III SA/Gd 523/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skarg K. J. oraz T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 1 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku zapłaty kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżących K. J. kwotę 100 (sto) złotych oraz T. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia 8 października 2014 r., nr [...] na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a." w zw. z art. 130a ust. 2a, ust 6 i 6a ust. oraz 10h, ust. 10i, ust. 10j, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2012.1137 ze zm.) oraz § 3 uchwały Nr XXXV/760/13 Rady Miasta G. z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg publicznych, stref zamieszkania, stref ruchu i za parkowanie tych pojazdów na koszt ich właścicieli (Dz. U. Woj. Pom z 2013 r. poz.1533) - obciążył K. J. oraz T. J. (dalej jako: strony, skarżący) solidarnie kwotą w łącznej wysokości 100 zł tytułem kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od usunięcia pojazdu. Skarżący zostali obciążeni kosztami w wysokości 100 zł powstałymi w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony z ulicy [...] 7B w G. z powodu pozostawienia go w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie odholowany na koszt właściciela. W dniu 07 maja 2014 r. Straż Miejska w G. wydała dyspozycje Nr [...] usunięcia ww. pojazdu na podstawie przepisu art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z pozostawieniem pojazdu za znakiem B-36 zakaz zatrzymywania się oraz z tabliczką T-24 informującą o odholowaniu pojazdu na koszt właściciela. Po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu na miejsce interwencji przybył użytkownik pojazdu - T. J., który za popełnienie powyższego wykroczenia został ukarany mandatem karnym kredytowym w wysokości 100 zł. Kierujący pojazdem przyjął mandat. W związku z przybyciem kierującego na miejsce zdarzenia, odstąpiono od usunięcia pojazdu na parking strzeżony. Pomimo ustania przyczyn usunięcia pojazdu, wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, którymi została obciążona Gmina Miasta G.. Organ ustalił, iż w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu właścicielem pojazdu był K. J. Powyższych ustaleń organ dokonał na podstawie: dyspozycji usunięcia pojazdu Nr [...] notatki urzędowej funkcjonariusza; karty informacyjnej pojazdu; faktury VAT poświadczającej wykonanie usługi przez firmę wyznaczoną do usuwania pojazdów z dnia 2 czerwca 2014 r. Organ ustalił także, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 130a ust. 10i w zw. z ust. 10h ustawy, do pokrycia kosztów zobowiązany jest właściciel pojazdu solidarnie z osobą dysponującą nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Powołując się na treść § 3 uchwały Rady Miasta G. Nr XXXV/760/13 z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg publicznych, stref zamieszkania, stref ruchu i za parkowanie tych pojazdów na koszt ich właścicieli, organ określił ten koszt na 100 zł. Od tej decyzji odwołania złożyli T. J. oraz K. J., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niewyjaśnieniu przez organ wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całości materiału dowodowego sprawy; naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 2a, ust. 6, ust. 6a, ust. 10 h, ust. 10 i, ust. 10 j ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jak również naruszenie szeregu przepisów Konstytucji RP, tj. art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 3 i art. 8 ust. 2; art. 46 w zw. z art. 45 i art. 8 ust. 2; art. 2 i art. 42 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2; art. 2 i art. 31 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 2; art. 42 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 2; art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 8 ust. 2. Ponadto strony podniosły wystąpienie podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. strony bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu, nie zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania, o czynnościach dowodowych, o zakończeniu postępowania, co uniemożliwiło im ustosunkowanie się do dowodów zgromadzonych w toku postępowania i złożenie wniosków dowodowych. Zarzucono decyzji również dowolną ocenę dowodów, w ocenie stron żadne koszty nie powstały, a strona nie powinna być karana podwójnie za wykroczenie drogowe mandatem i sankcją administracyjną. Powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09) w sprawie podatkowej, w której zakwestionowana została możliwość nakładania na podatników podatku w wysokości rażąco wygórowanej w oparciu o art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie stron, decyzja nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz.U. z 2011, nr 143, poz. 846) oraz przepisów wymienionych w decyzji organu niższej instancji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przytaczając treść ww. przepisów wyjaśnił, że istotną okolicznością było to, że wydanie o godz. 9.30 (a więc przed stawieniem się T. J.) dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu spowodowało wyjazd holownika. Dopiero po tym fakcie wydano dyspozycję odstąpienia od usunięcia pojazdu, co było spowodowane stawieniem się T. J. przy pojeździe przed jego odholowaniem. Sytuacja ta spowodowała powstanie kosztów związanych z wyjazdem pojazdu holującego, co potwierdza faktura wystawiona przez firmę A. Zdaniem organu, ustawodawca przewidział takie sytuacje, jak opisany wyżej przebieg zdarzeń. Wynika to z treści przepisu art. 130a ust. 2 a ustawy, który stanowi, że od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Z powyższego przepisu jasno wynika, że powstałe koszty od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do momentu odstąpienia od tej dyspozycji ponosi właściciel pojazdu, którym dokonano wykroczenia, o którym mowa w art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy. Koszty związane z usuwaniem od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, solidarnie z osobą dysponującą nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Organ powołując się na treść § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej, wskazał że usunięcie pojazdu z drogi rozpoczyna się z chwilą wydania uprawnionej jednostce dyspozycji usunięcia pojazdu, zwanej dalej "dyspozycją". Dyspozycję wydaje niezwłocznie w formie pisemnej funkcjonariusz lub pracownik uprawnionego podmiotu, po upewnieniu się, że istnieją przesłanki do usunięcia pojazdu (ust. 2) Dyspozycję można wydać ustnie, w tym za pośrednictwem środków łączności. W takim przypadku dyspozycja wymaga niezwłocznego potwierdzenia w formie pisemnej (ust. 3). Co do zarzutów odwołania w zakresie naruszenia przepisów postępowania, Kolegium podniosło, iż w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji organ zastosował się do wszystkich przepisów postępowania zawartych w k.p.a., w prawidłowy bowiem powiadomiono stronę o wszczęciu postępowania, zapewniono jej czynny udział w postępowaniu oraz umożliwiono zapoznanie się, przed wydaniem decyzji, ze zgromadzonym materiałem. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję złożyli T. J. oraz K. J. wnosząc o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc zasadniczo te same argumenty co w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządził połączenie sprawy o sygn. akt III SA/Gd 524/15 do wspólnego jej rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt III SA/Gd 523/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi są zasadne i zasługują na uwzględnienie, choć nie ze względów w nich wskazanych. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2015 r., nr [...] która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 8 października 2014 r., nr [...] ustalającą obowiązek zapłaty przez K. J. oraz T. J. solidarnie kwoty w łącznej wysokości 100 zł tytułem kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od usunięcia pojazdu. Materialnoprawną podstawę wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz.1137 ze zm.) oraz przepisy uchwały Nr XXXV/760/13 Rady Miasta G. z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg publicznych, stref zamieszkania, stref ruchu i za parkowanie tych pojazdów na koszt ich właścicieli (Dz. U. Woj. Pom. z 2013 r., poz.1533). Organ pierwszej instancji obciążył solidarnie K. J. i T. J. kosztami w wysokości 100 zł powstałymi w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony z ulicy [...] 7B w G. z powodu pozostawienia go w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie odholowany na koszt właściciela. W rozpoznawanej sprawie było wszczęte i prowadzone postępowanie w stosunku do dwóch osób, którym przysługuje status strony i w konsekwencji została wydana decyzja skierowana do obu podmiotów. Można tu zauważyć, że w przypadku wielości podmiotów w postępowaniu administracyjnym rozstrzygana jest sprawa administracyjna tożsama pod względem przedmiotowym, której rozstrzygnięcie ukształtuje sytuację wielu podmiotów. Natomiast przy wielości spraw, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony (art. 62 k.p.a.). Od wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji zostały złożone dwa odwołania datowane na dzień 6 listopada 2014 r., a mianowicie odwołanie złożone przez K. J. oraz odwołane złożone przez T. J.. Oba odwołania wpłynęły do organu I instancji w dniu 7 listopada 2014 r. bez pośrednictwa poczty (vide: odwołanie K. J. - k. 2 - 6 akt organu odwoławczego oraz odwołanie T. J. w aktach administracyjnych organu I instancji - k. 9). Zgodnie z art. 133 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132. W oparciu o dyspozycją tego przepisu, jak wynika z treści pisma z dnia 12 listopada 2014 r. organ pierwszej instancji (które wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 14 listopada 2014 r.) przesłał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu - odwołanie stron T. J. zam. ul. [...] 8/3 w G. i K. J. zam. ul.[...] 9/17 w G. W spisie treści tego pisma w punkcie 9 wymienia się: odwołanie stron T. J. zam. ul. [...] 8/3 w G. oraz K. J. zam. ul. [...] 9/17 w G. Pismo tej samej treści znajduje się w aktach organu pierwszej instancji (vide: - k. 1 akt organu odwoławczego, - k.10 akt administracyjnych organu I instancji). Natomiast analiza sentencji i uzasadnienia decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2015 r. jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem rozpoznania organu odwoławczego było tylko jedno z wniesionych odwołań - odwołanie K. J.. Organ odwoławczy nie rozpoznał natomiast odwołania T. J. Z akt sprawy nie wynika dlaczego to odwołanie nie było objęte przedmiotem rozstrzygnięcia (nie ma żadnego wyjaśnienia w tym zakresie). Tu trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Niemniej, w okolicznościach niniejszej sprawy jest oczywiste, że wobec wniesienia dwóch odwołań od decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien rozpoznać oba odwołania i objąć je jednym rozstrzygnięciem zawartym w tej samej decyzji. Skoro bowiem obowiązki stron, w tym przypadku - obowiązek zapłaty 100 zł tytułem kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od usunięcia pojazdu, zostały ustalone jedną decyzją, i co ważne - w jednej sprawie administracyjnej, niedopuszczalne jest, aby w przypadku wniesienia dwóch odwołań, nie zostały one objęte i rozpoznane decyzją organu odwoławczego. Sytuacja prawna i skorelowany z nią obowiązek adresatów decyzji organu pierwszej instancji, którzy złożyli odwołania, powinna być określona w jednym i tym samym rozstrzygnięciu organu odwoławczego. Nie rozpoznanie jednego z odwołań skutkuje również nie rozpoznaniem istoty sprawy (art. 104 § 1 k.p.a.). Nie można tym samym uznać, aby mogło dojść do prawidłowego, ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy, do czego organ ten jest zobowiązany. Brak jest w decyzji organu odwoławczego rozstrzygnięcia w stosunku do wszystkich zainteresowanych podmiotów, niewątpliwie narusza podstawową zasadę postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę zaufania wyrażoną w przepisie art. 8 k.p.a. Ponadto zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W zaistniałej więc sytuacji doszło do wadliwości postępowania odwoławczego, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien uwzględnić poczynione powyżej uwagi stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy.