III SA/Gd 454/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.), Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. L. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 25 czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę. Orzeczeniem nr 6 z dnia 17 maja 2005 r. Komendant Powiatowy Policji na podstawie art. 135 j ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) wymierzył J. L. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby uznając, iż w/w dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, polegającego na tym, że w dniu 10 marca 2004 r. w P., pełniąc służbę w godz. 13.00 - 21.00 zgodnie z grafikiem służb na miesiąc marzec 2004 r. Rewiru Dzielnicowych w P. podczas kontroli pełnienia służby odmówił wykonania polecenia służbowego polegającego na poddaniu się badaniu trzeźwości, wydanego w związku z uzasadnionym przypuszczeniem, iż znajduje się w stanie wskazującym na stan po spożyciu alkoholu. Jednocześnie J. L. został uznany niewinnym tego, że w dniu 10 marca 2004 r. w P. popełnił przewinienie dyscyplinarne wyczerpujące znamiona wykroczenia określonego wart. 70 § 2 kodeksu wykroczeń, polegające na tym, iż wbrew obowiązkowi zachowania trzeźwości podjął czynności służbowe znajdując się w stanie po użyciu alkoholu. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w czasie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono, iż J. L. w dniu 10 marca 2004 r. odmówił wykonania polecenia służbowego T. Z., dotyczącego poddania się badaniu stanu trzeźwości w czasie kontroli pełnienia służby. W toku postępowania administracyjnego obwiniony zaprzeczał, iż w w/w dniu znajdował się w stanie nietrzeźwości, a odmowę wykonania polecenia służbowego tłumaczył zdenerwowaniem i niedyspozycją psychiczną. Dalej organ podniósł, iż strona jako Policjant z trzynastoletnim stażem winna znać przepisy nakładające obowiązek realizowania czynności zawodowych w stanie trzeźwości. Policjant ma nadto obowiązek wykonać badanie dotyczące stanu trzeźwości w szczególności kiedy znajduje się na służbie, a okoliczności sprawy budzą wątpliwości w jakim stanie realizuje czynności służbowe. Podniesiono również, iż J. L. odmawiając wykonania polecenia służbowego dopuścił się kolejnego przewinienia gdyż orzeczeniem nr [...] z dnia 18 czerwca 2003 r. został uznany winnym samowolnego zakończenia czynności służbowych, oddalenia się ze swojego stanowiska pracy bez zgody przełożonych oraz stawienia się na rozmowę z Komendantem Powiatowym Policji w stanie nietrzeźwości. Orzeczona zaś przez organ kara wydalenia ze służby podyktowana została tym, iż J. L. dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego przed zatarciem wymierzonej mu wcześniej kary dyscyplinarnej. W odwołaniu J. L. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zapadłego orzeczenia zarzucając, iż zawiera ono sprzeczności, braki oraz nieprawdziwe fakty. Nadto wskazał, iż bezzasadnie odmówiono wiarygodności jego wyjaśnieniom oraz przyjęto korelację pomiędzy nie wykonaniem polecenia służbowego i nie poddaniem się badaniu stanu trzeźwości. Głównym powodem zaistnienia całej sytuacji był zaś w ocenie odwołującego się jego stan psychofizyczny, na który wpływ miało wiele czynników. Orzeczeniem nr [...] z dnia 25 czerwca 2004 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji na podstawie art. 135 n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż kierując się wnioskami zawartymi w sprawozdaniu komisji odwoławczej podziela stanowisko organu I instancji w zakresie uniewinnienia odwołującego od jednego z czynów przy jednoczesnym stwierdzeniu, iż dopuścił się on odmowy wykonania polecenia służbowego poddania się badaniu na określenie stanu trzeźwości. Popełniając zaś przewinienie dyscyplinarne w okresie wykonania kary dyscyplinarnej - wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe - J. L. nie sprostał wymogom ustawowym określonym w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji i utracił niezbędną w służbie wiarygodność i zaufanie przełożonych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. L. wniósł o uchylenie orzeczenia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz o wydanie wyroku umożliwiającego mu powrót do służby w Policji. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż nie zgadza się z argumentami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Do naruszenia dyscypliny służbowej doszło bowiem nieumyślnie na skutek złego stanu zdrowotnego, a skarżący winien być poddany badaniu przez biegłego psychiatrę, który mógłby wypowiedzieć się co do wpływu stanu zdrowia na umyślność lub nieumyślność zarzucanego czynu. Dalej skarżący podał, iż toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w K., w trakcie którego wydano postanowienie o poddaniu skarżącego badaniu przez biegłego psychiatrę, co rzutować może na zasadność zaskarżonego orzeczenia. Przeprowadzenie zaś postępowania dyscyplinarnego, gdzie powołano się na uprzednie postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyrządziło skarżącemu krzywdę moralną, społeczną i zawodową. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż podniesiony przez skarżącego zły stan zdrowia jako okoliczność powodująca niemożność wykonania polecenia służbowego nie uchyla w żaden sposób karalności przewinienia dyscyplinarnego, albowiem sygnalizowany zły stan zdrowia nie wykluczał sprawdzenia stanu trzeźwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl zaś art. 1 § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zaskarżeniu do sądu administracyjnego poddano orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej podjęte na podstawie art. 135 j ust. 1 pkt l i 3 ustawy o Policji, mocą którego skarżący został uznany winnym przewinienia dyscyplinarnego określonego wart. 132 ust. 3 pkt l wskazanego aktu prawnego. Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż zgodnie z art. 132 ust. 1 - 2 ustawy o Policji Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi zaś czyn Policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W świetle art. 132 ust. 3 w/w ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: l) odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń Policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2, 2) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, 3) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa, 4) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego Policjanta, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, Policjantowi lub innej osobie, 5) postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej Policji, 6) stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję, 7) utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej, 8) utrata przedmiotu stanowiącego wyposażenie służbowe, którego wykorzystanie przez osoby nieuprawnione wyrządziło szkodę obywatelowi lub stworzyło zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa powszechnego, 9) utrata dokumentu zawierającego informacje stanowiące tajemnicę państwową lub służbową. W związku z powyższym przedmiotem sądowej kontroli jest ustalenie czy prowadzone postępowanie dyscyplinarne, które ma charakter postępowania administracyjnego było prawidłowe. Nadto Sąd winien zbadać czy organ orzekający udowodnił, iż miała miejsce odmowa wykonania przez funkcjonariusza Policji polecenia służbowego, a w następstwie, czy kara orzeczona za przypisane przewinienie jest adekwatna do stopnia zawinienia i przypisanego czynu. W przedmiotowej sprawie okoliczności naruszenia dyscypliny służbowej przez skarżącego podlegały badaniu zarówno przez organ I instancji, tj. Komendanta Powiatowego Policji jak i przez organ odwoławczy, którym był [...] Komendant Wojewódzki Policji. Wskazać nadto należy, iż zgodnie z art. 135 m ust. 1 i 2 ustawy o Policji w sprawie powołano komisję odwoławczą, która dokonała stosownej analizy materiałów postępowania dyscyplinarnego, poddając jednocześnie swojej ocenie zaskarżone rozstrzygnięcie, wydane przez organ I instancji. Uwzględniając całokształt stanu normatywnego oraz stan faktyczny sprawy w ocenie Sądu jednoznacznie można podnieść, iż prowadzone postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości patrząc przez pryzmat zarówno trafności zastosowanych przepisów prawa materialnego jak i prowadzenia postępowania zgodnie z obowiązującymi w dacie orzekania przepisami proceduralnymi. W jego wyniku jednoznacznie ustalono, iż skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, co skutkowało wydaleniem ze służby w Policji. Zebrany w sprawie obszerny materiał dowodowy był bowiem wystarczający, aby przyjąć, iż miało miejsce przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej. Okoliczność, iż skarżący odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w organizmie została udowodniona i w materiale dowodowym znalazła swoje pełne odzwierciedlenie. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, iż z racji specyfiki pracy Policjanta oraz nałożonych ustawą obowiązków wszelkie powstałe wątpliwości co do stanu jego trzeźwości winny być jak najszybciej wyjaśniane. Słusznie zatem podnosiły organy orzekające w sprawie, iż w przypadku gdy skarżący odmówił poddaniu się stosownemu badaniu ewidentnie naruszył obowiązek przestrzegania dyscypliny służbowej, w tym konkretnym wypadku wykonania rozkazu wydanego przez przełożonego. Nie można bowiem usprawiedliwiać niewytłumaczalnego zachowania Policjanta, w sytuacji gdy zachodzą co do tego określone wątpliwości. Przedmiotowego faktu nie zmienia okoliczność podnoszona przez skarżącego, a dotycząca stanu jego zdrowia, która rzekomo wpłynęła na to, iż skarżący zarzucanego przewinienia dopuścił się nieumyślnie. Na ocenę postępowania organów dyscyplinarnych nie ma wpływu również okoliczność, iż przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie w sprawie o wykroczenie. Zauważyć należy, iż uznanie przez organ orzekający w postępowaniu dyscyplinarnym oczywistości popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez Policjanta jest czymś odmiennym od uznania go winnym popełnienia wykroczenia przez Sąd w postępowaniu w sprawach o wykroczenie. Postępowaniem tym rządzą bowiem inne zasady niż w postępowaniu cywilnym, administracyjnym, czy jak w niniejszej sprawie, postępowaniu dyscyplinarnym. W związku z powyższym, możliwe' jest zaistnienie sytuacji, w której rozstrzygnięcie organu orzekającego o winie w postępowaniu dyscyplinarnym będzie odmienne od wyroku wydanego przez Sąd w postępowaniu w sprawie o wykroczenie. Należy zaznaczyć, iż w takim przypadku Policjant będzie mógł skorzystać z uprawnienia określonego w art. 147 kpa w zw. z art. 145 § l pkt 7 kpa i domagać się wzruszenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., II SA 452/02, baza LEX nr 142331). W ocenie Sadu również zasadną była kara dyscyplinarna wymierzona w przeprowadzonym postępowaniu, gdzie organy orzekające przyjęły, iż skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 h ust. 1 i 2 ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby; na zaostrzenie zaś wymiaru kary mają wpływ okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego takie jak: 1. działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka, 2. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej, 3. poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenia dobrego imienia Policji, 4. działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę. Z racji tego, iż w uzasadnieniach wydanych decyzji organy orzekające wskazały, jakimi względami kierowały się przy wymiarze kary ich postępowanie należało uznać za zgodne z prawem. Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.