III SA/Gd 490/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej z dnia 22 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym 1 . uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia 25 sierpnia 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Decyzją z dnia 25 sierpnia 2011 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] przyznał M. M. dodatek specjalny za bezpośrednią obsługę statków powietrznych za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. w miesiącu wrześniu 2011 r., w pełnej wysokości - 375 zł. W podstawie prawnej organ wskazał m.in. art. 104 ust. 1 i art. 80 ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 26 ust. 1 i ust. 4 w zw. z § 8, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. W uzasadnieniu wskazano, że M. M. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z ostatnim dniem września 2011 r. W trakcie służby otrzymywał dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w okresie od dnia 23 września 1982 r. do dnia 30 czerwca 2004 r., ostatnio w kwocie 313 zł, a od dnia 1 października 2007 r. do dnia 30 września 2011 r. dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, ostatnio w kwocie 450 zł. Zgodnie z § 26 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (zwanego dalej rozporządzeniem) żołnierzowi zawodowemu, który w dniu 30 czerwca 2004 r. otrzymywał dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych dodatek ten przysługuje w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej. Organ ustalił, że skarżącemu należy się ten dodatek w wysokości 375 zł, a ponieważ otrzymywał on dodatek przez okres ponad 10 lat ,w ostatnim miesiącu służby przysługuje mu dodatek w pełnej wysokości. Ponadto, zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, podoficerowi przysługuje dodatek specjalny za bezpośrednią obsługę statków powietrznych za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał ten dodatek, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok. Zgodnie z tym wysokość tego dodatku wynosi 180 zł (450 x 4/10). Organ stwierdził, że M. M. przysługują uprawnienia do dwóch dodatków: dodatku specjalnego za wykonywanie bezpośredniej obsługi wojskowych statków powietrznych oraz dodatku specjalnego za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, otrzymywanego przed dniem 30 czerwca 2004 r. Zgodnie z treścią § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia przyznaje się jeden wyższy dodatek. M. M. odwołał się od tej decyzji twierdząc, że powinien otrzymać dodatek w wysokości 450 zł, gdyż przez cały okres służby obsługiwał wojskowe statki powietrzne, a ostatnio otrzymywał dodatek w tej właśnie wysokości. Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej decyzją z dnia 22 września 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że § 10a ust. 5 rozporządzenia przewiduje możliwość wliczania do okresu służby uprawniającego do przyznania dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, okresu pobierania przez żołnierza zawodowego dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych przysługującego na podstawie wcześniej obowiązującego rozporządzenia. Natomiast § 27 rozporządzenia, w którym wymieniono okresy pobierania dodatków na podstawie rozporządzenia z 2000 r. , które to okresy traktuje się jako tożsame z okresami pobierania odpowiednich dodatków przysługujących na podstawie rozporządzenia z 2004r., nie wspomina o okresach otrzymywania dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych na podstawie rozporządzenia z 10 października 2000 r. Z § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych i dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych są dwoma różnymi dodatkami. Treść tego przepisu przesądza, że w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala się żołnierzowi uprawnienie do dwóch dodatków, tj. przysługującego na podstawie § 7 bądź § 8 w zw. z § 10a dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, z uwzględnieniem okresów otrzymywania dodatku od dnia 1 października 2007 r., oraz dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych przysługującego na podstawie § 26 ust. 1 i ust. 4 pkt 2 przy odpowiednim zastosowaniu § 8 i 7 ust. 1, z uwzględnieniem okresów otrzymywania dodatku do dnia 30 czerwca 2004 r. Zgodnie z § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia - żołnierz ma w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej prawo do jednego najwyższego dodatku. Organ odwoławczy uznał, że wyliczenia organu niższej instancji były prawidłowe, a zatem żołnierzowi przysługuje dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w kwocie 375 zł. M. M. wniósł skargę na powyższą decyzję Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Domagał się on uchylenia decyzji organów obu instancji twierdząc, że świadczenie zostało ustalone w niewłaściwej wysokości. Skarżący wskazał, że przyznano mu jeden wyższy dodatek, jednak jest on niższy od wysokości dodatku otrzymywanego przez niego w ostatnim czasie. Wskazał, że w przedmiotowym rozporządzeniu z dnia 8 czerwca 2004 r. brak jest unormowań uniemożliwiających łączne liczenie okresu otrzymywania dodatku specjalnego za bezpośrednią obsługę statków powietrznych i okresu otrzymywania dodatku specjalnego za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych. Jego zdaniem dodatek przyznany od dnia 1 października 2007 r., mimo zmiany nazwy, jest kontynuacją dodatku otrzymywanego do dnia 30 czerwca 2004 r. i jako taki powinien być przyznany w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w pełnej wysokości tzn. 450 zł. Dodatek przyznawany jest za wykonywanie tych samych zadań , za które wypłacano dodatek na podstawie rozporządzenia z 2000 r. , a ponadto do okresu służby przy bezpośredniej obsłudze wojskowych statków powietrznych , od której zależy wysokość otrzymywanego dodatku wlicza się okresy służby poprzedzające wejście w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia, co potwierdza, że dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, mimo zmienionej nazwy, jest kontynuacją dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych. Dalej skarżący wskazał, że z dniem 30 czerwca 2011 r. organy wojskowe zmieniły praktykę w zakresie przyznawania dodatków –bowiem wcześniej zarówno dowódcy jednostek wojskowych jak i wojskowe biura emerytalne traktowały dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych jako kontynuację dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych przyznanego na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. , a w ciągu ostatnich czerech lat rozporządzenie w przedmiotowym zakresie nie uległo zmianie. W odpowiedzi na skargę Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na treści przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz.1497 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Przepis § 26 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który w dniu 30 czerwca 2004 r. otrzymywał dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych lub dodatek inspektorski, na podstawie § 18 lub 20 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy dodatek ten przysługuje w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej. Ponadto z § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że w zakresie przyznawania tego dodatku stosuje się odpowiednio § 8 , z tym że w razie zbiegu prawa do takiego dodatku z dodatkiem specjalnym przysługującym na podstawie rozporządzenia żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jeden najwyższy dodatek. Z kolei § 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje: 1) w pełnej wysokości - jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat; 2) w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym - jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok. W § 27 rozporządzenia wskazano, że dla celów , o których mowa w § 7 ust. 1 okresy pobierania przez żołnierza zawodowego przed dniem 30 czerwca 2004 r. dodatków o charakterze stałym dla określonych służb, za pełnienie wskazanej służby , w konkretnych jednostkach czy w konkretnym charakterze, przysługującego na podstawie rozporządzenia wymienionego w § 26 ust. 1 traktuje się jako okres otrzymywania dodatku specjalnego, o którym mowa w wymienionych paragrafach rozporządzenia. W § 27 nie wskazano, by okres pobierania przez żołnierza zawodowego przed dniem 30 czerwca 2004 r. dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych , przysługującego na podstawie rozporządzenia MON z 10 października 2000 r. należało traktować jako okres otrzymywania dodatku specjalnego , o którym mowa w § 10 a rozporządzenia, czyli dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych. Organy na tej podstawie uznały, że wysokość dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych należy w przypadku skarżącego ustalić w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym , bowiem otrzymywał on go przez okres krótszy niż 10 lat. W związku z tym, że dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych skarżący otrzymywał w okresie od dnia 1 października 2007 r. ( czyli od dnia wejście w życie zmiany rozporządzenia z dniem 1 października 2007 r. przez dodanie § 10 a przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 7 lutego 2008 r., Dz. U. Nr 29,poz. 171) do dnia 30 września 2011 r. – czyli przez 4 lata , organy ustaliły , że skarżącemu przysługuje ten dodatek w wysokości 180 zł – na podstawie § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Jak już wyżej wskazano, organy oparły swe rozstrzygnięcia w istocie o treść przepisów rozporządzenia. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. z 2010r., Nr 90, poz. 593 ze zm.), zwana dalej "ustawą" w art. 80 ust. 1 stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego: 1) dodatek specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2) dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych; 3) dodatek za długoletnią służbę wojskową. Z kolei art. 80 ust. 5 w/w ustawy stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, przyznaje się te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania. O istocie dodatków wymienionych w art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowią nie ich nazwy- "dodatek specjalny" czy ""dodatek służbowy", ale sprecyzowanie, że przysługują one "za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej" lub "za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych". Skarżący otrzymywał dodatek za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej- za bezpośrednią obsługę statków powietrznych – w okresie od 23 września 1982 r. do 30 czerwca 2004 r. –na podstawie - w ostatnim okresie jego pobierania -§ 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz.1005 ze zm.) Wynika z tego , że skarżący otrzymywał - w rozumieniu obecnie obowiązującej ustawy - dodatek specjalny. Nadmienić należy, że z kolei "dodatek specjalny" , o jakim mowa była w przywołanym rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r., związany był z zajmowaniem konkretnych stanowisk służbowych lub pełnieniem służby w konkretnej jednostce wojskowej, czyli obejmował swoim zakresem "dodatek służbowy" w rozumieniu obecnie obowiązującej ustawy. Jednak, jak wskazano powyżej, o istocie dodatku nie decyduje jego "ogólna" nazwa . Tak więc w istocie skarżący otrzymywał dodatek za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres ponad trzydziestu lat- najpierw jako dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych ( 29 lat i 8 dni ) , później jako dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych ( 4 lata) . Organy nie kwestionowały twierdzeń skarżącego, że dodatki te przysługiwały za wykonywanie tych samych zadań. Należy też zauważyć, że – mimo nie ujęcia w § 27 rozporządzenia okresu pobierania dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych dla celów obliczenia wysokości dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej –okres pobierania dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych wlicza się do okresu służby uprawniającego do przyznania dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych ( § 10 a ust. 5 rozporządzenia). Tak więc uznać należy, że z treści art. 80 ust. 5 ustawy wynika, iż jedynym kryterium ustalania wysokości otrzymywanego dodatku za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej jest okres jego otrzymywania. Skoro zaś w systemie prawa aktem wyższego rzędu jest ustawa, a rozporządzenie jest aktem niższego rzędu, to w razie wątpliwości co do obowiązywania aktów prawnych zasadą jest, że akt wyższego rzędu uchyla akt niższego rzędu ( porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r. , sygn. akt I OSK 2/11, publ. baza LEX nr 795514) . Istotne w sprawie jest to, że skarżący otrzymywał dodatek za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej - w rozumieniu przepisów ustawy - przez okres ponad 30 lat. W tej sytuacji wysokość należnego skarżącemu dodatku za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, który należy przyznać w ostatnim miesiącu pełnienia służby w myśl art. 80 ust. 5b ustawy należy ustalić z uwzględnieniem faktu, że skarżący otrzymywał taki dodatek przez ponad 30 lat. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a ) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił , iż zaskarżona decyzja może być wykonana.