III SA/Gd 532/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: Sędzia SO del Jolanta Sudoł Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia 10 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby poszukującej pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia 4 sierpnia 2010 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 4 sierpnia 2010 r. Starosta, działając na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 2 i ust. 4b pkt 2 oraz ust. 4c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) orzekł o utracie przez B. K. statusu osoby poszukującej pracy z dniem 19 lutego 2010r. na okres 120 dni. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z posiadanych dokumentów wynikało, iż B. K. nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W odwołaniu od powyższej decyzji podniesiono, iż organ błędnie w zaskarżonej decyzji użył sformułowania o "utracie" statusu osoby poszukującej pracy, podczas gdy powinien użyć zwrotu "pozbawienie". Jest to forma nieznana ustawie. Ponadto wskazano, że w terminie 4 dni od wyznaczonej daty strona skontaktowała się z urzędem pracy, podając ustnie przyczynę niestawiennictwa w dniu wyznaczonym przez urząd. Decyzją z dnia 10 września 2010r. Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 33 ust. 4a pkt 2 i ust. 4b pkt 2 oraz ust. 4c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że niestawiennictwo w wyznaczonym terminie poszukujący pracy może usprawiedliwić podając uzasadnioną przyczynę nieobecności. O tym, czy dana przyczyna jest uzasadniona nie rozstrzyga strona tylko organ. Przyjmuje się, że uzasadnioną przyczyną niestawiennictwa może być nieprzewidziana, niewywołana przez stronę, obiektywna przeszkoda, uniemożliwiająca zgłoszenie się w wyznaczonym terminie, o ile urząd pracy o tych faktach został powiadomiony w przepisanej przez przepisy formie w terminie 7 dni. W niniejszej sprawie B. K. w dniu 23 lutego 2010r. skontaktowała się telefonicznie z Powiatowym Urzędem Pracy informując, iż nadal jest zainteresowana pomocą określoną w ustawie. Nie powiadomiła jednak o przyczynie nieobecności w dniu 19 lutego 2010r. Tej uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa nie podniosła także w odwołaniu. Dalej organ wskazał, że z treści art. 63 § 1 k.p.a. nie wynika, aby istniała ustna forma kontaktu z organami administracji publicznej. Zatem zarzut, że z przepisów nie wynika konieczność pisemnego powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa był bezpodstawny. Pojęcia "utrata" i "pozbawienie" w odniesieniu do statusu osoby poszukującej pracy są, zdaniem organu, równoznaczne i stosuje się je zamiennie. Organ dla przejrzystości i czytelności wydawanych aktów prawnych powinien stosować tę samą formę co ustawodawca, lecz w ocenie organu jest to tylko nieścisłość redakcyjna, nie mająca istotnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ wskazał także, że zaskarżona decyzja jest wykonalna a orzeczenie wsteczne dopuszczalne a wręcz niezbędne w sytuacjach, gdy zachodzi konieczność wyeliminowania z ewidencji czy to poszukujących pracy czy bezrobotnych. Taka konstrukcja prawna została stworzona przez ustawodawcę. Co do zarzutu zbyt lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ przyznał, że takie uchybienie w stosunku do art. 107 § 3 k.p.a. faktycznie istnieje. Dodał jednak, że nie jest to uchybienie skutkujące koniecznością uchylenia lub reformacji decyzji, gdyż jest ona merytorycznie prawidłowa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. K. wniosła o uchylenie powyższej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ zaniechał przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia wyjaśnień dotyczących niestawiennictwa. Ponadto za nietrafny uznano pogląd organu II instancji, że telefoniczny kontakt z urzędem nie spełniał wymogów powiadomienia. Bezrobotny ma obowiązek powiadomienia organu o uzasadnionej przyczynie nieobecności, a nie jej usprawiedliwienia. Co więcej, skarżąca poinformowała urząd pracy o dalszym zainteresowaniu pomocą określoną w ustawie, czym spełniła przesłankę określoną w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżąca podniosła także, że art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy nie określa formy kontaktu poszukującego pracy z urzędem pracy, a zatem można przyjąć, iż kontakt ten może być telefoniczny, listowny. Istotne jest, aby potwierdzenie zainteresowania ewentualną ofertą miało charakter oczywisty, nie budzący wątpliwości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, orzekając w granicach sprawy, nie będąc jednakże związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Materialnoprawną podstawą orzekania przez organy zatrudnienia w sprawie był przepis art.33 ust. 4a pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, który stanowi, że starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Z akt administracyjnych wynika, że B. K. została zarejestrowana 27 listopada 2009 r., w Powiatowym Urzędzie Pracy Filia w S., jako osoba poszukująca pracy. W dniu rejestracji została poinformowana o prawach i obowiązkach osoby poszukującej pracy, składając podpis na karcie rejestracyjnej. Od dnia rejestracji, Powiatowy Urząd Pracy w S. wyznaczał B. K. terminy stawiennictwa celem potwierdzania gotowości do podjęcia pracy. Jednym z wyznaczonych terminów był dzień 19 lutego 2010 r. W dacie tej B. K. nie stawiła się. Natomiast w dniu 23 lutego 2010 r. skontaktowała się telefonicznie z urzędem - co potwierdzają notatki sporządzone przez pracowników urzędu. Zdaniem Sądu słowo "powiadomienie", którym posługuje się ustawodawca w przepisie art.33 ust. 4a pkt 2 ustawy, nie odnosi się do kontaktu wyłącznie osobistego, a przeciwnie, obejmuje także kontakt telefoniczny bądź listowny (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2010r., II SA/RZ 747/10, System Orzecznictwa LEX Nr 662674). W dniu 1 marca 2010r. organ zawarł z B. K. umowę w sprawie sfinansowania studiów podyplomowych na kwotę 4.200 zł. Uznać należy, że organ zatrudnienia, dysponując na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia środkami publicznymi w powyższy sposób, dokonać musiał dokładnej oceny tego, czy B. K. spełnia przesłanki, by skorzystać z pomocy przewidzianej przepisami tej ustawy. Ocena ta była pozytywna, skoro doszło do zawarcia umowy. Zdarzenie to miało przy tym miejsce zarówno po wyznaczonym terminie stawiennictwa w urzędzie, na którym skarżąca nie stawiła się (19 lutego 2010r.), jak i po dacie rozmowy telefonicznej z dnia 23 lutego 2010r. Zatem kwestia prawnych konsekwencji niestawiennictwa skarżącej w dniu 19 lutego 2010r. musiała być już wówczas przez organ rozstrzygnięta, przez przyjęcie domniemania, że skarżąca w terminie ustawowym powiadomiła o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Skarżąca została pozbawiona statusu osoby poszukującej pracy dopiero w dniu 4 sierpnia 2010r., z uwagi na naruszenie obowiązku wynikającego z art.33 ust. 4a pkt 2 ustawy – z powołaniem się na zdarzenia z lutego 2010r. – poprzedzające zawarcie umowy ze skarżącą. Zwrócić należy uwagę, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia 4 sierpnia 2010r., z której wynika, że decyzja orzekająca o pozbawieniu B. K. statusu osoby poszukującej pracy została wydana przez upoważnionego pracownika na osobiste, ustne polecenie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w S. Zgodnie z przepisem art. 8 k.p.a. organy powinny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Art. 7 k.p.a. wymaga natomiast, by w toku postępowania organy administracji publicznej stały na straży praworządności i podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ zatrudnienia naruszył powyższe zasady, skoro dysponując pełną wiedzą o sposobie wywiązywania się przez skarżącą z jej obowiązków jako osoby poszukującej pracy, najpierw uznał, że na dzień 1 marca 2010r. nie uchybiła tym obowiązkom, co doprowadziło do zawarcia z nią umowy o finansowanie studiów podyplomowych, zaś następnie, w dniu 4 sierpnia 2010r. pozbawił ją statusu osoby poszukującej pracy – powołując się na zdarzenia sprzed pół roku, poprzedzające zawarcie umowy. Takie działanie ewidentnie naruszało zasady określone w przepisach art. 7 i 8 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest bowiem zachowaniem rzetelnym i lojalnym wobec obywatela tak radykalna zmiana oceny prawnych skutków jego zachowań, jak dokonana przez organ zatrudnienia i instancji w niniejszej sprawie. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji także i Wojewoda jako organ odwoławczy naruszył wymienione wyżej przepisy prawa. Z tych przyczyn i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. sąd orzekł jak w wyroku. Orzeczenie w przedmiocie orzeczenia o możliwości wykonania zaskarżonej decyzji opiera się na treści przepisu art. 152 P.p.s.a.