III SA/Gd 545/21

WyrokWSA w Gdańsku2022-01-20

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Janina Guść, Bartłomiej Adamczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oraz dochód osoby zobowiązanej do jej ponoszenia, uwzględniając wspólne gospodarstwo domowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił dochód skarżącej, uznając, że nie jest osobą samotnie gospodarującą, lecz prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką. W konsekwencji, obciążenie skarżącej opłatą za pobyt matki w domu pomocy społecznej było zgodne z przepisami prawa, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie znalazły podstaw.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta Gdańska ustalił miesięczną opłatę za pobyt matki skarżącej w domu pomocy społecznej na kwotę 595,76 zł. Skarżąca kwestionowała ustalenie dochodu, wskazując, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe od swojej pełnoletniej córki, która posiada własne dochody i jest częściowo zwolniona z opłaty. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, a skarżąca zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia z dnia 12 stycznia 2021 r. nr (...) Prezydent Miasta G. ustalił wobec J.K. (dalej także jako "strona" albo "skarżąca") od dnia 1 stycznia 2021 r. miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej matki J. P. – J. w wysokości 595,76 zł. Organ pierwszej instancji w podstawie prawnej wydanej decyzji wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz.256 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 – 6 oraz art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a i ust. 2d ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1876; dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa"). W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w piśmie z dnia 16 grudnia 2020 r. strona nie wyraziła zgody na podpisanie umowy w sprawie ustalenia wysokości opłaty dlatego też wydano decyzję ustalającą opłatę za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Organ podniósł, że zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy zstępni wnoszą opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi zstępny zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 ustawy w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W przypadku odmowy zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 ustawy. Prezydent Miasta G. wskazał dalej, że w myśl art. 60 ustawy średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w L., w którym przebywa matka strony wynosi 3.928,33 zł. Opłata mieszkańca domu pomocy społecznej, J. P. - J. wynosi 1.730,67 zł. Różnica pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą ponoszoną przez J. P. – J. wynosi z kolei 2.197,66 zł (3.928,33 zł minus 1.730,67 zł = 2 197,66 zł). Organ pierwszej instancji stwierdził, że J. K. , jako córka J. P – J. zobowiązana jest do ponoszenia opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Dochód na osobę w rodzinie ustalono na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego i załączonej dokumentacji, na kwotę 2.179,76 zł., którą podzielono po równo na dwie zobowiązane osoby – 2.197,66 zł : 2 = 1.098,83 zł. Prezydent Miasta G. podniósł dalej, że kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi 1.584,00 zł. Natomiast kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego, to jest 1.584,00 zł. W związku z tym J. K. przekracza kryterium dochodowe o kwotę 595,76 zł (2.179,76 zł minus 1.584,00 zł = 595,76 zł). W odwołaniu od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta G. J. K. wnosząc o zwolnienie z opłaty wskazała, że nie jest w stanie przyjąć na siebie zobowiązania ustalonego przez organ, który orzekając w przedmiocie opłaty nie uwzględnił szeregu ważnych okoliczności związanych z wydatkami odwołującej się i jej córki przeznaczonymi na leczenie, badania, zakup lekarstw, pobyt w sanatorium, rehabilitację, opłatę za dzierżawę terenu pod garaż na przechowywanie wózka elektrycznego córki i utrzymanie nieruchomości będącej własnością matki strony. Na poparcie swojej argumentacji strona przedłożyła dokumentację dotyczącą schorzeń i leczenia oraz wydatków na utrzymanie posiadanych nieruchomości. Strona podniosła nadto, że jest osobą starszą i schorowaną. Ponadto opiekuje się dorosłą, niepełnosprawną córką z porażeniem mózgowo – dziecięcym, wymagającą niemal całodobowej asysty. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 12 stycznia 2021 r. nr (...). Organ odwoławczy w podstawie prawnej własnej decyzji wskazał art.138 § 1 k.p.a., art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust.4, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt 2) lit. b), ust. 2d i 2e oraz art. 103 ust. 2 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 14 grudnia 2016 r. J. P. – J. została umieszczona w Domu Pomocy Społecznej w L. od dnia 15 grudnia 2016 r. W dniu 11 września 2020 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania strony, z którego wynika, iż strona zamieszkuje z córką I. K. . Z oświadczenia o posiadanym majątku i źródłach dochodu wynika, że strona prowadzi wspólnie z córką gospodarstwo domowe, a łączny dochód rodziny to około 4.300 zł na miesiąc. Strona jest właścicielką mieszkania oraz samochodu marki Skoda z 2007 r. Strona uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.047 zł netto. Ponadto strona uzyskuje dochód z emerytury w kwocie netto 1.377,51 zł, zaś niepełnosprawna córka rentę w wysokości netto 935 zł. Dochód dwuosobowej rodziny strony określono na kwotę 4.359,51 zł, a dochód na osobę w rodzinie na kwotę 2.179,76 zł. Natomiast koszty ponoszone przez stronę to: czynsz 324,17 zł, prąd 154,71 zł (co 2 miesiące), gaz 844,26 zł (co 3 miesiące), ubezpieczenie 90 zł, rehabilitacja 255 zł i 900 zł; leki 150 zł, sprzęt rehabilitacyjny 1.129,99 zł. Z oświadczenia strony z dnia 16 grudnia 2020 r. wynika, że strona nie podpisała umowy w sprawie ustalenia wysokości odpłatności ponoszonej przez stronę z tytułu pobytu jej matki w domu pomocy społecznej od dnia 1 grudnia 2020 r. w kwocie 595,76 zł miesięcznie. Rozpatrując sprawę w następstwie wniesionego odwołania odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z przepisami prawa. W sposób prawidłowy organ ten ustalił bowiem miesięczny dochód w dwuosobowej rodzinie strony na kwotę 2.179,76 zł na osobę. Matka strony J. P. – J. przebywa od końca 2016 r. w Domu Pomocy Społecznej w L. Zgodnie z zarządzeniem Starosty P. z dnia 24 marca 2020 r. nr (...) w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej położonych na terenie powiatu puckiego w 2020 roku (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r., poz. 1589) wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w L. wynosi 3.928,33 zł. Organ odwoławczy wskazał dalej, że J. P. – J. od dnia 1 sierpnia 2020 r., na podstawie decyzji organu pierwszej instancji z dnia 10 sierpnia 2020 r., ponosi opłatę z tytułu swojego pobytu w kwocie 1.730,67 zł miesięcznie. Organ odwoławczy stwierdził, że pozostała część opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, wynikająca z różnicy pomiędzy kwotą miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w L. (3.928,33 zł), a opłatą ponoszoną przez J. P. – J. (1.730,67zł), która wynosi 2.197,66 zł, obciąża zarówno stronę, jak i jej córkę I. K. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że dochód na osobę w rodzinie strony przekracza trzykrotność kryterium dochodowego o kwotę 595,76 zł (2.179,76 zł minus 1.584 zł). Obciążenie strony odwołującej się opłatą w wysokości 595,76 zł było zatem zgodne z przepisami, w szczególności z przepisem art. 61 ust. 2d ustawy. J. K. reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podnosząc zarzuty naruszenia: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, w wyniku czego błędnie uznano, iż skarżąca prowadzi wspólnie z córką I. K. wspólne gospodarstwo domowe i łączny dochód rodziny to 4.300 zł na miesiąc, a dochód na osobę w rodzinie skarżącej to 2.179, 76 zł. Pełnoletnia córka I. K. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, posiada własne środki utrzymania, a więc dochód skarżącej i jej córki I. nie powinien być traktowany łącznie. Powyższe naruszenie doprowadziło do błędnego ustalenia przez organ dochodu skarżącej i ustalenia miesięcznej opłaty w kwocie 595,76 zł; b) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób pozbawiający skarżącą zaufania do władzy publicznej ustalając, iż skarżąca prowadzi z córką I. K. wspólne gospodarstwo, w wyniku czego organ ustalił dochód na osobę w rodzinie skarżącej 2.179,76 zł, podczas gdy pełnoletnia córka skarżącej I. K. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, posiada własne środki utrzymania w postaci zatrudnienia na umowę o pracę oraz renty przyznanej Jej jako osobie niepełnosprawnej. Powyższe doprowadziło do zsumowania dochodów skarżącej i jej córki w wyniku czego uznano, iż łączny dochód rodziny to kwota 4.300 zł, podczas gdy dochód samej skarżącej to kwota netto emerytury w wysokości 1.377,51 zł. Powyższe doprowadziło do wydania decyzji ustalającej wysokość miesięcznej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w kwocie 559,76 zł podczas gdy ustalony przez organ dochód łączny rodziny w znacznym stopniu jest determinowany dochodem córki I., która z uzasadnionych przyczyn jest zwolniona w części z tej opłaty (decyzja nr (...)) z uwagi na orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności; c) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji podczas gdy organ odwoławczy powinien był decyzję tę uchylić w całości i orzec co do istoty sprawy, ewentualnie uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; 2 przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 61 ust.1 pkt 1 ustawy w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą i jej dochód nie przekracza 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, to jest 2.103 zł, a w związku z tym nie powinna ponosić opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej; - art. 61 ust.1 pkt 2 ustawy w zw. z § 1 pkt1 lit. a ww. rozporządzenia poprzez jego zastosowanie, podczas gdy skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą a niniejszy przepis odnosi się do osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe; - art. 103 ust. 2 ustawy poprzez jego niezastosowanie i zwiększenie opłaty podczas gdy jedna z osób, to jest córka I. jest zwolniona z odpłatności z powodów, o których mowa w art. 64 ustawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ustalenia poczynione obecnie przez organy orzekające dziwią, gdyż są zupełnie odmienne od tych z lat ubiegłych, a stan faktyczny w żadnym stopniu nie uległ zmianie. W świetle wcześniej wydanych decyzji opłatę ustalano jako znacznie niższą w oparciu o odrębne gospodarstwa domowe. Istotnym jest wskazanie, że pełnoletnia córka skarżącej I. K. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, posiada inny adres zameldowania, mimo że mieszkania są połączone. Adres córki jest znany organowi, gdyż kieruje korespondencję pod jej numer mieszkania (...), a nie nr (...) (numer mieszkania skarżącej). Córka I. jest osobą będącą niezależną finansowo i gospodarującą samodzielnie, jest zatrudniona na umowę o pracę, posiada również rentę. Połączenie mieszkań wynika z niepełnosprawności córki I. Skarżąca ma możliwość ciągłej 24 - godzinnej asysty córce w razie potrzeby. Jednak nie przesądza to o fakcie prowadzenia wspólnego gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do treści podniesionych zarzutów Kolegium wskazało, że w aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie skarżącej o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego wraz z córką jak i podpisany przez skarżącą wywiad środowiskowy. Nadto w aktach tych znajduje się oświadczenie skarżącej z dnia 1 października 2020 r. odnośnie braku uwag co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącej wskazała, że oświadczenie, na które powołuje się organ odwoławczy zostało przez skarżącą podpisane w następstwie wprowadzenia skarżącej w błąd przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. . Skarżąca działała w zaufaniu do pracownika organu, który zapewniał skarżącą, że przy założeniu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego sposób obliczenia opłaty będzie dla skarżącej bardziej korzystny. Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymała skargę i zarzuty w niej zawarte wskazując, że doliczenie dochodu córki skarżącej, która została zwolniona w części z obowiązku poniesienia opłaty skutkowało tym, że skarżąca musi uiszczać opłatę w wysokości określonej przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd bada zaskarżone orzeczenie (w realiach niniejszej sprawy decyzję administracyjną) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu skarżąca uczyniła decyzję z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr (...), którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 12 stycznia 2021 r. nr (...) ustalającą wobec skarżącej od dnia 1 stycznia 2021 r. miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej matki J. P. – J. w wysokości 595,76 zł. Badane rozstrzygnięcia wydane zostały w oparciu o przepisy zawarte w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 60 ust. 1 tej ustawy pobyt w domu opieki społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca [...]. Z kolei art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że obowiązani do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Z kolei w myśl art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy, w sytuacji, gdy koszty pokrywane są przez członka rodziny mieszkańca ich wysokość jest ustalana w umowie zawartej w trybie art. 103 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym, kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości. Obowiązek zstępnego wywodzący się z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy, chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 20202 r., poz. 1359) o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do domu pomocy społecznej. Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej. Zasada kolejności przyjęta w art. 61 ust. 1 ustawy oznacza zaś, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej na gminie. Art. 61 ust. 1 ustawy określając kolejność podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, umiejscawia zstępnych w drugiej grupie zobowiązanych. Przewidziany obowiązek wnoszenia opłat musi być przy tym skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić. W przypadku odmowy zawarcia stosownej umowy konkretyzacja taka powinna nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 61 ust. 2d ustawy poprzez wskazanie osoby (osób) zobowiązanych do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wymienionych w ww. przepisach oraz ustalenie przypadających na nich kwot opłaty oraz ewentualne zwolnienie. Sąd wyraża przy tym pogląd, że ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może zostać wydane dopiero po ostatecznym ustaleniu osoby zobowiązanej i określeniu wysokości opłaty miesięcznej za pobyt. Mając na uwadze realia rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały skarżącą i jej córkę, wobec niemożności poniesienia całkowitej kwoty odpłatności przez matkę skarżącej, jako zstępnych, za osoby zobowiązane do współponoszenia powyższych kosztów. Należy przy tym odnotować, że córka skarżącej została zwolniona z części opłaty z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 64 punkt 2 ustawy. Co istotne, organy prawidłowo ustaliły dochód skarżącej uznając, że skarżąca nie jest osobą samotnie gospodarującą. Wskazać w tym miejscu należy, że ustawodawca uzależniając w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy wysokość opłaty wnoszonej m.in. przez zstępnych pensjonariusza od kryterium dochodowego, nie zawarł w ustawie jakichkolwiek szczególnych przepisów dotyczących metod obliczania dochodu tych osób, co powoduje, że w stosunku do nich znajdzie zastosowanie art. 8 ust. 3 ustawy. W przepisie tym ustawodawca zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem dochodu na gruncie ustawy o pomocy społecznej. W definicji dochodu, jak i w enumeratywnym katalogu składników, których do dochodu się nie wlicza, nie wymienia się kwot pomniejszających faktyczny miesięczny dochód, przeznaczanych na bieżące wydatki bytowe (opłaty za wszelkie media, utrzymanie nieruchomości), czy też na wydatki związane z rehabilitacją lub kosztami leczenia. Obowiązki zstępnego osoby skierowanej i umieszczonej w domu pomocy społecznej uzależnione są wyłącznie od jego sytuacji dochodowej. Okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, czy majątkowej, w tym obciążeń związanych z codziennym funkcjonowaniem, nie mają znaczenia dla ustalenia obowiązku ponoszenia opłaty przez zobowiązanego oraz jej wysokości. Mogą natomiast stanowić podstawę do wydania przez organ decyzji o zwolnieniu z ponoszenia w całości lub w części ustalonej opłaty na podstawie art. 64 ustawy o pomocy społecznej. Przedmiotowe kwestie winny być jednakże rozważane w odrębnym postępowaniu. Z akt przedstawionych Sądowi wynika, że takie postępowanie skarżąca zainicjowała. Należy nadto wskazać, że Sąd za prawidłowe poczytuje ustalenia organów w przedmiocie prowadzenia przez skarżącą wraz z córką wspólnego gospodarstwa domowego. W myśl art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Faktyczny związek, o jakim mowa w powołanym przepisie, oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania. Wspólne zamieszkiwanie jest przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega ono na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólne gospodarowanie opiera się zaś na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego. Zestawiając powyższe zapatrywania z realiami sprawy podkreślić należy, że w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi znajduje się oświadczenie skarżącej z dnia 30 września 2020 r. w którego wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką. Okoliczność ta została również potwierdzona przez pracownika socjalnego w wywiadzie środowiskowym z dnia 1 października 2020 r. Warto w tym miejscu odnotować, że w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji skarżąca wprost wskazała, że opiekuje się dorosłą, niepełnosprawną córką z porażeniem mózgowo – dziecięcym, wymagającą niemal całodobowej asysty. Z akt sprawy wynika również, że lokale nr (...) i (...) położone w G. przy ul. (...) połączone są ze sobą fizycznie. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że fakt fizycznego połączenia lokali wiąże się z możliwością ciągłej 24 – godzinnej asysty skarżącej względem córki. W świetle powyższych okoliczności, w tym wzajemnych relacji pomiędzy córką i skarżącą trudno jest uznać, że w rzeczywistości skarżąca wraz z niepełnosprawną i wymagającą wsparcia córką prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Takiej konstatacji w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego nie mogą determinować przedstawione w skardze wskazania, że córka osiąga własne dochody, które samodzielnie przeznacza na bieżące opłaty związane z zamieszkiwanym lokalem, leczenie i rehabilitację. W związku z powyższym rozpatrywane łącznie zarzuty podniesione w petitum skargi w punkcie I lit. a i lit. c oraz w punkcie II Sąd uznał za niezasadne. Zdaniem Sądu organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym klarowanych co do treści oświadczeń złożonych przez samą skarżącą. Materiał ten pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która to zawiera w pełni wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. Sąd wskazuje, że z oczywistych względów na obecnym etapie nie jest w stanie zweryfikować tego, czy podpisanie przez skarżącą stosownego oświadczenia nastąpiło rzeczywiście w następstwie wprowadzenia skarżącej w błąd przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. . Sąd nie ma również środków aby zweryfikować, czy skarżąca działała w zaufaniu do pracownika organu, który zapewniał skarżącą, że przy założeniu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego sposób obliczenia opłaty będzie dla skarżącej bardziej korzystny. Za naruszającą określoną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę zaufania obywateli do organów państwa (władzy publicznej) uznać można zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji publicznej w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany. W realiach rozpatrywanej sprawy taka sytuacja nie ma miejsca, gdyż kwestię ustalenia wysokości opłaty do dnia 1 listopada 2020 r. określała stosowna umowa. Z kolei przepis art. 8 § 2 k.p.a. stanowi co prawda, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, jednakże podkreślenia wymaga, że przez utrwaloną praktykę należy rozumieć jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych. W realiach rozpatrywanej sprawy nie ma w ocenie Sądu jakichkolwiek podstaw by uznać, że organy orzekające naruszyły wskazaną wyżej regulację. Uznając w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło