III SA/Gd 519/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewody z dnia 27 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego z dnia 25 czerwca 2004 r. nr [...], a także postanowienie Starosty Powiatowego z dnia 9 czerwca 2004 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia 27 lipca 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty nr [...] z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie odmowy uchylenia własnej decyzji z dnia 5 września 2001 r. uznającej A. N. za osobę bezrobotną i jednocześnie odmawiającą przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Tą samą decyzją organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia 9 czerwca 2004 r. o wznowieniu postępowania w powyższej sprawie. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 23 w związku z art. 27 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj; Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że A. N. w dniu 4 września 2001 r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres 180 dni z uwagi na to, iż w okresie 6 miesięcy poprzedzających rejestrację spowodował rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia ze swojej winy. Po upływie okresu karencji zasiłek dla bezrobotnych był stronie wypłacany. Prawo do zasiłku oraz status osoby bezrobotnej A. N. utracił z dniem 5 września 2002 r. na swój wniosek. Po raz drugi strona zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w dniu 26 listopada 2002 r. W dniu 27 maja 2004 r. A. N. przedłożył skorygowane świadectwo pracy zmieniające dotychczasowy tryb rozwiązania stosunku pracy z art. 52 k.p. na art. 97 § 3 k.p. , czyli za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę i wniósł o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania mu prawa do zasiłku z uwagi na tryb rozwiązania stosunku pracy. Organ I instancji wznowił postępowanie zgodnie z wnioskiem strony. W trakcie postępowania stwierdzono, iż do zmiany trybu rozwiązania umowy o pracę doszło na skutek prawomocnego orzeczenia sądowego w sprawie o przywrócenie do pracy A. N. Sąd pracy zasądził na rzecz strony odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie. W wyniku postępowania po wznowieniu Starosta wydał decyzję z dnia 25 czerwca 2004 r. od której strona złożyła odwołanie. Organ II instancji powołał przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Podstawą podnoszoną przez stronę jest ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nowe okoliczności faktyczne zostały potwierdzone dopiero przez orzeczenie sądu pracy, które ma charakter konstytutywny, to znaczy stwarzający nowy stan faktyczno-prawny, a nie tylko potwierdzający jego zaistnienie i sprostowane zgodnie z art. 97 § 3 k.p. w związku z tym orzeczeniem nowe świadectwo pracy. Te dokumenty nie istniały w dniu wydania decyzji przez organ I instancji. Stąd mimo, iż potwierdzają one zaistnienie w dniu wydania decyzji nowych okoliczności faktycznych w postaci odmiennego trybu rozwiązania umowy o pracę nie mogą stanowić podstawy do prawnie skutecznego uchylenia przedmiotowej decyzji. Należy przyjąć, że powoływanie się przez stronę na orzeczenie sądowe w sprawie wszczętej i prowadzonej po zapadnięciu decyzji prawomocnej w sprawie, w której żąda się wznowienia postępowania administracyjnego nie stanowi ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub środka dowodowego. Wbrew sugestiom strony nie zasiniała również przesłanka do uchylenia decyzji określona w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., gdyż do wydania w sprawie decyzji z pewnością nie doszło przy przyjęciu odmiennej oceny od tej jaką przyjął właściwy sąd lub organ pry rozstrzyganiu zagadnienia wstępnego. Organ I instancji zasadnie oparł się na stanie faktycznym istniejącym w momencie rejestracji strony w Urzędzie Pracy w S. potwierdzonym świadectwem pracy przedłożonym przez stronę, był związany treścią tego dokumentu i nie musiał dokonywać odmiennej oceny. Organ nie był zobligowany do zawieszenia z urzędu postępowania z uwagi na sprawę toczącą się przed sądem pracy ponieważ strona nie powoływała się na tę okoliczności a organ na podstawie akt sprawy nie miał o tym informacji. Nadto orzeczenie sądowe nie miało prawnych znamion zagadnienia wstępnego. Organ odwoławczy wskazał również, ze ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przewiduje szczególne unormowania o charakterze proceduralnym zgodnie z którymi nowe dowody potwierdzające uprawnienia bezrobotnego mogą wywrzeć skutek od momentu ich przedłożenia (art. 27 ust. 4 wskazanej ustawy). W ocenie organu odwoławczego przedłożone przez stronę sprostowane świadectwo pracy nie może wywrzeć skutku wstecz i spowodować wypłaty zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z jej wnioskiem. A. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia decyzji organu II instancji. Skarżący zarzucił Wojewodzie naruszenie przepisów art. 6-9, art. 145 § 1 pkt 5 i 7, art. 155 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł, że prawomocny wyrok z dnia 14 maja 2004 r. sygn. akt V Pa 52/04 ujawnił nową, choć istniejącą już w 2001 r. okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania i przyznanie skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych również za pierwsze 180 dni pozostawania bez pracy. Wbrew art. 7 i 12 k.p.a. organ załatwiając niniejszą sprawę nie uwzględnił słusznego interesu strony pozbawiając skarżącego należnego mu zasiłku. Organ I instancji wybrał tryb wznowienia postępowania w celu rozpatrzenia nowych okoliczności faktycznych ujawnionych w chwili przedstawienia skorygowanego świadectwa pracy. Jeżeli ta droga uwzględnienia słusznego interesu skarżącego nie byłaby najprostsza organ miał możliwość dokonać zmiany przedmiotowej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Na taką ewentualność wskazywał wcześniej skarżący ale organy administracyjne w ogóle tej możliwości nie rozważyły. Zatem organy nie dążąc do załatwienia sprawy w sposób umożliwiający wyrównanie skarżącemu należnego zasiłku i nie czuwając by skarżący nie poniósł szkody dopuściły się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 8 i 9 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wznowienie postępowania jest obok stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany decyzji w myśl art. 154 i 155 k.p.a., oraz innych przepisów szczególnych do których odsyłają art. 162 i 163 k.p.a., nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego umożliwiającym zmianę decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony jak i z urzędu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej następuje po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. W niniejszej sprawie taka procedura została zachowana. Jednakże należy wskazać, iż organ I instancji, który wydał ostateczną decyzje z dnia 5 września 2001 r. o uznaniu A. N. za osobę bezrobotną i odmówił mu wpłaty zasiłku na okres 180 dni, wydając postanowienie o wznowieniu postępowania stwierdził, że robi to na wniosek strony. W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie organ podkreśla, że skarżący domagał się przywrócenia prawa do zasiłku w związku ze sprostowanym świadectwem pracy. W aktach sprawy brak jest jednak wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Skarżący w piśmie z dnia 27 maja 2004 r. domagał się sprostowania jego dokumentacji prowadzonej prze Urząd Pracy w S. oraz wypłaty należnego zasiłku dla bezrobotnych za 6 miesięcy, bez wskazywania trybu postępowania w jakim organ ma tę sprawę załatwić. Także oświadczenia skarżącego z dnia 9 czerwca 2004 r. nie można uznać za wniosek o wznowienie postępowania. Organy administracyjne I i II instancji kontynuowały postępowanie w oparciu o wskazaną instytucję wznowienia postępowania nie zważając na możliwość stosowania innego trybu w celu zmiany decyzji. Zdaniem Sądu należy uznać, że postanowienie o wznowieniu postępowania nie zostało wydane zgodnie z przepisami art. 147 k.p.a. i uchybienie to miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Trzeba mieć na względzie (na co wskazuje także skarżący), iż organy administracyjne stosując przepisy kodeksu postępowania administracyjnego we wszystkich fazach postępowania są zobligowane kierować się między innymi normatywną zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji (art. 8 k.p.a.) oraz zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ich sytuację prawną (art. 9 k.p.a.). Zatem organy winny mieć na uwadze takie ukształtowanie postępowania w konkretnej sprawie aby zapewnić stronie jak najpełniejszą ochronę przed poniesieniem szkody z powodu nieznajomości prawa. Organy przy rozpatrywaniu sprawy powinny mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z wniosków skarżącego oraz argumentów podnoszonych na kolejnych etapach postępowania wynika iż chodziło mu o wypłatę zasiłku za 180 dni w związku ze zmianą świadectwa pracy, natomiast nie określał trybu w jakim to ma zostać zrealizowane. Już w odwołaniu twierdził, że korekta decyzji może nastąpić w trybie art. 155 k.p.a. który pozwala za zgodą strony uchylić lub zmienić decyzję jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji w ogóle nie ustosunkował się do tych zarzutów trzymając się argumentacji, iż nie zachodzi podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 lub 7 k.p.a. Sąd nie przesądzając o istnieniu przesłanek wznowienia postępowania wynikających z powoływanych przepisów zauważa, że organ nie rozważył czy zostały spełnione warunki do zastosowania art. 155 k.p.a. Sąd w niniejszym składzie zwraca również uwagę, iż rozwiązanie przyjęte przez organy administracyjne prowadzi do sytuacji w której organy nie respektują wyroków sądów powszechnych. Skarżący z jednej strony dysponuje świadectwem pracy skorygowanym w wyniku wyroku sądowego, który zgodnie a art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego wiąże strony, sąd i inne organy administracji państwowej, a z drugiej strony organy administracyjne ignorują stan prawny zaistniały po takim wyroku. Należy podkreślić przy tym, że negatywne konsekwencje takiego postępowania organów ponosi wyłącznie skarżący. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U Nr.163 poz. 1349 ze zm.) Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania.