III SA/Gd 534/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor sądowy WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Ł. K. na informację Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 15 września 2025 r., nr DEFS-LO.432.17.2025 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę. Ł. K. (dalej zwany też: "stroną", "wnioskodawcą" lub "skarżącym") złożył w ramach naboru konkurencyjnego numer FEPM.05.09-IZ.00-001/25 dla Działania 5.9. Kształcenie ustawiczne (podstawowe umiejętności), wniosek nr FEPM.05.09-IZ.00-0033/25 zatytułowanego "Czas TIK-a. Wzmocnienie Kapitału Ludzkiego w Regionach Zagrożonych Marginalizacją" o dofinansowanie projektu w ramach programu Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027. W ramach oceny wniosku Komisja Oceny Projektów (zwana dalej także "Komisją" lub "Oceniającym") sporządziła Kartę oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie, z której wynika, że projekt został skierowany do negocjacji oraz wskazała, że należy wypełnić załącznik nr 2 w przypadku uzyskania minimum punktowego. Z listy projektów ocenionych w ramach naboru wynika, że zgłoszony projekt ostatecznie uzyskał 89 punktów i uzyskał status "projekt oceniony negatywnie / brak alokacji". Pismem z dnia 1 sierpnia 2025 r. Zastępca Dyrektora Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego poinformował wnioskodawcę, że Zarząd Województwa Pomorskiego uchwałą z dnia 24 lipca 2025 r. nr 933/108/25 zatwierdził wyniki oceny projektów złożonych w odpowiedzi. Wskazano, że na mocy przywołanej uchwały oraz w oparciu o zapisy Regulaminu wyboru projektów, w szczególności podrozdziału 1.2. Kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów oraz podrozdziału 5.6. Zatwierdzenie wyników oceny oraz informacja o wynikach naboru, wniosek strony o dofinansowanie, który nie został skierowany do negocjacji z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w naborze, w myśl art. 56 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079 ze zm.) – dalej jako "ustawa wdrożeniowa", uzyskał ocenę negatywną. W uzasadnieniu oceny organ wskazał, że załączona do pisma Karta oceny merytorycznej zawiera informacje o wyniku oceny i uzasadnienie w zakresie spełnienia kryteriów wykonalności, zgodności z zasadami horyzontalnymi oraz kryteriami strategicznymi wraz z podaniem liczby punktów. Pismem z 19 sierpnia 2025 r. Ł. K. wniósł protest od negatywnej oceny projektu, wskazując, że ocena projektu narusza kryteria wyboru projektów oraz dokumentację naboru. W ramach kryterium "Dane i ich źródła pochodzenia" wnioskodawca wskazał – w odniesieniu do zarzutu oceniającego, że brak jednoznacznego powiązania wyników z obszarem realizacji projektu – że we wniosku wskazano literalnie: "Analiza przeprowadzona metodą CAWI/CATI 'badanie' (03.2025 r., N=51) oraz rozmów z przedstawicielami instytucji publicznych i NGO (03.2025 r., N=9) wykazała, że niski poziom kompetencji podstawowych znacząco utrudnia aktywizację społeczną, a także zawodową dorosłych mieszkańców obszaru realizacji projektu." Obszar (wykaz powiatów/gmin) został wskazany w dedykowanym polu. Wniosek należy oceniać jako całość - brak jest wymogu powielania tych samych danych w każdej sekcji. W odniesieniu do zarzutu oceniającego, że zastosowanie CAWI/CATI wykluczyło osoby o niskich kompetencjach cyfrowych, wnioskodawca wskazał, że część CATI to badanie telefoniczne (nie wymaga internetu/komputera). Ponadto narzędzie zawierało pytania proxy, co potwierdza cytat: "53% osób oceniło swoje lub swoich domowników umiejętności matematyczne, cyfrowe i komunikacyjne jako niewystarczające.". Sformułowanie "swoje lub swoich domowników" wprost obejmuje osoby niekorzystające samodzielnie z TIK (np. seniorzy, OzN). Wnioski z ankiet zostały potwierdzone rozmowami z instytucjami publicznymi i NGO (03.2025 r., N=9). Tym samym wymóg bezpośredniości został zachowany. W odniesieniu do zarzutu oceniającego, że nie wskazano nazw organizacji pozarządowych uczestniczących w konsultacjach, wnioskodawca wskazał, że dokumentacja nie nakłada obowiązku wymienienia nazw wszystkich NGO w treści wniosku. Wymaga wskazania metody, terminu, wielkości próby oraz związku konsultacji z problemem - co zostało spełnione (N=9, 03.2025 r., wnioski z rozmów: brak umiejętności komputerowych i internetowych jako jeden z głównych problemów). Ewentualne doprecyzowanie nazw może nastąpić w trybie wezwania - nie uzasadnia to oceny 0 pkt. Odnośnie zaś zarzutu oceniającego o braku możliwości weryfikacji źródeł i bezpośredniości danych, wnioskodawca wskazał, że diagnoza opiera się na trzech filarach: 1. badanie własne CAWI/CATI (metody, termin, liczebności), 2. konsultacje z instytucjami publicznymi i NGO (metoda, termin, liczebność, wnioski), 3. desk research - zestawienie z danymi regionalnymi (np. Pomorskie Obserwatorium Rynku Pracy 2024) i wnioskami z ewaluacji RPO WP 2014- 2020 (min. udział OzN 6,6% w projektach edukacyjnych/aktywizacyjnych). To klasyczna triangulacja, wzmacniająca weryfikowalność i bezpośredniość. W zakresie powyższego kryterium wnioskodawca wskazał, że co najmniej dwa pełne filary (konsultacje + desk research) oraz dane ankietowe spełniają warunki weryfikowalności i bezpośredniości. Strona wskazała, że przyznanie 0 pkt nie znajduje oparcia w brzmieniu kryterium i wniosła o 10 pkt (ewentualnie - nie mniej niż 5 pkt, gdyby organ uznał część danych za wymagającą doprecyzowania). W ramach kryterium "Kompleksowość projektu - zakres zadań w kontekście problemów" w odniesieniu do zarzutu oceniającego, że projekt "z góry" przewiduje udział każdego uczestnika we wszystkich 5 modułach, wnioskodawca wskazał, że zakres 1-5 zestawów zależny jest od IŚE, nie ma pakietu "5 dla wszystkich". We wniosku wskazano, że "Uczestnik będzie mógł skorzystać z min. jednego lub max. pięciu wybranych zestawów efektów uczenia (każdy ok. 16h).". Dodatkowo: "dla grup średniozaawansowanych 3-4 zestawy, dla zaawansowanych 1-2 zestawy.". Te zapisy wykluczają tezę o obligatoryjnym pakiecie. W odniesieniu do zarzutu oceniającego, że zamiast indywidualizacji występuje jedynie "dywersyfikacja poziomów", wnioskodawca wskazał, że kwalifikacja do wsparcia następuje po diagnozie wejściowej (IŚE); przydział do grup według zbliżonego poziomu i tożsamych deficytów, z dostosowaniem metod i tempa pracy. Wyodrębniono etap "Analiza indywidualnych ścieżek edukacyjnych i wybór zestawów... / podział na grupy". Zarzut o "dywersyfikacji zamiast indywidualizacji" wynika z błędnej interpretacji - Wniosek przewiduje realizację od 1 do 5 zestawów zgodnie z IŚE. W odniesieniu do zarzutu oceniającego, że zakres wsparcia nie wynika w pełni z rozpoznanych problemów, wnioskodawca wskazał, że zakres wynika z rozpoznanych deficytów. Katalog obejmuje 10 zestawów efektów uczenia (m.in. korespondencja e-mailowa, tworzenie pism/formularzy, CV i list motywacyjny, informacje użytkowe/reklamowe, korzystanie ze stron/serwisów i smartfonów, planowanie budżetu domowego, proste kalkulacje budżetowo-remontowe) - dobór według deficytów językowych, matematycznych i cyfrowych, a nie sztywnego pakietu. W zakresie powyższego kryterium wnioskodawca wskazał, że mechanizm IŚE, dobór 1-5 zestawów, dostosowanie metod/tempa, walidacja realizuje definicję kryterium i wniósł o 15 pkt. W ramach kryterium "Jakość zadań", w odniesieniu do zarzutu oceniającego, że sformułowanie "z wykorzystaniem TIK" obniża jakość (bo nie każdy uczestnik ma sprzęt/nie wszystkie sprawy załatwia się on-line), wnioskodawca wskazał, że TIK stanowi narzędzie dydaktyczne, nie środowisko nauki. Podniósł, że podstawową formą są zajęcia stacjonarne, a tryb zdalny/hybrydowy przewidziano wyjątkowo (np. choroba, odległość, OzN). Sprzęt zapewnia realizator - brak sprzętu w domu nie stanowi bariery. Zapis "z wykorzystaniem TIK" dotyczy narzędzi dydaktycznych (diagnoza, ćwiczenia, walidacja). W odniesieniu do zarzutu oceniającego, że projekt faworyzuje TIK kosztem metod analogowych, wnioskodawca wskazał, że wniosek łączy metody analogowe i cyfrowe; przewiduje warianty papierowe, np.: "Pozyskiwanie i przetwarzanie informacji użytkowej z różnych źródeł (forma papierowa i cyfrowa)"; "Pozyskiwanie i przetwarzanie treści reklamowych i promocyjnych..." - ulotki/banery/TV/radio obok form cyfrowych; "Planowanie i prowadzenie domowego budżetu" - "w formie pisemnej, np. z wykorzystaniem arkusza kalkulacyjnego lub kalendarza". To odpowiada Rekomendacjom IBE: komponent cyfrowy "zawiera się (...) w praktycznie każdym zestawie, który umożliwia wykonywanie czynności drogą elektroniczną" (s. 16) oraz powinien rozwijać się równolegle z innymi umiejętnościami (s. 43 - seniorzy; s. 55 - osoby z niepełnosprawnościami). Wnioskodawca ma obowiązek uwzględniać te rekomendacje - stosowanie ich nie może obniżać punktacji. W odniesieniu do zarzutu oceniającego, że z pozycji budżetowych wynika "informatyczny" profil zajęć dla wszystkich, wnioskodawca wskazał, że budżet potwierdza zrównoważenie, nie "informatyzację". W budżecie ujęto bowiem zarówno wynajem sal na zajęcia bez komputerów, jak i "wykorzystanie przenośnych komputerów wraz z oprogramowaniem do prowadzenia szkoleń". To element infrastruktury (zapewnienie dostępności narzędzi tam, gdzie są potrzebne), a nie dowód jednakowego programu dla wszystkich. Wnioskowanie o treści programu wyłącznie z pozycji kosztowych jest metodologicznie wadliwe. W zakresie powyższego kryterium wnioskodawca podniósł, że opis zadań spełnia standard jakości (indywidualizacja, dostępność, walidowalność efektów, właściwe łączenie metod) i wniósł o 15 pkt. W ramach uwag proceduralnych do sposobu oceny wnioskodawca zarzucił ocenie: a) selektywne odniesienie się do materiału dowodowego - pominięcie co najmniej jednego pełnego filaru diagnozy (konsultacje instytucjonalne/NGO) oraz zapisów o zakresie 1-5 zestawów i formie stacjonarnej; b) oczekiwanie elementów niewynikających z dokumentacji (pełny wykaz nazw NGO w treści wniosku); c) przyznanie 0 pkt w kryterium "Dane i ich źródła pochodzenia" bez wykazania, że większość danych łącznie nie spełnia obu warunków. Strona przywołała zasady określone w art. 45 ustawy wdrożeniowej oraz tryb odwoławczy z art. 63-69 tej ustawy, wskazując, że uzasadnienie oceny powinno odnosić się do całości materiału przedstawionego we wniosku, zaś oczekiwanie danych niewymaganych dokumentacją nie może skutkować zaniżeniem punktacji. Strona wniosła o ponowną agregację punktów oraz - odpowiednio do wyniku - umieszczenie projektu na liście projektów rekomendowanych do dofinansowania, jeżeli zaś organ podtrzyma jakiekolwiek wątpliwości co do sposobu prezentacji części diagnozy, wniosła o wezwanie do uzupełnienia/doprecyzowania (np. ramka tematyczna ankiety, kategorie konsultowanych instytucji/NGO i powiązanie z grupą docelową), zamiast utrzymywania zaniżonej punktacji. Taki tryb odpowiada zasadzie rzetelnej i proporcjonalnej oceny oraz celowi kryteriów. Zarząd Województwa Pomorskiego (dalej też jako "organ", "Instytucja Zarządzająca" lub "IZ") pismem z dnia 15 września 2025 r., działając na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poinformował protestującego o nieuwzględnieniu protestu od wyniku oceny merytorycznej. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej analizy z uwzględnieniem informacji zawartych w dokumentach regulujących nabór, w proteście i KOM, ocena Komisji oceny projektów dokonana w ramach poszczególnych kryterium, została podtrzymana. Odnosząc się do poszczególnych obszarów i kryteriów oceny wniosku organ wskazał, co następuje: W zakresie Obszaru A: Zgodność z logiką interwencji Programu - kryterium 2.4, Dane i ich źródła pochodzenia organ - nie uwzględniając zarzutów protestu - zaznaczył, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do Regulaminu wyboru projektów w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027 dla naboru nr FEPM.05.09-IZ.00-001/25 (dalej "Regulamin") - punktacja w ramach kryterium Dane i ich źródła pochodzenia przyznawana jest następująco: 0 pkt - nie występuje powiązanie merytoryczne między danymi a zdefiniowanymi problemami i/lub większość przedstawionych danych nie spełnia łącznie następujących warunków: - są weryfikowalne poprzez określenie daty i źródła ich pochodzenia, - są efektem analiz/konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej dla danego projektu (w szczególności na obszarze realizacji projektu i z udziałem potencjalnej/ wybranej grupy docelowej). 1 pkt - występuje częściowe powiązanie merytoryczne między danymi a zdefiniowanymi problemami i jednocześnie większość przedstawionych danych spełnia łącznie następujące warunki: - są weryfikowalne poprzez określenie daty i źródła ich pochodzenia, - są efektem analiz/konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej dla danego projektu (w szczególności na obszarze realizacji projektu i z udziałem potencjalnej/ wybranej grupy docelowej). 