III SA/Gd 460/04
WyrokWSA w Gdańsku2005-09-15
Skład orzekający: Alina Dominiak, Jacek Hyla, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego, przyznawane żołnierzowi zawodowemu, powinno być wypłacane od daty zawarcia umowy najmu, jeśli wniosek o świadczenie został złożony w trakcie miesiąca, w którym umowa została zawarta?Ratio decidendi
Świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego przysługuje żołnierzowi zawodowemu od daty poniesienia kosztów najmu, jeśli udokumentuje zawarcie umowy najmu spełniającej wymogi formalne. Termin wypłaty świadczenia powinien być powiązany z terminami płatności czynszu wynikającymi z umowy najmu, umożliwiając żołnierzowi wywiązanie się z zobowiązań wobec wynajmującego. Organy administracji błędnie przyjęły, że świadczenie przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku, ignorując fakt poniesienia kosztów najmu od daty wcześniejszej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego (O.S.), który zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego od 28 września 2000 r. i złożył wniosek o przyznanie świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu. Decyzją z 11 października 2000 r. przyznano świadczenie od 1 listopada 2000 r. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że świadczenie przysługuje od miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Skarżący kwestionował termin przyznania świadczenia, domagając się jego wypłaty od daty zawarcia umowy najmu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia 11 października 2000 r. w części dotyczącej terminu przyznania świadczenia, oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi O.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia 25 maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia 11 października 2000 r. Nr [...] w części dotyczącej terminu przyznania świadczenia, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją Nr [...] z dnia 11 października 2000 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego w G., na podstawie art. 49 ust. 5 i 24 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 23, poz. 107 ze zm.) przyznał - na wniosek zainteresowanego - świadczenie finansowe umożliwiające O. S. pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego w G. przy ul. [...]. Świadczenie - w wysokości 552,80 zł miesięcznie, przyznano od dnia 1 listopada 2000 r. do dnia 31 grudnia 2000 r., nie później jednak niż do daty otrzymania przydziału osobnej kwatery stałej, kwatery zastępczej, ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery lub uzyskania innego lokalu albo rozwiązania umowy najmu (podnajmu) lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiony został jedynie sposób obliczenia wysokości świadczenia.
Pismem z dnia 24 października 2000 r. O. S. zwrócił się do Dyrektora OT WAM w G. o "uzasadnienie pisemne terminu rozpoczęcia wypłacania świadczenia finansowego", powołał przepisy art. 16 ust. 2 pkt 3 oraz art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i podniósł, że prośbą o wyrażenie zgody na wypłatę świadczenia wraz z kompletem niezbędnych dokumentów złożył w dniu 5 października 2000r.
Pismem [...] z dnia 30 października 2000 r. Dyrektor OT WAM w G. wyjaśnił, że procedura obowiązująca przy przyznaniu świadczenia finansowego uregulowana została w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego (...), przed wydaniem decyzji przeprowadzone zostało konieczne postępowanie wyjaśniające, a wysokość świadczenia i sposób jego obliczenia oraz termin przyznania jest zgodny z § 7 ust. 3 - 4 cyt. rozporządzenia.
W dniu 13 listopada 2000 r. O. S. wniósł - za pośrednictwem organu pierwszej instancji - odwołanie od decyzji Dyrektora OT W AM w G. z dnia 30.10.2000 r. podnosząc, że przyznanie świadczenia finansowego od 1 listopada 2000 r. uniemożliwia dotrzymania warunków umowy najmu lokalu mieszkalnego. O. S. wniósł o "sprawdzenie zasadności miesięcznej zwłoki w przyznaniu świadczenia" i podkreślił, że wysokie koszty związane z wynajmem lokalu mieszkalnego uniemożliwiają utrzymanie rodziny na poziomie godnym oficera MW bez pomocy finansowej WAM.
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2000 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w G, powołując jako podstawę prawną przepisy art. 134 kpa - z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania - pozostawił odwołanie O. S. bez rozpatrzenia.
Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organ przyjął, że doręczenie O. S. decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu 17 października 2000 r., w związku z czym 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 31 października 2000 r., natomiast odwołanie strony złożone zostało w dniu 13 listopada 2000 r., zatem - z uchybieniem terminu, a nie zawierało ono wniosku o jego przywrócenie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego O. S. wniósł o uchylenie opisanego postanowienia i - wznowienie postępowania w sprawie odwołania.
Skarżący podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 11 października 2000 r. nie zawierała w uzasadnieniu niezbędnych - zgodnie z kpa - elementów, tj. nie przytoczono w nim faktów i dowodów, na jakich oparł się organ rozstrzygający, nie wyjaśniono, dlaczego świadczenie przyznane zostało od dnia 1 listopada 2000 r., tzn. z miesięczną zwłoką, że wniósł pismem z dnia 24.10.2000 r. o uzupełnienie decyzji na podstawie art. 111 § 1 kpa.
Jako uzupełnienie decyzji skarżący potraktował pismo Dyrektora OT WAM w G. z dnia 30 listopada 2000 r., a ponieważ pismo to doręczono skarżącemu w dniu 8 listopada 2000 r., zatem skarżący uważa, że nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Dowodem na poprawność jego rozumowania jest fakt, że organ pierwszej instancji dołączył do odwołania skarżącego zarówno decyzję z dnia 11.10.2000 r. jak i jej uzupełnienie z dnia 30.10.2000 r. oraz prośbę o uzupełnienie decyzji z dnia 24.10.2000 r.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie o sygn. 3 II SA/Gd 223/04 uchylił zaskarżone przez skarżącego postanowienie Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w G. nr [...] o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania oraz orzekł o kosztach postępowania.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż z lakonicznej treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odwoławczy przyjął (w sposób dorozumiany), iż wniosek O.S. z dnia 24.10.2000 r. nie jest wnioskiem o uzupełnienie decyzji organu pierwszej instancji z dnia 11 października 2000 r., a pismo Dyrektora OT WAM z dnia 30.10.2000 r. nie stanowi uzupełnienia decyzji tegoż organu w sprawie świadczenia finansowego, co skutkowało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego, wobec czego zachodzi potrzeba rozważenia prawidłowości stanowiska organu odwoławczego. Wyjaśnienie tego stanowiska nastąpiło w odpowiedzi na skargę, w której organ podał, że "pismo skarżącego dotyczyło kwestii wypłacania świadczenia za najem i nie dotyczyło nie tylko spraw, o których mowa w art. 111 kpa, ale również negatywnego rozstrzygnięcia" (?) "Zakres problemu o wyjaśnienie którego zwrócił się skarżący (...) dotyczył kwestii formalnych, ze swej istoty nie mógł być przedmiotem uzupełnienia decyzji". Sąd wskazał, iż stanowisko to jest nieprawidłowe. Przedmiotem, o którym rozstrzygał organ pierwszej instancji jest prawo O. S. do świadczenia finansowego umożliwiającego żołnierzowi zawodowemu pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Zatem - wbrew twierdzeniu zawartemu w odpowiedzi na skargę i rozstrzygnięciu postanowienia z dnia 11 grudnia 2000 r.- określenie terminu, od którego nastąpić miała wypłata świadczenia należy do zagadnień merytorycznych, a nie - formalnych sprawy. Zakres żądań skarżącego określony został we wniosku z dnia 29.09.2000 r., którym O. S. zwrócił się o "wyrażenie zgody na wypłatę świadczenia finansowego umożliwiającego częściowe pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (...) od dnia 28.09.2000 r. (...). W decyzji z dnia 11 października 2000 r. organ pierwszej instancji ani jednym słowem nie odniósł się do terminu rozpoczęcia wypłaty świadczenia, nie wyjaśnił, z jakich przyczyn - wbrew treści art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP- świadczenie przyznano od dnia 1 listopada 2000 r. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji uprawnione było żądanie skarżącego o uzupełnienie decyzji z dnia 11 października 2000 r. o wyjaśnienie - w istocie - treści rozstrzygnięcia, tj. uzasadnienie z jakich przyczyn organ pierwszej instancji nie rozstrzygnął o całości żądania skarżącego skoro dotyczyło ono świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego zawiązanego od dnia 28 września 2000 r. Wniosek O. S. o "pisemne uzasadnienie terminu rozpoczęcia wypłacania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów wynajęcia lokalu mieszkalnego", tj. - pismo skarżącego z dnia 24.10.2000 r. dotyczyło uzupełnienia co do rozstrzygnięcia, gdyż skarżący domagał się uzasadnienia odnośnie terminu rozpoczęcia wypłaty świadczenia finansowego. W tej sytuacji pismo organu z dnia 30 października 2000 r. należy traktować jako uzupełnienie decyzji z dnia 11 października 2000 r., gdyż Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - Oddziału Rejonowego w G. wyjaśnił, że orzeczenie o przyznaniu świadczenia finansowego wymagało - przed jego podjęciem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Odwołanie O. S., złożone w WAM OT w G. w dniu 13.11.2000 r., dotyczyło jedynie terminu, od którego przyznano świadczenie. Uzupełnienie uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji doręczono skarżącemu w dniu 08.11.2000 r. (twierdzenie skarżącego zawarte w odwołaniu, któremu organ odwoławczy nie zaprzeczył), zatem uprawnione jest twierdzenie skarżącego, że złożenie odwołania w dniu 13.11.2000 r. nastąpiło w 14 - dniowym terminie, o którym mowa w art. 111 § 2 KPA. Sąd podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy nie ustosunkował się do opisanych wyżej okoliczności, ograniczając się do wskazania, że decyzja Dyrektora WAM OT w G. Nr [...] z dnia 11 października 2000 r., zawierająca prawidłowe pouczenie, doręczona została skarżącemu w dniu 17.10.2000 r., w związku z czym termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 31.10.2000 r. Stanowisko odnośnie do charakteru prawnego wniosku O.S. o "uzupełnienie uzasadnienia decyzji co do terminu rozpoczęcia wypłaty świadczenia finansowego" zawarł organ odwoławczy dopiero w odpowiedzi na skargę, co – w ocenie Sądu nie sanuje wyżej opisanych błędów zaskarżonego postanowienia, które - rozstrzygając o postanowieniu bez rozpatrzenia odwołania O. S. na mocy art. 134 kpa kończyło postępowanie.
Uwzględniając wytyczne zawarte w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. rozpatrzył odwołanie wniesione przez O. S. i decyzją z dnia 25 maja 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do czasu realizacji prawa do kwatery żołnierz zawodowy otrzymuje: świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego albo przydział kwatery zastępczej, w myśl zaś art. 49 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy, żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej posiadającemu członków rodziny, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, przysługuje świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli Agencja nie może przydzielić mu odpowiedniej kwatery lub zapewnić tymczasowego zakwaterowania z rodziną.
Następnie organ wskazał, że wniosek o wypłatę świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego w G. przy ul. [...] O. S. złożył w dniu 5 października 2000 r., z tego względu dokonanie wyrównania za miesięczną zwłokę, o które wnosi w swoim odwołaniu nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawnych.
W ocenie organu drugiej instancji argumenty przedstawione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia 25 maja 2004 r. nr [...] O. S. wniósł o:
I. uchylenie tej decyzji oraz decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. [...] z dnia 11 października 2000 r. w części dotyczącej terminu wypłaty świadczenia w związku z ich niezgodnością z przytoczonym uzasadnieniem prawnym tj.: art. 24; ust. 2; pkt 1, art. 49 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu. Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej oraz § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi, i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego,
II. o zasądzenie od Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. kwoty świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego za miesiąc październik 2000 r. (to jest czas od 28.09 do 31.10.2000 r.) wraz z odsetkami ustawowymi za zwłokę w wypłacie na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 oraz art. 49 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w związku z § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż po raz kolejny w decyzji nie zawarto stwierdzenia, iż oddala się lub nie uwzględnia jego wniosku o przyznanie świadczenia finansowego za czas od 28.09. do 31.10.2000 r. - bez żadnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która w istocie traktowała świadczenie finansowe tylko po części, argumentując to stanowisko koniecznością przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie prośby z dnia 29.09.2004 r. Pominięto nawet okres od wydania decyzji organu pierwszej instancji ([...]) , tj. od dnia 11 października 2000 r., do dnia 1 listopada (czyli po zakończeniu domniemanego postępowania).
Zdaniem skarżącego Dyrektorowi Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. należy postawić zarzut błędnej interpretacji art. 49 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, gdyż składając dnia 5 października komplet dokumentów, tj. umowę najmu z właścicielem lokalu mieszkalnego, wniosek o wypłatę świadczenia finansowego potwierdzony zgodą przełożonych, wniosek o przydział kwatery stałej, spełnił wszystkie warunki przyznania w/w świadczenia, o których mowa w ust. 2. Ustawy o zakwaterowaniu... W związku z tym termin wypłaty świadczenia zgodnie z art. 49 ust. ust. l Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego – nie powinien być późniejszy niż zawarty w umowie najmu (w omawianym przypadku 10-12 każdego miesiąca) i obejmować powinien okres najmu. Skarżący podniósł, iż 12 października 2000 r. postępowanie administracyjne, na które powołuje się Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w zaskarżonej decyzji było już zakończone przed organem pierwszej instancji decyzją [...] z dnia 11 października 2000 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżący wniósł jak w punkcie pierwszym i drugim skargi.
Zarządzeniem z dnia 1 października 2004 r. na podstawie art. 57 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi żądanie skarżącego zawarte w punkcie 3 skargi
( wymierzenie grzywny Oddziałowi Rejonowemu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. za bezczynność wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2004 r., sygn. akt 3 II SA/Gd 223/01 na podstawie art. 154 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej przysługuje prawo do kwatery. Prawo to w myśl art. 24 ust. 1 powołanej ustawy realizuje się na wniosek żołnierza przez przydział kwatery albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Do czasu realizacji prawa do kwatery żołnierz zawodowy otrzymuje świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego albo zakwaterowanie tymczasowe w budynkach lub kwaterach będących w zasobach Agencji (art. 24 ust. 2). Żołnierz zawodowy, któremu Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie może przydzielić odpowiedniej kwatery stałej, może wynająć lokal we własnym zakresie i otrzymać świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Warunki, jakie muszą zostać spełnione dla przyznania omawianego świadczenia, określone zostały w art. 49 powołanej ustawy oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 23, poz. 107 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że świadczenie finansowe ma umożliwić pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego, a więc przysługuje ono żołnierzowi w całym okresie objętym umową najmu, w którym ponosi on związane z najmem koszty. Jedynym warunkiem przyznania świadczenia finansowego przewidzianym ustawą oraz rozporządzeniem jest zawarcie przez żołnierza zawodowego nie posiadającego kwatery umowy najmu lokalu z właścicielem lub umowy podnajmu z najemcą. Innych przesłanek warunkujących przyznanie omawianego świadczenia przepisy te nie przewidują.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem do Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. o wyrażenie zgody na zwrot kosztów za wynajęcie mieszkania w G. Skarżący podał, iż w dniu 28 września 2000 r. zawarł umowę najmu lokalu przy ulicy [...] w G. na okres 3 miesięcy, to jest od dnia 28.09.2000 r. do dnia 31.12.2000 r. Na potwierdzenie tej okoliczności skarżący przedłożył umowę najmu lokalu mieszkalnego. Wniosek wpłynął do organu w dniu 5 października 2000 r.
Decyzją z dnia 11 października 2000 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego w G. przyznał skarżącemu świadczenie finansowe od 1 listopada 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. Następnie organ w decyzji uzupełniającej z dnia 30 października 2000 r. nr [...] wskazał, iż procedurę obowiązującą przy przyznaniu świadczenia finansowego reguluje § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi, i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. W ocenie organu wypłata świadczenia następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został złożony wniosek. Skoro skarżący złożył wniosek w październiku, świadczenie przysługuje mu od miesiąca listopada. Organ odwoławczy wskazaną decyzję utrzymał w mocy, podnosząc, że skoro skarżący złożył wniosek o wypłatę świadczenia finansowego w dniu 5 października 2000 r. nie można dokonać wyrównania za miesięczną zwłokę albowiem nie przewidują tego obowiązujące przepisy prawa.
Z takim stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić.
Zważyć bowiem należy, że jeżeli żołnierz zawodowy udokumentuje przedstawiając umowę spełniającą wymogi określone w § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia MON z 20 lutego 1996 r., że poniósł już bądź ponosi określone koszty związane z najmem lokalu, to należy mu się świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów tego najmu. Odróżnić przy tym trzeba rozmiar należnego żołnierzowi świadczenia od terminu jego wypłaty. Jak już wykazano, świadczenie ma umożliwić pokrycie kosztów najmu lokalu, a więc odnosi się do całego okresu najmu, za który ponosi żołnierz stosowne opłaty na rzecz wynajmującego. Jeżeli zatem skarżący wykazał, że zawarł umowę najmu od 28 września 2000 r. i od tego dnia poniósł związane z tym koszty, to świadczenie finansowe w tym przypadku ma mu umożliwić zwrot tych kosztów w odpowiedniej przewidzianej prawem wysokości od 28 września 2000 r. W jakim natomiast terminie ma nastąpić wypłata przyznanego świadczenia, to kwestię tę reguluje § 8 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia. Jeżeli czynsz najmu wynikający z umowy ma być pokrywany w określonych terminach, to stosownie do ust. 1 § 8 rozporządzenia świadczenie finansowe, o którym mowa wypłaca się w terminie umożliwiającym dotrzymanie warunku umowy najmu w zakresie płatności tego czynszu, a więc w terminie takim, by żołnierz mógł wywiązać się wobec wynajmującego z przyjętych w umowie terminów płatności. Natomiast jeżeli zgodnie z umową czynsz najmu został zapłacony z góry za okres nie przekraczający 1 roku - to świadczenie według ust. 2 § 8 wypłaca się za cały okres, oczywiście dopiero z chwilą, kiedy decyzja o przyznaniu świadczenia stanie się ostateczna. Taki pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie I SA 768/99 (System Informacji Prawnej LEX nr 53945) i skład orzekający w niniejszej sprawie w całości go podziela.
Bezpodstawnie zatem przyjęły organy orzekające w sprawie, że skarżącemu z uwagi na złożenie wniosku o przyznanie świadczenia w październiku 2000 r. należy się owo świadczenie od 1 listopada 2000 r.
W świetle przedstawionych rozważań decyzje wydane przez organy obu instancji uznać należy za naruszające przepisy prawa materialnego, a w szczególności art. 49 ustawy z dnia z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi, i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 23, poz. 107 ze zm.) .
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu przyznania świadczenia.
Wobec uwzględnienia skargi na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja może być wykonana.
Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji publicznej będą miały na uwadze powyższe rozważania co do daty początkowej, od której winno być przyznane skarżącemu świadczenie finansowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło