III SA/Gd 481/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Cz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane postanawia: odmówić skarżącemu J. Cz. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 sierpnia 2017r. Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 481/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. Cz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane. Pismem z dnia 12 października 2018 r., nadanym w dniu 23 października 2018r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia powyższego wyroku. Uzasadniając wniosek wskazał, że wydano mu orzeczenie bez uzasadnienia, co uniemożliwiło mu skorzystanie z dalszej procedury odwoławczej. W ustawowym terminie nie złożył wniosku o uzasadnienie, bowiem żyje w ciągłym stresie związanym z przewlekłą i ciężką chorobą swojej mamy. Wyjaśnił również, iż długo nie przebywał w miejscu zamieszkania, gdyż poszukiwał pracy, aby pozyskać środki finansowe niezbędne dla celów ratowania życia mamy. Nie miał również wystarczającej wiedzy, co do konieczności wystąpienia o uzasadnienie orzeczenia Sądu i skutkach prawnych nie złożenia wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie zawierającym wniosek należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skarżący nie zdołał w niniejszej sprawie uprawdopodobnić braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Ponieważ w przedmiotowej sprawie wyrok oddalający skargę został ogłoszony na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2017 r., termin do złożenia wniosku o jego uzasadnienie bezskutecznie upłynął z dniem 16 sierpnia 2017 r. Zauważyć należy, że skarżący, w zawiadomieniu o rozprawie (k.-12 akt, doręczonym w dniu 21 czerwca 2017 r.) został w sposób prawidłowy pouczony nie tylko o terminie rozprawy, ale również o przysługujących mu uprawnieniach procesowych, jak i obowiązkach związanych z koniecznością złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. Wskazać przy tym należy, że w punkcie 3 pouczeń wskazane zostało, iż ogłoszenie wyroku oddalającego skargę wyznacza początek biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia. Była to zatem informacja sprecyzowana w sposób jasny, czytelny i nie mogący budzić wątpliwości co do tego, jakie skutki procesowe wiążą się z wydaniem wyroku oddalającego skargę. Takie pouczenie wypełnia nałożony dyspozycją art. 6 p.p.s.a, obowiązek udzielania przez sąd stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych i pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W świetle powyższego, rzeczą skarżącego należycie dbającego o własne sprawy było ustalenie, choćby telefonicznie, czy rozprawa, o której strona została powiadomiona odbyła się oraz czy i ewentualnie jakie zapadło na niej rozstrzygnięcie. Podjęcie choćby tej prostej czynności pozwoliłoby skarżącemu na otrzymanie stosownych informacji i dokonanie odpowiednich czynności procesowych zmierzających do uzyskania uzasadnienia wydanego wyroku. Nie jest nadzwyczajną okolicznością uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu długotrwały stres związany z przewlekłą chorobą osoby bliskiej. Zwłaszcza cecha długotrwałości tego rodzaju sytuacji i brak elementu jej nagłości i zaskoczenia strony, nakazuje przyjąć, że wymogiem należytej staranności strony jest takie zorganizowanie jej urzędowych spraw, by możliwe było dochowanie obowiązujących terminów ustawowych. W konsekwencji uznać należało, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.