2 pkt - występuje pełne powiązanie merytoryczne między danymi a zdefiniowanymi problemami i jednocześnie większość przedstawionych danych spełnia łącznie następujące warunki: - są weryfikowalne poprzez określenie daty i źródła ich pochodzenia, - są efektem analiz/konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej dla danego projektu (w szczególności na obszarze realizacji projektu i z udziałem potencjalnej/ wybranej grupy docelowej). Stanowisko oceniającego dotyczy wątpliwości, czy przedstawione dane we wniosku są efektem analiz/konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej dla danego projektu (w szczególności na obszarze realizacji projektu i z udziałem potencjalnej/ wybranej grupy docelowej). Zdaniem organu niewystarczająca jest w tym przypadku deklaracja wnioskodawcy, zgodnie z którą przeprowadzone przez niego analizy wykazały, że niski poziom kompetencji podstawowych znacząco utrudnia aktywizację społeczną a także zawodową dorosłych mieszkańców obszaru realizacji projektu. Fakt, że nie wskazano bezpośrednio, z jakiego obszaru pochodziły osoby czy podmioty objęte badaniem, a także nie wskazano jakie to podmioty i czy świadczą one wsparcie na rzecz potencjalnej grupy docelowej, nie pozwala na jednoznaczną ocenę, czy wskazane we wniosku dane rzeczywiście reprezentują grupę docelowej na obszarze realizacji projektu. Organ wskazał również na niewielką próbę badawczą przyjętą w badaniach w kontekście obszernego i zróżnicowanego obszaru realizacji wsparcia. Jak wskazała Komisja wnioskodawca planuje objąć wsparciem uczestników projektu (UP) z 38 gmin i zrekrutować 180 UP, natomiast próba badawcza wynosi jedynie 51 osób. Biorąc pod uwagę liczbę gmin stanowiących obszar realizacji projektu, tak niska próba badawcza nie pozwala na jednoznaczne uznanie reprezentatywności przeprowadzonego badania. Brak jest również odniesienia się strony do tej części uwagi oceniającego. Organ, odnosząc się do dalszej argumentacji protestu, zauważył, że zgodnie z kryteriami zapisy wniosku powinny wskazywać na powiązanie merytoryczne między danymi a zdefiniowanymi problemami, a dane muszą być efektem analiz/konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej dla danego projektu (w szczególności na obszarze realizacji projektu i z udziałem potencjalnej/ wybranej grupy docelowej). Z tych wymogów wynika stanowisko oceniającego, zgodnie z którym w zakresie rozmów z przedstawicielami instytucji publicznych i NGO "nie wskazano jakie są to instytucje (urzędy gminy, GOPSy inne podmioty) oraz NGOsy, czy są to podmioty świadczące wsparcie na rzecz potencjalnej grupy docelowej jaki mają związek z GD". Nie są więc wymagane przez oceniającego konkretne nazwy podmiotów, ale dane, na podstawie których można by potwierdzić ich powiązanie z potencjalną grupą docelową, a więc rodzaj instytucji oraz kwestie wsparcia na rzecz grupy docelowej projektu. Bez tych informacji nie można potwierdzić, że dane zabrane w ramach przedmiotowych rozmów są efektem analiz/konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej dla danego projektu. Odnosząc się do uwagi strony o ewentualnym umożliwieniu doprecyzowania nazw w trybie wezwania organ wskazał, że zgodnie z zapisami Regulaminu "na etapie oceny merytorycznej projekt oceniany jest w ramach: 1. kryteriów wykonalności oraz zgodności z zasadami horyzontalnymi, które są weryfikowane w systemie TAK/NIE oraz podlegają uzupełnieniu/poprawie na etapie negocjacji (informacja znajduje się w opisie znaczenia kryteriów), 2. kryteriów strategicznych - Obszar A: zgodności z logiką interwencji Programu, Obszar B: oddziaływania projektu, Obszar C: wartości dodanej projektu oraz Obszar D: specyficznego ukierunkowania projektu, które są oceniane punktowo i nie podlegają uzupełnieniu/poprawie". Z uwagi na powyższe zapisy Regulaminu, kryterium Dane i ich źródła będące kryterium strategicznym z obszaru A nie podlega uzupełnieniu/poprawie. Organ nie uwzględnił zarzutów protestu dotyczących stanowiska oceniającego, zgodnie z którym: "wnioskodawca wskazał, że badanie przeprowadzono jedynie metodą CAWI/CATI, tj. za pomocą ankiety telefonicznej lub internetowej; brak badania bezpośredniego w całości wykluczyło osoby upośledzone cyfrowo z diagnozy, gdyż często nie posiadają oni komputerów czy telefonów, aby do nich dotrzeć". Organ wskazał, że stanowisko Komisji wskazuje na osoby wykluczone cyfrowo które często nie posiadają zarówno Internetu jak i telefonu. Tym samym uwaga dotyczy zarówno badania CAWI jak i CATI. Również fakt zawarcia w badaniu pytania o domowników nie stanowi argumentu wskazującego na niezasadność uwagi oceniającego. Taka konstrukcja badania pozwala jedynie na ujęcie w nim osób, które mieszkają wspólnie z osobami, które zostały przebadane za pomocą ankiety telefonicznej lub internetowej. Jeśli jednak wskazane osoby wykluczone cyfrowo nie mają takich domowników, nadal zostaną one wykluczone z badania. W ocenie organu twierdzenie strony, że wnioski z ankiet zostały potwierdzone rozmowami z instytucjami publicznymi i NGO, również nie może być brane pod uwagę w ramach powyższej polemiki z uwagi na brak informacji o badanych podmiotach. Tym samym brak jest podstaw do podważenia wskazanego stanowiska oceniającego. Odnosząc się do stanowiska strony, wskazującego na oparcie diagnozy na trzech filarach, organ zaznaczył, że wykazane zostały uwagi dotyczące zarówno badania własnego CAWI/CATI jak i konsultacji z instytucjami publicznymi i NGO. Badania te stanowią źródło większości danych ujętych we wniosku. Wskazano wobec nich i potwierdzono na etapie procedury odwoławczej brak informacji, z jakiego obszaru pochodziły osoby czy podmioty objęte badaniem, niewielką próbę badawczą w kontekście obszernego i zróżnicowanego obszaru realizacji wsparcia oraz brak danych, na podstawie których można by potwierdzić, powiązanie badanych instytucji z potencjalną grupą docelową, a także brak bezpośredniego kontaktu w badaniu z osobami wykluczonymi cyfrowo nieposiadającymi komputera/telefonu. W związku z tym nie można jednoznacznie uznać, iż większość danych przedstawionych we wniosku jest efektem analiz/konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej dla danego projektu (w szczególności na obszarze realizacji projektu i z udziałem potencjalnej/ wybranej grupy docelowej), co stanowi warunek uzyskania 1 punktu (pomnożonego przez wagę punktową 5) w ramach przedmiotowego kryterium. W zakresie Obszaru B: Oddziaływanie projektu - kryterium 1.1. Zakres zadań w kontekście problemów, organ uznał, że zarzuty do stanowiska oceniającego przedstawione w proteście nie zostały uwzględnione. Organ zwrócił uwagę, że w ramach opisu zadania "Organizacja i przeprowadzenie zajęć edukacyjnych. Edycja I" wnioskodawca wskazał: "Grupy UP zostaną dobrane starannie, ponieważ właściwy podział wpływa zarówno na komfort pracy trenerów, jak i przede wszystkim na efektywność wsparcia. UP będą przydzielani do grup o zbliżonym poziomie zaawans., co pozwoli na dostosowanie metod nauczania i tempa pracy do ich potrzeb, zwiększając skuteczność procesu edukacyjnego. Uczestnicy zostaną podzieleni na grupy w oparciu o wyniki diagnozy oraz rozmowy z doradcą, co pozwoli na optymalne dostosowanie programu edukacyjnego do ich realnych potrzeb. 1) Grupy początkujące - uczestnicy z najniższymi wynikami w diagnozie, którzy zrealizują pełną ścieżkę wsparcia obejmującą 5 modułów, dobranych indywidualnie na podstawie analizy dokumentacji z pierwszego etapu oraz rozmowy z doradcą. 2) Grupy średniozaawansowane - uczestnicy wymagający wsparcia w wybranych obszarach kompetencyjnych, realizujący 3-4 moduły w zależności od indywidualnych potrzeb. 3) Grupy zaawansowane - uczestnicy posiadający podstawowe umiejętności, ale wymagający uzupełnienia wybranych kompetencji. Dla tej grupy przewidziano realizację 1-2 modułów odpow. ich deficytom kompetencyjnym. Każda grupa, niezależnie od poziomu, będzie liczyć średnio 9UP, ale nie więcej niż 12. Zajęcia odbywać się będą 2x w tygodniu po 4 godziny lekcyjne, z co najmniej jedną przerwą - w zależności od potrzeb grupy. W ramach zapotrzebowania, zostaną uruchomione grupy weekendowe. UP będzie mógł skorzystać z min. jednego, lub max.5 wybranych zestawów efektów uczenia, w zależności od IŚE, Zajęcia obejmują jednoczesny rozwój kompetencji językowych, matematycznych i cyfrowych w sposób zintegrowany. Stosowane będą aktywizujące metody szkoleniowe. Szkolenia co do zasady w formie stacjonarnej. Nauczanie w trybie online może być stosowane wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, tj. dla posiadających minimalne kompetencje cyfrowe UP którzy: - mają ogr. mobilnością; - sprawują opiekę nad osobami zależnymi - są w sytuacji nadzwyczajnej (np. obłożna choroba). Jeden zestaw efektów uczenia będzie realizowany średnio przez 16h. 5 zestawów efektów uczenia to 80h. Wybór konkretnych zestawów będzie poprzedzony gruntowną analizą wyników IŚE sporządzonych w etapie I. Wsparcie w podnoszeniu umiejętności podstawowych opiera się na zestawach efektów uczenia się opracowanych w sposób systemowy i odpowiadających realnym zdiagnozowanym potrzebom uczestników". Zdaniem organu, powołane wyżej zapisy wskazują, zgodnie z wyjaśnieniami wnioskodawcy, że uczestnik będzie mógł skorzystać z min. jednego lub max. pięciu wybranych zestawów efektów uczenia oraz, że przydzielani będą oni do grup o różnym poziomie zaawansowania. Jednakże z powyższymi założeniami nie są zgodne zapisy zawarte w innych częściach wniosku. W ramach danych dotyczących wkładu własnego wnioskodawca pisze, że: "W ramach projektu planowane jest przeprowadzenie 1600 godzin szkoleń (20 grup x 80 godzin na grupę), podczas których w każdej godzinie szkoleniowej wykorzystywanych będzie przeciętnie 9 jednostek sprzętu (np. laptopy lub tablety w zależności od potrzeb grupy szkoleniowej)". W dalszej kolejności konstrukcja budżetu projektu przewiduje realizację 4 identycznych zadań stanowiących kolejne etapy organizacji i prowadzenia zajęć edukacyjnych (zadania od 5 do 8). Zawierają one identyczny opis kosztów, tj. "Koszt wynagrodzenia trenerów + koszt wynajmu sal na zajęcia bez komputerów + koszt materiałów edukacyjnych + wykorzystanie przenośnych komputerów wraz z oprogramowaniem do prowadzenia szkoleń (5gr x 80h = 400h; 45 szt. materiałów edukacyjnych)". Opis kosztów potwierdza założone w opisie wkładu własnego wyliczenia, tj. 1600 godzin szkoleń w ramach projektu (20 grup x 80 godzin na grupę). Wynika z tego, że dla każdej grupy przewidziano 80 godzin szkoleń. Jednocześnie zgodnie z opisem zawartym w zadaniu 5 "Jeden zestaw efektów uczenia będzie realizowany średnio przez 16h. 5 zestawów efektów uczenia to 80h". Takie wyliczenia oraz konstrukcja budżetu wskazują więc, że każda z grup (a więc wszyscy uczestnicy projektu) weźmie udział w 5 zestawach uczenia się. Należy uznać, że założenia budżetu wykluczają się z opisem zadań w których wnioskodawca założył różną liczbę zestawów efektów uczenia dla uczestnika w zależności od stopnia zaawanasowana. Organ podkreślił, że stanowisko oceniającego nie wynika z pominięcia zapisów o podziale ilości zestawów uczenia ze względu na stopień zaawansowania ujętych w opisie zadań. W ramach karty oceny wskazano bowiem, iż "Wnioskodawca nie przewiduje dopasowania wsparcia do poszczególnych potrzeb, jedynie dywersyfikuje je w odniesieniu do poziomu zaawansowania...". Wnioski takie wynikają z opisanej powyżej niespójności zapisów wniosku o dofinansowanie, w którym konstrukcja wkładu własnego oraz budżetu nie pozwalają na realizację podziału ilości szkoleń ze względu na stopień zaawansowania. Tym samym nie można uznać, że zakres i rodzaj udzielanego wsparcia w całości wynika ze zidentyfikowanych problemów grupy docelowej i w całości jest adekwatny i dopasowany do potrzeb i barier uczestników projektu, co stanowi wymóg uzyskania maksymalnej liczby punktów w ramach przedmiotowego kryterium. W odniesieniu do Obszaru B: Oddziaływanie projektu - kryterium 1.2. Jakość zadań, oceniający stwierdził, że "Wnioskodawca w sekcji Opis i uzasadnienie zadania wskazał, że wsparcie edukacyjne obejmuje rozwój kompetencji językowych, matematycznych i cyfrowych, prowadzonych z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych. Wg oceniającego takie założenie nie pozwoli na realizację wsparcia w odpowiedniej jakości. Głównym problemem są osoby wykluczone/upośledzone cyfrowo. Nie dość, że będą musiały podjąć naukę w zakresie deficytów językowych czy matematycznych to jeszcze w nowym środowisku tj. na sprzęcie komputerowym, który też będzie stanowić dla wyzwanie. W takiej sytuacji będą podwójnie narażone na niepowodzenie, ponieważ w tym samym czasie będą musiały skupić się na nauce nowych umiejętności i jednocześnie działać w nieznanym środowisku (cyfrowym/komputerowym), co może prowadzić do demotywacji oraz dużo wolniejszego lub w ogóle braku nabycia nowych kompetencji, Ponadto, nie każdy UP posiada taki sprzęt w domu, nie wszystkie sprawy UP będzie załatwiał za pośrednictwem Internetu czy w formie cyfrowej. Potencjalny UP musi również nabyć umiejętności wypełniania pism w wersji papierowej czy napisanie CV bądź inne pisma urzędowego. Podsumowując, założenie Wnioskodawcy, że 100% wsparcia edukacyjnego będzie prowadzone z wykorzystaniem technologii informacyjno- komunikacyjnych nie pozwoli na realizację wsparcia o odpowiedniej jakości merytorycznej dla wszystkich UP". Analizując zarzuty protestu organ zaznaczył, że oceniający nie uznaje braku sprzętu komputerowego w domu za barierę dotyczącą realizacji zajęć. Wskazanie, że nie każdy z potencjalnych uczestników projektu posiada taki sprzęt stanowi kolejny argument, poza trudnością w nauce osób wykluczonych cyfrowo, za koniecznością zbalansowania wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w ramach przewidzianego wsparcia. Jeżeli całe wsparcie będzie prowadzone w środowisku cyfrowym, do którego uczestnicy projektu nie będą mieli dostępu na co dzień, nie będzie ono skuteczne. Z tego wynikają ww. stwierdzenia oceniającego. Umiejętności te są więc konieczne dla osób nieposiadających sprzętu komputerowego na co dzień. Organ zauważył, że wnioskodawca w ramach opisu zadań wskazał, że "Wsparcie edukacyjne obejmuje rozwój kompetencji językowych, matematycznych i cyfrowych, prowadzonych z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych". Ponadto zgodnie z zapisami wniosku w zakresie wskazanego wsparcia edukacyjnego: "W ramach projektu planowane jest przeprowadzenie 1600 godzin szkoleń (20 grup x 80 godzin na grupę), podczas których w każdej godzinie szkoleniowej wykorzystywanych będzie przeciętnie 9 jednostek sprzętu (np. laptopy lub tablety w zależności od potrzeb grupy szkoleniowej). Łączna wartość wkładu własnego niepieniężnego została oszacowana następująco: a) 1600 godzin szkoleń x 9 jednostek sprzętu = 14 400 godzin wykorzystania sprzętu". Wnioskodawca planuje więc całość wsparcia z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz uznaje konieczność korzystania ze sprzętu komputerowego w trakcie całego czasu trwania szkoleń. Organ zaznaczył dalej, że realizacja wskazanego w kosztach dotyczących zadań od 5 do 8 "wynajmu sal na zajęcia bez komputerów" nie ma potwierdzenia w pozostałej części wniosku. Zdaniem organu słusznie oceniający w ramach oceny budżet projektu stwierdził, że: "Wnioskodawca nigdzie nie wskazał żadnej kwoty jednostkowej w odniesieniu do wydatków w ramach dofinasowania. Nie wskazano wysokości wynagrodzeń trenerów, kosztów wynajmu sal, kosztów materiałów edukacyjnych. Oceniający nie jest w stanie w żaden sposób zweryfikować czy przyjęte przez wnioskodawcę kwoty są prawidłowe pod względem rachunkowym oraz czy zostały prawidłowo wyliczone". Ponadto cała liczba godzin przeznaczonych na szkolenia, tj. 1600 odbywa się z wykorzystaniem sprzętu komputerowego, brak jest więc jakiejkolwiek liczby godzin założonych we wniosku na szkolenia na zajęcia bez komputerów. Jednocześnie wnioskodawca obliczając wkład własny przewiduje konieczności wykorzystanie 9 jednostek sprzętu komputerowego przez 1600 godzin szkoleń, a więc dla każdego uczestnika szkolenia we wszystkich godzinach szkolenia. Prowadzi to do wątpliwości względem zasadności kosztu wynajmu sal na zajęcia bez komputerów, a tym samym również możliwości nabywania przez uczestników projektu umiejętności bez wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych. Założenia te nie pozwalają również na przyjęcie argumentacji strony, która wskazuje na częściowe wykorzystanie źródeł papierowych w zakresie części szkoleń. Zapisy te nie mają potwierdzenia w budżecie projektu, który nie przewiduje ani jednej godziny zajęć bez komputerów w ramach szkoleń. Wskazuje to, że korzystanie ze źródeł papierowych stanowi jedynie minimalną część przewidzianych efektów uczenia i nie wpłynie na cyfrowe środowisko prowadzonych szkoleń. Nadto zapisy wniosku nie odnoszą się do zakwestionowanego przez oceniającego nabycia zasadniczych umiejętności wypełniania pism urzędowych oraz pisania CV w wersji papierowej. Po analizie powyższych informacji w kontekście całości zapisów wniosku organ nie może uznać ich więc za wystarczające do zakwestionowania stanowiska oceniającego. Odnosząc się do stwierdzenia, że: "Wnioskowanie o treści programu wyłącznie z pozycji kosztowych jest metodologicznie wadliwe" organ zaznaczył, że zgodnie z wymogami Regulaminu opis zadań powinien być spójny z Harmonogramem realizacji i Budżetem projektu. Oceniający ma więc obowiązek przeanalizować zarówno budżet, jak i pozostałe zapisy wniosku pod kątem opisu zadań założonych w projekcie. Treść programu przyjętego we wniosku nie jest analizowana wyłącznie na podstawie budżetu, ale w kontekście zapisów całości wniosku. Jeżeli konstrukcja budżetu nie jest spójna z planowanymi zadaniami, czy też nie pozwala na ich realizację w odpowiedniej jakości stanowi to bez wątpienia uzasadnienie dla obniżenia punktacji w ramach kryterium Jakości zadań. Odnosząc się do podniesionego w proteście łączenia we wniosku metod szkoleń analogowych i cyfrowych organ uznał, że kwestia ta stanowi zasadniczą część uwagi oceniającego. Biorąc jednak pod uwagę przeanalizowaną treść wniosku, projekt skupia się w za dużym stopniu na metodach cyfrowych w zakresie nabywania umiejętności edukacyjnym. Zgodnie z opisem grupy docelowej "37% badanych zadeklarowało brak pewności w korzystaniu z technologii cyfrowych, co znajduje potwierdzenie w wynikach rozmów z instytucjami publicznymi i NGO - brak umiejętności komputerowych i internetowych został wskazany jako jeden z głównych problemów (44% wskazań)". Z uwagi na tak liczną grupę osób wykluczonych cyfrowo należy uznać za znaczącą dla oceny jakości zadań uwagę, zgodnie z którą osoby takie będą podwójnie narażone na niepowodzenie, ponieważ w tym samym czasie będą musiały skupić się na nauce nowych umiejętności i jednocześnie działać w nieznanym środowisku (cyfrowym/komputerowym), co może prowadzić do demotywacji oraz dużo wolniejszego lub w ogóle braku nabycia nowych kompetencji. Zgodnie z załącznikiem nr 4 do Regulaminu - Instrukcją merytoryczną wypełniania formularza wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027, to na podstawie opisu zadań oceniane jest, czy zakres i rodzaj udzielanego wsparcia wynika ze zidentyfikowanych problemów grupy docelowej i jest adekwatny i dopasowany do potrzeb i barier uczestników projektów. Zawarte informacje są również podstawą oceny czy zaplanowane zadania pozwolą na realizację wsparcia o odpowiedniej jakości merytorycznej. Protestujący powołał się na rekomendacje Instytutu Badań Edukacyjnych wskazując, iż wnioskodawca ma obowiązek uwzględniać te rekomendacje, a stosowanie ich nie może obniżać punktacji. Posiłkując się dokumentem "Wsparcie osób dorosłych w podnoszeniu umiejętności podstawowych - rekomendacje i dobre praktyki", zdaniem organu, stanowisko Komisji nie jest sprzeczne z przywołanymi rekomendacjami. Odnosząc się do cytatów ujętych w proteście należy przywołać pełne zapisy powyższego dokumentu: - "Z tego też względu umiejętności matematyczne warto zawrzeć w zestawie, takim jak np. "Planowanie budżetu domowego" czy "Prowadzenie kalkulacji na potrzeby remontowo- budowlane". Umiejętności z zakresu rozumienia i przetwarzania informacji mogą być zawarte np. w zestawie "Pozyskiwanie i przetwarzanie informacji użytkowej z różnych źródeł" czy "Tworzenie pism urzędowych oraz wypełnianie formularzy urzędowych". Umiejętności cyfrowe zawierają się w sposób oczywisty w zestawach takich jak "Korzystanie ze smartfonów i/lub tabletów", ale również w praktycznie każdym zestawie, który zawiera w sobie możliwość wykonywania jakichś czynności drogą elektroniczną". - "U seniorów największe deficyty można zaobserwować w obszarze umiejętności cyfrowych i jest to grupa najczęściej wskazywana jako zagrożona wykluczeniem cyfrowym. Znajduje się w niej najwięcej osób, które nigdy nie używały komputera oraz nie posiadają żadnych umiejętności w zakresie korzystania z internetu. W przypadku rozwijania tych kompetencji nacisk powinien być położony na wykorzystanie umiejętności cyfrowych zgodnych z funkcjonalnymi potrzebami uczestników m.in.: czasem wolnym, zdrowiem, aktywnością społeczną i obywatelską, nawiązywaniem kontaktów z najbliższymi. Rozwój pozostałych umiejętności podstawowych dla tej grupy warto praktykować równolegle z rozwijaniem kompetencji cyfrowych. Na przykład umiejętności rozumienia i przetwarzania informacji mogą być doskonalone przez analizę i ocenę dostępnych w internecie treści medialnych, ze szczególnym uwzględnieniem zjawiska dezinformacji i tzw. fake newsów. Umiejętności matematyczne mogą być z kolei ćwiczone przy okazji tematów zdrowotnych, np. związanych z umiejętnością ułożenia zbilansowanej diety (o odpowiednim doborze składników i proporcji produktów) przy wykorzystaniu dostępnych aplikacji internetowych lub przy planowaniu budżetu domowego". Porównując powyższe zapisy ze stanowiskiem Komisji organ przyjął, że fakt zawarcia umiejętności cyfrowych w większości zestawów uczenia nie stanowi podstawy odjęcia punktów. Zdaniem oceniającego to założenie wnioskodawcy, że 100% wsparcia edukacyjnego będzie prowadzone z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych nie pozwoli na realizację wsparcia o odpowiedniej jakości merytorycznej dla wszystkich UP. Stanowisko to opiera się na przytoczonych powyżej zapisach wniosku oraz kalkulacjach budżetowych. Tym samym błędu nie stanowi zawarcie umiejętności cyfrowych w większości szkoleń, ale brak jednoznacznie potwierdzonych metod szkoleń poza wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, skutkujących nabyciem umiejętności takich jak np. wypełniania pism urzędowych czy też pisania CV w wersji papierowej. Również podniesiony w drugim fragmencie w odniesieniu do grupy seniorów fakt, że rozwój pozostałych umiejętności podstawowych dla tej grupy warto praktykować równolegle z rozwijaniem kompetencji cyfrowych potwierdza powyższe stanowisko. Większość zaplanowanych przez wnioskodawcę szkoleń z uwagi na przyjętą tematykę dotyka kompetencji cyfrowych. Niemniej z uwagi na wykluczenie cyfrowe grupy docelowej wnioskodawca powinien przewidzieć również nabycie umiejętności analogowych, co pozwoli korzystać również osobom wykluczonym cyfrowo z nabytych umiejętności. Problem poza trudnościami w dostosowaniu się do nowego środowiska cyfrowego stanowi więc brak posiadania w domu sprzętu komputerowego przez osoby wykluczone cyfrowo, przez co znacząco utrudnione może być korzystanie z nowych umiejętności nabytych w środowisku cyfrowym. Tak wiec po analizie treści wniosku organ nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska oceniającego w zakresie przedmiotowego kryterium "Jakość zdań". Odnosząc się do uwag proceduralnych protestu organ uznał, że postępowanie oceniające zostało przeprowadzone w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewniając równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców, czyli zgodnie z art. 45 ustawy wdrożeniowej. Znaczenie tych zasad, zostało określone w Wytycznych Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczących wyboru projektów na lata 2021-2027. Jak wyjaśniono w rozdziale 3 tychże Wytycznych, przejrzystość oznacza m.in. jawność postępowania oraz zapadających w jego wyniku rozstrzygnięć, wymaga dostępu do informacji o danym postępowaniu i podjętych w jego ramach rozstrzygnięciach, oznacza także, że zasady danego postępowania i zapadające w jego toku rozstrzygnięcia są sformułowane w sposób zrozumiały i przystępny oraz, że Instytucja Zarządzająca nie formułuje i nie stosuje kryteriów, które: a) zawierają nieprecyzyjne, ogólne odesłania do dokumentów, b) zawierają kilka odesłań lub odesłania do odesłań, c) są blankietowe, tzn. takie, których faktyczną ostateczną treść kształtują właściwe instytucje, bez wyraźnego upoważnienia Komitetu Monitorującego i określenia jego ram, d) dotyczą zgodności z dokumentami, ale nie wskazują aspektów, które są brane pod uwagę przy weryfikacji tej zgodności, np. ogólne kryterium dotyczące zgodności projektu z programem, SZOP lub regulaminem. Instytucja Zarządzająca realizowała niniejszą zasadę w przedmiotowym naborze m.in. poprzez podawanie do publicznej wiadomości w miejscach do tego przeznaczonych ogłoszeń o naborze wraz z kompletną dokumentacją regulującą nabór, zawarcie w ogłoszeniu o naborze informacji na temat orientacyjnego terminu zakończenia oceny wniosków, publikowanie list projektów, które przechodzą do kolejnego etapu oceny oraz listy wniosków wybranych do dofinansowania. Ponadto, ocena wniosków o dofinansowanie w ramach wszystkich etapów naboru dokonywana była w oparciu o kryteria wyboru projektów, zatwierdzone przez Komitet Monitorujący, a przedstawione w Katalogu kryteriów stanowiących załącznik do Regulaminu. Instytucja Zarządzająca zapewniła również przejrzystość postępowania, stosując zasady prostego języka w dokumentacji postępowania, w informacjach o nim oraz w komunikacji z wnioskodawcami. Treści dokumentacji postępowania i informacje przekazywane wnioskodawcom formułowane były zwięźle, zrozumiale oraz były łatwo dostępne. Z kolei zasada rzetelności, zgodnie z rozdziałem 3 przytoczonych Wytycznych, oznacza, że każdy projekt jest oceniany zgodnie z obowiązującymi w danym postępowaniu kryteriami i w trybie określonym w Regulaminie, co musi znaleźć potwierdzenie w uzyskanym wyniku oceny oraz jego uzasadnieniu. Instytucja Zarządzająca przestrzegała zasady rzetelności uzasadniając ocenę poprzez wskazanie wszystkich okoliczności, które doprowadziły do jego negatywnej oceny/ do przyznania określonej liczby punktów, jak również dochowując terminów określonych w Regulaminie. Zgodnie z zasadą rzetelności, członkowie Komisji zobowiązani są do wyczerpującego, precyzyjnego i starannego uzasadnienia oceny, zgodnie z wymogami dotyczącymi sposobu weryfikacji kryteriów, które zostały określone w sposób ścisły i podane do publicznej wiadomości w załączniku nr 1 do Regulaminu. Instytucja Zarządzająca określiła również czytelne zasady przyznawania punktów i zasady ustalania pozycji na liście rankingowej. Należy więc uznać, że protestujący miał dostęp do wszystkich niezbędnych informacji potrzebnych do prawidłowego zrozumienia kryteriów obowiązujących w niniejszym naborze. W ramach tożsamego rozdziału 3 Wytycznych wskazano, że bezstronność oznacza, iż osoby oceniające projekty są obiektywne oraz nie kierują się innymi przesłankami niż merytoryczne Ponadto, pracownicy właściwych instytucji, przed przystąpieniem do oceny projektów, mają obowiązek złożyć oświadczenie o braku przesłanek dotyczących wyłączenia pracowników organu o których mowa w art. 24 § 1 i 2 k.p.a. Zasada bezstronności wymaga ponadto, aby osoby, które znajdą się w konflikcie interesów, zostały wyłączone z oceny projektów. Dodatkowo, zgodnie z Regulaminem KOP, członkowie Komisji dokonują oceny w sposób niezależny. Ocena jest ostateczna i nie podlega modyfikacjom na etapie przygotowywania i zatwierdzania listy ocenianych projektów. Oznacza to, że osoby oceniające autonomicznie, w sposób niepodporządkowany komuś lub czemuś, dokonują oceny wniosku. Każdy członek Komisji odpowiada za przestrzeganie zasady poufności, niezależności. Gwarancją niezależności jest to, że ich ocena jest ostateczna i nie może być zmieniana do czasu zatwierdzenia listy ocenionych projektów. W ramach swobodnej oceny poszczególni członkowie Komisji mogą dochodzić do odmiennych wniosków. Stąd szczególnie ważne jest należyte uzasadnienie ich oceny, przy przyjęciu kryterium wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, tak aby wnioskodawca mógł dowiedzieć się, które dane zawarte w opisie jego projektu zostały uznane za wiarygodne, a którym tej cechy odmówiono i dlaczego. W ramach tożsamego rozdziału 3 Wytycznych organ wskazał, że zasada równego traktowania wnioskodawców wymaga, aby właściwa instytucja nie stosowała w trakcie postępowania żadnych indywidualnych, podmiotowych preferencji. Zakaz ten dotyczy zarówno procedur wyboru projektów, jaki kryteriów. Procedury zaś spełniają zasadę równego traktowania wnioskodawców, jeśli zakładają, że wnioskodawcy, którzy znajdą się w określonej sytuacji, będą traktowani tak samo. Zasada równego traktowania wnioskodawców odnosi się więc nie tylko do sposobu, w jaki sformułowano procedury, ale także do tego jak właściwa instytucja je stosuje. Właściwa instytucja nie może stosować regulaminu w taki sposób, aby faworyzować danego wnioskodawcę kosztem pozostałych. Nie może też zmieniać regulaminu, jeśli miałoby to taki skutek. W ramach przedmiotowego naboru powyższa zasada równego traktowania wnioskodawców była stosowana zarówno w ramach sformułowanych procedur jak i postępowania Instytucji Zarządzającej. Z kolei odnosząc się do poszczególnych punktów wskazujących, zdaniem strony na nieprawidłową ocenę, organ podkreślił, że zostały one rozpatrzone w ramach merytorycznej analizy poszczególnych kryteriów. Zdaniem organu brak jest podstaw do uznania, że uzasadnienie oceny nie odnosi się do całości wniosku, czy też, że zakwestionowane przez oceniającego dane nie były wymagane przez dokumentację naboru. Ł. K. zaskarżył wyżej opisaną informację Zarządu Województwa Pomorskiego o nieuwzględnieniu protestu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając jej: A. naruszenie art. 43 i art. 45 ust. 1 i 2 w zw. z art. 56 ust. 5 ustawy wdrożeniowej poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku, dokonanie fragmentarycznej analizy wniosku, niekierowanie się brzmieniem kryteriów wyboru, stawianiu wnioskodawcy wymagań nie wynikających z kryteriów oceny i dokumentów konkursowych oraz dokonaniu dowolnej oceny wniosku, w szczególności w zakresie: i. kryterium strategicznego 2.3.1. Obszar A: Zgodność z logiką interwencji Programu - Potrzeba realizacji projektu - Dane i ich źródła pochodzenia, polegającym na uznaniu, że: (i) we wniosku nie wskazano bezpośrednio, z jakiego obszaru pochodziły osoby objęte badaniem, (ii) we wniosku nie wskazano dokładnie, z przedstawicielami jakich NGOs i instytucji publicznych zostały przeprowadzone konsultacje, (iii) wnioskodawca oparł swoje badania na niewielkiej a w konsekwencji niereprezentatywnej próbie badawczej, (iv) diagnoza nie objęła grupy docelowej (osób wykluczonych cyfrowo) z uwagi na zastosowanie metodologii CAWI/CATI, co skutkowało przyznaniem skarżącemu 0 pkt w ramach oceny danego kryterium, podczas gdy: (i) z treści wniosku jednoznacznie wynika, że badanie CAWI/CATI i konsultacje prowadzone były na obszarze realizacji projektu, (ii) z dokumentacji konkursowej nie wynikał obowiązek wskazania nazw lub rodzajów wszystkich instytucji i NGOs w treści wniosku - wnioskodawcy byli zobowiązani jedynie do zapewnianie weryfikowalności danych poprzez podanie daty i źródła ich pochodzenia oraz zapewnienie aby były one efektem analiz/konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej dla danego projektu, (iii) wielkość próby odpowiada skali planowanej rekrutacji i ma charakter jakościowo-diagnostyczny, a nie statystyczny; regulamin Konkursu nie nakłada obowiązku przeprowadzenia badań reprezentatywnych w sensie statystycznym, lecz wymaga potwierdzenia problemów grupy docelowej, co zostało wykonane i skonfrontowane z danymi pochodzącymi także z innych źródeł, (iv) metodologia CAWI (ankiety w formie elektronicznej) została uzupełniona badaniem CATI (ankiety telefoniczne), które obejmuje również osoby bez dostępu do internetu, a dodatkowo w ramach diagnozy zastosowano pytania typu proxy (pytania pośrednie dotyczące sytuacji własnej lub sytuacji domowników), co pozwoliło uwzględnić osoby cyfrowo wykluczone; dodatkowo diagnoza została uzupełniona wynikami rozmów z przedstawicielami instytucji publicznych i NGO oraz zestawiona z rezultatami badań Pomorskiego Obserwatorium Rynku Pracy i ewaluacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, co w konsekwencji oznacza, że skarżący spełnił wymagania punktowe dla przyznania jej maksymalnej ilości 2 punktów o wadze 5, tj. całkowitej liczby 10 punktów w ramach danego kryterium, a z najdalej idącej ostrożności co najmniej 1 punktu o wadze 5, tj. całkowitej liczby 5 punktów zgodnie z definicją ocenianego kryterium; ii. kryterium strategicznego 2.3.2. Obszar B: Oddziaływanie projektu - Kompleksowość projektu - Zakres zadań w kontekście problemów, polegającym na uznaniu, że: (i) we wniosku nie przewidziano zindywidualizowanej ścieżki wsparcia z uwzględnieniem potrzeb każdego uczestnika, ponieważ przyjęto założenie, że każdy ze 180 uczestników weźmie udział w 5 zestawach uczenia się (5 zestawów po 16h każdy, daje łącznie 80h uczenia się), (ii) treść wniosku o dofinansowanie jest wewnętrznie sprzeczna, ponieważ opis zadań zakładający zróżnicowaną liczby zestawów efektów uczenia (od 1 do 5), natomiast w budżecie zaplanowano po 80 godzin uczenia się dla każdej grupy, co wiąże się z koniecznością realizacji przez każdego uczestnika 5 modułów, co skutkowało przyznaniem skarżącemu w ramach ocenianego kryterium 1 pkt o wadze 5, tj. całkowitej liczby 5 punktów, podczas gdy: (i) podstawą szacunków wnioskodawcy było założenie, iż w toku diagnozy potrzeb uczestników mogłoby okazać się, że każdy ze 180 uczestników projektu wymagałby objęcia pełnym wsparciem, a więc uczestnictwem w 5 modułach, co stanowiło bezpieczne i racjonalne przyjęcie wariantu maksymalnego, (ii) przyjęcie w budżecie założenia maksymalnego nie wyklucza indywidualizacji ścieżek wsparcia - przeciwnie, daje możliwość elastycznego dostosowania zakresu wsparcia w dół (uczestnictwo w 1-4 modułach przez każdego uczestnika), w zależności od wyników indywidualnej diagnozy i rozmów z doradcą; bez przeprowadzenia indywidualnej diagnozy potrzeb każdego uczestnika, na etapie przygotowywania wniosku nie można ustalić, ile osób będzie uczestniczyć w poszczególnych modułach a w konsekwencji dokładnie określić ilości godzin szkoleniowych, które odbędą się w toku całego projektu, zatem racjonalne jest przyjęcie przez wnioskodawcę wariantu maksymalnego, co w konsekwencji oznacza, że skarżący spełniła wymagania punktowe dla przyznania jej maksymalnej ilości 3 punktów o wadze 5, tj. całkowitej liczby 15 punktów w ramach danego kryterium; iii. kryterium strategicznego 2.3.2. Obszar B: Oddziaływanie projektu - Kompleksowość projektu - Jakość zadań, polegającym na uznaniu, że: (i) całość wsparcia edukacyjnego będzie prowadzone z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, co naraża uczestników całkowicie wykluczonych cyfrowo na niepowodzenie oraz przyjęciu, że we wniosku nie wskazano działań opartych wyłącznie o metody analogowe, mimo uwzględnienia takich pozycji w budżecie, (ii) we wniosku nie uwzględniono w sposób należyty potrzeb grupy docelowej, w tym zwłaszcza osób wykluczonych cyfrowo, ponieważ wszystkie aktywności opierają się wyłącznie na wykorzystaniu technologii informacyjno- komunikacyjnych, co skutkowało przyznaniem skarżącemu 1 punktu o wadze 5, tj. całkowitej liczby 5 punktów w ramach ocenianego kryterium, podczas gdy: (i) we wniosku wprost wskazano, że podstawą formą nauczania jest nauczanie stacjonarne, natomiast nauczanie w trybie online może być stosowane wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, tj. dla posiadających minimalne kompetencje cyfrowe uczestników projektu którzy mają ograniczoną mobilność, sprawują opiekę nad osobami zależnymi, są w sytuacji nadzwyczajnej (np. obłożna choroba); ponadto w części merytorycznej wniosku przewidziano wyraźnie elementy analogowe, takie jak m.in. samodzielne przygotowanie pism urzędowych, korzystanie z informacji z różnych obszarów oraz źródeł (papierowej i cyfrowej), planowanie budżetu gospodarstwa w miesięcznej perspektywie czasowej z wykorzystaniem kalendarza, (ii) w diagnozie przeprowadzonej na obszarze realizacji projektu zidentyfikowano istnienie problemu wykluczenia cyfrowego (37% badanych zadeklarowało brak pewności w korzystaniu z technologii informacyjno- komunikacyjnych, a w rozmowach z instytucjami publicznymi i NGO 44% wskazało brak umiejętności komputerowych i internetowych jako kluczowy problem); w odpowiedzi na te wyniki wnioskodawca zaplanował równoległy rozwój kompetencji językowych, matematycznych i cyfrowych z wykorzystaniem zarówno narzędzi analogowych, jak i cyfrowych, zgodnie z rekomendacjami Instytutu Badań Edukacyjnych, co w konsekwencji oznacza, że skarżący spełniła wymagania punktowe dla przyznania jej maksymalnej ilości 3 punktów o wadze 5, tj. całkowitej liczby 15 punktów w ramach danego kryterium, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego i bezzasadnego uznania, że projekt nie spełnia opisu kryterium pozwalającego na przyznanie maksymalnej (a z najdalej idącej ostrożności częściowej) ilości punktów dla kryterium strategicznego 2.3.1 - podkryterium: Dane i ich źródła pochodzenia oraz nie spełnia opisu kryterium pozwalającego na przyznanie maksymalnej ilości punktów dla kryterium strategicznego 2.3.2 - podkryterium: Zakres zadań w kontekście problemów i Jakość zadań, podczas gdy właściwie dokonana ocena wniosku o dofinansowanie powinna skutkować uznaniem, że wniosek spełnia w zakresie ww. kryteriów maksymalną ilość punktów, co uprawnia skarżącego do przyznania dofinansowania; B. naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia ramowego w zw. z art. 2 TUE poprzez brak zapewnienia wnioskodawcy przejrzystych i rzetelnych reguł obowiązujących przy ocenie projektu, w tym w szczególności: i. brak rzeczywistej weryfikacji wniosku o dofinansowanie i analizy całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na spełnienie przez wnioskodawcę wszystkich spornych kryteriów; ii. przypisywanie wnioskodawcy uchybień, których się nie dopuścił poprzez błędną interpretację treści i pomijanie fragmentów wniosku podczas gdy rzetelna i całościowa lektura wniosku prowadzi do wniosku, że wnioskodawca spełnił wszystkie kryteria strategiczne; iii. dokonanie wykładni dokumentacji konkursu w sposób nakładający na wnioskodawcę wymagania, które nie wynikają z kryteriów oceny, podczas gdy Instytucja Zarządzająca nie może obniżać punktacji za kwestie, które wprost nie wynikają z dokumentacji konkursowej; iv. błędne skonstruowanie zakresów punktowych dla ocenianych kryteriów, które uniemożliwiają dokonanie przejrzystej oceny, gdyż brak jest faktycznego rozróżnienia pomiędzy poszczególnymi przedziałami punktowymi dla danego kryterium, podczas gdy opis kryterium służącego do oceny projektów powinien wyraźnie wskazywać, co w jego ramach będzie oceniane i za co będą przyznawane punkty, a wnioskodawca ma prawo przypuszczać, że wskazania zawarte w tym opisie będą determinowały ilość zdobytych punktów, w ramach oceny projektu przez pryzmat danego kryterium, co w konsekwencji powoduje brak precyzyjnej, starannej, rzetelnej, całościowej i właściwie dokonanej analizy wniosku przez organ, podczas gdy ocena wniosku dokonana zgodnie z literalnym brzmieniem dokumentów konkursowych i w oparciu o kryteria oceny z nich wynikające powinna skutkować uznaniem, że wszystkie kryteria konkursowe zostały spełnione, a projekt powinien zostać przeznaczony do dofinansowania, C. naruszenie art. 67 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez brak zachowania rzetelności, przejrzystości i prawidłowości przy rozpoznaniu protestu przez organ, w szczególności: i. powieleniu argumentów eksperta poczynionych w ramach pierwotnej oceny wniosku i niedostrzeżeniu ewidentnych uchybień merytorycznych w dokonanej ocenie, co skutkowało nierozpoznaniem protestu przez UMWP, zwłaszcza w sytuacji, w której ocena projektu dokonana została z naruszeniem przepisów prawa i kryteriów oceny projektu, na co wskazywał wnioskodawca w proteście; ii. nieuwzględnienie przez organ żadnego zarzutu wnioskodawcy co do wadliwości przeprowadzonej oceny merytorycznej, co skutkowało odstąpieniem przez organ od zmiany oceny wniosku o dofinansowanie w tym zakresie; co w konsekwencji powoduje, że organ działał niezgodnie z procedurą wyboru projektów i naruszył przepisy odnoszące się do procedury odwoławczej, którą przeprowadził bez należytej staranności oraz z naruszeniem ww. zasad wynikających z ustawy wdrożeniowej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie przez sąd, że ocena wniosku została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa, co miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ. Zdaniem skarżącego zaniedbania IZ w zakresie nierzetelnie dokonanej oceny kryteriów spowodowały błędną ocenę wniosku. Skarżący podkreślił, że obowiązkiem organu było dokonanie oceny całości materiału zawartego we wniosku, a nie posłużenie się jedynie jego pojedynczymi fragmentami w celu uzasadnienia negatywnej oceny. Nie można bowiem oczekiwać od wnioskodawcy, że będzie on powielał we wniosku kilkukrotnie tę samą treść na wypadek, gdyby organ pominął część jego treści i odnosił się wyłącznie do wybranych przez siebie fragmentów. Obszar realizacji projektu został dokładnie zdefiniowany w przeznaczonej do tego rubryce formularza, nie było zatem konieczności powielania wyjaśnienia, co wnioskodawca rozumie przez obszar realizacji projektu, a w konsekwencji jakie regiony zostały objęte badaniem, w polu poświęconym na opis projektu. Wnioskodawca wprost wskazał, że przeprowadzona przez niego analiza odnosiła się do konkretnej grupy odbiorców zamieszkujących dany obszar. Bezprzedmiotowe byłoby dokonywanie przez wnioskodawcę diagnozy wśród osób, które nie są mieszkańcami obszaru realizacji projektu. Żadne sformułowanie zawarte we wniosku nie pozwala na postawienie tezy, że rzeczywiście tak było. Zatem wyciąganie przez organ wniosków w sprawie nie mających pokrycia w dokumentacji konkursowej stanowi przejaw nierzetelności. Ponadto, mimo formułowania, wykraczających poza literalną treść Kryteriów doboru projektów, oczekiwań, organ nie wskazuje bezpośrednich podstaw i argumentów, które miałyby przesądzać o tym, że to właśnie opinia przedstawiciela określonego rodzaju instytucji będzie miarodajna dla przeprowadzonych badań, a zatem konieczne było ich dookreślenie we wniosku. Dokumentacja konkursowa nie zawiera kryteriów pozwalających na różnicowanie wartości dowodowej konsultacji w zależności od tego, czy uczestniczył w nich przedstawiciel urzędu gminy, GOPS, wojewódzkiego urzędu pracy, NFZ, biblioteki publicznej czy urzędu skarbowego. Wszystkie te podmioty należą do szerokiej kategorii instytucji publicznych i każda z nich dysponuje wiedzą o różnych aspektach życia społecznego, które mogą potwierdzać istnienie problemów zdiagnozowanych we wniosku. Opisane powyżej oczekiwania organu znacząco wykraczają poza literalne brzmienie ocenianych kryteriów i nie mają oparcia w dokumentacji konkursowej. Oceniający formułując nowe wymogi wobec wnioskodawcy już po złożeniu wniosku stara się de facto uzasadnić przyznaną bezpodstawnie negatywną ocenę Kryterium strategicznego 2.3.1. Skarżący zwrócił też uwagę na niespójność między stanowiskami przedstawionymi początkowo w Karcie oceny merytorycznej, a następnie w rozstrzygnięciu Instytucji Zarządzającej. Może to świadczyć również o tym, że kryteria oceny były sformułowane w sposób nieodpowiedni, zostawiając zbyt dużą dowolność interpretacyjną organowi. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, umieszczenie w treści dokumentacji konkursowej (regulamin, kryteria wyboru itd.) niejednoznacznych postanowień stanowić będzie naruszenie zasady przejrzystości. Jednoznacznym postanowieniem jest takie, które jest wyraźne, ma jedno znaczenie, dopuszczające jedną tylko możliwą interpretację. W związku z tym poszczególne postanowienia regulacji konkursowych lub pozakonkursowych powinny być sformułowane prostym i zrozumiałym językiem. Organ zarzuca także, że wnioskodawca oparł swoje badania na niewielkiej a w konsekwencji niereprezentatywnej próbie badawczej. Zdaniem skarżącego jednak dokumentacja konkursowa nie przewiduje wymogu przeprowadzania badań o określonej liczebności próby ani wymogu statystycznej reprezentatywności. Celem diagnozy nie było stworzenie opracowania stricte statystycznego, ale uzyskanie jakościowych i ilościowych danych wskazujących na realne bariery w dostępie do edukacji i aktywizacji osób dorosłych na obszarze realizacji projektu. Z tego względu badana przez wnioskodawcę próba była wystarczająca i proporcjonalna do potrzeb (wynosiła bowiem 30%) - wprost pozwoliła na zidentyfikowanie problemów kluczowych dla grupy docelowej. Ponadto, jak wskazano we wniosku, dane z badania własnego zostały zestawione z wynikami konsultacji z dziewięcioma przedstawicielami organizacji pozarządowych i instytucji publicznych oraz badaniami regionalnymi w postaci badań Pomorskiego Obserwatorium Rynku Pracy 2024 oraz ewaluacji zawartej w dokumencie pn. "Ocena skuteczności i efektywności wsparcia w ramach Osi Priorytetowej 5 Zatrudnienie Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020". Tym samym diagnoza oparta była na zróżnicowanych źródłach i potwierdzona w wielu wymiarach, co zapewnia jej rzetelność, nawet przy rzekomo ograniczonej liczebności próby własnej. W świetle powyższego, zarzut organu dotyczący niereprezentatywności próby jest nieuzasadniony. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, że diagnoza nie objęła grupy docelowej, a więc osób wykluczonych cyfrowo, z uwagi na zastosowanie metod CAWI i CATI. Zarzut ten jest chybiony zarówno z perspektywy definicji wykluczenia cyfrowego, jak i w świetle przyjętej przez wnioskodawcę metodologii diagnozy. Jak wskazuje się w nauce, wykluczenie cyfrowe odnosi się do nierówności w dostępie do komputera, Internetu oraz efektywnym wykorzystaniu technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym, co zależy od indywidualnych kompetencji informacyjnych. Wykluczenie cyfrowe dotyczy przy tym najnowszych technologii (wykluczenie cyfrowe nie obejmuje zatem dostępu do telefonu - z wyjątkiem tzw. smartfonów oferujących poszerzony katalog możliwości użytkowych). Problem ten dotyka w szczególności osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, mieszkańców obszarów wiejskich o ograniczonej infrastrukturze technicznej lub osoby o niskich dochodach. Jednakże fakt istnienia wykluczenia cyfrowego nie oznacza niemożności włączenia tej grupy w badania ankietowe, o ile metodologia zakłada alternatywne sposoby dotarcia do respondentów. Tymczasem wnioskodawca zastosował metodologię opartą o wiele źródeł, łączącą zarówno ankiety elektroniczne, jak i ankiety telefoniczne. Druga metoda umożliwia objęcie badaniem osób, które nie korzystają z Internetu, ale dysponują telefonem stacjonarnym lub komórkowym, co w praktyce eliminuje ryzyko wykluczenia z diagnozy osób niemających dostępu do sieci. Co więcej, w ramach analizy wnioskodawca zastosował pytania pośrednie, pozwalające respondentom udzielać odpowiedzi także na temat sytuacji domowników, którzy sami nie mogliby uczestniczyć w badaniu - na przykład seniorów lub osób z niepełnosprawnościami. Ponadto diagnoza została uzupełniona wynikami rozmów z przedstawicielami instytucji publicznych i organizacji pozarządowych, które na co dzień mają do czynienia z osobami zagrożonymi wykluczeniem, a także zestawiona z danymi wtórnymi - w szczególności z badaniami Pomorskiego Obserwatorium Rynku Pracy (2024) oraz ewaluacji zawartej w dokumencie pn. "Ocena skuteczności i efektywności wsparcia w ramach Osi Priorytetowej 5 Zatrudnienie Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020". Zdaniem skarżącego spełnił on wszystkie warunki przewidziane w kryterium 2.3.1., podkryterium "Dane i źródła ich pochodzenia". Po pierwsze, przedstawione we wniosku wyniki są w pełni weryfikowalne, ponieważ zgodnie z treścią kryteriów wyboru projektów, wskazano datę ich pozyskania oraz źródła ich pochodzenia. W treści wniosku jednoznacznie określono, że badanie własne zostało przeprowadzone w marcu 2025 r. metodą CAWI i CATI, a więc przy wykorzystaniu zarówno ankiet internetowych, jak i telefonicznych. Wskazano również liczebność próby, która wzięła udział w ankietach internetowych i telefonicznych - łącznie 51 osób. Ponadto, diagnozę przeprowadzoną wyżej opisaną metodologią, poszerzono o konsultację z przedstawicielami instytucji publicznych i organizacji pozarządowych, które objęły łącznie 9 osób i również odbyły się w marcu 2025 r. Dodatkowo uzyskane wyniki, zostały przez wnioskodawcę skonfrontowane z opublikowanymi już wynikami analiz w tym przedmiocie przeprowadzonymi przez uznaną instytucję badawczą (Pomorskie Obserwatorium Rynku Pracy) oraz sam Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego. Tym samym, przedstawione we wniosku wyniki, pozwalają w sposób jednoznaczny i obiektywny zweryfikować datę i źródło pochodzenia danych. Po drugie, dane przywołane we wniosku stanowią efekt analiz i konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej na obszarze realizacji projektu. Badania zostały zaprojektowane w związku z przygotowaniem projektu i miały na celu uchwycenie kluczowych barier w rozwoju kompetencji podstawowych dorosłych mieszkańców 38 gmin objętych wsparciem. Powyższe – zdaniem skarżącego - potwierdza deklaracja respondentów dotycząca godowości uczestnictwa w zajęciach w promieniu maksymalnie 5 km od miejsca zamieszkania, co dowodzi, że uczestnicy badania wywodzili się z obszaru realizacji projektu, a także data przeprowadzania badań, które korespondują z datą złożenia wniosku - obydwa te zdarzenia miały miejsce w marcu 2025 r. W świetle powyższego należy przejąć, że dane przedstawione we wniosku spełniają łącznie oba warunki określone w kryterium 2.3.1., zatem skarżący powinien otrzymać za to kryterium maksimum punktów. Odnośnie wadliwości oceny kryterium 2.3,2. Obszar B: Oddziaływanie projektu - Kompleksowość projektu - Zakres zadań w kontekście problemów, skarżący zaznaczył, że podstawą szacunków wnioskodawcy było założenie, iż w toku diagnozy potrzeb uczestników mogłoby okazać się, że każdy ze 180 UP wymagałby objęcia pełnym wsparciem, a więc uczestnictwem w 5 modułach, co stanowiło bezpieczne i racjonalne przyjęcie wariantu maksymalnego. W przeciwnym razie istniałoby ryzyko, że przy ww. założeniu, które nie zostałoby ujęte we wniosku, część uczestników mogłaby nie być objęta niezbędnym wsparciem, gdyż nie uwzględniono ich w szacunkach. Co istotne wnioskodawca wyraźnie zaznaczył, że zakwalifikowane do wsparcia edukacyjnego w ramach zajęć mogą być wyłącznie osoby, których diagnoza wykazała braki w zakresie kompetencji zawodowych. Oznacza to, że osoby, których diagnoza nie wykazałaby takich braków w żadnym stopniu, nie mogliby zostać uczestnikami projektu. Zatem mechanizm selekcji uczestników już na etapie rekrutacji gwarantował, że wsparcie otrzymają tylko osoby faktycznie potrzebujące, a jego zakres będzie wynikał z indywidualnych deficytów kompetencyjnych. Następnie uczestnicy są dzieleni na grupy o podobnym poziomie zaawansowania w oparciu o wyniki diagnozy - 1) grupę początkującą (najniższe wyniki w diagnozie, realizują pełną ścieżkę 5 modułów), 2) grupę średniozaawansowaną (wymagają wsparcia w niektórych obszarach, realizują 3-4 moduły), 3) grupę zaawansowaną (wymagają uzupełnienia wybranych kompetencji, realizują 1-2 moduły). W konsekwencji uczestnik projektu - w zależności od diagnozy - będzie mógł skorzystać z min. jednego do pięciu wybranych zestawów efektów uczenia. Jeden zestaw efektów uczenia będzie realizowany średnio przez 16h. 5 zestawów efektów uczenia to 80h. Dodał dalej, że konstrukcja budżetu jest spójna z założeniem wnioskodawcy, że dopiero na etapie diagnozy indywidualnych potrzeb każdego uczestnika można oszacować rzeczywistą liczbę godzin szkoleniowych, w tym liczbę modułów przypisanych każdemu uczestnikowi, a tym samym precyzyjny zakres działań edukacyjnych. Na etapie składania wniosku racjonalne jest zatem przyjęcie wariantu maksymalnego. Jednocześnie przyjęcie w budżecie założenia maksymalnego nie wyklucza indywidualizacji ścieżek wsparcia - przeciwnie, daje możliwość elastycznego dostosowania zakresu wsparcia w dół (uczestnictwo w 1-4 modułach przez każdego uczestnika), w zależności od wyników indywidualnej diagnozy i rozmów z doradcą. Bez przeprowadzenia indywidualnej diagnozy potrzeb każdego uczestnika, na etapie przygotowywania wniosku nie można ustalić, ile osób będzie uczestniczyć w poszczególnych modułach a w konsekwencji dokładnie określić ilości godzin szkoleniowych, które odbędą się w toku całego projektu, a zatem oszacować dokładnie kosztów jakie zostaną poniesione na ten cel. Brak możliwości szczegółowego przypisania godzin dla poszczególnych uczestników na etapie składania wniosku nie może obciążać wnioskodawcy, ponieważ brak tych szczegółowych danych na etapie składania wniosku jest konsekwencją przyjętej logiki procesu projektowego. Indywidualne potrzeby uczestników są bowiem diagnozowane dopiero po ich zakwalifikowaniu do udziału w projekcie, na podstawie szczegółowych testów i rozmów z doradcą, a nie w fazie planowania. Wniosek musi mieć charakter ramowy i opierać się na wariancie maksymalnym, aby zabezpieczyć możliwość objęcia pełnym wsparciem także tych uczestników, którzy w diagnozie wykażą największe deficyty kompetencyjne. Oczekiwanie od wnioskodawcy na tym etapie wskazania szczegółowej liczby godzin przypisanych każdemu uczestnikowi byłoby sprzeczne zarówno z logiką procesu rekrutacji i diagnozy, jak i byłoby przejawem nieracjonalnego planowania działań przez wnioskodawcę. Warto nadmienić, że na etapie przygotowywania wniosku, przyjęcie jakichkolwiek innych założeń (przykładowo proporcjonalnego podziału liczby uczestników przez liczbę grup) nie miałoby jakichkolwiek podstaw w dokumentacji konkursowej, ani nie znalazłoby uzasadnienia metodologicznego. Ponadto, w przypadku, gdyby część uczestników wymagała mniejszego zakresu wsparcia, niż przewidziano w wariancie maksymalnym, niewykorzystane środki publiczne zostałyby zwrócone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co dodatkowo potwierdza, że przyjęte rozwiązanie nie naraża budżetu na nieuzasadnione obciążenia. W takiej sytuacji logiczne, przyjęte i zgodne z prawem jest, że środki takie byłyby niekwalifikowalne, a w konsekwencji podlegały zwrotowi bądź obniżeniu. W konsekwencji, nie można podzielić stanowiska organu, zgodnie z którym wnioskodawca nie przewidział indywidualnych ścieżek wsparcia dla uczestników. Całościowa lektura wniosku wprost prowadzi do wniosku, że ścieżka wsparcia ma charakter elastyczny i zindywidualizowany, natomiast indywidualizacja następuje dopiero po rekrutacji uczestników i przeprowadzeniu odpowiedniej diagnozy, a nie na etapie składania wniosku, gdy wnioskodawca nie dysponuje jeszcze odpowiednimi informacjami. Zaplanowany przez wnioskodawcę budżet projektu opowiada tej logice i jest w pełni spójny z przyjętymi przez niego założeniami. Z tych względów właściwa analiza treści wniosku powinna skutkować przyznaniem skarżącemu maksymalnej punktacji w ramach powyższego kryterium. W dalszej kolejności skarżący odniósł się do kryterium 2.3.2. Obszar B; Oddziaływanie projektu - Kompleksowość projektu - Jakość zadań, w pierwszej kolejności, wskazując, że twierdzenia organu dotyczące tego, że całość (100%) wsparcia edukacyjnego będzie prowadzone z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, z pominięciem metod analogowych, co naraża uczestników całkowicie wykluczonych cyfrowo na niepowodzenie, nie ma oparcia w zgromadzonej dokumentacji konkursowej. Stanowisko to jest wynikiem wybiórczej i niepełnej lektury wniosku, która abstrahuje od szeregu zapisów merytorycznych, wskazujących jednoznacznie, że projekt zakłada stosowanie różnorodnych metod i narzędzi nauczania, zarówno cyfrowych, jak i tradycyjnych oraz że uwzględnia on należycie potrzeby grupy docelowej. Całość projektu została skonstruowana w taki sposób, aby wzmacniać w sposób zintegrowany umiejętności podstawowe uczestników - rozumienie i tworzenie informacji, umiejętności matematyczne i kompetencje cyfrowe. Oznacza to, że rozwój umiejętności cyfrowych nie stanowi celu oderwanego ani jedynego, lecz pozostaje w ścisłym związku z kształceniem językowym i matematycznym. Zdaniem skarżącego, wbrew tezie organu, wnioskodawca we wniosku przewidział szereg działań i narzędzi analogowych, które są niezbędne do adekwatnej realizacji wsparcia dla osób z barierami cyfrowymi. Wnioskodawca założył, że materiały dydaktyczne będą udostępniane uczestnikom w formie elektronicznej, natomiast w przypadku zaistnienia takiej potrzeby będą przekazywane w formie papierowej. Takie rozwiązanie odpowiada na potrzeby osób wykluczonych cyfrowo. Nauczanie w trybie online może być stosowane wyłącznie w wyjątkowych wymienionych we wniosku przypadkach. Dowodzi to, że podstawową i dominującą formą wsparcia jest nauczanie stacjonarne, które umożliwia udzielanie przez szkoleniowców na bieżąco bezpośredniego wsparcia uczestnikom, którzy napotykają trudności w korzystaniu z technologii informacyjno-komunikacyjnych w trakcie trwania szkolenia. Wbrew ustaleniom organu, projekt nie opiera się zatem w całości na narzędziach cyfrowych, a przewiduje ich wykorzystanie tam, gdzie jest to uzasadnione celem edukacyjnym i potrzebami uczestników. Skarżący zaznaczył ponadto, że potrzeby osób wykluczonych cyfrowo zostały uwzględnione nie tylko w wymiarze organizacyjnym, ale także merytorycznym. Wśród planowanych zadań przewidziano m.in.: korzystanie ze źródeł informacji w formie papierowej, przygotowanie dokumentów i wypełnianie formularzy dotyczących spraw urzędowych, pozyskiwanie i przetwarzanie treści reklamowych i promocyjnych zawartych w ulotkach i innych materiałach reklamowych czy planowanie budżetu domowego z użyciem kalendarza. Ww. aktywności dowodzą, że wbrew zarzutowi organu, projekt nie ogranicza się do kształcenia w środowisku cyfrowym, lecz obejmuje metody analogowe zapewniające dostępność wsparcia również dla osób wykluczonych cyfrowo. Zarzuty organu dotyczące braku potwierdzenia w budżecie projektu wykorzystania metod analogowych wynikają zaś z pobieżnej analizy wniosku, bowiem pozycje budżetowe, które odnoszą się do kosztów związanych zarówno z wykorzystaniem sprzętu komputerowego, jak i z wynajmem sal do zajęć bez komputerów, należy traktować jako element zapewnienia infrastruktury, która umożliwia elastyczne dostosowanie metod kształcenia do rzeczywistych potrzeb uczestników. Sama obecność sprzętu komputerowego w budżecie nie przesądza bowiem o tym, że wsparcie będzie realizowane wyłącznie w środowisku cyfrowym. Sprzęt pełni funkcję narzędzia dydaktycznego, które może być wykorzystywane w takim zakresie, w jakim pozwala to na skuteczniejsze osiągnięcie efektów uczenia się, w szczególności dla osób posiadających już pewne kompetencje cyfrowe. Analogicznie, uwzględnienie sal przeznaczonych na zajęcia bez komputerów nie stanowi dowodu na to, że część wsparcia została przewidziana jedynie w formule analogowej, lecz wskazuje na zamiar stworzenia warunków do pracy metodami mieszanymi, w tym tradycyjnymi. Taka konstrukcja budżetu daje możliwość prowadzenia zarówno zajęć z wykorzystaniem komputerów, jak i warsztatów w całości opartych o materiały w formie papierowej. W trakcie jednostki zajęciowej szkoleniowcy mogą bowiem zdecydować o wykorzystywaniu zarówno narzędzi cyfrowych, jak i analogowych w zależności od potrzeb i możliwości uczestników danego modułu. Interpretacja przyjęta przez organ, jakoby pozycje sprzętowe w budżecie były równoznaczne z deklaracją wyłączności metod cyfrowych, jest więc – zdaniem skarżącego - uproszczeniem, które abstrahuje od celu i logiki budżetu projektowego. Budżet jest bowiem narzędziem planistycznym, a nie dokumentem definiującym metodologię kształcenia w sposób sztywny. To opis merytoryczny zadań określa, jakie metody będą stosowane, a ten, jak wykazano wyżej przewiduje równoległe wykorzystanie metod analogowych i cyfrowych. Tak więc projekt nie tylko nie ogranicza się do metod cyfrowych, lecz wprost przewiduje stosowanie metod analogowych i mieszanego podejścia dydaktycznego, dostosowanego do potrzeb osób wykluczonych cyfrowo. Treść wniosku o dofinansowanie jednoznacznie wskazuje, że dominującą formą, w której odbywają się szkolenia jest forma stacjonarna. Elementy cyfrowe służą natomiast wzmocnieniu efektów edukacyjnych w zintegrowany sposób z kompetencjami językowymi i matematycznymi. Prawidłowa ocena powinna zatem skutkować przyznaniem wnioskodawcy maksymalnej liczby 3 punktów w tym kryterium, co w przełożeniu na wagę oznacza 15 punktów, gdyż projekt spełnia w pełnym zakresie wymogi dotyczące jakości zadań, ich adekwatności do zidentyfikowanych problemów oraz dostosowania do potrzeb grupy docelowej. W zakresie naruszenia art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz 73 ust. 1 rozporządzenia Ramowego w zw. z art. 2 TUE skarżący wskazał, że błędy w konstrukcji kryterium lub niejasne jego zdefiniowanie dają możliwość dowolnej oceny punktowej ponad treść, cel i zakres wniosku o dofinansowanie. Inaczej mówiąc, niejasne zdefiniowanie kryterium, mogące utrudnić odczytanie jego istoty, skutkuje niebezpieczeństwem dowolnej oceny projektu. Z uwagi na zakres sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli, takie "dowolne" rozstrzygnięcie w przedmiocie oceny projektu, z uwagi na arbitralny charakter powinno być uznane za niezgodne z prawem. Co więcej, wynik oceny wniosku przez ekspertów, a następnie przez organ, powinien zawierać uzasadnienie, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o takim, a nie innym rozstrzygnięciu, np. o braku przyznania punktów lub ich zaniżeniu w ramach "widełek" punktowych danego kryterium. Zaniechanie powyższej czynności pociąga za sobą negatywne skutki dla wnioskodawców, a tym samym godzi również w zasadę pewności prawnej zaliczanej do unijnych zasad ogólnych. Skarżący zauważył, że ocena projektu musi wykazać powody odmowy przyznania dofinansowania. Podobnie na etapie rozstrzygnięcia o nieuwzględnieniu protestu powinno znaleźć się odpowiednie uzasadnienie. Wynik takiej oceny powinien zawierać uzasadnienie, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o takim, a nie innym rozstrzygnięciu np. o przyznanej ilości punktów w ramach tej oceny. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie organ w trakcie rozpoznawania protestu w szczególności: - powielił argumenty oceny poczynione w ramach pierwotnej oceny wniosku i nie dostrzegł ewidentnych uchybień merytorycznych, co skutkuje nierozpoznaniem protestu przez organ, pomimo że ocena projektu dokonana została z naruszeniem przepisów prawa i Regulaminu, zwłaszcza, że skarżący wprost wskazał w proteście, że ocena projektu dokonana została z naruszeniem przepisów prawa i Kryteriów oceny projektu, co oznacza, że organ dokonał kontroli zarzutu postawionego przez skarżącego w sposób pomijający sedno zarzutów, - nie uwzględnił żadnego zarzutu wnioskodawcy co do wadliwości przeprowadzonej oceny merytorycznej, co skutkowało odstąpieniem przez organ od zmiany oceny wniosku w tym zakresie, - pomija, że ocena materiału dowodowego przez Komisję miała charakter selektywny oraz wskazuje, że ogólne sfomułowania są wystarczające do zapewnienia właściwej kontroli pracy ekspertów, - pomija informacje o zakresie 1-5 zestawów wskazując, że występują sprzeczne wewnętrznie postanowienia we wniosku, jednak organ w dalszym ciągu nie odnosi się do wyjaśnień wnioskodawcy (w ślad za oceniającymi), które jednoznacznie wskazywały, że wnioskodawca spełnił oceniane kryterium w maksymalnym zakresie, - pomija wyjaśnienia skarżącego w zakresie postanowień dotyczących stacjonarnych zajęć, oraz nie dokonuje weryfikacji tej okoliczności, sprowadzając ją do zasadności dotychczasowego stanowiska, - stwierdził, że: "Nie są wymagane przez Oceniającego konkretne nazwy podmiotów, ale dane, na podstawie których można by potwierdzić, ich powiązanie z potencjalną grupą docelową, a więc rodzaj instytucji oraz kwestia wsparcia na rzecz grupy docelowej projektu" (s. 20 Rozstrzygnięcia), jednocześnie nadal podtrzymując dodatkowy obowiązek precyzowania podmiotów, który nie wynika z literalnego brzmienia dokumentacji konkursowej, - uznał, że nie jest możliwe zweryfikowanie źródeł danych (np. obszaru badań) oraz stwierdzenia, że badania zostały wykonane w związku z projektem, natomiast analiza całego wniosku o dofinasowanie (oraz późniejsze informacje przekazane przez skarżącego) stoją w sprzeczności z ustaleniami ekspertów oraz organ. Skarżący podkreślił, że sposobu dokonanej oceny wniosku o dofinasowanie nie można uznać za przejrzysty, rzetelny, bezstronny i zapewniający wnioskodawcy równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru wniosków do dofinansowania, a więc zgodny z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej oraz art. 73 rozporządzenia Ramowego. Ocena jego wniosku została przeprowadzona w sposób wybiórczy i schematyczny, bez całościowego odniesienia do materiału dowodowego oraz bez należytego uzasadnienia przyznanej punktacji, co narusza standardy wypracowane w orzecznictwie WSA i NSA dla postępowań konkursowych w ramach funduszy UE. Zdaniem skarżącego organ w istocie powielił argumentację ekspertów, nie odnosząc się merytorycznie do kluczowych zarzutów, nie dokonał pełnej i rzetelnej ponownej oceny wniosku oraz nie wyjaśnił, dlaczego - przy spornej interpretacji kryteriów - podtrzymuje zaniżoną punktację. Taka praktyka niweczy cel środka odwoławczego i stoi w sprzeczności z konstytucyjnymi standardami państwa prawnego i zasadą rzetelnego postępowania. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Pomorskiego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu o nieuwzględnieniu protestu. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymując skargę, dodał, że organ w odpowiedzi na skargę wskazuje, że w ramach projektu obowiązkiem wnioskodawcy jest przeprowadzenie szkoleń z wykorzystaniem TIK – technologii informacyjno-komunikacyjnej, natomiast w ocenie projektu i rozstrzygnięciu wprost zarzucono wnioskodawcy, że nie zamierza przeprowadzić zajęć w formie analogowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W rozpoznawanej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1079 ze zm.), dalej: "ustawa wdrożeniowa", która w art. 73 ust. 1 stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Wprowadzając w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", ustawodawca przewidział jednocześnie w art. 59 tej ustawy, że do w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do art. 72 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, do procedury odwoławczej również nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Zgodnie z art. 76 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Ustawa wdrożeniowa określa ogólne reguły postępowania dotyczące wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 45 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców. Również art. 73 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. U.UE.L.2021.231.159 z dnia 2021.06.30, dalej: rozporządzenie nr 2021/1060) przewiduje, że do celów wyboru operacji instytucja zarządzająca ustanawia i stosuje kryteria i procedury, które są niedyskryminacyjne, przejrzyste, zapewniają dostępność dla osób z niepełnosprawnościami i równouprawnienie płci oraz uwzględniają Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, zasadę zrównoważonego rozwoju oraz unijną politykę w dziedzinie środowiska zgodnie z art. 11 i art. 191 ust. 1 TFUE. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Stosownie do art. 50 ust. 2 ustawy wdrożeniowej warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest: 1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz 2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom. Przepis art. 51 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że regulamin wyboru projektów określa m.in.: kryteria wyboru projektów (pkt 3) oraz wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis (pkt 4). Zgodnie zaś z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Stosownie do art. 54 ust. 1 ustawy, komisja oceny projektów ocenia projekty w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że ramy kontroli sądu administracyjnego w zakresie poprawności oceny projektu są ograniczone do zbadania, czy ocena ta została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w szczególności odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Nie jest również możliwe dokonywanie weryfikacji zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Rola sądu administracyjnego nie może przy tym polegać na ponownej merytorycznej ocenie projektu. Sąd wskazuje, że kognicja sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów w ramach programów operacyjnych polega na zbadaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów wydanych w postępowaniu toczącym się przed właściwą instytucją. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu. Należy przy tym wyjaśnić, że sąd dokonuje kontroli oceny projektu przeprowadzonej przez członków Komisji Oceny Projektów (dalej także jako KOP) oraz organ odwoławczy w kontekście pominięcia w ocenie określonych treści, czy też dokonywania oceny na podstawie elementów, które nie stanowią przedmiotu oceny w danym kryterium, natomiast nie jest władny dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych, ani tym bardziej zastępować oceniających lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2024 r. I GSK 1310/24; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego). Nie budzi przy tym wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka orzecznicza sądów administracyjnych, wypracowana na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów odnoszących się do perspektywy finansowej 2007-2013 i 2014-2020, tj. ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) oraz ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.), konsekwentnie dopuszcza możliwość posługiwania się w ramach sądowej kontroli ocen projektów, ubiegających się o dofinansowanie, postanowieniami systemu realizacji programu łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji takiej wykładni prawo, jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, obejmuje nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustaw, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego, w tym regulamin przeprowadzania konkursu. Właściwa instytucja przeprowadza bowiem konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu wyboru projektów (art. 51 ustawy wdrożeniowej), zaś ocena wniosków o dofinansowanie dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru projektów zawarte w regulaminie konkursu na podstawie informacji zawartych we wniosku do dofinansowanie. W ocenie składu sądu rozpoznającego niniejszą sprawę tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie. Przyjąć zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. W rozpoznawanej sprawie sądowa kontrola legalności sprowadzała się do zbadania zgodności postępowania Instytucji Zarządzającej z prawem, w tym zwłaszcza z: - ustawą z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027; - Regulaminem wyboru projektów FEPM.05.09-IZ.00-001/25 Fundusze Europejskie dla silnego społecznie Pomorza (EFS+) Działanie 5.9. Kształcenie ustawiczne - w zakresie wsparcia umiejętności podstawowych (dalej: Regulamin) wraz z Kryteriami wyboru projektów dla ww. Działania 5.9. Kształcenie ustawiczne w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027 w zakresie wsparcia dla osób o niskich umiejętnościach lub kompetencjach realizowane poza BUR i PSF (dalej: "Kryteria"), a także Instrukcja merytoryczna wypełniania formularza wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027 ("Instrukcja"). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych ramach kognicji, sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że skoro skarżący złożył wniosek o dofinansowanie, to na nim jako wnioskodawcy spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych mu kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów (tak w wyroku NSA z 3 lutego 2017 roku, II GSK 60/17, Lex numer 2232354). To na podmiocie aplikującym spoczywa ciężar przekonania instytucji do wiarygodności swych oświadczeń w aspekcie spełnienia obowiązujących w danym naborze kryteriów. Niewątpliwie prawidłowa ocena spełnienia przesłanek, by mogła być uznana za rzetelną, nie może opierać się jedynie na przyjęciu wprost założenia, że wszystkie twierdzenia zamieszczone w projekcie są miarodajne, lecz winna zostać dokonana ich analiza, aby ustalić, czy stan deklarowany odpowiada rzeczywistemu oraz w jakim wymiarze. Obowiązkiem bowiem strony jest dostarczenie konkretnych informacji, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny. Brak określonych informacji musi prowadzić do negatywnej oceny danego kryterium. Brak wskazania określonych informacji może bowiem oznaczać brak należytego przygotowania projektu. Strona nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje działania (sporządzenie wniosku) na organ i następnie wskazywać na określone nieprawidłowości oceny. Skoro nie przedstawia informacji, lub też przedstawia te informacje w sposób bardzo lakoniczny, to organ ocenia to kryterium jako niespełnione (tak w wyroku NSA z 21 lipca 2020 r., I GSK 596/20 oraz z 12 sierpnia 2020 r., I GSK 925/20 - dostępne na CBOSA). Wskazać także należy, że korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Dlatego podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Rola organu sprowadza się zaś do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2018 roku, IV SA/Gl 79/18, CBOSA). Zasadniczy spór w sprawie dotyczył prawidłowości przeprowadzonej przez organ oceny wniosku skarżącego w zakresie spełniania przez tenże wniosek poszczególnych kryteriów oceny projektu objętych protestem. Sprawa dotyczy zgodności z prawem oceny trzech kryteriów: "Dane i ich źródła pochodzenia", w ramach którego wniosek uzyskał 0 pkt na 10 pkt możliwych do uzyskania, "Zakres zadań w kontekście problemów", w ramach którego wniosek uzyskał 5 pkt na 15 możliwych do uzyskania oraz "Jakość zadań", w ramach którego wniosek uzyskał 0 pkt na 15 możliwych do uzyskania. Łączna liczba 89 punktów uzyskana przez wniosek skarżącego nie pozwoliła – ze względu na wyczerpanie kwoty alokacji środków finansowych przeznaczonych do dofinanso3wanie projektów w ramach naboru na zakwalifikowanie projektu skarżącego do dofinansowania. W pierwszej kolejności negatywna ocena projektu wynikała z niespełnienia przez skarżącego kryterium "Dane i źródła ich pochodzenia" stanowiące kryterium strategiczne z Obszaru A (Zgodność z logiką interwencji Programu). W ramach tego kryterium koniecznym jest wskazanie na jego opis (zawarty w dokumencie Kryteria wyboru projektów, z którego wynika, że brać należy pod uwagę okoliczność stopnia występowania (brak, częściowe, pełne) powiązania merytoryczne między danymi a zdefiniowanymi problemami oraz zakres jednoczesnego łącznego spełniania przez przedstawione dane większości następujących warunków: (-) są weryfikowalne poprzez określenie daty i źródła ich pochodzenia, (-) są efektem analiz/konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej dla danego projektu (w szczególności na obszarze realizacji projektu i z udziałem potencjalnej/ wybranej grupy docelowej). Zdaniem sądu logiczna i zgodna z prawem jest ocena przyjęta przez Komisję oceny projektów (Komisja, KOP), jak i organ w powyższym zakresie. Opis ww. kryterium pozwala na stwierdzenie, że dla zapewnienie weryfikacji jego spełnienie niezbędne jest wskazanie we wniosku konkretnych źródeł pozyskania danych. Dopiero poznanie przez oceniających szczegółowej wiedzy o tychże źródłach danych (a więc o ich pochodzeniu) pozwala bowiem na stwierdzenie, czy istnieje merytoryczne powiązanie miedzy danymi a zdefiniowanymi problemami. Aby dane stały się miarodajne w tym znaczeniu, Regulamin prawidłowo wymaga, aby dane te spełniały cechy weryfikowalności oraz bezpośredniości. Jeżeli tego rodzaju danych brak jest w treści wniosku lub dane pozyskane przez wnioskodawcę nie spełniają ww. cech nie sposób uznać, że projekt objęty wnioskiem spełnia omawiane kryterium. Sąd uznał zatem za prawidłową ocenę wniosku skarżącego. Oceniając uwagi poczynione przez KOP, jak i stanowisko organu przyjęte w zaskarżonej informacji, w powiązaniu ich z zapisami Regulaminów i Kryteriów oceny projektów, sąd nie miał wątpliwości co zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu. Wniosek nie zawiera wystarczających i jednoznacznych danych, z których wynikałoby, że deklarowany przez wnioskodawcę stan odpowiada rzeczywistemu i w jakim wymiarze. Nie budzi wątpliwości ocena dokonana przez organ, że wniosek nie zawierał odpowiedzi na pytanie, z jakiego obszaru pochodziły osoby objęte analizą prowadzoną metodami CAWI/CATI, ani też czego dotyczyły ankiety przeprowadzane w ramach tej analizy. Nie stanowi wyjaśnienia tej kwestii przywołanie we wniosku obszaru realizacji projektu, albowiem z wniosku nie wynikało, aby ankiety były prowadzone z mieszkańcami wszystkich 38 gmin lub części z tych gmin wskazanych jako tenże obszar. Takie rozwiązanie nie pozwala na bezpośrednie i weryfikowalne powiązanie danych ze zdefiniowanymi problemami, w szczególności z uwagi na brak możliwości dokonania oceny, czy analiza została przeprowadzona z udziałem osób zaliczających się do grupy docelowej projektu. Użyte do badania własnego metody CAWI/CATI, jako oparte na kontakcie z uczestnikami ankiety odpowiednio za pomocą ankiety internetowej online lub za pomocą wywiadu telefonicznego, jak to słusznie ujął organ, nie zapewniają ujęcia w grupie ankietowanej i ich udziału w analizie osób, które nie korzystają zarówno z telefonu, jak i internetu. Organ słusznie wywodził, że wniosek nie zawierał określenia sposób dotarcia w ramach badania własnego do takich osób. Bezpośredniość pochodzenia danych wymaga przy tym bezpośredniego kontaktu z potencjalnymi uczestnikami projektu, nie zaś – jak wywodził skarżący – z ich domownikami. Niewątpliwie również słuszna jest argumentacja organu, że niska liczba przebadanych osób (51) znacząco obniża szansę, iż wszystkie z 38 gmin stanowiących obszar realizacji były reprezentowane w badaniu. Przede wszystkim jednak weryfikacja reprezentatywności przeprowadzonych badań własnych nie jest możliwa wobec braku wyjaśnienia w sposób jednoznaczny, skąd pochodziły ankietowane osoby. Dokonaniu merytorycznej oceny w tym zakresie stoi na przeszkodzie również brak wskazania we wniosku rodzaju instytucji publicznych lub organizacji pozarządowych (NGO), z których przedstawicielami wnioskodawca przeprowadził deklarowane rozmowy. Zdaniem sądu skarżący był zobowiązany wskazać co najmniej rodzaj ww. podmiotów, czego nie uczynił. W przypadku zaś przeprowadzenia rozmów z przedstawicielami konkretnie określonych podmiotów niezrozumiałym jest brak wskazania przez wnioskodawcę tych podmiotów w treści wniosku w celu pełnego zrealizowania kryterium danych i ich źródeł pochodzenia. Ostatecznie wnioskodawca nie wskazał zarówno konkretnych danych podmiotów, ale również ich rodzajów. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, który przyjął, że bez chociażby podstawowych informacji na temat instytucji z którymi prowadzono rozmowy nie można potwierdzić, iż dane zebrane w ramach przedmiotowych rozmów są efektem analiz/konsultacji przeprowadzonych bezpośrednio na potrzeby zdiagnozowania sytuacji problemowej dla danego projektu (w szczególności na obszarze realizacji projektu i z udziałem potencjalnej/ wybranej grupy docelowej), co zawiera się bezpośrednio w definicji omawianego kryterium. Nie mając bowiem podstawowych danych o podmiotach, z którymi prowadzone były konsultacje organ nie mógł ocenić, czy posiadały one rzetelne informacje o grupie docelowej projektu. W ocenie sądu oczekiwanie przez skarżącego, że Regulamin lub Kryteria oceny projektów będą zawierały szczegółowe określenie źródeł danych, czy rodzajów podmiotów uczestniczących w konsultacjach, czy rodzaju powiązania z grupą docelową, jest nieuzasadnione. Tak rozumiana nadmierna kazuistyka dokumentacji projektowej pozbawiałaby wnioskodawców, wymaganego z punktu widzenia zasady konkurencyjności (wniosek skarżącego został złożony w naborze konkurencyjnym), odpowiedniego zakresu inwencji przy przygotowywaniu i konstruowaniu wniosku o dofinansowanie. Stąd też sąd ocenił jako prawidłowy opis omawianego kryterium, które sprowadza się do wymogu wykazania merytorycznego powiązania danych ze zdiagnozowanymi problemami z punktu widzenia danego programu, pozostawiając konieczną dowolność w dobraniu źródeł pochodzenia danych poszczególnym wnioskodawcom ubiegającym się o dofinansowanie. Regulamin z kolei skupia się na powiązaniu źródeł danych o charakterze geograficzno-merytorycznym wymagając przeprowadzenia regionalnych konsultacji w grupie lokalnych instytucji zajmujących się wsparciem szeroko rozumianych grup ryzyka, do których należą m.in. organizacje działające w dziedzinie kształcenia i doskonalenia zawodowego, zatrudnienia, spraw społecznych, kultury, zdrowia i innych, a nadto z organizacjami pozarządowymi, które pozostają w bezpośrednim kontakcie z odbiorcami ostatecznymi wsparcia przez realizowane działania - zarówno projektowe, jak i interwencyjne. Dla dokonania oceny, czy wnioskodawca poprzedził swój start w programie tak rozumianymi konsultacjami wymaga podania w treści wniosku, jakiego rodzaju instytucje i podmioty uczestniczyły w konsultacjach. Jednocześnie, wbrew twierdzeniu skarżącego nie można zarzucać organowi, że nie wyjaśnił dlaczego opinia określonego rodzaju instytucji miałaby być miarodajna dla przeprowadzonych badań. Zdaniem sądu wyliczenie podane przez organ (czy wcześniej przez Komisję) ma charakter przykładowy. To rzeczą wnioskodawcy jest natomiast wskazanie, z jakimi podmiotami przeprowadzał rozmowy, konsultacje. Jak słusznie wskazuje skarżący, tego rodzaju instytucji jest wiele i każda z nich dysponuje wiedzą o różnych aspektach życia społecznego, które mogą potwierdzać istnienie problemów zdiagnozowanych we wniosku o dofinansowanie. Jednak to do wnioskodawcy, nie zaś do Instytucji Zarządzającej należy wybór konsultowanych podmiotów. Stanowisko skarżącego, który wskazywał na dokonaną analizę innych źródeł danych, tj. raportu Ocena skuteczności i efektywności wsparcia w ramach Osi Priorytetowej 5 - Zatrudnienie RPO WP 2014-2020, nie zasługuje na uwzględnienie. Tego rodzaju źródło danych – ze względu na wysoki poziom ogólności związany z przedmiotem raportu dotyczącego całego województwa pomorskiego - nie odnosi się bowiem do obszaru realizacji projektu wskazanego we wniosku oraz wybranej, czy chociażby potencjalnej grupy docelowej). Wskazywany w skardze element wniosku, w którym wnioskodawca podał deklaracje respondentów możliwości dojazdu na zajęcia maksymalnie do 5 km od miejsca zamieszkania w żaden sposób nie identyfikuje badanych osób z obszarem ich zamieszkiwania ani z obszarem realizacji projektu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że spór powstały na tle spełnienia przez wniosek skarżącego ww. kryterium dotyczył kryterium strategicznego z Obszaru A. Kryteria tego rodzaju, w przeciwieństwie do kryteriów wykonalności oraz kryteriów zgodności z zasadami horyzontalnymi – w świetle pkt. 5.3. Regulaminu – są oceniane punktowo i nie podlegają uzupełnieniu czy poprawie na etapie negocjacji. Wyartykułowane w proteście oczekiwanie skarżącego, który domagał się w swym żądaniu ewentualnym uznania części tychże danych za wymagająca uzupełnienia, nie znajduje uzasadnienia w treści Regulaminu, który jak wskazano również wyznacza prawny wzorzec kontroli zaskarżonej informacji. Z powyższych względów przyjęte reguły uzupełniania lub poprawiania wniosków sąd ocenił jako zgodne z treścią art. 55 ustawy wdrożeniowej. Zawarty w Kryteriach oceny projektów opis kolejnego kryterium, którego ocenę zaskarżył protestem skarżący (Obszar B: Oddziaływanie projektu, Kompleksowość projektu, Zakres zadań w kontekście problemów) wskazuje, że punkty przyznawane są następująco: 0 pkt - zakres i rodzaj udzielanego wsparcia nie wynika ze zidentyfikowanych problemów grupy docelowej i w większości nie jest adekwatny i dopasowany do potrzeb i barier uczestników projektu. 1 pkt - zakres i rodzaj udzielanego wsparcia w większości wynika ze zidentyfikowanych problemów grupy docelowej i w większości jest adekwatny i dopasowany do potrzeb i barier uczestników projektu. 3 pkt - zakres i rodzaj udzielanego wsparcia w całości wynika ze zidentyfikowanych problemów grupy docelowej i w całości jest adekwatny i dopasowany do potrzeb i barier uczestników projektu. W ramach tego kryterium podlegał badaniu stopień zapewnienia w ramach projektu dopasowania zakresu udzielanego wsparcia do opisanej sytuacji problemowej z punktu widzenia skuteczności i trwałego rozwiązania problemu. Podzielić należy stanowisko zawarte w zaskarżonej informacji, że wniosek odczytywany jako całość nie pozwala na dokonanie maksymalnej oceny w zakresie ww. kryterium. Choć bowiem wniosek zawiera założenie, że uczestnik będzie mógł skorzystać z min. jednego lub max. pięciu wybranych zestawów efektów uczenia oraz, że przydzielani będą oni do grup o różnym poziomie zaawansowania, to już wyliczenia i konstrukcja budżetu ujęte we wniosku przekonują, że każda z grup (a więc wszyscy uczestnicy projektu) weźmie udział w 5 zestawach uczenia się. Tymczasem opis sytuacji problemowej zawarty we wniosku nie pozwala na wyciągniecie wniosku, aby cała grupa docelowa (wszyscy uczestnicy projektu) wymagała objęcia działaniem w obszarze każdego modułu. Stąd słuszna i zgodna z wymaganiami określonymi w dokumentacji projektu jest ocena organu, że tylko częściowo zakres i rodzaj wsparcia odpowiada zdiagnozowanemu problemowi, rozumianemu jako poziom potrzeb i barier uczestników projektu. Szczególnie istotna z punktu widzenia realizacji projektu część wniosku obejmująca wyliczenia wkładu własnego i konstrukcję budżetu nie pozwala na przeprowadzenie podziału ilości szkoleń ze względu na stopień zaawansowania poszczególnego uczestnika projektu. W ocenie sądu mankamenty w zakresie omawianego kryterium są logicznym następstwem deficytów w zakresie wcześniej analizowanego kryterium "Dane i ich źródła pochodzenia". Jedynie bowiem prawidłowe przeprowadzenie badań dotyczących wybranej lub potencjalnej grupy docelowej pozwala na wprowadzenie w projekcie odpowiedniego i uzasadnionego potrzebami tej grupy zakresu wsparcia. Dokumentacja projektowa, w tym w szczególności Instrukcja wypełniania wniosków, stanowi potwierdzenie zasadności stanowiska organu w powyższym zakresie. Instrukcja wymaga bowiem, aby opis każdego zadania musi być zrozumiały, czytelny i logicznie powiązany ze zidentyfikowanymi problemami grupy docelowej oraz wynikającym z nich celem projektu. W opisie i uzasadnieniu zadania przedstawić należy informacje z uwzględnieniem takich kwestii jak m.in. liczba osób objętych każdym z działań, częstotliwość i długość form wsparcia, tj. jak często i w jakim wymiarze godzinowym będzie realizowana dana forma wsparcia. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja przedstawiona w tym zakresie w skardze. Dla zachowania przewidzianych w Regulaminie reguł dokonywania wydatków w ramach realizacji projektu koniecznym wydaje się, aby we wniosku zawarte było zdiagnozowanie problemu podlegającego rozwiązaniu, a mianowicie chociażby orientacyjne określenie, ile osób z grupy docelowej będzie wymagało wsparcia w ramach określonych modułów. Proponowane w skardze rozumienie treści wniosku, iż jego celem było bezpieczne i racjonalne przyjęcie wariantu maksymalnego, a w przypadku, gdyby część uczestników wymagała mniejszego zakresu wsparcia, niż przewidziano w wariancie maksymalnym, niewykorzystane środki publiczne zostałyby zwrócone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jako niekwalifikowalne, pozostają w sprzeczności z regulacjami dotyczącymi naboru. Negatywnie należy bowiem ocenić stanowisko skarżącego, który domagając się dofinansowania projektu już na etapie składania wniosku zakłada, że poczynione w ramach jego realizacji wydatki – stanowiące przecież środki publiczne – były wydatkami potencjalnie niekwalifikowalnymi. Inny jest cel zwrotu środków z dofinansowania, mianowicie poczynione oszczędności lub niekwalifikowalność wydatków. Założenie, że pewna cześć dofinansowania będzie stanowiła zabezpieczenie związane z nierzetelnym zdiagnozowaniem grupy docelowej nie znajduje uzasadnienia w regulacjach dotyczących naboru. W świetle pkt 4.2.1. Regulaminu wydatki przedstawione w ramach budżetu projektu powinny być: a) racjonalne - ich wysokość musi być dostosowana do zakresu zaplanowanych działań, b) zasadne - muszą być potrzebne i bezpośrednio związane z realizacją działań zaplanowanych w projekcie, c) kwalifikowalne - spełniające warunki określone w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027. Zgodnie zaś z Instrukcją budżet projektu jest podstawą do oceny kwalifikowalności oraz racjonalności kosztów i powinien bezpośrednio wynikać z opisanych wcześniej zadań. W budżecie projektu ujmowane są jedynie wydatki kwalifikowalne, które spełniają warunki określone w Wytycznych kwalifikowalności, niezbędne do osiągnięcia celu projektu. Każda pozycja budżetowa musi być wydatkiem bezpośrednio związanym z danym zadaniem i niezbędnym do jego realizacji. Stąd też to z wniosku powinna wynikać realna potrzeba poniesienia wydatków na realizację projektu, nie zaś ze zdarzeń nieprzewidzianych we wniosku, a przy tym przyszłych i niepewnych. W konsekwencji powyższego sąd uznał za prawidłową i zgodną z przepisami ocenę organu w odniesieniu do przyznania wnioskodawcy liczby punktów odpowiadającej spełnieniu omawianego kryterium jedynie w części. Nie było bowiem podstaw do uznania, że zakres i rodzaj udzielanego wsparcia w całości wynika ze zidentyfikowanych problemów grupy docelowej i w całości jest adekwatny i dopasowany do potrzeb i barier uczestników projektu. Również w zakresie kryterium opisanego w Obszarze B: Oddziaływanie projektu - kryterium "Jakość zadań" sąd nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska prezentowanego w zaskarżonej informacji. Definicja tego kryterium wskazuje w jakich sytuacjach i ile punktów należy przyznać w ramach tegoż kryterium, a mianowicie: 0 pkt - zaplanowane zadania w większości nie pozwolą na realizację wsparcia o odpowiedniej jakości merytorycznej, z uwzględnieniem podmiotu odpowiedzialnego za realizację zadań (w tym zakresu zadań i roli partnerów - jeśli dotyczy), okresu realizacji zadań oraz identyfikacji ryzyka i sposobów jego ograniczania, w tym dotyczącego procesu rekrutacji uczestników do projektu, 1 pkt - zaplanowane zadania w większości pozwolą na realizację wsparcia o odpowiedniej jakości merytorycznej, z uwzględnieniem podmiotu odpowiedzialnego za realizację zadań (w tym zakresu zadań i roli partnerów - jeśli dotyczy), okresu realizacji zadań oraz identyfikacji ryzyka i sposobów jego ograniczania, w tym dotyczącego procesu rekrutacji uczestników do projektu, 3 pkt - zaplanowane zadania w całości pozwolą na realizację wsparcia o odpowiedniej jakości merytorycznej, z uwzględnieniem podmiotu odpowiedzialnego za realizację zadań (w tym zakresu zadań i roli partnerów - jeśli dotyczy), okresu realizacji zadań oraz identyfikacji ryzyka i sposobów jego ograniczania, w tym dotyczącego procesu rekrutacji uczestników do projektu. Sąd podziela ocenę dokonaną przez organ w ramach rozstrzygnięcia o stopniu spełnienia ww. kryterium. Jeżeli bowiem zdefiniowanym we wniosku celem realizacji projektu jest wsparcie edukacyjne obejmujące rozwój kompetencji językowych, matematycznych i cyfrowych, prowadzone z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK), to niewątpliwie – jak wskazywał to organ - rozwiązywanie problemów osób z deficytami językowymi i matematycznymi w środowisku cyfrowym nie pozwoli w całości lecz jedynie w części na realizację wsparcia o odpowiedniej jakości merytorycznej. W świetle treści wniosku cała liczba godzin przeznaczonych na szkolenia, tj. 1600 odbywa się z wykorzystaniem sprzętu komputerowego, brak jest więc jakiejkolwiek liczby godzin założonych we wniosku na szkolenia na zajęcia bez komputerów. Zasadnie organ wywiódł, że Regulamin wymaga, aby wniosek wykazywał spójność jego zasadniczych elementów, tj. opis zadań z harmonogramem realizacji i budżetem projektu. Mankamenty wniosku w tym zakresie są podstawą do obniżenia punktacji. Nie budzi przy tym wątpliwości sądu z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego czy logicznego rozumowania stanowisko organu, który wywiódł, że dla osób cechujących się ww. deficytami, skorzystanie ze wsparcia z wykorzystaniem sprzętu komputerowego, będzie stanowiło wyzwanie mogące prowadzić do niezrealizowania celów projektu. Sąd miał na względzie, że zgodnie z Instrukcją merytoryczną wypełniania formularza wniosku to na podstawie opisu zadań oceniane jest, czy zakres i rodzaj udzielanego wsparcia wynika ze zidentyfikowanych problemów grupy docelowej i jest adekwatny i dopasowany do potrzeb i barier uczestników projektów. Zawarte informacje są również podstawą oceny czy zaplanowane zadania pozwolą na realizację wsparcie o odpowiedniej jakości merytorycznej. Prawidłowości dokonanej przez organ oceny w ramach kryterium "Jakość zadań" nie podważa argumentacja przedstawiona w skardze. Wskazanie we wniosku, że w przypadkach koniecznych dokumentacja projektowa (Regulamin) oraz materiały edukacyjne drukowane będą na papierze ekologicznym lub z recyklingu (a co do zasady w formie elektronicznej) nie daje odpowiedzi w jakich przypadkach zadania będą realizowane papierowo. Tymczasem ocena dokonana przez organ sprowadzała się do wskazania, że to potrzeby uczestników projektu winny wyznaczać metodę prowadzenia zajęć, która została w istocie sprowadzona do korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych. Ponownie należy podkreślić, że ocena spełnienia kryteriów oceny projektów jest dokonywana na podstawie całości zapisów wniosku o dofinansowanie, a budżet projektu powinien w szczególności odpowiadać opisowi zadań zaplanowanych w projekcie. Zgodnie z wymogami Instrukcji w opisie i uzasadnieniu zadania powinien znaleźć się m.in opis organizacyjny, merytoryczny i techniczny zaplanowanego działania. Z kolei każda pozycja budżetowa musi być wydatkiem bezpośrednio związanym z danym zadaniem i niezbędnym do jego realizacji, a więc również uwzględniającym racjonalność i efektywność wydatków. Nie sposób zatem zarzucić arbitralności czy dowolności dokonanej przez organ ocenie, że skoro skarżący wprowadził do wniosku konieczność poniesienia kosztu sprzętu komputerowego na każdej dostępnej w projekcie godzinie szkolenia, to będą one prowadzone całkowicie z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych. Zdaniem sądu dopiero bowiem, gdy konstrukcja budżetu objęta wnioskiem daje podstawy do ustalenia spójności poszczególnych pozycji budżetowych z opisem planowanych do realizacji zadań, możliwe jest przyjęcie, że zadania te będą realizowane na odpowiednim poziomie jakościowym. Z tych względów sąd podzielił stanowisko organu w zakresie omawianego wyżej kryterium. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Skarga nie wskazuje, które z użytych w dokumentacji projektowej pojęć budzą wątpliwości co do jednoznaczności lub precyzyjności użytych sformułowań. Wskazywana w skardze "adekwatność doboru grupy docelowej objętej wsparciem" nie występuje wprost jako Kryterium oceny projektów. W ramach kryterium "Zakres zadania w kontekście problemów" wskazuje się jedynie na wymóg wykazania adekwatności udzielanego wsparcia do potrzeb i barier uczestników projektu, co jednak nie budzi jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Sąd nie znalazł zatem podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia ramowego nr 2021/1060. W ocenie sądu stanowisko organu co do stwierdzonych w treści wniosku braków lub nieprawidłowości, skutkujące obniżeniem punktacji w ramach zakwestionowanych kryteriów, zostało oparte bezpośrednio na odniesieniu treści wniosku do wymogów stawianych projektom w dokumentacji naboru. Z uzasadnienia zaskarżonej informacji nie wynika, aby wnioskodawca został obciążony wymaganiami, które nie wynikałyby z treści tejże dokumentacji. Ponownie wskazać należy, że to wnioskodawca odpowiada za prawidłowe wypełnienie wniosku, za poprawność jego sporządzenia i za jego treść. Rzeczą wnioskodawcy, który występuje w trybie konkurencyjnym o wybór projektu do dofinansowania, jest dołożenie należytej staranności w celu wygrania konkursu. Zatem wnioskodawca powinien podjąć wszelkie możliwe kroki w celu zweryfikowania prawidłowości wypełnienia wszystkich pozycji wniosku i dołączonych załączników, a w sytuacji powzięcia wątpliwości co do tego, jakie wartości powinny być wskazywane w poszczególnych rubrykach wniosku, powinien zasięgnąć porady odpowiedniej instytucji czy profesjonalnego podmiotu. Za wszelkie pomyłki we wniosku, a w ten sposób należy kwalifikować stwierdzone w sprawie braki lub niespójne zapisy wniosku o dofinansowanie, odpowiada wnioskodawca. Przystępując do naboru wnioskodawca musi się liczyć z tym, że ma obowiązek sprostać wszystkim wymaganiom stawianym w Regulaminie i pierwszeństwo uzyskują te wnioski, które są prawidłowo i rzetelnie sporządzone. W związku z tym, to w interesie wnioskodawcy jest szczegółowe zaznajomienie się z zasadami i warunkami związanymi z prawidłowym przygotowaniem wniosku. Sformalizowana procedura określona w systemie realizacji projektów, w szczególności w Regulaminie, ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców i wymuszenie zachowania wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy. To wnioskodawca ma obowiązek wypełnienia wniosku o dofinansowanie w taki sposób, by był on zgodny z Regulaminem wyboru projektów, a ponadto w sposób zrozumiały i czytelny, niewywołujący potrzeby zwracania się o dodatkowe informacje lub wyjaśnienia. Wszelkie niejasności, nieprecyzyjne sformułowania czy sprzeczności w treści wniosku o dofinansowanie przemawiają na niekorzyść wnioskodawcy. Wniosek i jego załączniki są jedynymi dokumentami, w oparciu o które oceniany jest projekt. Jest zatem niezbędne zachowanie spójności informacji zawartych we wniosku i treści załączników. Jak wskazano korzystanie z dofinansowania ze środków unijnych nie jest obowiązkowe. W związku z tym podmiot, który zamierza skorzystać z dofinansowania projektu, powinien dostosować się do warunków udzielanego wsparcia i spełnić wszystkie wymogi wynikające z Regulaminu wyboru projektów (np. wyrok WSA w Kielcach z 8 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 14/18; CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdził naruszenia w zakresie przywołanych w petitum skargi przepisów ustawy wdrożeniowej, tj. art. 43, art. 45 ust. 1 i 2, art. 56 ust. 5 oraz art. 67 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, czy też art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 2021/1060. Twierdzenia o pobieżnym, nieobiektywnym, nierzetelnym i nieprzejrzystym rozpoznaniu protestu, a w rezultacie błędnym stanowisku o niespełnieniu kryteriów wyboru projektu, należało uznać za nieuprawnione. Reasumując, sąd stanął na stanowisku, że analiza dokumentacji konkursowej, w szczególności rozstrzygnięcia protestu w danej sprawie, potwierdzała, że organ w sposób trafny wskazał na powody negatywnej oceny wniosku. Ocena ta zawierała wyczerpujące wyjaśnienie zasad jej przeprowadzenia i powody uznania poszczególnych kryteriów za niespełnione. Zaskarżona informacja przedstawiała skrupulatną i wnikliwą analizę projektu, prezentowała logicznie i wszechstronnie sformułowaną argumentację w relacji do podniesionych przez wnioskodawcę zarzutów na tle wymogów przewidzianych w ramach kryteriów, których niespełnienie kwestionował skarżący w proteście. Zdaniem sądu, ocena zawarta w zaskarżonym negatywnym rozpatrzeniu protestu nie jest dowolna i mieści się w granicach logicznego rozumowania, a przy tym jest spójna, wyczerpująca, odpowiada zasadom doświadczenia życiowego oraz pozostaje w związku z dokumentacją naboru i ustalonymi kryteriami. Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że ocena projektu przeprowadzona została w sposób nienaruszający prawa, sąd na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę.