III SA/Gd 469/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-09-06
Skład orzekający: Felicja Kajut, Paweł Mierzejewski, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie zajmującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, która uzyskała prawo do lokalu socjalnego na mocy wyroku sądu powszechnego, przysługuje dodatek mieszkaniowy za okres od daty wydania wyroku do końca okresu, na który został przyznany dodatek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie zajmującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, która uzyskała prawo do lokalu socjalnego na mocy wyroku sądu powszechnego, przysługuje dodatek mieszkaniowy za okres od daty wydania wyroku do końca okresu, na który został przyznany dodatek. Organy administracji błędnie odmówiły przyznania dodatku za ten okres, uznając, że wnioskodawca nie spełniał warunków, ponieważ nie posiadał tytułu prawnego do lokalu w momencie składania wniosku.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego do lokalu zajmowanego bez tytułu prawnego, po wypowiedzeniu umowy najmu. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że wnioskodawca nie spełniał warunków, ponieważ nie posiadał tytułu prawnego do lokalu ani nie oczekiwał na lokal socjalny w momencie składania wniosku. Po wyroku sądu powszechnego nakazującym eksmisję z przyznaniem prawa do lokalu socjalnego, wnioskodawca nadal nie otrzymał dodatku za okres od daty wyroku do końca okresu, na który był przyznawany.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 lutego 2018 r. w części dotyczącej przyznania W. K. dodatku mieszkaniowego na okres od 27 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r.; 2. oddala skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 9 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 lutego 2018 r. nr [...] w części dotyczącej przyznania W. K. dodatku mieszkaniowego na okres od 27 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r.; 2. oddala skargę w pozostałej części.
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 kwietnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 lutego 2018 r. nr [...] o odmowie przyznania W. K. dodatku mieszkaniowego.
Z akt sprawy wynikają następujące istotne okoliczności faktyczne i prawne:
Wnioskiem z dnia 8 maja 2017 W. K. (dalej jako "wnioskodawca", "strona" albo "skarżący") wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tytułu zamieszkania przy ul. B. [...] w [...]. Zarządca przedmiotowego lokalu Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o. o. w [...] na formularzu wniosku zamieściło informację, że lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 30 maja 2017 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca zajmuje wskazany we wniosku lokal bez tytułu prawnego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem bezspornie, że umowa najmu lokalu socjalnego została wnioskodawcy skutecznie wypowiedziana. W następstwie wypowiedzenia umowy Miasto [...] skierowało do sądu powszechnego pozew o eksmisję wnioskodawcy (sygn. akt I [...]). 24 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy w [...] oddalił roszczenie o eksmisję. Od tego wyroku została wniesiona apelacja przy czym zakończenie tego postępowania nie ma wpływu na prawo do dodatku mieszkaniowego. Jeżeli bowiem w wyroku eksmisyjnym sąd powszechny ustali, że stronie przysługuje prawo do lokalu socjalnego dopiero wtedy spełniona zostanie przesłanka umożliwiająca uzyskanie, przy spełnieniu pozostałych ustawowych kryteriów, prawa do dodatku mieszkaniowego.
W. K. odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji kwestionując jej zasadność. Podkreślił, że wyrokiem o sygn. akt I [...] sąd powszechny oddalił roszczenie o eksmisję z lokalu, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z tego powodu w innej sprawie uchylił poprzednio decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 30 czerwca 2017 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że osobie, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu, możliwe jest przyznanie dodatku mieszkaniowego tylko wtedy, gdy osoba ta oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. W niniejszej sprawie przyznanie dodatku mieszkaniowego nie było możliwe, bowiem strona nie posiada na chwilę obecną tytułu prawnego do lokalu, a także nie posiada uprawnień do lokalu zamiennego ani socjalnego, nie znajduje się na liście osób oczekujących na dostarczenie lokalu komunalnego, socjalnego, bądź zamiennego przez Miasto [...]. Tak więc strona nie jest osobą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Brak tytułu prawnego wynika z wypowiedzenia umowy najmu z dnia 22 maja 2014 r.
Kolegium stwierdziło, że odmiennych wniosków nie można wyciągnąć z wyroku o sygn. akt I [...], którym Sąd Rejonowy w [...] oddalił roszczenie o eksmisję strony z lokalu. Z uzyskanych informacji wynika, że od wyroku tego została złożona apelacja, a tym samym wyrok na dzień złożenia wniosku nie był prawomocny. Faktem jest, że postępowanie o eksmisję jest jednym ze skutków utraty tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, a jego zakończenie nie ma bezpośredniego wpływu na prawo do dodatku mieszkaniowego. Jednakże strona do czasu prawomocności wyroku o sygn. akt [...] nie spełnia przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego w okresie, na jaki wnioskowała o dodatek mieszkaniowy. Organ odwoławczy stwierdził, że w aspekcie powyższych faktów – to jest nieprawomocności powołanego wyroku oraz braku wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej - stanowisko organu pierwszej instancji należało uznać za prawidłowe.
W. K. zaskarżył powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie. Twierdził, że Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. oraz Urząd Miejski niezgodnie z prawem rozwiązali z nim umowę najmu lokalu, co potwierdził sąd powszechny.
Na skutek wniesionej przez W. K. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 633/17 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 maja 2017 r.
W ocenie Sądu organy przedwcześnie uznały, iż w sprawie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy najmu wobec W. K. . Przede wszystkim wbrew stanowisku organów okoliczność, że wobec skarżącego został złożony pozew o eksmisję i sprawa ta na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie była jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta, ma kluczowe znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Innymi słowy, stanowisko organów, że w istocie wynik postępowania o eksmisję pozostaje bez wpływu na rozpatrzenie wniosku skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jest nieuprawnione. Sąd wskazał, że zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak też w postępowaniu toczącym się przed sądem powszechnym, skarżący konsekwentnie kwestionował skuteczność wypowiedzenia mu umowy najmu lokalu. Z akt sprawy wynika informacja, że wyrokiem z dnia 24 lutego 2017 r. (sygn. akt I [...]) Sąd Rejonowy w [...] oddalił powództwo o eksmisję Miasta [...] przeciwko W. K., jednakże od wyroku tego została złożona apelacja i sprawa na dzień orzekania organów pozostawała nadal w toku. Przedmiot rozstrzyganej przez organy sprawy nie dawał im jednak – co w istocie przyjęły organy – podstawy do zbagatelizowania faktu toczącego się postępowania eksmisyjnego. Do czasu bowiem zakończenia postępowania o eksmisję to, czy umowa najmu została skutecznie wypowiedziana skarżącemu pozostawało nadal kwestią otwartą. Sąd wskazał ponadto, że wynik postępowania przed sądem powszechnym rozstrzygnie kwestię tego, czy wnioskodawca nadal ma prawo do najmu lokalu, czy też umowa ta została mu skutecznie wypowiedziana – co znalazłoby potwierdzenie w wyroku nakazującym opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu. Nie czyniąc tego organy doprowadziły do naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto stan faktyczny, ustalony na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Pomimo istniejącego pomiędzy stronami sporu, który w czasie wydania zaskarżonej decyzji nie był ostatecznie (prawomocnie) rozstrzygnięty, przedwcześnie w istocie przyjęto, że skarżący - na podstawie pisma z dnia 22 maja 2014 r. (to jest wypowiedzenia umowy najmu lokalu socjalnego) - nie jest najemcą lokalu przy ul. B. [...] w [...]. Określając wytyczne co do dalszego postępowania Sąd wskazał, że dokonanie przez organ ponownej oceny spełniania przez skarżącego warunków przyznania dodatku mieszkaniowego powinno być przeprowadzone na podstawie pełnego materiału dowodowego, który umożliwi stwierdzenie, czy skarżący zajmuje przedmiotowy lokal na podstawie tytułu prawnego, czy też bez zgody uprawnionych osób i nie oczekuje na przysługujący mu lokal socjalny. Dla powyższych ustaleń podstawowe znaczenie będzie miało zakończenia postępowania sądowego w sprawie eksmisji skarżącego z wyżej opisanego lokalu, co - w zależności od okoliczności sprawy - będzie mogło wymagać od organów zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.
Wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w [...] zmienił wyrok z dnia 24 lutego 2017 r. (sygn. akt [....]) Sądu Rejonowego w [...] w ten sposób, że nakazał W.K. opróżnić i wydać Miastu [...] lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. B. [...], ustalając, że przysługuje mu uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego oraz nakazując wstrzymanie wykonania obowiązku opróżnienia lokalu do czasu złożenia oferty zawarcia najmu lokalu socjalnego.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku W. K. z dnia 8 maja 2017 r. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 16 lutego 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 180; dalej w skrócie jako "u.d.m.") § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 131, poz. 1094 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 180 ze zm.; dalej w skrócie jako "k.p.a.") odmówił W.K. przyznania dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że decyzja ta została wydana w następstwie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 633/17, którym to Sąd uchylił wydaną w tym przedmiocie uprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 maja 2017 r. W uzasadnieniu wyroku sąd administracyjny wskazał, iż organy powinny uwzględnić, że wynik postępowania przed sądem powszechnym rozstrzygnie kwestię tego czy wnioskodawca ma prawo do najmu lokalu, czy umowa została wypowiedziana skutecznie.
Dalej organ wyjaśnił, że postępowanie przed sądem powszechnym zakończone zostało wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 27 września 2017 r. (sygn. akt [...]) nakazującym wnioskodawcy opróżnienie, opuszczenie i wydanie Miastu [...] lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. B. [...] Nadto w wyroku tym Sąd Okręgowy w [...] ustalił, że wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego oraz nakazał wstrzymanie wykonania obowiązku opróżnienia lokalu do czasu złożenia wnioskodawcy przez Miasto [....] oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Wyrok obowiązuje od dnia jego wydania.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 8 maja 2017 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego wnioskodawcy z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organ wyjaśnił, że w punkcie 4i wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zarządca lokalu potwierdził w sposób nie budzący wątpliwości, że strona zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Ponadto wnioskodawca nie odwołał się od dokonanego wypowiedzenia umowy najmu, co oznacza, że wypowiedzenie to jest skuteczne.
Niezależnie od powyższego organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że po wydaniu wyroku sądu powszechnego wnioskodawcy przysługuje dodatek mieszkaniowy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. jako osobie zajmującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującej na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny. Lokal taki został wnioskodawcy przyznany z dniem wydania wyroku sądu powszechnego, to jest 27 września 2017 r.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji wniesionego przez W. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 9 kwietnia 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 2 ust. 1 i 2 u.d.m. utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, że wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt [...] jednoznacznie i ostatecznie przesądził o uznaniu skuteczności wypowiedzenia W. owi K. emu z dniem 22 maja 2014 r. umowy najmu lokalu przy ul. B. w [...] przez właściciela lokalu. Z tego względu Kolegium stanęło na stanowisku, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że strona w dniu złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie posiadała tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Tytuł taki wobec treści art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych strona uzyskała z dniem prawomocności wskazanego wyroku sądu drugiej instancji, zaś do czasu jego prawomocności wymogu tego nie spełniała. Kolegium wskazało, że obowiązek dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego przez gminę aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego. Dopiero po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia strona mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust.1 pkt 5 u.d.m. Z treści art. 7 ust. 5 tej ustawy wynika bowiem, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Jeżeli więc strona składając wniosek nie była osobą oczekującą na przysługujący jej lokal socjalny, to nie spełnia ustawowego warunku. Zatem organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że odwołujący się nie spełnił wymogów stawianych ustawą dla przyznania dodatku mieszkaniowego.
W. K. zaskarżył powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący wyraził niezadowolenie z wydanej decyzji i wskazał, iż wydana decyzja obarczona jest lukami prawnymi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obydwu instancji. Mając na uwadze treść art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. pełnomocnik skarżącego podniósł, że od dnia 27 września 2017 r. skarżącemu przysługuje prawo do dodatku mieszkaniowego. Pomimo treści wyroku Sądu Okręgowego w [...] w sprawie wydano decyzje odmowne. W związku z tym decyzje te winny być uznane za wydane z naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontroli Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 9 kwietnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 lutego 2018 r. Na mocy powołanych decyzji skarżącemu odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego w oparciu o art. 2 ust. 1 u.d.m.
Powołany przez organy przepis stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny (art. 2 ust. 1 u.d.m.).
Dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z wyżej wymienionych tytułów (art. 2 ust. 2 u.d.m.).
Ustawa w pierwszej kolejności wskazuje, że dodatek przysługuje najemcom lokali mieszkalnych (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.d.m.). W określonej sytuacji, również zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego może uprawniać do dodatku mieszkaniowego, jednakże pod warunkiem, że dana osoba oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny (art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m.).
W rozpoznawanej sprawie skarżący wnioskiem z dnia 8 maja 2017 r. wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując we wniosku adres zamieszkania przy ul. B. [...] w [...].
W zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji przyjęto, że skarżący nie spełnia warunków przyznania dodatku mieszkaniowego, ponieważ zajmuje lokal bez tytułu prawnego i jednocześnie w chwili wystąpienia o świadczenie (to jest w dniu 8 maja 2017 r.) nie znajdował się na liście osób oczekujących na przyznanie lokalu socjalnego lub zamiennego. Organy podkreśliły, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że W. K. utracił tytuł prawny do wskazanego lokalu na skutek wypowiedzenia umowy najmu. Umowa najmu lokalu socjalnego wypowiedziana została w dniu 22 maja 2014 r. a okoliczność ta została przez organy uznana za udowodnioną na podstawie pisma zarządcy lokalu - Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] z dnia 22 maja 2014 r. (wraz potwierdzoną za zgodność fotokopią zwrotki odebranego przez skarżącego w dniu 16 czerwca 2014 r. wypowiedzenia umowy najmu) oraz karty wymiaru opłat z lokal przy ul. B. [...] w [...], gdzie w rubryce "Tytuł obciążenia" nie określono czynszu lecz wskazano na odszkodowanie. Pod rozwagę mogła być zatem brana jedynie przesłanka wymieniona w art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m.
Z akt sprawy wynika, iż Miasto [...] złożyło pozew o eksmisję W. K. z lokalu mieszkalnego pismem z dnia 16 września 2014 r. Co prawda powództwo o eksmisję skarżącego zostało pierwotnie oddalone przez Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia 24 lutego 2017 r. (sygn. akt I [...]). Od wyroku jednakże została wniesiona apelacja. Postępowanie eksmisyjne wszczęte w 2014 r. zakończone zostało prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 27 września 2017 r. (sygn. akt [...]). W wyroku tym zmieniono wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 24 lutego 2017 r. (sygn. akt I [...]) w ten sposób, że orzeczono eksmisję skarżącego z przedmiotowego lokalu oraz ustalono, że przysługuje mu uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Jednocześnie Sad Okręgowy w [...] nakazał wstrzymanie wykonania obowiązku opróżnienia lokalu do czasu złożenia pozwanemu przez Miasto [...] oferty zawarcia najmu lokalu socjalnego.
W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd Okręgowy w [...] jednoznacznie stwierdził, że umowa najmu wskazanego lokalu mieszkalnego wygasła w dniu 31 maja 2016 r. Oznacza to, że umowa najmu nie została wcześniej skutecznie rozwiązana poprzez jej wypowiedzenie. Tym samym uprawnione jest stanowisko, że w skarżący został pozbawiony tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego z dniem 1 czerwca 2016 r. W tym miejscu należy podnieść, że wadliwe jest stanowisko organu odwoławczego reprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wynik sporu cywilnego przesądził o uznaniu skuteczności wypowiedzenia umowy najmu w dniu 22 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w [...] nie wypowiedział się bowiem w tej kwestii.
Wskazać w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego wynika z przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1610 ze zm.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy to sąd (powszechny) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy a na gminie, właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, ciąży w takim przypadku obowiązek jego dostarczenia. Użyty w art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. zwrot "osobom oczekującym" wiąże się zatem ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Obowiązek dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego przez gminę aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r.; sygn. akt I OSK 81/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto trzeba mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wypowiedzeniem umowy najmu bez zachowania terminu wypowiedzenia, dokonanego na podstawie art. 25 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. - o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, gmina może wypowiedzieć najem lokalu socjalnego bez zachowania terminu wypowiedzenia, jeżeli najemca uzyskał tytuł prawny do innego lokalu i może używać tego lokalu. Skuteczne więc wypowiedzenie umowy najmu na tej podstawie prawnej wymagało ustalenia, że skarżący (najemca) uzyskał tytuł prawny do innego lokalu i może go używać. Takich ustaleń w niniejszej sprawie brak. Oparcie się w okolicznościach niniejszej sprawy tylko na fakcie złożenia wypowiedzenia oraz zapoznania się z nim przez skarżącego, jest niewystarczające dla uznania skuteczności wypowiedzenia.
W świetle stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu wyroku wydanego przez Sąd Okręgowy w [...] nie może budzić wątpliwości, że po wygaśnięciu umowy najmu, a zatem od dnia 1 czerwca 2016 r. skarżący nie posiadał tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. B. [...] w [...]. W dacie złożenia wniosku, to jest w dniu 8 maja 2017 r. skarżący nie legitymował się tym samym tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego. Za podmiot uprawniony do dodatku mieszkaniowego mógł zostać uznany później, to jest z dniem wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w [...] (to jest w dniu 27 września 2017 r.) i okoliczności tej nie mogły pominąć organy ponownie rozpoznające sprawę. Należy podkreślić, że organy orzekały w sprawie w istocie retrospektywnie bo odnosząc się do okresu z przeszłości (w realiach sprawy 1 czerwca – 30 listopada 2017 r.).
Mając zatem na uwadze treść art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. uznać należy, że od dnia 27 września 2017 r. skarżącemu przysługiwało prawo do dodatku mieszkaniowego i okoliczność tę winien uwzględnić organ pierwszej instancji wydając swoją decyzję w dniu 16 lutego 2018 r. Zgodnie z art. 7 ust. 5 u.d.m., dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Sformułowanie "przyznaje na okres 6 miesięcy" użyte w tym przepisie ustawy należy rozumieć w ten sposób, że uprawniony organ rozpoznając sprawę dodatku przysługującego w okresie od dnia pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek, ocenia - co warte podkreślenia - zasadność tego wniosku w całym tym okresie i stosownie do wyniku tej oceny, orzeka o przyznaniu dodatku za te miesiące, za które dodatek stosownie do poczynionych ustaleń może być przyznany, w pozostałym zaś zakresie odmawia przyznania dodatku. W realiach rozpatrywanej sprawy 6 – miesięczny okres następujący po miesiącu złożenia wniosku to okres 1 czerwca - 30 listopada 2017 r. Skarżący zawnioskował tym samym o dodatek mieszkaniowy na okres od 1 czerwca 2017 r. do 30 listopada 2017 r. Pomimo treści prawomocnego wyroku eksmisyjnego z dnia 27 września 2017 r. w dniu 16 lutego 2018 r. doszło do wydania decyzji odmownej.
Reasumując uznać należy, że wnioskodawcy przysługiwał dodatek mieszkaniowy za okres od 27 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r. Natomiast, wnioskodawca nie spełniał wymogów stawianych ustawą dla przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego w okresie 1 czerwca - 26 września 2017 r. W tym bowiem okresie wnioskodawca nie legitymował się jakimkolwiek tytułem wskazanym w art. 2 ust. 1 u.d.m.
Z tej przyczyny zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca w części odmawiającej skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego za okres od 27 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r. zostały uznane za wadliwe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] w części odmawiającej skarżącemu dodatku mieszkaniowego na okres od 27 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r., o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Orzekając jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałej części.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy orzekające z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. Organ pierwszej instancji winien ponownie rozpoznać wniosek skarżącego w zakresie dotyczącym okresu 27 września - 30 listopada 2017 r. mając na uwadze, że w tym okresie skarżący legitymował się tytułem określonym w art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło