III SA/Gd 546/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie WSA: Alina Dominiak, Felicja Kajut (spr.), Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 lipca 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały w budynku letniskowym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 czerwca 2005r. nr [...]. Decyzją z dnia 13 czerwca 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta [..], na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 11 lit c ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych, pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.) odmówił zameldowania J. R. na pobyt stały w budynku letniskowym usytuowanym na terenie ogrodu przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu w/w decyzji organ wskazał, że J. R. wystąpiła z wnioskiem o zameldowanie jej na pobyt stały w budynku letniskowym posadowionym na terenie ogrodu przy ul. [...] w G. dzierżawionym przez jej matkę L. S. – W. od administracji budynku tj. Biura Obsługi Mieszkańców nr [...] w G., podając, że mieszka tam od lutego 2002r. Biuro Obsługi Mieszkańców nr [...] w G. w piśmie z dnia 6 czerwca 2005r. nie wyraziło zgody na zameldowanie J. R. w w/w lokalu. W ocenie organu adres wskazany przez stronę nie odpowiada wymogom określonym w art. 9b ust. 2 w/w ustawy i tym samym należało wydać decyzję odmawiającą zameldowania. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazała przyczyny, z powodu których zmuszona była zamieszkać w domku położonym na działce przy ul. [...] w G. jak również skutki jakie nieść będzie za sobą odmowa jej zameldowania w tym miejscu. Strona jest zmuszona wymeldować się z lokalu przy ul. [...] w G., gdzie zamieszkiwała do dnia 10 października 2001r. Decyzją z dnia 19 lipca 2005 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż J. R. zamieszkuje w spornym lokalu, jednakże lokal ten nie ma określonego adresu; tym samym zameldowanie jest niemożliwe, gdyż w świetle w/w ustawy może nastąpić pod oznaczonym adresem, który określa się poprzez podanie nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa i kodu pocztowego. W przedmiotowej sprawie brak nr lokalu, w którym miałoby nastąpić zameldowanie, co nie pozwala na dokonanie zameldowania. Jeżeli zostanie uregulowana sytuacja dotycząca numeracji tegoż lokalu, nic nie będzie stało na przeszkodzie by dokonać w nim zameldowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J.R. wniosła o wnikliwe rozpatrzenie jej sprawy. Wskazała na przyczyny zmuszające ją do przebywania w lokalu przy ul. [...], jak również na fakt, że nie zamierza tam mieszkać do końca życia. Skarżąca pragnie zakupić mieszkanie i w tym celu zaciągnąć pożyczkę, do czego potrzebne jest zameldowanie. Zameldowanie pod dotychczasowym adresem powoduje, że zmuszona jest spłacać zadłużenia czynszowe męża, tymczasem nie będzie skarżącej stać na spłatę pożyczki i zadłużenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek częściowo z innych przyczyn niż wskazane przez skarżących. Z uwagi na okoliczność, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w kwestii odmowy zameldowania, ocena prawidłowości postępowania organów administracji opierać się musi o wykładnię art. 6 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 2b i 9b ust. 2 pkt 1, oraz art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W świetle powołanych wyżej przepisów zameldowanie na pobyt stały, przez który rozumieć należy zamieszkiwanie w określonej miejscowości z zamiarem stałego przebywania następuje pod oznaczonym adresem, który określa się, w przypadku gmin o statusie miasta poprzez podanie nazwy miasta (ewentualnie dzielnicy), ulicy numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego; nadto z pobytem stałym wiąże się wola koncentracji w danym miejscu spraw życiowych określonej osoby, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, baza Lex nr 54454). Co istotne, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. , orzekającego o niezgodności z Konstytucją RP art. 9 ust. 2 w/w aktu normatywnego (sygn. akt K 20/01, publ. Dz. U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716) i stosownej zmiany ustawy zameldowanie w lokalu jest instytucją służącą wyłącznie celom ewidencyjnym, potwierdzającą fakt pobytu w danym lokalu. Nadto zwrócić należy uwagę, iż dokonanie zameldowania w trybie rejestracji zgłoszenia jest tzw. czynnością materialno – techniczną, która charakteryzuje się kazuistycznym określeniem wszystkich wymaganych warunków formalnych; spełnienie określonych przez przepisy prawa warunków ma bowiem zapewnić proste, bo jedynie techniczne wykonanie przez właściwy organ czynności rejestracyjnej. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2002 r., III RN 139/01, publ. OSNP 2003/15/347 oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r., III AZP 6/91, publ. OSNC 1992/4/51) zupełnie inną jest struktura realizacji obowiązku meldunkowego, jeżeli zgłoszone przez wnioskodawcę dane budzą wątpliwości; w takim wypadku o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy, a prowadzone postępowanie kończy rozstrzygnięcie wątpliwości meldunkowych w drodze decyzji administracyjnej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż w następstwie wniosku z dnia 13 maja 2005 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zameldowania. Po przeprowadzeniu zaś postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji decyzją z dnia 13 czerwca 2005 r. , wydaną m.in. w oparciu o art. 47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych odmówił zameldowania skarżącej na pobyt stały, podnosząc, iż adres podany przez w/w nie odpowiada ustawowym wymogom, określonym w art. 9 b ust. 2 cytowanej ustawy; w następstwie wniesionego odwołania Wojewoda [...] utrzymał z kolei w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację Prezydenta Miasta [...] w kwestii braku numeru lokalu, w którym miałoby nastąpić zameldowanie. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, patrząc przez pryzmat materialno - prawnych przesłanek zameldowania prowadzi do konstatacji, iż organom ewidencyjnym postawić można zarzut wadliwej interpretacji przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych; w jego następstwie koniecznym jest uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć jako niezgodnych z prawem. Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca zamieszkuje w przedmiotowym lokalu (vide uzasadnienie decyzji organu II instancji). Tym samym ocenie Sądu podlegać winien brak numeru lokalu, podnoszony przez organy jako podstawowa przesłanka negatywna i podstawa odmowy zameldowania. W przedmiotowej sprawie dokonać należy wykładni celowościowej treści art. 9b ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uwzględniając przy tym, iż instytucja zameldowania, jako potwierdzenie faktu pobytu służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Z uwagi na okoliczność, iż dane znajdujące się w ewidencji ludności odpowiadać powinny stanowi faktycznemu, organ nie może odmówić zameldowania na pobyt stały osobie faktycznie przebywającej w danym pomieszczeniu jedynie w oparciu o wykładnię literalną w/w przepisu, w sytuacji gdy zamiar stałego pobytu jest określony na podstawie obiektywnych, w pełni stwierdzonych okoliczności. Uwzględniając powyższe, rozważania dotyczące charakteru instytucji zameldowania oraz zestawiając je z bezspornym faktem, iż skarżąca zamieszkuje w przedmiotowym budynku wzniesionym na działce położonej przy ul. [...] w G., w ocenie Sądu uznać należało, iż jest to "adres oznaczony" w rozumieniu powołanych przepisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r., II SA/Łd 1963/00, publ. OSP 2003/5/69). Za takim wnioskiem przemawia również fakt braku trudności identyfikacji obiektu w którym zamieszkują skarżący w sytuacji konieczności doręczania im korespondencji. Z uwagi na to, iż uprawnienia sądu administracyjnego ograniczone są do badania aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem, oceniając z tego punktu widzenia rozstrzygnięcia obu organów Sąd uznał, że oparte one zostały na wadliwej interpretacji przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania dotyczące prawidłowego ustalenia przesłanek zameldowania na pobyt stały w świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych; nadto uwzględnieniu powinny podlegać rozważania dotyczące charakteru oraz celów tej instytucji. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji. Wobec uchylenia rozstrzygnięć odmawiających zameldowania przepis art. 152 ustawy nie miał zastosowania.