III SA/Gd 482/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie NSA Marek Gorski (spr.), WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. W dniu 29 maja 2009 r. G. W. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Burmistrz Miasta decyzją z dnia 22 czerwca 2009 r. odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia G. W., powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia m.in. art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze m.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) i uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia 30 stycznia 2004 r. w sprawie obniżenia wysokości wskaźników procentowych dla ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Organ wskazał, że z wcześniejszego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 29 maja 2009 r. oraz prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. wydanego w sprawie sygn. akt I C 120/06 wynika, że wnioskodawczyni nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Tymczasem zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych świadczenie przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny. Strona odwołała się od tej decyzji podnosząc, że w dniu 2 lipca 2009 r. wniosła powództwo o ustalenie przez sąd powszechny, że łączy ją ze Spółdzielnią Mieszkaniową w L. stosunek najmu lokalu przy ul. [...] w L. W związku z tym zawarła w odwołaniu wniosek o zawieszenie postępowania. Dodała, że przyznawane dotychczas świadczenie było przeznaczane na spłatę zadłużenia w Spółdzielni. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia 7 sierpnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. w mocy. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że na podstawie uchwały Rady Nadzorczej SM w L. z dnia 12 grudnia 2005 r. strona została wykreślona z rejestru członków Spółdzielni, a następnie jej skarga w tym przedmiocie został oddalona przez Zebranie Członków Spółdzielni. Sąd Okręgowy w S. oddalił powództwo o uchylenie w/w uchwały. Uwzględniając te okoliczności organ odwoławczy podzielił stanowisko organu niższej instancji, że strona nie posiada tytułu do lokalu mieszkalnego, a tym samym prawa do wnioskowanego świadczenia. Dalej wskazał, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż dopiero po ewentualnym pozytywnym rozstrzygnięciu będzie przysługiwało stronie prawo do ustalenia dodatku mieszkaniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. W. stwierdziła, że organ odwoławczy nie rozpatrzył jej wniosku o zawieszenie postępowania, chociaż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. był do tego zobowiązany. W ocenie skarżącej sprawa ustalenia istnienia stosunku najmu wskazanego lokalu między nią a Spółdzielnią ma charakter prejudycjalny, gdyż warunkuje przyznanie dodatku mieszkaniowego. Ponadto jest to sprawa cywilna i podlega rozstrzygnięciu przez sąd cywilny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej w zakresie, zgodności z prawem materialnym i proceduralnym. W myśl art. 97 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105), 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony, 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przedmiotem oceny Sądu była kwestia, czy wszczęcie postępowania przed sądem cywilnym o ustalenie istnienia stosunku najmu, jest zagadnieniem prejudycjalnym i obliguje organ do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Sąd zauważa, że zawieszenie postępowania następuje w drodze postanowienia, które doręcza się stronom (zob. art. 123 § 1 i art. 101 § 1 k.p.a.). Na postanowienie takie przysługuje stronie zażalenie (art. 101 § 3 k.p.a.). Tym samym w przypadku jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w tej kwestii - pozytywnego lub negatywnego, stronie przysługuje prawo zażalenia do organu wyższej instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie prawo zaskarżenia orzeczenia do sądu administracyjnego. Tak ukształtowana procedura umożliwia kontrolę i weryfikację postanowień organów. W niniejszym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło ten tryb, przystępując od razu do merytorycznego rozpatrzenia sprawy dodatku mieszkaniowego. Sąd ocenia, że takie postępowanie organu odwoławczego nie może być akceptowane, gdyż narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, tj.: zasadę legalności, zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa, czy zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Rozstrzygnięcie kwestii istnienia stosunku najmu musi rzutować na uprawnienia skarżącej do dodatku mieszkaniowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że treścią wstępnego zagadnienie prawnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne okoliczności mające znaczenie prawne (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 czerwca 2008 r. II SA/Kr 1200/07, baza Lex nr 499846). Oczywistym jest, że stwierdzenie istnienia stosunku najmu w niniejszej sprawie skutkowałoby innym rozstrzygnięciem. W konsekwencji poczynionych uwag, należy uznać, że organ odwoławczy naruszył art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 § 3 k.p.a. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ w pierwszej kolejności, będzie zobowiązany wypowiedzieć się co do wniosku skarżącej w kwestii zawieszenia postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.