III SA/Gd 485/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę. Decyzją z dnia 4 lutego 2015r. nr [...] Burmistrz Miasta, działając m.in. na podstawie art. 1, art. 2 ust. 1, ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wpłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567), w związku z art. 17, art. 23, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1456 ze zm.), odmówił J. T. prawa do zasiłku dla opiekuna, wnioskowanego na E. T., na okres od 1 maja 2013r. do 14 maja 2014r. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 28 maja 2014 r. J. T. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna za okres od 1 maja 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. Przedmiotowy wniosek rozpatrzono z opóźnieniem, o czym informowano stronę, w związku z jej skargą na decyzję Kolegium nr [...] z dnia 1 lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wyrokiem z dnia 17 października 2013 r. (sygn. akt III SA/Gd 684/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpatrzeniu skargi J. T. uchylił w całości ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z decyzją Burmistrza odmawiającą przyznania ww. zasiłku. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 października 2014 r. (sygn. akt I OSK 3063.13) oddalił skargę Kolegium. W związku z powyższym decyzją nr [...] z dnia 30 stycznia 2015 r. po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 8 maja 2013 r. przyznano jej specjalny zasiłek opiekuńczy na okres zasiłkowy 2012/2014 - od 1 maja 2013 r. do 31 października 2013 r. Organ pierwszej instancji wymienił też dodatkowo kolejne decyzje przyznające stronie specjalny zasiłek opiekuńczy na następne okresy. Wskazano również, że strona miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne decyzją Kolegium nr [...] z dnia 18 kwietnia 2012 r. ustalone zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności na okres do 30 kwietnia 2013 r. Organ wyjaśnił, że ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów reguluje uprawnienia osób, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r., w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Z materiału zebranego w sprawie wynika, że J. T. przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 lutego 2012r. do dnia 30 kwietnia 2013 r., co w rezultacie powoduje wyłączenie wnioskodawczyni z grupy osób uprawnionych do wyrównania zasiłku dla opiekunów. Wyjaśniono też, że w sprawie nie miał znaczenia termin złożenia kolejnego wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności i uzyskanie stosownego orzeczenia, ponieważ na dzień 1 lipca 2013 r. strona nie miała ustalonego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Prawo to wygasło wcześniej z dniem 1 maja 2013 r.. Dalej organ podał, że J. T. jest uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie decyzji nr [...] na okres od dnia 01 stycznia 2015r. do dnia 31 października 2015r. Powołując treść art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów wskazano, że zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone m.in prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W związku z powyższym organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do przyznania stronie zasiłku dla opiekuna. J. T. wniosła odwołanie od ww. decyzji. W jej ocenie przepis art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, uprawnia do przyznania zasiłku dla opiekuna za okres od 1 maja 2013r. do 14 maja 2014r., jeżeli osoba spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wg przepisów obowiązujących na dzień 31 grudnia 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 marca 2015r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że na skutek nowelizacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nabytego na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych wygasło ex lege 1 lipca 2013r. Trybunał Konstytucyjny uznał działanie ustawodawcy za niezgodne z Konstytucją i w tym zakresie nakazano przyjęcie nowego rozwiązania ustawodawczego, mającego niwelować stwierdzone przez Trybunał Konstytucyjny naruszenie prawa. Organ wyjaśnił, że ustawa z dnia 4 kwietnia 2014r. określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osób, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Według jej zapisów zasiłek dla opiekuna, w kwocie 520,00 zł, będzie przysługiwać, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013r. na podstawie uznanego za niekonstytucyjny art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw. Dalej podano, że z art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy wynika, że zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone m.in. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Kolegium stało na stanowisku, że w świetle ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna zasiłek ten może być przyznawany dopiero od 1 lipca 2013 r. W sprawie nie było podstaw do przyznania tego świadczenia za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r., gdyż strona nabyła prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Brak kontynuacji tego zasiłku za kolejny okres od 1 listopada 2013 r. do 14 maja 2014 r. wynika wyłącznie z braku wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Strona spełniała przesłanki do nabycia specjalnego zasiłku opiekuńczego za ww. okres, lecz nie skorzystała z tego uprawnienia. W związku z tym, Kolegium nie znalazło podstaw do przyznania wnioskodawczyni zasiłku dla opiekuna w omawianym zakresie. J. T. w skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna. Skarżąca twierdziła, że jej wniosek z dnia 28 maja 2014r. został rozpatrzony z opóźnieniem. Przyczyną rozpoznania wniosku skarżącej była jej skarga na decyzję Kolegium z dnia 1 lipca 2013r., dlatego skarżąca nie mogła złożyć wniosku o przyznanie jej prawa do zasiłku w sytuacji, gdy przed organami administracji toczyło się wcześniej wszczęte postępowanie administracyjne. Ponadto w ocenie skarżącej spełniała ona warunki do ustalenia prawa do zasiłku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie mogła być uwzględniona. Należy wyjaśnić, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie był wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna, złożony przez skarżącą w dniu 28 maja 2014r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 1 ustawy określa ona warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie natomiast do art. 2 ust. 1 ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że uchwalenie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów spowodowane było wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 27/13; Dz. U. z 2013 r. poz. 1557), który orzekł, że przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) – na podstawie których wygasły dotychczasowe decyzje o świadczeniach pielęgnacyjnych – są niezgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Omawiana ustawa (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy) weszła w życie w dniu 15 maja 2014 r. i uznać należy, że miała na celu – zgodnie z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. – przywrócenie (kontynuację) i zrekompensowanie osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r., prawa do analogicznego świadczenia (zasiłku dla opiekuna). Podstawowym warunkiem przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna jest wymóg uprzedniego legitymowania się prawem do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie decyzji, która wygasła z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r. Należy przyjąć zatem, że wymóg ten jest spełniony, gdy nie ma wątpliwości, że dla osoby wnioskującej o zasiłek dla opiekuna została wydana ostateczna decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne, które osoba ta otrzymywała do momentu wygaśnięcia tej decyzji z dniem 1 lipca 2013 r. Z niespornych ustaleń organów wynika, że prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2012 r. wygasło w dniu 30 kwietnia 2013 r. tj. z upływem okresu, na jaki wydane było orzeczenie o niepełnosprawności. Tak więc decyzja 18 kwietnia 2012 r. przyznająca skarżącej świadczenie pielęgnacyjne nie wygasła z mocy ustawy z dniem 1 lipca 2013r. na podstawie przepisu art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, albowiem zakończyła swój byt prawny z dniem 30 kwietnia 2013r. tj. z upływem okresu na który świadczenie było przyznane. Nie można w niniejszej sprawie mówić o naruszeniu cytowanego przepisu albowiem nie miał on w niniejszej sprawie zastosowania. Z powyższego wynika, że skarżąca nie spełnia podstawowej przesłanki, określonej w art. 2 ustawy o zasiłku dla opiekunów, przesądzającej o uprawnieniu do tego świadczenia. Wobec powyższego bezprzedmiotowe jest badanie pozostałych przesłanek określonych w przepisach powołanej ustawy. W takim stanie sprawy bez znaczenia pozostają pozostałe zarzuty podnoszone przez skarżącą w skardze. Dodatkowo, odnosząc się do twierdzeń, że skarżąca nie mogła złożyć wniosku o przyznanie jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż przed organami administracji toczyło się wcześniej wszczęte postępowanie administracyjne, Sąd wskazuje, że przedmiotem rozpoznania jest skarga na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku dla opiekuna. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie wniosła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z powyższych względów Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mogący mieć lub mający wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.