III SA/Gd 496/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie WSA Krzysztof Gruszecki (spr.), Felicja Kajut, Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego [...]z dnia 19 maja 2005r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 19 maja 2005 r. nr [...] Starosta Powiatowy, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b , art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 53 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r., Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o utracie przez M. B. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do pobierania stypendium z dniem 1 maja 2005 r. W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu 18 maja 2005r. powziął informację odnośnie uzyskania przez stronę w maju 2005 r. przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, podlegającego opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych; przedmiotowe ustalenie powoduje zaś utratę statusu osoby bezrobotnej, a tym samym prawa do stypendium. W odwołaniu od powyższej decyzji M. B. wskazała, iż w następstwie śmierci ojca przyznana została jej renta rodzinna w wysokości 348,84 zł miesięcznie. Co istotne, Zakład Ubezpieczeń Społecznych z nieznanych przyczyn jednorazowo wypłacił rentę za kwiecień i maj. W tym też stanie nastąpiła niezasadna utrata statusu osoby bezrobotnej, która rzutuje na sytuację finansową odwołującej, zobligowanej do opłacania czesnego za studia wyższe. Decyzją z dnia 4 lipca 2005 r. nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit h i art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 września 2004 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2005 r. (Dz. U. Nr 201, poz. 2062) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż mając na uwadze wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2005 r. tj. kwotę 849,00 zł oraz przychód uzyskany przez odwołującą w maju w wysokości 739,77 zł tytułem wyrównania renty rodzinnej za okres 02.04. 2005 r. – 31.05. 2005 r. zasadnie pozbawiono ją statusu bezrobotnej. Przemawiał za tym fakt uzyskania przychodu, który wysokością przewyższa połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z uwagi zaś na okoliczność, iż prawo do stypendium o którym mowa w art. 53 w/w aktu prawnego przysługuje osobie bezrobotnej, pozbawienie tego statusu skutkuje orzeczeniem o utracie prawa do przedmiotowego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. B. podniosła, iż nie otrzymała wynagrodzenia za maj 2005 r., mimo, iż cały miesiąc świadczyła pracę. Nadto w ocenie skarżącej kwota 739,77 zł brutto (697,68 zł netto) winna być podzielona przez dwa, gdyż jest to wyrównanie za okres dwóch miesięcy. Urząd Pracy w S. w chwili dostarczenia odcinka renty miał również obowiązek poinformować ją o wstrzymaniu stypendium i przerwaniu odbywania stażu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podniósł także, iż zarzut nieprzeliczenia kwoty osiągniętego przychodu na okres dwóch miesięcy jest niezasadny. Przemawia za tym treść art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do której odsyła art. 2 ust. 1 pkt 24 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W następstwie sprzeciwu skarżącej co do wniosku organu o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym sprawa została rozpoznana na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Wojewody utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium. Stąd też dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji publicznej zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 2 ust. 1 pkt 2 lit h) oraz art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit h) przedmiotowego aktu normatywnego bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a - e i g, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, bądź, jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Z kolei zgodnie z art. 33 ust. 4 przedmiotowego aktu prawnego starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z umową stażową, będącą rodzajem umowy cywilnoprawnej między podmiotem wyrażającym chęć zatrudnienia stażysty (osoby bezrobotnej) a właściwym starostą, kierującego na odbycie stażu. Co istotne, bezrobotny nie zawiera z tym podmiotem umowy o pracę, a więc nie wchodzi z nim w stosunek pracy. Przyjmujący na staż nie jest więc w ścisłym znaczeniu pracodawcą, a przedmiotowa forma aktywizowania bezrobotnych nie jest w ścisłym znaczeniu tego słowa zatrudnieniem. Z racji odbywania stażu w jego okresie przysługuje stypendium w wysokości zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, wypłacane przez starostę, przy czym przepisy art. 41 ust. 6 oraz art. 80 stosuje się odpowiednio; za okres zaś, za który przysługuje stypendium, nie przysługuje zasiłek dla bezrobotnych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż skarżąca w okresie odbywania stażu i pobierania z tego tytułu stypendium nabyła uprawnienie do renty rodzinnej, o której mowa w art. 65 i n. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.). W myśl art. 73 ust. 1 w/w ustawy renta rodzinna winna wynosić: 1) dla jednej osoby uprawnionej - 85 % świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu; 2) dla dwóch osób uprawnionych - 90 % świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu; 3) dla trzech lub więcej osób uprawnionych - 95 % świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu. Organy orzekające jako przychód skarżącej przyjęły w sposób nieuprawniony całą kwotę z tytułu wyrównania renty rodzinnej w okresie dwumiesięcznym tj. 752,21zł. Jak wynika zaś z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 kwietnia 2005 r., znajdującej się w aktach sprawy na rzecz M. B. przypadła kwota 376,11 zł, gdyż uprawnionymi do renty rodzinnej po zmarłym ojcu skarżącej były dwie osoby. Stąd też niezasadnie pozbawiono skarżącą statusu bezrobotnej i prawa do stypendium. Nadto zwrócić należy uwagę, iż kwota 376,11 zł jest kwotą niższą od połowy minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dacie orzekania przez organ, tj. 424,50 zł. i tym samym nie może w żaden sposób stanowić podstawy podjętych przez organ rozstrzygnięć. Sąd zwraca uwagę, iż wszelkie ustalenia warunkujące nabycie jak i utratę statusu osoby bezrobotnej oraz dotyczące świadczeń z tym statusem związanych winny być dokonywane w sposób rzetelny z poszanowaniem reguł wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego. Organ administracji zobowiązany jest mieć na względzie zwłaszcza art. 7 i 77 k.p.a. obligujące do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia okoliczności sprawy w sposób przekonywujący. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia przyjętych przez organ przesłanek negatywnych prowadzi do wniosku, iż organom administracji można postawić zarzut prowadzenia postępowania w sposób sprzeczny z naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 7 k.p.a. oraz naruszający dyspozycję art. 77 przedmiotowego aktu prawnego. Starosta Powiatowy jak i Wojewoda jako organ odwoławczy nie uwzględnili powyższych okoliczności, mimo, iż treść decyzji ZUS mająca za przedmiot przyznanie renty rodzinnej i stanowiąca główny dowód w sprawie znajdowała się w aktach postępowania administracyjnego. Reasumując powyższe rozważania uznać należało, iż organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego z dnia 19 maja 2005 r. nr [...]. Nadto na mocy art. 152 w/w aktu normatywnego Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania dotyczące prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jako podstawy do trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego.