III SA/Gd 48/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia NSA Marek Gorski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi MK, KO, MO PPHU [...] Spółka cywilna na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 grudnia 2009 r. nr [...] [...] w przedmiocie długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę. Po przeprowadzeniu wszczętego z- urzędu postępowania wyjaśniającego dotyczącego dokonanego przez PPHU "A" S.C. M. K. i K. O. zgłoszenia celnego nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 2 września 2009 r. na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. ze zm.), art. 65 ust. 1 i 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z 2004 r. ze zm.), art. 29 ust. 1 i ust. 3, art. 32 ust. 1 lit. e, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1 art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) numer 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. L. Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z 2004 r. ze zm.): – określił wartość celną towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie przedmiotowego zgłoszenia celnego w kwocie 45 594,00 zł, – określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych (A00), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 840,00 zł, – orzekł o poborze odsetek, wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne, od niezaksięgowanej kwoty należności celnych (A00); – określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie przedmiotowego zgłoszenia celnego w kwocie 10 502,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w niniejszej sprawie importerzy zapłacili na rzecz kontrahenta zagranicznego tytułem płatności za towar objęty zgłoszeniem celnym kwotę wyższą od wartości deklarowanej w fakturze nr [...] z 17 grudnia 2007 r. nieprawidłowo ustalając wartość celną przedmiotowego towaru oraz podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie kwoty wskazanej w wymienionej fakturze, a nie kwoty faktycznie zapłaconej. W zwięzłym odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzucono organowi, iż przy wydawaniu decyzji nie wziął pod uwagę okazanych mu umów zawartych przez stronę z kontrahentem, a także zapisów podatkowej księgi przychodów i rozchodów pomimo jej rzetelności. Bezzasadnie zakwestionowano również dokonanie zwrotu nadpłaconych przez stronę kwot w gotówce, skoro jak stanowi przepis art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego nie ma przymusu dokonywania płatności za pośrednictwem banku. Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia 14 grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w świetle postanowień § 2 i § 3 umowy o współpracy zawartej przez spółkę - importera z jej partnerem handlowym – "B" z Hong Kongu wskazujących przelew środków na konto jako podstawowy sposób dokonywania wzajemnych rozliczeń, wyjaśnienia strony o braku możliwości szczegółowego rozliczenia płatności za poszczególne dostawy uznano za niewiarygodne. Podobnie rzecz ma się odnośnie zapewnień strony co do zwrotów nadpłat dokonywanych w gotówce w czasie odbywanych wizyt w Chinach, które według cytowanej umowy także powinny być dokonywane w formie bankowego przelewu. Dlatego, w ocenie Dyrektora Izby Celnej organ I instancji słusznie zastosował w sprawie przepisy art. 29 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 lit. e WKC ustalając cenę transakcyjną towaru jako faktycznie zapłaconą. Jego zdaniem dokonując jej ustalenia organ oparł się na całym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 grudnia 2009 r. zarzucono przedmiotowej decyzji naruszenie: 1. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 233 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, gdy okoliczności sprawy uzasadniają przypuszczenie, że decyzja organu I instancji wobec istniejącego stanu faktycznego ostać się nie może; b) art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak ze strony organów celnych niezbędnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; c) art. 121 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie obowiązku udzielania niezbędnych informacji uczestnikom postępowania oraz jego prowadzenie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych (celnych); d) art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak zapewnienia stronie przez organy celne czynnego udziału w postępowaniu, a przed wdaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; e) art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przez organy celne; 2. przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że wartość celną stanowią również przedpłaty w poczet przyszłych dostaw - warunkujące rozpoczęcie produkcji zamówionych towarów i uzyskanie rabatów przy zakupie towarów przez PPHU "A" S.C., które to zaliczki zostały zwrócone stronie przez kontrahentów z Chin, podczas gdy importowane produkty zostały oclone i otaksowane przez powołane do tego służby w sposób należyty i zgodny z prawem. W uzasadnieniu podkreślono, iż zarówno organ I jak i II instancji nie doprowadził do pełnego zbadania stanu faktycznego sprawy, co przejawia się w pominięciu zgłoszonego przez stronę żądania przesłuchania w charakterze świadka pracowników wskazanej Agencji Celnej, zaniechaniu prób kontaktu z chińskimi przedsiębiorcami oraz pominięciu kluczowego zdaniem strony dokumentu zawierającego wyjaśnienia chińskich przedsiębiorców z dnia 25 czerwca 2009 r., w którym potwierdzono fakt zwrotu uiszczonych przez skarżącą przedpłat podczas pobytu w Chinach we wrześniu 2008 r. Strona wskazała na wybiórcze i jednostronne interpretowanie zebranego w sprawie materiału dowodowego (z jednej strony uznano za udowodnioną okoliczność dokonania płatności określonej w tabeli nr 3 poz. 11 gotówką, z drugiej nie dano wiary jakoby zwrot przedpłat miał również nastąpić w gotówce), a nawet przepisów prawa materialnego (telefoniczne poinformowanie skarżącej o braku tłumaczenia pierwszej strony korespondencji dokonanej pomiędzy stroną a "C" przy jednoczesnej odmowie telefonicznego udzielenia informacji w sprawie i zasłonięcie się zasadą pisemności postępowania). Odmowa udzielania stronie postępowania informacji jest zdaniem skarżącej przejawem pogwałcenia wyrażonej w przepisach prawa procesowego zasady prawa strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Ponadto, zdaniem skarżącej organy w sposób niewłaściwy zinterpretowały treść przepisu art. 29 WKC uznając, że wartość celną stanowią również przedpłaty w poczet przyszłych dostaw oddane stronie przez kontrahenta. Po raz kolejny szczegółowo omówiono istotę i przeznaczenie dokonywanych w relacjach handlowych strony z jej chińskimi partnerami przedpłat oraz ich zwrotu, w związku z czym wykazano, że na podstawie przepisu art. 29 WKC nie można mówić o płatności jako warunku sprzedaży przywożonych towarów w chwili, gdy nie zostały one jeszcze sprzedane, a nawet wyprodukowane. Pobieranie cła i naliczanie podatku od towarów i usług za taki towar przeczy podstawowym zasadom prawnym regulującym obrót handlowy. Dodano, że w przypadku wątpliwości w rozdzieleniu płatności organ celny mógł również zastosować przepisy art. 30 lub 31 WKC i ustalić wartość celną towaru w pierwszej kolejności na podstawie wartości transakcyjnych identycznych towarów sprzedawanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary dla których obliczana jest wartość celna. Ostatecznie skarżąca podważyła zarzut organu o nierzetelności prowadzonych przez nią ksiąg rachunkowych twierdząc, iż prowadzona w formie spółki cywilnej działalność skarżącej nie podlega reżimowi prawnemu ustawy o rachunkowości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotą sporu między stroną skarżącą i organami celnymi w niniejszej sprawie było ustalenie wartości celnej towarów sprowadzonych przez importera z Chin. Zdaniem organów celnych wartość wskazana w zgłoszeniu celnym nie odpowiadała rzeczywistej wartości transakcyjnej towarów sprowadzonych na podstawie faktury nr [...] z 17 grudnia 2007r. Faktura ta powołuje się na nr zamówień [...] oraz [...]. Wskazana w niej cena towaru to 10 038,40 USD. Zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993r. z późn. zm.) zwanego dalej WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Dopiero jeśli ta podstawowa forma ustalenia wartości celnej towaru okaże się niemożliwa uzasadnione jest ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o przepisy art. 31 i 32 WKC. W sprawie niniejsze organy celne przeprowadziły szczegółowe postępowanie dowodowe, mające na celu zrekonstruowanie operacji finansowych strony skarżącej związanych z płatnościami za sprowadzony z Chin towar, gdyż w toku czynności kontrolnych organy te w odniesieniu do innej partii towaru przywiezionej w kontenerze - ujawniły dwie faktury na ten sam towar, wystawione w tej samej dacie, różniące się jedynie ceną towaru (k-49 akt administracyjnych). Podejrzenie podwójnego fakturowania sprowadzanych towarów spowodowało wszczęcie postępowania kontrolnego u strony skarżącej. W wyniku przeprowadzonej analizy dokumentacji finansowej ustalono, że numery zamówień tożsame z powołanymi w fakturze nr [...] z 17 grudnia 2007r. wskazano przy realizacji płatności na rzecz "B" w Hongkongu w dniu 19 października 2007 r. Wysokość tej płatności to kwota 13 175,10 USD. Organy celne stwierdzając zasadnicze trudności w przyporządkowaniu poszczególnych płatności do konkretnych faktur umożliwiły stronie skarżącej przedstawienie niezbędnych wyliczeń dotyczących obrotu z chińskimi partnerami handlowymi. Strona skarżąca jednak poprzestała na stwierdzeniu, że takie szczegółowe wyliczenie nie jest możliwe i na wskazaniu, że rozliczenia z partnerami chińskimi polegały na systemie przedpłat, które następnie podlegały rozliczeniu w ramach kolejnych dostaw i płatności oraz zwrotu określonych kwot w gotówce w czasie pobytów wspólników spółki w Chinach. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów księgowych potwierdzających zaliczenie wpłat gotówkowych dokonanych przez jej chińskich kontrahentów na poczet konkretnych transakcji. Powołanie się przy płatności na konkretnie oznaczone zamówienie rodzi domniemanie faktyczne, iż płatność ta odpowiada wartości zamówienia. Domniemanie to może być oczywiście obalone, lecz ciężar jego obalenia spoczywa na importerze, który jako profesjonalny, aktywny podmiot gospodarczy powinien zdawać sobie sprawę z konieczności dokumentowania zdarzeń gospodarczych i finansowych istotnych z punktu widzenia rozliczeń celnych i podatkowych. W niniejszej sprawie importer nie zdołał bynajmniej powyższego domniemania obalić, gdyż swych twierdzeń nie poparł stosownymi dokumentami - notami księgowymi czy fakturami korygującymi odnoszącymi się do konkretnych płatności pozwalającymi na przyjęcie, że kwota zapłacona w dniu 19 października 2007r. obejmowała realizację innych jeszcze zobowiązań niż zapłata za wykonanie zamówień [...] oraz [...] - dostarczenie towaru objętego fakturą nr [...] z 17 grudnia 2007r. W tej sytuacji twierdzenie skarżących, że nie są w stanie szczegółowo przyporządkować płaconych na rzecz chińskich kontrahentów kwot do konkretnych faktur i zgłoszeń celnych należy uznać za gołosłowne. Obowiązek sumiennego prowadzenia dokumentacji finansowej obarcza skarżących, bez względu na to czy prowadzą pełną czy uproszczoną księgowość. Konkludując, zasadnie przyjęły organy celne, że ceną towaru, faktycznie za niego zapłaconą i zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC kształtującą wartość celną towaru jest kwota płatności dokonanej w dniu 19 października 2007r. Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego ani w skardze do sądu administracyjnego nie zakwestionowała wysokości kosztów transportu towarów -wynikających ze stosownej faktury i zaliczonych przez organy do wartości celnej zgodnie z art. 32 ust. 1 lit e WKC. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dostrzegł, by także i w tym zakresie organy celne, weryfikując zgłoszenie celne zawierające określenie tej składowej wartości celnej naruszyły prawo. Oparły się bowiem na nie budzących wątpliwości i niekwestionowanych przez stronę skarżącą dokumentach. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego zawarte w skardze. Skarżący byli należycie informowani o czynnościach podejmowanych w postępowaniu weryfikacyjnym. Zakreślono im stosowny -wystarczający termin do zajęcia w sprawie stanowiska i zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami. Pismem datowanym dnia 5 czerwca 2009r. skarżący ostatecznie określili swe stanowisko - co do istotnej w sprawie kwestii rozliczeń z chińskimi kontrahentami. Pomimo upływu niemal 3 miesięcy od daty złożenia pisma z 5 6 czerwca 2009r. informującego o zamiarze złożenia dokumentu "stanu kont bilansowych" do daty wydania decyzji przez organ I instancji - dokument taki nie wpłynął do organu. Uznając zatem, że żądanie skarżących nie znajduje oparcia w przepisach prawa, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.