III SA/Gd 474/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-11-10
Skład orzekający: Marek Gorski, Wanda Antończyk, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z pobytu stałego może nastąpić mimo jej twierdzeń o przymusowym opuszczeniu lokalu, jeśli nie wykazała złożenia pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania?Ratio decidendi
Wymeldowanie z pobytu stałego jest zgodne z prawem, jeśli osoba nie zamieszkuje faktycznie w lokalu i nie wykazała, że została bezprawnie usunięta, co potwierdzałby prawomocny wyrok sądu przywracający posiadanie. Brak złożenia pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania w terminie roku od usunięcia traktuje opuszczenie lokalu jako dobrowolne i trwałe, uzasadniając wymeldowanie.Stan faktyczny
M. T. został wymeldowany z lokalu mieszkalnego przez Prezydenta Miasta na wniosek J. I. M. T. twierdził, że został siłą usunięty z lokalu i jego rzeczy zostały zniszczone, a opuszczenie lokalu nie było dobrowolne. Organ ustalił, że M. T. nie mieszkał w lokalu od wielu lat, a centrum jego życia znajduje się w innej miejscowości. M. T. nie wykazał złożenia pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę M. T. na decyzję Wojewody z dnia 14 czerwca 2010 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędziowie WSA Wanda Antończyk, WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody z dnia 14 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2009 r. Prezydent Miasta, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu M. T. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w S..
W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wymeldowanie wyżej wymienionego złożył J. I.. Następnie Prezydent Miasta decyzją z dnia 4 lipca 2008 r. odmówił wymeldowania M. T. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu.
Wojewoda decyzją z dnia 16 września 2008 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi pierwszej instancji. Decyzja Wojewody została zaskarżona do sądu administracyjnego przez M. T., jednak skarga została oddalona.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej wnioskodawcę, który stwierdził, że M. T. nie zameldowania stałego od 10 lat.
Organ ustalił, że na podstawie umowy z M. T., wskazany lokal wynajmuje J. G. na kawiarenkę internetową. Ten ostatni zeznał, że już w momencie podpisywania umowy w 2003 r. M. T. nie mieszkał w lokalu.
W trakcie kontroli meldunkowej w lokalu, która miała miejsce w dniu 17 sierpnia 2009 r. nie stwierdzono żadnych rzeczy należących do M. T..
Organ wskazał, że materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że M. T. opuścił miejsce stałego pobytu i zamieszkuje obecnie w B. Ł. ul. [...] gm. S. B.. Przemawia za tym m.in. kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Urząd Miasta . Nadto ze zbiorów meldunkowych wynika, że w latach 1997-2000 r. dokonywał on kilku zameldowań na pobyt czasowy w B. Ł.. Od tego czasu mimo faktycznego zamieszkiwania nie dokonywał w tej miejscowości zameldowania na pobyt czasowy.
Zdaniem organu meldunkowego twierdzenia M. T., że ma zamiar wrócić do mieszkania w S., są niewystarczające, aby pozostawić mu meldunek w lokalu bowiem zamiar ten stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne.
M. T. odwołał się od opisanej decyzji wnosząc o umorzenie postępowania. Zarzucił, że wnioskodawca nie miał przymiotu strony w postępowaniu, zaś opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego i dobrowolnego. Twierdził, że został siłą usunięty z lokalu, natomiast jego rzeczy wyrzucono. Absencja w lokalu była spowodowana także charakterem pracy i następstwami wypadku samochodowego.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 9 października 2009 r. uchylił decyzję organu niższej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 576/09 rozstrzygnięcie Wojewody zostało uchylone. We wskazaniach Sąd nakazał organowi odwoławczemu uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez ustalenie czy wymeldowany występował z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania.
Wojewoda decyzją z dnia 14 czerwca 2010 nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta .
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy w sprawie jednoznacznie wskazuje, że M. T. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego w. S.. Słuszne są ustalenia organu pierwszej instancji, że centrum życiowe wymienionego znajduje się w innej miejscowości.
Dalej podkreślił, że jeżeli strona została pozbawiona dostępu do lokalu przez J. I. winna była wystąpić o przywrócenie posiadania lokalu. Jedynie prawomocny wyrok sądu przywracający posiadanie lokalu osobie bezprawnie z niego usuniętej oznacza brak spełnienia przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia tego lokalu. Mimo wezwania przez organ, M. T. nie przełożył jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego złożenie pozwu o ochronę naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu. W tych okolicznościach utrzymywanie meldunku strony w lokalu stanowiłoby fikcję meldunkową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. T. zarzucił organowi odwoławczemu uchybienia w ustaleniu stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięcia o jednostronne oświadczenia.
Jako całkowicie bezpodstawne uznał, twierdzenia organu, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu przez wiele lat. Jego zdaniem pojęcie centrum życiowego nie przystaje do obecnych czasów, gdzie ludzie często poszukują pracy lub ją wykonują poza miejscowością, w której są zameldowani. Także w jego przypadku wyjazd w 2007r. wiązał się z realizacją obowiązków służbowych, jako zarządcy nieruchomości. W czasie jego nieobecności zostały wymienione zamki w drzwiach. Potem nie mógł wrócić do miejsca zameldowania w związku następstwami wypadku samochodowego. W jego przypadku nie można przyjąć, że opuścił miejsce pobytu stałego. Jego mieszkanie było umeblowane i urządzone do celów trwałego zamieszkiwania, jednak J. I. w 2008 r. ukradł i zniszczył rzeczy skarżącego znajdujące się w lokalu, dokonując "dzikiej eksmisji". Ponadto skarżący wyrażał żal, co do postępowania urzędników oraz funkcjonariusz policji.
W podsumowaniu skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2009 r. II SA/S z 121/2009, w którym stwierdzono, że jeżeli strona został usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego, czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu przez wymianę zamków, to nie można tego uznać za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu.
Jego zdaniem nie tylko złożenie pozwu o przywrócenie posiadania lokalu, świadczy o braku dowolności w opuszczeniu miejsca pobytu, każda bowiem sytuacja ma inne tło i przebieg.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z dnia 17 września 2010 r. M. T. podniósł, że organ odwoławczy:
- nie zapytał go o przywrócenie posiadania czego miałby wnieść powództwo;
- nie zapoznał się z materiałem z postępowania karnego przeciwko J.I. o kradzież mienia skarżącego;
- nie zapytał od kiedy utracił posiadanie i czego.
Ponadto powoływał nieścisłości w terminologii użytej w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania J. I. w piśmie procesowym z dnia 22 września 2010 r. stwierdził, że skarżący od wielu lat nie mieszka we wskazanym lokalu. Opuścił lokal na wiele lat przed wypadkiem samochodowym. Obecnie właścicielem lokalu jest A. M., który prowadzi jego adaptację na lokal usługowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Jest okolicznością bezsporną, iż zameldowanie na pobyt stały w lokalu musi być zgodne ze stanem faktycznym i ma charakter stricte ewidencyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając skargę wymeldowania M. T. z przedmiotowego lokalu nakazał organowi odwoławczemu uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez ustalenie czy wymeldowany występował z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania.
Pismem z dnia 18 maja 2010 r. Wojewoda zwrócił się do skarżącego o nadesłanie w terminie 7 dni informacji czy złożył on do sądu pozew o przywrócenie naruszenia posiadania lokalu w którym był zameldowany informując jednocześnie, iż będzie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
Odpowiadając na to pismo M. T. w piśmie z dnia 7 czerwca 2010 r., stwierdził, że nie widzi takiego powodu. Żądanie takie uznałby za zasadne dopiero wtedy kiedy Urząd pozbawiłby go zameldowania w przedmiotowym lokalu.
Skarżący utrzymywał, iż w dniach 13 - 14 listopada 2008 r. J. I. wywiózł jego rzeczy z mieszkania i zniszczył je dokonując nielegalnej eksmisji.
W praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż w sytuacji usunięcia osoby zainteresowanej z lokalu mieszkalnego, jeśli ta nie zwróci się w terminie 1-go roku do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania opuszczenia takowe traktuje się tak jak opuszczenie dobrowolne.
Jedynie prawomocny wyrok sądu przywracający posiadanie lokalu osobie bezprawnie z niego usuniętej oznacza brak spełnienia przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia takiego lokalu.
Dokumentacja lekarska, nadesłana przez skarżącego i zdjęcia poszkodowanego z 2008 r., i 2007 r., nie mogą świadczyć na korzyść skarżącego bowiem organ administracji został poinformowany pismem w dniu 12 czerwca 2007 r. o opuszczeniu przez skarżącego lokalu, gdyby nawet uznać tą datę za opuszczenie lokalu to do dnia 12 czerwca 2007 r., skarżący mógł wnieść pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. Karta informacyjna ze szpitala nosi datę 5 marca 2007 r., wynika z niej, że skarżący przebywał w szpitalu od 5 lutego 2007 r., do 5 marca 2007 r., a zdjęcia przedstawiające obrażenia ciała noszą datę 31 lipca 2006 r.
Rozpoznając sprawę przed wydaniem niniejszego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie III SA/Gd 576/09 zwrócił uwagę organowi drugiej instancji, iż nie udowodnił on kwestii dobrowolności opuszczenia lokalu i uznał, że to uchybienie może naprawić organ drugiej instancji bez konieczności uchylania decyzji organu pierwszej instancji.
Okoliczność niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez skarżącego jest bezsporna a przyczyna takiego stanu rzeczy wykazana przez skarżącego nie ma dla rozstrzygnięcia w sprawie znaczenia.
W tym stanie sprawy Sąd uznał, iż decyzja organu drugiej instancji nie narusza prawa i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło