III SA/Gd 490/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-10-19
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny powinien zmienić oznaczenie użytku gruntowego z "RVI" (grunty orne) na "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane) dla działki, która w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową, mimo braku aktualnego planu i decyzji o warunkach zabudowy, a także mimo braku rozpoczętego procesu budowlanego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że organy błędnie odmówiły zmiany oznaczenia użytku gruntowego. Mimo braku możliwości stosowania dwuczłonowego symbolu Bp/RVI, oznaczenie "RVI" (grunty orne) nie odzwierciedlało rzeczywistego charakteru działki, która była przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego i nie spełniała kryteriów gruntów ornych. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący E. i D. S. domagali się przywrócenia oznaczenia użytku Bp/RVI dla działki nr [...] zamiast wprowadzonego RVI. Organy administracji odmówiły zmiany, argumentując, że przepisy nie przewidują oznaczenia Bp/RVI, działka nie była wyłączona z produkcji rolnej i nie rozpoczęto na niej inwestycji. Po wyrokach WSA i NSA, WSA rozpoznał sprawę ponownie, uwzględniając wykładnię NSA, zgodnie z którą działka powinna być oznaczona jako Bp, ponieważ w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową i nie spełniała kryteriów gruntów ornych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 lipca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 11 maja 2010 r. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej E. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 16 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 11 maja 2010 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] na rzecz skarżącej E. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Pismem z dnia 8 lipca 2009 r. E. i D. S. zwrócili się do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w K. o przywrócenie oznaczenia użytku Bp/RVI zamiast wprowadzonego RVI na działce nr [...], położnej w obrębie S., gmina K. Wskazali, że ich działka została wydzielona z gruntów rolnych zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie tracąc przeznaczenia i właściwości nieruchomości wynikających z symbolu Bp/RVI.
Starosta decyzją z dnia 28 grudnia 2009 r., działając na podstawie art. 7d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, odmówił wprowadzenia zmiany użytku w operacie ewidencji gruntów i budynków. Organ stwierdził, że dokonana zmiana podyktowana była koniecznością aktualizacji oznaczeń użytków gruntowych dla obrębu S., gmina K., oraz faktem, że dla działki nr [...] nie była wydana decyzja o wyłączeniu z produkcji gruntów rolnych na cele budowlane.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia 9 lutego 2010 r., uchylił ww. rozstrzygnięcie Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia 11 maja 2010 r. Starosta po raz kolejny odmówił wprowadzenia wnioskowanej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z pisma Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w K. z dnia 9 kwietnia 2010 r. wynika, że w obrębie działki nr [...] występują gleby pochodzenia mineralnego, które ustawowo nie są chronione, ale ich wyłączenie wymaga uzyskania stosownej decyzji, która nie została wydana. Z kolei z pisma Wydziału Rozwoju Lokalnego Urzędu Gminy w K. z dnia 12 kwietnia 2010 r. wynika, że zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003 r. teren działki nr [...] stanowił teren zabudowy mieszkaniowej. Zgodnie zaś z obecnymi ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. przedmiotowa działka stanowi teren zabudowy mieszkaniowej z usługami.
Organ dodał, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, przy czym istotne znaczenie ma wynik oględzin, który stanowi źródło danych ewidencyjnych. Nadto, w świetle załącznika nr 4 pkt 22 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie ma możliwości zapisów oznaczeń Bp/RVI, a oznaczenie RVI winno być pozostawione w sytuacji stwierdzenia w następstwie oględzin, że na danej działce nie jest prowadzona inwestycja.
W odwołaniu od tej decyzji E. i D. S. podnieśli, że przedmiotowa działka została zakupiona jako budowlana i jako taka figuruje w księdze wieczystej oraz nie była ograniczona żadnym terminem zabudowy, którego upływ uzasadniałby zmianę użytku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia 16 lipca 2010 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, podkreślając deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, wskazał, że w sprawie nie można powoływać się na art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, gdyż regulacja ta odnosi się do stanu prawnego, a nie do stanu faktycznego danej nieruchomości.
Organ odwoławczy zauważył, że Starosta wypełniając obowiązki ustanowione rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zlecił wykonanie aktualizacji użytków gruntowych i prac dostosowawczych w zakresie oznaczeń konturów klasoużytków w gminie K., a efektem dokonanych czynności była zmiana użytku, o której strony zostały zawiadomione.
Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie przewiduje oznaczeń użytków Bp/RVI, a zatem dotychczasowy zapis widniejący w ewidencji gruntów i budynków był nieprawidłowy.
Organ odwoławczy dodał także, że ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. przewidują, że działka nr [...] stanowi teren zabudowy mieszkaniowej z usługami. Skoro ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, to oznaczenie działki jako RVI nie eliminuje jej przeznaczenia jako terenu mieszkaniowego. W sytuacji, gdy na gruncie zostanie rozpoczęty proces inwestycyjny, w ewidencji gruntów i budynków zmieni się oznaczenie użytku zgodnie z nowym stanem faktycznym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożyli E. i D. S.
Podnieśli oni zarzut naruszenia prawa własności działki nr [...] w S. Wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego i uwzględnienie ich pierwotnego wniosku, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia 13 października 2010 r. odrzucono skargę D. S., jako wniesioną po upływie terminu.
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. S.
Sąd w uzasadnieniu wyroku przywołując przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wskazał, że nie przewidują one obecnie możliwości dwuczłonowego oznaczenia gruntu Bp/RVI. Skoro organ ewidencyjny stwierdził, że nieruchomość jest oznaczona podwójnym symbolem, to zobowiązany był dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego. Działka nie jest zabudowana i nie jest na niej prowadzona jakakolwiek inwestycja budowlana, co przesądza o braku możliwości zakwalifikowania do symbolu ewidencyjnego Bp.
Zdaniem Sądu, wpisy w ewidencji nie określają przeznaczenia danej działki, a celem tej ewidencji jest odzwierciedlanie stanu faktycznego - zgodnie z przepisami powoływanego rozporządzenia. W sytuacji stwierdzenia, że działka nie jest zabudowana, pozostawiono prawidłowe oznaczenie RVI.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła E. S., zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię. Podniosła, że prawidłowe było pozostawienie symboliki Bp oznaczenia ewidencyjnego działki, a nie pozostanie przy symbolu R.
Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2012 r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 lutego 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie sposób uznać, by w odniesieniu do działki nr 159 symbol R, oznaczający - stosownie do załącznika nr 4 pkt 22 do rozporządzenia - grunty orne, odpowiadał rzeczywistości. Dodał, że w planie obowiązującym do końca 2003 r., nieruchomość przeznaczona była na cele zabudowy mieszkaniowej i nie utraciła charakteru budowlanego.
W ocenie Sądu drugiej instancji, nie da się obronić tezy, że skoro plan nie obowiązuje, a dla nieruchomości nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy - nieruchomość do tej pory mająca charakter niezabudowanej działki budowlanej, staje się użytkiem rolnym. Ponadto z uwagi na faktyczne wyłączenie przedmiotowej działki z produkcji rolnej, a także jej przeznaczenie w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, działka ta spełnia niewątpliwie kryteria przewidziane dla terenów oznaczonych symbolem Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny
zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.
Należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz,1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, lecz także powinien wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Na wstępie rozważań trzeba zauważyć, że z przywołanych powyżej przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, że sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Kognicja sądu administracyjnego nie pozwala na wydanie wyroku, który uwzględniałby jakiekolwiek żądanie. Ustawodawca bowiem nie wyposażył sądów administracyjnych w uprawnienia, które pozwalałyby na podejmowanie merytorycznych rozstrzygnięć. W świetle ustawowej regulacji sąd administracyjny może jedynie uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Tym samym sąd nie może uwzględnić skargi i przywrócić działce wnioskowanego przez stronę oznaczenia ewidencyjnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 lipca 2010 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia 11 maja 2010 r. o "odmowie wprowadzenia zmiany użytku w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającą na przywróceniu użytku Bp/RVI dla działki nr [...] obręb S.".
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1297 ze zm.), zwane dalej ustawą i przepisy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., nr 38, poz. 454), zwane dalej rozporządzeniem.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Dane te mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny. Dlatego powoływany przez skarżącą art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 ze zm.) nie mógł być podstawą do dokonania wnioskowanej zmiany, co prawidłowo podniósł organ odwoławczy.
Stosownie do przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W ewidencji gruntów i budynków wskazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby prawne i fizyczne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1).
Jak stanowi zaś § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia (m.in. na wniosek właścicieli nieruchomości).
Aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych, co podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przy czym aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie ewentualnych błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciadlać, a nie tworzyć.
Wprowadzanie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie, tj. poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust 2-3 ustawy w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust.1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Drugi ze wskazanych trybów stosuje się w sytuacji, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Prowadzone wówczas postępowanie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.
Należy podkreślić, że niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Była również objęta postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w związku z wywiedzioną skargą kasacyjną od przedmiotowego orzeczenia. Okoliczności te, nie pozostają obojętne, dla dalszych rozważań prawnych.
Zgodnie bowiem z treścią art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
"Przez ocenę prawną, o której mowa (...) w art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem" (vide: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2005 r., sygn. III SA/Wa 1434/05, Baza Orzeczeń Lex Polonica).
Podsumowując, obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciąży na sądzie, a w konsekwencji i na organie.
I tak, Sąd rozpatrujący ponownie niniejszą sprawę był zobowiązany uwzględnić dokonaną wykładnię przepisów prawa materialnego dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2012 r.
Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny zasadności żądania skarżącej o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na zastosowaniu w stosunku do działki nr [...] w obrębie S., gmina K., oznaczenia użytku gruntowego "BP - zurbanizowane tereny niezbudowane" w miejsce "R - grunty orne".
Zadaniem więc organów w przedmiotowej sprawie było przede wszystkim ustalenie czy zasadna jest wnioskowana zmiana w ewidencji gruntów i budynków.
Organy jednak odmówiły dokonania zmiany. Stały bowiem na stanowisku, że nie ma podstaw do wprowadzenia zmian, gdyż po pierwsze przepisy nie przewidują już oznaczenia gruntów Bp/RVI, po wtóre dla przedmiotowej działki nie ma uchwalonego planu zagospodarowani przestrzennego, a działka nie została wyłączona z produkcji rolnej. Organy wskazywały, że po utracie mocy dotychczasowego planu zagospodarowania przestrzennego, starostwo powiatowe w K. dokonało aktualizacji użytków gruntowych i zmieniło oznaczenie działki nr [...] z BP-RVI na RVI (okoliczność poza sporem). Jak wynika ze sprawozdania technicznego przy uaktualnieniu kierowano się założeniem, że w przypadku stwierdzenia na użytkach oznaczonych BP/R budynków w terenie nadawano użytek Bp, a w przypadku, gdy proces budowlany nie był rozpoczęty usuwano oznaczenie Bp z użytku. Proces budowlany na przedmiotowej działce nie został rozpoczęty (vide: sprawozdanie techniczne i notatka służbowa w aktach administracyjnych).
To stanowisko organów nie może jednak zasługiwać na aprobatę.
Jak wskazał jednoznacznie w swoich rozważaniach Naczelny Sąd Administracyjny odmowa wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków była niezasadna.
Obecne przepisy uniemożliwiają oznaczenie użytków gruntowych podwójnym symbolem Bp/R, nie oznacza to jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, by należąca do skarżącej działka nr [...] oznaczona być powinna w ewidencji symbolem R.
Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny - skoro ewidencja gruntów ma odzwierciedlać stan faktyczny, nie sposób uznać, by w niniejszej sprawie symbol R, oznaczający - stosownie do załącznika nr 4 pkt 22 do rozporządzenia - grunty orne, odpowiadał rzeczywistości.
Zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia - do gruntów ornych zalicza się grunty poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję ziemiopłodów rolniczych lub ogrodniczych, w tym grunty, na których urządzone zostały ogrody działkowe oraz szklarnie i inspekty oraz grunty nadające się do uprawy, o której mowa wyżej, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny, drzew (np. choinek) oraz szkółki drzew ozdobnych i krzewów, a także ugory i odłogi.
Przedmiotowa działka nr [...], w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie spełnia żadnego z tych kryteriów, nadto zgodnie z dokumentacją zgromadzoną w aktach jest położona na terenie objętym zabudową mieszkaniową.
Natomiast symbol Bp oznacza zurbanizowane tereny niezabudowane, do których zalicza się grunty niezabudowane, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolniczej i leśnej.
W obowiązującym do końca 2003 r. planie zagospodarowania przestrzennego wskazana nieruchomość przeznaczona była na cele zabudowy mieszkaniowej. Obecnie dla terenu, na którym znajduje się działka nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zatem uznać, że działka, która w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego miała charakter budowlany, po utracie z mocy prawa mocy obowiązującej miejscowego planu - charakter taki straciła i stała się działką rolną. W żaden sposób nie da się bowiem tego uzasadnić. Dla działki nr [...] nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, która określałaby przeznaczenie terenu w sytuacji braku planu miejscowego, jednak nie powoduje to, że działka poprzednio budowlana, obecnie stanowi ona grunt orny w znaczeniu określonym przez załącznik nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Dlatego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że przeznaczenie działki w planie miejscowym obowiązującym do końca 2003 r. i zachowanie jej faktycznego charakteru po utracie mocy obowiązującej planu powoduje, że działka ma wciąż charakter budowlany i jej oznaczenie w ewidencji gruntów musi to uwzględniać. Tym samym nie można podzielić stanowiska, że skoro plan nie obowiązuje, a dla nieruchomości nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy - nieruchomość do tej pory mająca charakter niezabudowanej działki budowlanej, staje się użytkiem rolnym, a ściślej - stanowi grunt orny, choćby w postaci ugoru czy nieużytku.
Bez znaczenia, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostaje okoliczność, którą zapisy załącznika nr 6 do rozporządzenia wiążą z zaliczeniem danej działki do zurbanizowanego terenu niezabudowanego (Bp), tzn. czy grunt ten wyłączony został z produkcji rolnej. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) przez wyłączenie gruntu z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowanie gruntów. W myśl zaś art. 11 ust. 1 ww. ustawy wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 - 10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.
Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że wyłączenie z produkcji rolnej wymaga zezwolenia właściwego organu tylko w przypadku rodzaju gruntów w nim wymienionych. Tymczasem na działce skarżącej występują jedynie grunty pochodzenia mineralnego VI klasy, a więc niewymienione w cytowanym przepisie. Oznacza to, że wyłączenie z produkcji rolnej działki skarżącej nie wymaga uzyskania jakiejkolwiek decyzji i mogło nastąpić poprzez rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowanie gruntów. Ma to o tyle znaczenie, że wprawdzie grunt i tak nie był użytkowany rolniczo, a w poprzednim planie znajdował się na terenach mieszkaniowych, jednakże dotychczas w ewidencji gruntów i budynków oznaczony był symbolem Bp/RIV, a w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych gruntami rolnymi są grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne.
W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obecnie z uwagi na faktyczne wyłączenie działki z produkcji rolnej, a także z uwagi na jej przeznaczenie w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego i rzeczywiste wykorzystywanie, działka ta spełnia niewątpliwe kryteria przewidziane dla terenów oznaczonych symbolem Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane.
Powyższa ocena prawna, jak wskazano już na wstępie rozważań, jest wiążąca nie tylko dla Sądu, ale i organu. Dlatego ponownie rozpoznając sprawę organ jest zobligowany do jej uwzględnienia.
Zgodnie przepisem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W świetle dokonanych powyżej rozważań należy uznać, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, zwłaszcza § 46 ust. 1 w związku z załącznikiem nr 4 pkt 22 do rozporządzenia, które miało wpływ na wynika sprawy.
Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło