III SA/Gd 522/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr. ) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi D. R. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia 5 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia 3 czerwca 2011 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, działając w oparciu o art. 13 ust. 6 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, przeniósł D. R. do pełnienia obowiązków służbowych w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej nr [...] w W. Organ wskazał, że przeniesienie jest związane z potrzebami służby w celu uzupełnienia stanu osobowego w/w jednostki oraz zapewnieniem ciągłości realizacji zadań służbowych. Pełnomocnik D. R. złożył od powyższej decyzji odwołanie zarzucając, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa , co skutkuje jej nieważnością oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podniósł, że organ pierwszej instancji nie pouczył strony o prawie do wniesienia środków odwoławczych co spowodowało, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie. Przekroczenie terminu wynikało z braku pouczenia, wobec czego strona nie musi składać wniosku o przywrócenie terminu. Z uwagi na rozbieżności orzecznictwa wniósł jednak o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 58 § 1 i § 2, art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że pismo z dnia 3 czerwca 2011 r. jest, jak zasadnie wywodzi pełnomocnik skarżącego, decyzją administracyjną. Decyzja ta została doręczona D. R., który potwierdził podpisem jej otrzymanie. Jednak z uwagi na brak daty doręczenia należy uznać, iż decyzja została doręczona najpóźniej w dniu sporządzenia odwołania, tj. 17 czerwca 2011 r. Organ przyznał, że decyzja nie zawierała oznaczenia , iż jest to decyzja administracyjna oraz pouczenia o możliwości wniesienia odwołania. Z uwagi na brak pouczenia zastosowanie ma art. 112 k.p.a., iż błędne pouczenie nie może szkodzić stronie , która zastosowała się do tego pouczenia. Pełnomocnik strony słusznie wystąpił z wnioskiem o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bowiem realizacja uprawnienia z przywołanego przepisu realizuje się przez taki wniosek. Przyjmuje się bowiem, że brak lub wadliwe pouczenie nie powoduje wstrzymania biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, a jedynie stanowi podstawę do przywrócenia terminu. Strona wnosząca prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinna wykazać przesłanki z art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a. Strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu, w związku z brakiem pouczenia wykazała , że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, złożyła odwołanie. Strona nie złożyła jednak wniosku w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Na podstawie materiału dowodowego organ przyjął bowiem, że w związku z przygotowaniem w dniu 17 czerwca 2011 r. (data wskazana w piśmie) przez profesjonalnego pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, już w tym dniu strona miała pełną świadomość dotyczącą uchybienia terminowi. Profesjonalny pełnomocnik pominął rozważania na temat zachowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Organ stwierdził, że w okolicznościach sprawy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winien być złożony do dnia 24 czerwca 2011 r., a tymczasem przesyłka zawierająca odwołanie i przedmiotowy wniosek została nadana w dniu 11 sierpnia 2011 r. Siedmiodniowy termin został zdecydowanie przekroczony. D. R. działając przez pełnomocnika wniósł skargę na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 6 – 11 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz art. 7 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 oraz art. 157 § 2 k.p.a. poprzez niepodjęcie postępowania z urzędu pomimo posiadania informacji o przesłankach stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że otrzymał pismo Komendanta Powiatowego PSP w W. z dnia 3 czerwca 2011 r., które było de facto decyzją administracyjną. Organ pierwszej instancji przyjmował , że przedmiotowe pismo nie jest decyzją administracyjną -pismo nie zawierało wszystkich wymaganych prawem elementów decyzji, w tym pouczenia o trybie i terminie wniesienia środków zaskarżenia. Dopiero w dniu 27 lipca 2011 r. skarżący telefonicznie poinformował pełnomocnika, iż otrzymał pismo z dnia 3 czerwca 2011 r. przenoszące go do innej jednostki organizacyjnej. W ocenie pełnomocnika tryb pisma nie był prawidłowy z przyczyn proceduralnych i zwrócił się do skarżącego o przesłanie w/w pisma wraz z pełnomocnictwem do występowania w sprawie. Dokumenty te wpłynęły do pełnomocnika w dniu 2 sierpnia 2011 r. Po analizie sprawy w dniu 4 sierpnia 2011 r. pełnomocnik poinformował stronę, iż pismo jest decyzją administracyjną i konieczne jest wniesienie środków odwoławczych. Odwołanie wniesione zostało w dniu 10 sierpnia 2011 r. W ocenie skarżącego organ odwoławczy błędnie założył, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu zbyt późno, bowiem wniosek opatrzony był w datą 17 czerwca 2011 r. z czego organ wywiódł , że w tej dacie rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Rozumowanie organu opiera się na błędzie pisarskim w oznaczeniu daty pisma. Gdyby organ zestawił datę pełnomocnictwa i datę pisma to doszedłby do wniosku, że doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, albowiem data pisma o ponad miesiąc wyprzedzała datę udzielenia pełnomocnictwa. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy przyznał, że decyzja Komendanta Powiatowego PSP z dnia 3 czerwca 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wobec czego jako organ uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji powinien takie działanie podjąć, nawet bez wniosku strony, z uwagi na treść art. 7 k.p.a. oraz art. 157 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki PSP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, że nawet uwzględniając, że stan ustania przyczyny uchybienia terminu ustał w dniu udzielenia pełnomocnictwa, tj. 27 lipca 2011 r. to i tak termin złożenia wniosku upływał w dniu 3 sierpnia 2011 r. Odwołanie zostało złożone po tej dacie – w dniu 11 sierpnia 2011 r. Organ odwoławczy podniósł również, że nie dopatrzył się wad decyzji organu pierwszej instancji, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone skargą postanowienie odmawia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin ( art. 58§2 k.p.a.) Niewątpliwie wadliwe było nie oznaczenie pisma z dnia 3 czerwca 2011 r. jako decyzji oraz nie pouczenie skarżącego o możliwości wniesienia odwołania od tej decyzji. Pismo to, mimo niespełnienia wszystkich warunków formalnych, przewidzianych w art. 107 § 1 k.p.a., zawiera jednak minimum składników niezbędnych do zakwalifikowania go jako decyzji administracyjnej - zawiera oznaczenie organu, adresata decyzji, rozstrzygnięcie , podpis osoby uprawnionej do jej wydania. Podzielić w tej sytuacji należy stanowisko tak pełnomocnika skarżącego, jak i organu odwoławczego, że pismo z dnia 3 czerwca 2011 r. jest decyzją administracyjną, a w przeciwnym wypadku nie można byłoby mówić o możliwości wniesienia odwołania, czy też o możliwości stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania . Sąd nie podziela poglądu zaprezentowanego przez pełnomocnika skarżącego w odwołaniu , iż w przypadku przekroczenia terminu do wniesienia odwołania wynikającego z braku pouczenia – obligatoryjnego elementu decyzji administracyjnej - strona nie musi składać wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia odwołania, będący terminem ustawowym , wynikającym z przepisów k.p.a. , biegnie niezależnie od tego, czy strona została , czy też nie została pouczona o prawie wniesienia odwołania od decyzji, a organ odwoławczy ma obowiązek dokonania m.in. kontroli, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Przywoływany i przez pełnomocnika skarżącego, i przez organ odwoławczy art. 112 k.p.a. dotyczy wprost błędnego pouczenia o prawie odwołania od decyzji – z przepisu tego wynika, iż zastosowanie się do błędnego pouczenia nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Sąd podziela pogląd , że także brak pouczenia o możliwości wniesienia odwołania nie może szkodzić stronie. Nie oznacza to jednak, że strona, której doręczono decyzję bez prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia odwołania jest zwolniona z reżimu wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a. który stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Podkreślenia wymaga, że choć decyzja powinna zawierać pouczenie , czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, to jednak do elementu takiego pouczenia nie należy informacja, że w przypadku uchybienia terminu można złożyć wniosek o przywrócenie terminu oraz że ewentualny wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ta ostatnia okoliczność jest oceniana przez organ niezależnie od wiedzy strony o treści tego przepisu. Dodatkowo wskazać należy, że przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w art. 58 § 2 k.p.a. jest niedopuszczalne ( art. 58 § 3 k.p.a.). Wynika z powyższego, że ustawodawca oczekuje od strony prowadzenia swych spraw bez zbędnej zwłoki. W ocenie Sądu fakt nieoznaczenia decyzji organu pierwszej instancji jako decyzji oraz brak pouczenia o możliwości odwołania, zasadnie uznany przez organ jako podstawa wykazania przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, nie zwalniał organu odwoławczego, z uwagi na brzmienie przywołanych przepisów, od obowiązku rozważenia, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona wniosła z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Pełnomocnik skarżącego twierdzi, że rozumowanie organu opiera się na błędzie pisarskim w oznaczeniu daty pisma, co jest niewątpliwe przy porównaniu daty pisma z datą pełnomocnictwa. Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że gdyby założyć tak, jak uczynił organ ,że skarżący otrzymał odpis decyzji najpóźniej w dniu sporządzenia odwołania, czyli w dniu 17 czerwca 2011 r. , oraz że miał on świadomość , że dojdzie do uchybienia terminu - z uwagi na zawarty w piśmie tym wniosek o przywrócenie terminu , to wobec faktu, iż do wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu doszło dopiero w dniu 11 sierpnia 2011 r. ( data stempla pocztowego), zasadne jest uznanie, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu z art. 58 § 2 k.p.a. Gdyby jednak uznać za zasadne argumenty pełnomocnika skarżącego – iż data uwidoczniona w odwołaniu jest wynikiem pomyłki , to i tak termin z art. 58 § 2 k.p.a. nie został przez stronę skarżącą dotrzymany. Skarżący, będący starszym ratownikiem – kierowcą Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w W. został przeniesiony przedmiotową decyzją z dnia 3 czerwca 2011 r. do pełnienia obowiązków w Jednostce Ratowniczo- Gaśniczej nr [...] w W. Na decyzji, na co wskazywał organ odwoławczy, widnieje podpis skarżącego, ale bez daty. Przeniesienie pociągało za sobą podjęcie przez skarżącego obowiązków służbowych fizycznie w innej jednostce, wobec czego – gdyby nawet skarżący nie otrzymał decyzji w dniu jej wydania, co wynika z oświadczenia W. L., Kierownika Sekcji Organizacyjno- Kadrowej KP PSP W. z dnia 19 września 2011 r., otrzymał ją najpóźniej w dniu 1 lipca 2011 r., gdyż z tą datą wiązało się pełnienie obowiązków w innym miejscu. Pełnomocnik skarżącego w skardze wywodzi, że dopiero w dniu 27 lipca 2011 r. skarżący poinformował pełnomocnika o tym, że otrzymał pismo z dnia 3 czerwca 2011 r. , został poproszony o jego przesłanie wraz z pełnomocnictwem , dokumenty te wpłynęły w dniu 2 sierpnia 2011 r. i pełnomocnik w dniu 4 sierpnia 2011 r. poinformował skarżącego, że pismo z dnia 3 czerwca 2011 r. jest decyzją, od której należy wnieść środki odwoławcze. Odwołanie zostało wniesione w dniu 10 sierpnia 2011 r. Twierdzenia te są - co najmniej - nieścisłe. W aktach administracyjnych znajdują się dwie kopie pełnomocnictw udzielonych przez skarżącego pełnomocnikowi , opatrzone datą 27 lipca 2011 r. , z których treści wyraźnie wynika, że skarżący już w tej dacie traktuje pismo z dnia 3 czerwca 2011 r. jako decyzję administracyjną. Jedna z kopii opatrzona jest adnotacją uczynioną przez pełnomocnika skarżącego – "potwierdzam za zgodność z oryginałem , Warszawa dnia 1 sierpnia 2011 r.". Tak więc najpóźniej w dniu 1 sierpnia 2011 r., a nie w dniu 2 sierpnia 2011 r., jak pełnomocnik twierdzi w skardze, otrzymał dokumenty od skarżącego. Z kolei odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone nie w dniu 10 sierpnia 2011 r. , a w dniu 11 sierpnia 2011 r. ( data stempla pocztowego). Wobec powyższego także w takiej sytuacji siedmiodniowy termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o jakim mowa w art. 58 § 2 k.p.a. nie został dotrzymany, co uniemożliwia uwzględnienie skargi. Wskazać też należy, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 oraz art. 157 § 2 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy postępowania z urzędu pomimo posiadania informacji o przesłankach stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, że zarzuty te są chybione w kontekście przedmiotu skargi. Gdyby nawet uczynić założenie o zasadności przywołanych wyżej zarzutów nie miałoby to żadnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem nie dotyczą one zaskarżonego skargą postanowienia, a działania czy też innymi słowy- braku działania organu odwoławczego w innym aspekcie sprawy. Z treści wniosku, sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika nie wynika także , i nie podnosi tego sam skarżący, by złożone przez niego pismo nie było odwołaniem lecz wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji. Wobec powyższego Sąd, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, oddalił skargę na mocy art. 151 p.p.s.a.