III SA/Gd 494/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie WSA Felicja Kajut (spr.), WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w G. wystąpiła do Urzędu Miasta o wymeldowanie z lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w G. K. S. (dalej: "strona", "skarżąca"), wskazując na przeprowadzoną w dniu 24 sierpnia 2012 r. eksmisję wymienionej. Do wniosku o wymeldowanie spółdzielnia załączyła protokół komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym Gdańsk -Południe w G. z dokonanej czynności przymusowego opróżnienia ww. lokalu i wydania go wierzycielowi (Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G. ). Decyzją z dnia 13 marca 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta , na podstawie art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu K. S. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 15 ust.1 tej ustawy, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W dniu 29 stycznia 2013 r. przedstawiciel administracji spółdzielni oświadczył, że uczestniczył w eksmisji i był świadkiem jak komornik wyprowadził stronę z mieszkania. Rzeczy należące do niej zostały przewiezione do przydzielonego lokalu socjalnego przy ul. [...] w G.. Tego samego dnia spółdzielnia przejęła opróżniony lokal i wymieniła zamki w drzwiach wejściowych. W dniu 30 stycznia 2013 r. strona potwierdziła, że na skutek zadłużenia lokalu została eksmitowana i obecnie mieszka w lokalu socjalnym. Dodała, że z uwagi na nieludzkie warunki, w których teraz żyje nie dokona dobrowolnego wymeldowania się z miejsca stałego zameldowania. Organ meldunkowy podkreślił, że miejscem stałego zamieszkania osoby jest lokal, w którym dana osoba zamieszkuje, odpoczywa, odbiera korespondencję, posiada zgromadzone przedmioty majątkowe, przedmioty osobiste, z którego udaje się do pracy i do niego wraca, itd. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie świadczy, że strona nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku meldunkowego, tzn. nie wymeldowała się z niego w dniu jego opuszczenia. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji z uwagi na jej krzywdzący charakter. Zaznaczyła, że eksmisja ją zaskoczyła, gdyż wcześniej ubiegała się o jej wstrzymanie. Uczestniczy w sprawie spadkowej po rodzicach i ma jej przypaść 110.000 zł, co pozwoliłoby na uregulowanie zadłużenia w spółdzielni. Opisała przebieg eksmisji twierdząc, że została przy tej okazji okradziona. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że strona nie mieszka w miejscu pobytu stałego. Strona sama zeznała, że komornik przeprowadził jej eksmisję z lokalu. W sprawie o wymeldowanie wyjaśnieniom podlega kwestia zamieszkiwania w danym lokalu, a także charakter opuszczenia tego lokalu. O dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu przez stronę świadczy fakt, że w dniu 24 sierpnia 2012 r. została przeprowadzona jej eksmisja. Od tego momentu skarżąca nie mieszka w miejscu pobytu stałego. Po opuszczeniu lokalu skarżąca nie wykonała dobrowolnie obowiązku wymeldowania się z lokalu. Instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny, zatem meldunek stwierdza jedynie istniejącą sytuację zamieszkiwania w danym lokalu. Natomiast zadaniem organu meldunkowego jest weryfikacja i aktualizowanie danych o miejscu przebywania mieszkańców w taki sposób, aby odpowiadały one stanowi faktycznemu. Dalsze utrzymywanie zameldowania strony na pobyt stały w wymienionym lokalu stanowiłoby fikcję meldunkową. K. S. zaskarżyła wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia lub zmiany. W uzasadnieniu podniosła, że przydzielony jej lokal socjalny nie nadaje się do zamieszkania, a warunki tam panujące urągają godności człowieka. W lokalu socjalnym brak ogrzewania i energii elektrycznej; strona nie posiada tam żadnych osobistych przedmiotów. Rzeczy należące do skarżącej, nie zostały przewiezione do lokalu socjalnego, ale zabrane przez osoby przeprowadzające eksmisję lub zniszczone. Wobec komornika wniosła pozew o zapłatę odszkodowania za utracone mienie całego życia. Ponadto skarżąca informowała wielokrotnie Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G., że ureguluje dług niezwłocznie po otrzymaniu należnej jej kwoty z tytułu postępowania spadkowego po zmarłych rodzicach. Postępowanie spadkowe zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 22 lutego 2013 r., zasądzającym na jej rzecz odpowiednią sumę pieniężną. Nie zdążyła uregulować długu, bowiem komornik przeprowadził eksmisję. Jej zdaniem wniosek o wymeldowaniu był przedwczesny, a decyzja organu odwoławczego jest krzywdząca i dyskryminująca. Podkreśliła, że jest osobą schorowaną, nigdzie niepracującą i nie mającą gdzie mieszkać. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. strona wyjaśniła, że w lokalu z którego została eksmitowana pozostały meble, ubrania i inne rzeczy. Ma zastrzeżenia do sposobu przeprowadzenia eksmisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w u zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny sprawy jest niesporny. Z zebranego przez organy administracji publicznej materiału dowodowego wynika, że z wnioskiem o wymeldowanie skarżącej wystąpiła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w G., właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w G.. Z kolei opuszczenie przez skarżącą miejsca stałego zameldowania nastąpiło w konsekwencji wyroku Sądu Rejonowego – Południe w u z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt I C 592/09, mocą którego nakazano skarżącej i T. S. opuszczenie i opróżnienie lokalu. W ww. Sąd m.in. ustalił nadto, że skarżącej i T. S. przysługuje prawo do lokalu socjalnego, wstrzymując eksmisję do czasu złożenia przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Jako że oferta taka została przez Gminę złożona, postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt I C 592/09 nadano prawomocnemu wyrokowi z dnia 6 sierpnia 2009 r. klauzulę wykonalności m.in. w zakresie, w jakim orzeczono o nakazie eksmisji skarżącej z lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w G. Tym samym na skutek przedmiotowego wyroku skarżąca utracił prawo do przebywania w spornym lokalu. Należy w tym miejscu wskazać, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceniania prawomocnych wyroków wydanych przez sądy powszechne. Zgodnie zaś z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślenia wymaga, że wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Dlatego też, nieistotne dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy w przedmiocie wymeldowania jest w takim przypadku badanie w toku postępowania administracyjnego woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i opuszcza miejsce pobytu stałego wykonując prawomocny wyrok sądowy dobrowolnie lub na skutek podjętych czynności egzekucyjnych (jak w niniejszej sprawie). Z bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika wprost, że w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie osoby z pobytu stałego organy winny badać, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały oraz czy nastąpiło w sposób dobrowolny. Przedmiotowy nakaz nie odnosi się jednakże do sytuacji, gdy orzeczona została eksmisja z danego lokalu. W takiej sytuacji przyjmuje się bowiem, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), a w konsekwencji uzasadnia wymeldowanie danej osoby z dotychczasowego miejsca pobytu ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1369/11 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Co więcej, nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w danym lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Mając na uwadze ww. regulację normatywną jak i stan faktyczny rozpatrywanej sprawy należy uznać, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych będąc związanymi faktem istnienia w obrocie prawnym prawomocnego wyroku eksmisyjnego oraz nie zamieszkiwaniem skarżącej w przedmiotowym. Odmienne orzeczenia organów administracji publicznej, których wydania domaga się skarżąca niezamieszkująca w spornym lokalu doprowadziłyby w istocie do sytuacji, w której osoba eksmitowana ze swojego dotychczasowego miejsca pobytu pozostawałaby zameldowana w miejscu, w którym z oczywistych przyczyn przebywać nie może i tak jak w niniejszej sprawie, nie przebywa. Skarżąca sama przyznaje, że obecnie mieszka w lokalu przy ul. [...] w G.. Takie rozwiązanie pozostawałoby jednakże w oczywistej sprzeczności z charakterem regulacji prawnej zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym stanie sprawy podnoszone przez skarżącą w skardze okoliczności nie mogą być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Sąd zwraca uwagę, że instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie – nie mają wpływu na zakres uprawnień stron postępowania do lokalu, którego postępowanie dotyczy. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Co za tym idzie organy nie mogły też dokonywać oceny prawidłowości wykonanych przez komornika sądowego czynności egzekucyjnych, jak również oceny czy zajmowany obecnie przez skarżącą lokal nadaje się do zamieszkiwania. Z powyższych przyczyn nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut, że złożony przez spółdzielnię wniosek o wymeldowanie był przedwczesny, bowiem został on złożony 12 grudnia 2012 r., a więc trzy i pół miesiąca po dokonanej eksmisji ( 24 sierpnia 2012 r.), zatem w czasie, gdy skarżącą w spornym lokalu już nie zamieszkiwała. Nie ma również znaczenia w sprawie fakt prowadzonych przez skarżącą ze spółdzielnią ustaleń odnośnie możliwości spłaty jej zadłużenia, w związku z toczącym się postępowaniem spadkowym. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie podzielił zarzutów skargi, jednocześnie kontrolując zaskarżoną decyzję z urzędu nie dostrzegł uchybień, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, a to skutkować musiało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.