (16,6% cła). Organy celne odmówiły zwrotu, uznając, że wniosek został złożony po upływie trzyletniego terminu od dnia powiadomienia o należnościach. Spółka argumentowała, że termin powinien być liczony od daty wydania wyroków WSA w Gdańsku, które potwierdziły właściwą klasyfikację, a także powoływała się na nieprzewidziane okoliczności i siłę wyższą. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów celnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej towaru oraz zwrotu należności celnych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 maja 2012 r. Dyrektor Izby Celnej, powołując art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"); art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zm., dalej: "Prawo celne") – po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Przemysłu Chłodniczego "A" S.A. w G. (dalej: " skarżąca", "spółka") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 10 lutego 2012 r., którą orzeczono w przedmiocie korekty 13 zgłoszeń celnych z 2007 r. w części klasyfikacji sprowadzonego towaru, a w konsekwencji w przedmiocie zwrotu cła z odsetkami liczonymi od dnia dokonania wpłaty do dnia dokonania zwrotu.
Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W roku 2007, w imieniu spółki, zgłoszono do odprawy w procedurze dopuszczenia do obrotu towar opisany w polach 31 SAD jako "mrożone przedżołądki wołowe" bądź "mrożone przedżołądki wołowe parzone", deklarując kod TARIC 1602 50 80 90 ze stawką celną 16,6%. Pismem z dnia 11 lutego 2011 r. spółka zwróciła się do Urzędu Celnego z wnioskiem o korektę w/w zgłoszeń celnych w części dotyczącej klasyfikacji sprowadzonego towaru, a w konsekwencji - o zwrot należności celnych przywozowych. Mrożone przedżołądki wołowe winny być klasyfikowane do kodu taryfy celnej 0504, ze stawką celną w wysokości 0%. Zdaniem spółki zachodzi zatem przesłanka z art. 236 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L. 302 z 19 października 1992 r. ze zm.), dalej: "WKC" zwrotu na jej rzecz należności celnych przywozowych uiszczonych na podstawie w/w zgłoszeń celnych. Pierwsza decyzja Naczelnika Urzędu Celnego uchylona została decyzją organu odwoławczego z dnia 3 października 2011 r. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez błędne przyjęcie, że wobec wszystkich zgłoszeń celnych wniosek o zwrot należności celnych został złożony po upływie trzyletniego terminu.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego, decyzją z dnia 10 lutego 2012 r. w odniesieniu do zgłoszeń celnych spółki orzekł o klasyfikacji taryfowej mrożonych przedżołądków wołowych do kodu TARIC 0504 00 00 00 i odmówił zwrotu należności celnych (A10) w łącznej wysokości 296 174 zł wraz z odsetkami od ww. kwoty. W uzasadnieniu organ I instancji, odnosząc się do zwrotu cła, wskazał że wniosek spółki dotyczący zwrotu należności celnych zaksięgowanych na podstawie zgłoszeń celnych dokonanych w 2007 r. został złożony dnia 11 lutego 2011 r., tj. po upływie określonego w art. 236 ust. 2 WKC trzyletniego terminu na złożenie wniosku o zwrot należności. Jakkolwiek w myśl cytowanego przepisu termin do złożenia wniosku może być przedłużony w nieprzewidzianych okolicznościach lub na skutek działania siły wyższej, to w niniejszej sprawie brak było podstaw do uznania, że nieprzewidzianymi okolicznościami lub działaniem siły wyższej było przeświadczenie spółki o wydaniu niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca spółka, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej i art. 73 ust. 1 Prawa celnego i w konsekwencji niezastosowanie art. 236 ust. 2 WKC polegające na:
- błędnym uznaniu, że wskazane przez skarżącą we wniosku o zwrot należności celnych okoliczności nie stanowią nieprzewidzianych okoliczności, o których mowa w w/w przepisie,
- nieprawidłowym uznaniu, że powiadomienie skarżącej o należnościach celnych podlegających zwrotowi nastąpiło w momencie dokonania zgłoszeń celnych, a nie w dniu powiadomienia skarżącego o należnościach podlegających zwrotowi, co nastąpiło w dniu wydania orzeczeń w sprawach określających dla mrożonych przedżołądków wołowych kod TARIC tj. wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2011 r. o sygn. akt III SA/Gd 14/11 oraz sygn. akt III SA/Gd 19/11,
2) naruszenie art. 180 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej mające wpływ na wynik sprawy przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków – agentów celnych na okoliczności towarzyszące zgłaszaniu przez skarżącego towaru do odprawy celnej.
W oparciu o powyższe spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie decyzji zgodnie z jej wnioskiem.
Decyzją z dnia 14 maja 2012 r. Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 10 lutego 2012 r.
W uzasadnieniu Dyrektor IC, przywołując treść art. 236 ust. 2 WKC wskazał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej, które stanowiłyby podstawę dla przedłużenia trzyletniego terminu dla złożenia wniosku o zwrot należności celnych. Za takie nie mogą bowiem zostać uznane okoliczności, na które powołuje się skarżąca w toku trwania całego postępowania tj.: odmowa przyjmowania przez organy celne zgłoszeń celnych z klasyfikacją do pozycji 0504 (a tym samym konieczność deklarowania towaru do pozycji 1602), oczekiwanie na wydanie wyroków przez wojewódzki sąd administracyjny w sprawach, w których była stroną, a dotyczących takich samych towarów oraz toczące się już postępowania celne przeciwko niej. Żadna z powyższych okoliczności nie stanowiła bowiem przeszkody dla złożenia wniosków o zwrot należności celnych we wszystkich sprawach, w których w ocenie strony istniały ku temu przesłanki. Samo przekonanie spółki, iż w świetle jasno wyrażanego przez organy celne stanowiska w sprawie klasyfikacji mrożonych przedżołądków oczywistym było, iż decyzja w przedmiocie zwrotu będzie odmowna, również nie stanowiły przeszkody do terminowego złożenia wniosku. Dyrektor IC nie podzielił również opinii spółki prezentowanej w odwołaniu, że powiadomienie skarżącej o należnościach celnych podlegających zwrotowi nastąpiło w momencie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzeczeń z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 14/11 oraz III SA/Gd 19/11. Orzeczenia te nie dotyczą zgłoszeń celnych, wobec których toczy się niniejsze postępowanie. Ponadto zgodnie z obowiązującymi przepisami dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towarów podlegających należnościom przywozowym, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 WKC). Natomiast datę powiadomienia o kwocie należności wynikających z długu celnego zgłaszający (bądź jego przedstawiciel) każdorazowo potwierdza własnoręcznym podpisem, co znajduje odzwierciedlenie w polu 54 SAD.
Również termin na złożenie wniosku o zwrot należności, zgodnie z treścią art. 236 ust. 2 WKC, ma bezpośredni związek z tą datą. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy zgłoszeń celnych (13 szt.) złożonych w okresie od 15 czerwca 2007r. do 07 listopada 2007 r., w których powiadomienie o kwocie należności celnych, zgodnie z zapisami w tych dokumentach, nastąpiło odpowiednio w okresie od 18 czerwca 2007 r. do 8 listopada 2007r .
Mając na uwadze wyżej przywołane przepisy organ II instancji uznał, że wniosek strony został złożony z uchybieniem terminu na dokonanie tego rodzaju czynności.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 180 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej Dyrektor IC wyjaśnił, że przesłuchanie świadków (agentów celnych) miałoby dotyczyć kwestii, która znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy tj. została dowiedziona w sposób wystarczający. Z powyższych względów zarzut zawarty w odwołaniu nie zasługiwał na uwzględnienie. Ponadto wniosek dotyczący zmiany klasyfikacji taryfowej importowanych towarów został uwzględniony przez organ I instancji, natomiast odmowa zwrotu należności celnych przywozowych nastąpiła jedynie z uwagi na fakt złożenia wniosku po terminie. We wszystkich przypadkach, gdzie termin złożenie wniosku, określony stosownymi przepisami, został dochowany skarżąca otrzymała zwrot należności celnych przywozowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 maja 2012 r. w całości, powtarzając zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji tj. zarzut naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. art. 73 ust. 1 Prawa celnego, co skutkowało niezastosowaniem art. 236 ust. 2 WKC, a także zarzut naruszenia art. 180 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca wskazała, że w odniesieniu do wniosku o zwrot należności celnych uiszczonych ze zgłoszeń celnych z 2007 r., przepis art. 236 ust. 2 WKC, wbrew stanowisku Dyrektora Izby Celnej, znajdował zastosowanie. Bezpośrednio przez dokonaniem przedmiotowych zgłoszeń celnych tj. w I połowie 2007 r., skarżąca dokonywała zgłoszeń towaru w postaci mrożonych przedżołądków wołowych deklarując klasyfikację taryfową do kodu TARIC 0504 00 00 00 ze stawką celną 0%. Wówczas organy celne nie utrudniały dokonywania zgłoszeń deklarujących ww. kodu. W połowie roku 2007, nastąpiła zmiana stanowiska organu celnego w sprawie klasyfikacji mrożonych przedżołądków wołowych, co potwierdza decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 sierpnia 2007 r., zawierająca Wiążącą Informację Taryfową nr [...]. Skutkiem zmiany stanowiska organu celnego było odmawianie skarżącej przyjmowania zgłoszeń celnych z zastosowaniem kodu 0504 w okresie od połowy roku 2007 do miesiąca lutego roku 2008. Mając na uwadze, iż przedmiotem ww. zgłoszeń był towar wymagający niezwłocznego transportu do miejsca przeznaczenia, ze względu na ryzyko jego zepsucia skarżąca dokonywała kolejnych zgłoszeń celnych zgodnie z żądaniem stosownych organów. Skarżąca nie mogła podjąć ryzyka sporu z organem celnym, wskazując na zgłoszeniu celnym kod taryfy celnej, który został zakwestionowany uprzednio przez organ celny, Dopiero Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sprawach o sygn. akt III SA/Gd 14/11 oraz III SA/Gd 19/11 toczących się ze skargi skarżącej na decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie weryfikacji zgłoszeń celnych skarżącej uwzględnił skargi i wskazał, że właściwym kodem Taryfy celnej dla mrożonych przedżołądków wołowych jest kod 0504. Orzeczenia wydane w powyższych sprawach były pierwszymi wyrokami kończącymi postępowania wszczęte wskutek skarg wnoszonych przez skarżącą. Nieuzasadnione jest zatem stanowisko organu II instancji, iż nieprzewidziane okoliczności, o których mowa w art. 236 ust. 2 WKC nie miały miejsca w niniejszej sprawie, zwłaszcza w świetle niezakwestionowanej przez ten organ definicji nieprzewidzianych okoliczności zawartej w Słowniku Języka Polskiego PWN. W sprawie wspólnie zachodzą co najmniej dwie okoliczności, o których mowa we wspomnianej definicji słownikowej, a mianowicie: nieoczekiwane rezultaty (oczekiwanie na wydanie wyroków przez wojewódzki sąd administracyjny w sprawach, w których strona była skarżąca) oraz nieoczekiwane kłopoty (toczące się już postępowania przeciwko skarżącemu oraz odmowa przyjmowania zgłoszeń celnych przez organ).
Skarżąca niezależnie od swojej woli, w sposób obiektywny nie mogła zachować terminu do wniesienia wniosku o zwrot należności celnych. Dopiero bowiem po wydaniu orzeczeń określających właściwą klasyfikację taryfową w sprawach dotyczących tożsamego towaru możliwe było wykazanie przesłanki zawartej w art. 236 ust. 1 WKC tj., że uiszczone kwoty należności celnych nie były prawnie należne.
W ocenie skarżącej wniosek o zwrot należności celnych mógł zostać złożony jedynie po wydaniu orzeczenia w sprawie bezpośrednio dotyczącej skarżącej. Przekroczenie trzyletniego terminu do wniesienia wniosku o zwrot należności celnych wynikało między innymi z nieprzewidzianych okoliczności w postaci długiego oczekiwania na wydanie orzeczenia sądu administracyjnego weryfikującego zgłoszenia celne dotyczące produktu tożsamego z towarem będącym przedmiotem zgłoszeń. Chybione są wnioski organu II instancji, który skonstatował, iż skarżąca był przeświadczona o nieprawidłowym kodzie zadeklarowanym w zgłoszeniach celnych, co stanowi okoliczność sprzyjającą terminowemu złożeniu wniosku.
Z ostrożności procesowej skarżąca wskazała, że organ II instancji bezpodstawnie uznał, że trzyletni termin, o którym mowa w art. 236 ust. 2 WKC nie może być liczony od dnia powiadomienia dłużnika o należnościach celnych podlegających zwrotowi, tj. od dnia wydania przez WSA w Gdańsku orzeczeń z dnia 10 lutego 2011 roku, sygn. akt III SA/Gd 14/11 oraz III SA/Gd 19/11 określających klasyfikację taryfową mrożonych przedżołądków wołowych parzonych do kodu 0504 00 00 00. Z art. 236 ust. 2 WKC wynika, że należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku przed upływem trzech lat, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych (czyli właściwych) należnościach. Skarżąca wskazała, że w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego była powiadomiona o nieprawidłowej kwocie należności wynikającej ze zgłoszenia celnego. Dopiero w dniu wydania przez WSA w Gdańsku pierwszych orzeczeń kończących postępowania, w których skarżąca była stroną oraz których przedmiotem były towary tożsame z towarami podlegającymi zgłoszeniu, skarżąca została powiadomiona o ostatecznej i prawidłowej wysokości należności celnych podlegających zwrotowi.
Ze względu na powyższe, trzyletni termin do złożenia wniosku o zwrot należności celnych powinien być liczony od dnia wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzeczeń, tj. od dnia 10 lutego 2011 r., co oznacza, że skarżąca złożyła wniosek w przepisanym terminie.
Dyrektor IC nie uzasadnił też, dlaczego okoliczności, które zostały wystarczająco udowodnione, nie stanowiły ani siły wyższej ani nieprzewidzianych okoliczności w rozumieniu przepisu art. 235 ust. 2 WKC, a więc całkowicie pominął ocenę skutków powyższych wydarzeń. Tymczasem prawidłowa ocena powyższych okoliczności ma zasadniczy wpływ na właściwe ustalenie okoliczności uzasadniających przedłużenie terminu do złożenia wniosku o zwrot należności celnych. Zeznania świadków pozwoliłyby na dokonanie właściwej oceny nadzwyczajnych wydarzeń stanowiących nieprzewidziane okoliczności, na które powołuje się skarżąca. Sytuacja skarżącej była bowiem czymś znacznie więcej niż samym oczekiwaniem na wydanie wyroku, ponieważ należy ją rozpatrywać w znacznie szerszym zakresie. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, między innymi na podstawie zeznań świadków, powinno doprowadzić organ II instancji do uznania, że skarżąca wykazała, iż nie mogła złożyć w terminie wniosku o zwrot należności celnych ze względu na nieprzewidziane okoliczności.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Sąd zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga może być uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie kwalifikowanych przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a.
Ocena sądu dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
W zakresie tak oznaczonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego w kwestii odmowy zwrotu należności celnych uiszczonych z tytułu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towarów.
Zgodnie z art. 235 lit. a WKC pojęcie: "zwrot" oznacza zwrot całości lub części należności celnych przywozowych lub wywozowych, które zostały uiszczone. Zgodnie zaś z art. 236 ust. 1 WKC, należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub, że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2. Należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają umorzeniu, gdy okaże się, że w chwili zaksięgowania kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2. Należności nie podlegają zwrotowi ani umorzeniu, w przypadku gdy fakty, które doprowadziły do zapłacenia lub zaksięgowania kwoty prawnie nienależnej, są wynikiem świadomego działania osoby zainteresowanej. Zgodnie natomiast z treścią ust. 2 tego przepisu, należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku przed upływem trzech lat, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Termin ten może zostać przedłużony, jeżeli osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie. Organy celne dokonują zwrotu lub umorzenia z urzędu, gdy same przed upływem tego terminu stwierdzą, że zaistniała jedna z okoliczności określonych w ust. 1 akapit pierwszy i drugi.
Dla zastosowania zatem ww. przepisu niezbędne jest spełnienie zawartych w nim warunków, umożliwiających zwrot tychże należności celnych. Jednym z takich warunków jest złożenie wniosku przed upływem trzech lat, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach.
Stosując powyższe uregulowania prawne do stanu faktycznego sprawy, należy uznać, że skarżąca spółka uchybiła terminowi do złożenia wniosku o zwrot należności celnych. Dług celny, którego dotyczy niniejsze postępowanie, powstał bowiem w okresie od dnia 18 czerwca 2007 r. do dnia 8 listopada 2007 r., tj. w momencie powiadomienia o kwocie należności celnych, wynikających ze zgłoszeń celnych dokonanych w okresie od dnia 15 czerwca 2007 r. do dnia 7 listopada 2007 r. Skoro zatem trzyletni termin do złożenia wniosku o zwrot należności celnych liczy się od dnia powiadomienia dłużnika o powstałych należnościach, to termin ten upłynął w stosunku do wszystkich spornych zgłoszeń celnych w okresie od dnia 18 czerwca 2010 r. do dnia 8 listopada 2010 r. Tymczasem, Spółka złożyła wniosek w dniu 11 lutego 2011 r., w związku z czym został on złożony po terminie. Oznacza to, że decyzja organu II instancji, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą zwrotu należności celnych z uwagi na uchybienie terminowi do wystąpienia z wnioskiem o ich zwrot, została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującym prawem.
Odnosząc się do zarzutu spółki, że trzyletni termin na złożenie wniosku, wynikający z art. 236 WKC, powinien być liczony od dnia wydania wyroków przez WSA w Gdańsku w dniu 10 lutego 2011 r., w sprawach o sygn. akt III SA/Gd 14/11 oraz III SA/Gd 19/11, uzasadnione jest zapatrywanie, że sama okoliczność wydania przez WSA w Gdańsku tych wyroków nie stanowiła okoliczności, które mogłyby warunkować przedłużenie terminu do złożenia wniosku o zwrot należności celnych.
Zgodnie z art. 236 ust. 2 WKC warunkiem przedłużenia trzyletniego terminu do złożenia wniosku o zwrot należności celnych jest udowodnienie przez stronę, że ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie. W pełni słusznie skonstatował organ celny, że uchybienie terminowi przez dłużnika powinno być niezależne od jego woli, nastąpić w wyniku zewnętrznej przyczyny, której skutków nie można było uniknąć i w żaden sposób jej zapobiec i która w sposób obiektywny uniemożliwiała mu zachowania terminu dokonania powyższej czynności. Za takie nie mogą zaś być uznane: toczące się już postępowanie celne przeciwko skarżącej, odmowa przyjmowania przez organy celne zgłoszeń celnych z klasyfikacją do pozycji 0504 oraz oczekiwanie na wydanie wyroków przez WSA w Gdańsku (w sprawach o sygn. akt III SA/Gd 14/11 oraz III SA/Gd 19/11). Nie stanowiły one przeszkody dla terminowego złożenia wniosku o zwrot należności celnych. Samo subiektywne przeświadczenie skarżącej o tym, że jej wniosek złożony przed wydaniem powoływanych przez nią wyroków będzie rozpatrzony negatywnie nie stanowiło przeszkody do terminowego złożenia wniosku o zwrot należności celnych. Spółka mogła bowiem złożyć odwołanie od niekorzystnej dla niej decyzji pierwszoinstancyjnej, a następnie skarżyć decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zważywszy zatem, że skarżąca spółka w postępowaniu wywołanym jej wnioskiem z dnia 11 lutego 2011 r. nie wykazała, aby złożenie tego wniosku (zmierzającego w istocie do odzyskania zadeklarowanego i zapłaconego przez siebie cła) po upływie trzech lat liczonych od dnia powiadomienia dłużnika o należnościach wynikających ze złożonego przezeń zgłoszenia celnego (art. 236 ust. 2 WKC) nastąpiło "ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej", za które nie sposób uznać przywoływanych we wniosku wyroków WSA w Gdańsku w sprawach III SA/Gd 14/11 oraz III SA/Gd 19/11, za w pełni uzasadnione uznać należało zaskarżoną decyzję rozstrzygającą o odmowie zwrotu uiszczonego cła.
W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, co w konsekwencji skutkować miało niezastosowaniem art. 236 ust. 2 WKC, uznać należało za chybiony.
Z uwagi na prawidłowe i zgodne z prawem przeprowadzenie postępowania przez organy podatkowe obu instancji, zarzut naruszenia art. 180 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej również nie mógł zasługiwać na uwzględnienie. Wydając zaskarżoną decyzję organ uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy, powołał obowiązujące podstawy prawne, wyczerpująco i przekonywująco wyjaśnił swoje stanowisko oraz odpowiedział na wszystkie zarzuty strony. Przesłuchanie świadków – agentów celnych dotyczy kwestii, które zostały dowiedzione w sposób wystarczający. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób bezsporny, spór sprowadzał się natomiast do oceny prawnej. Odmowa zwrotu należności celnych nastąpiła wyłącznie z uwagi na fakt złożenia wniosku po terminie. Zeznania ww. świadków – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – nie mogły zmienić oceny wydarzeń mających stanowić nieprzewidziane okoliczności, na które powoływała się skarżąca.
Mając powyższe na względzie, z uwagi na to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło