III SA/Gd 546/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-09-12

Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Felicja Kajut, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz drogowy wykonywany przez osobę niebędącą pracownikiem przedsiębiorcy, na jego rzecz, ale nieodpłatnie, stanowi transport drogowy wymagający licencji, czy też niezarobkowy przewóz na potrzeby własne?
Ratio decidendi
Przewóz drogowy wykonywany pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, który nie spełnia łącznie wszystkich przesłanek określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym (w tym wymogu, aby pojazd był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika), należy uznać za transport drogowy wymagający uzyskania licencji. Brak takiej licencji stanowi naruszenie przepisów, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę K. N. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną w wysokości 9.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Naruszenia dotyczyły wykonywania przewozu drogowego pojazdem bez wymaganego sprawdzenia okresowego tachografu oraz wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Skarżący twierdził, że przewóz był nieodpłatny i na potrzeby własne, wykonywany przez kolegę w jego zastępstwie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 kwietnia 2013 r. (nr [...]) Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 stycznia 2013 r. (nr [...]) o nałożeniu na K. N. kary pieniężnej w wysokości 9.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 2 stycznia 2013 r. (nr [...])[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 92a ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012, poz. 1265) - nałożył na K. N. (dalej: "strona", skarżący") prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A", karę pieniężną w łącznej wysokości 9.000 zł. W decyzji wskazano naruszenia przepisów o transporcie drogowym: 1. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji – art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym – załącznik nr 3 lp. 6.1.14 (kara w wysokości 1.000 zł); 2. wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej licencji – art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym załącznik nr 3 lp. 1.1 (kara w wysokości 8.000 zł). Organ podał, że wskazane naruszenia zostały stwierdzone w dniu 14 września 2012 r. w miejscowości K. (Droga Krajowa nr [...]) w trakcie kontroli drogowej pojazdu marki RENAULT o nr rej. [...], którym kierował M. W. W tym czasie pojazd wykonywał przewóz drogowy sprzętu rehabilitacyjnego z miejscowości S. z "A" K. N. na targi do W. Podczas kontroli kierowca nie okazał ani wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Dodatkowo w toku kontroli dokonano oględzin zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego, tj. tachografu marki SIMENS VDO typ [...] nr [...] i stwierdzono, że urządzenie to nie posiada ważnego przeglądu okresowego (ostatnie badanie zgodnie z umieszczoną tabliczką pomiarową wykonano w dniu 19 listopada 2009 r.). Kierowca nie okazał żadnych dokumentów potwierdzających wykonanie przeglądu urządzenia. Pismem z dnia 14 września 2012 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu oraz wezwał ją do przedłożenia wymaganych dokumentów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym o przedstawienie dokumentacji potwierdzającej charakter zatrudnienia kierowcy w dniu kontroli. W toku postępowania organ pozyskał informację z Urzędu Miejskiego w S., że strona nie posiada licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, natomiast w dniu 14 września 2009 r. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, które z powodu nieaktualnych badań technicznych pojazdu nie zostało odebrane przez stronę. Nadto w systemie informatycznym Biura ds. Transportu Międzynarodowego, Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego nie odnotowano ww. przedsiębiorcy. W związku z powyższym pismem z dnia 19 listopada 2012 r. organ zawiadomił stronę o rozszerzeniu katalogu stwierdzonych naruszeń z dnia kontroli o dodatkowe naruszenie określone w lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji. Organ stwierdził, że – wobec nie spełnienia przesłanki prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy – nie zostały spełnione przesłanki do zakwalifikowania przedmiotowego przewozu rzeczy na potrzeby własne, a zatem stosownie do art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym przewóz ten należy zakwalifikować jako krajowy transport drogowy, do którego prowadzenia wymagana jest licencja. W konsekwencji, organ wskazał, że stwierdzone naruszenia przepisów nie były wynikiem zdarzeń i okoliczności całkowicie niezależnych od woli przedsiębiorcy, na które nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć, lecz wynikiem zaniedbania i niedopełnienia ciążących nań obowiązków. W tej sytuacji organ orzekł o nałożeniu kary za naruszenie obowiązków i warunków przewozu w wysokości 9000 zł. W odwołaniu od tej decyzji strona twierdziła, że nie wykonywała transportu drogowego bez wymaganego dokumentu. Zatrzymany do kontroli samochód, będący jej własnością, był prowadzony przez kolegę. Kierowca w imieniu strony przewoził nieodpłatnie towar do W. i tym samym nie mogło być w ogóle mowy o zarobkowym przewozie drogowym. Zdaniem strony przewóz z dnia kontroli spełniał przesłanki niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne, bowiem był przewozem pomocniczym w stosunku do prowadzonej przez nią działalności. Strona wyjaśniła, że zajmuje się sprzedażą sprzętu fitness, a nie transportem drogowym, przyznając jednocześnie, iż w chwili kontroli w pojeździe nie znajdowało się zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, a jedynie wniosek w tym przedmiocie złożony do Urzędu Miejskiego w S. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 18 kwietnia 2013 r. (nr [...]) – działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a.", art. 4 pkt 3 i pkt 4, art. 4 pkt 22 lit. a, art. 5, art. 33 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym, art. 15 ust. 7 a ppkt i rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 z późn. zm.) oraz lp. 1.1 i 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył definicje przewozu na potrzeby własne i transportu drogowego zawarte w art. 4 pkt 3 i pkt 4 ustawy o transporcie drogowym wskazując, że stosownie do art. 33 ust. 1 tej ustawy przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu stosownego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Z kolei, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, o czym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Według art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Organ stwierdził, że przepis art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zawiera wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia nakładane na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Między innymi lp. 1.1 tego załącznika karą pieniężną w wysokości 8.000 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, a zgodnie z treścią lp. 6.1.4 nakłada się karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Odnośnie naruszenia Ip. 6.1.4 organ odwoławczy stwierdził, że podczas kontroli i oględzin zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe tachografu marki SIMENS VDO typ [...] nr [...] stwierdzono brak ważnego sprawdzenia okresowego urządzenia. Okres 24 miesięcy liczony od dnia ostatniego sprawdzenia tachografu, tj. od 19 listopada 2009 r., został przekroczony (zgodnie z tabliczką pomiarową ważność upłynęła w dniu 19 listopada 2011 r.). Kierowca w toku trwającej kontroli nie okazał żadnego dokumentu, ani żadnej innej cechy legalizacyjnej, z której wynikałoby, że taka kontrola została przeprowadzona w wymaganym okresie. Odnośnie naruszenia z lp. 1.1 organ odwoławczy stwierdził w pierwszej kolejności, że zgodnie z protokołem kontroli oraz wyjaśnieniami strony, kierujący pojazdem M. W. jest kolegą strony i prowadził pojazd w jej zastępstwie. W przedmiotowej sprawie przewóz nie spełnia przesłanki określonej w art. 4 pkt 4 lit. a/ ustawy o transporcie drogowym, przewidującej, że przewozu winien dokonywać przedsiębiorca albo jego pracownik. Nie można zatem uznać, że był to przewóz na potrzeby własne w rozumieniu definicji ustawowej zawartej art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca przesądził, że dla uznania danego przewozu za niezarobkowy przewóz - przewóz na potrzeby własne, przesłanki wymienione w art. 4 pkt 4 ww. ustawy muszą być spełnione łącznie. Organ wyjaśnił, że na gruncie obowiązującego prawa pod pojęciem "pracownik" należy rozumieć podmiot zdefiniowany w art. 2 Kodeksu pracy, czyli osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 1994 r., K 2/94, publ. OTK 1994/2/36). Uwzględniając cytowane regulacje należy przyjąć, że w chwili kontroli drogowej strona nie wykonywała przewozu na potrzeby własne tylko transport drogowy, w zakresie którego winna była legitymować się stosownym uprawnieniem jakim jest licencja. Organ odwoławczy podkreślił, że działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu transportu drogowego jest działalnością licencjonowaną, co oznacza, że jej prowadzenie jest uzależnione od uzyskania licencji. Jednocześnie w sprawie nie miał zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Strona winna była zdawać sobie sprawę i mieć wiedzę w zakresie obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący powierzając wykonanie zadania przewozowego osobie niezatrudnionej w jego firmie sam świadomie przyczynił się do stwierdzonego naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego, organ niższej instancji w toku prowadzonego postępowania działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący Odnośnie argumentacji strony, że nałożona na nią kara pieniężna jest nieadekwatna do popełnionego naruszenia wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych naruszeń, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych, czy rodzaju prowadzonej działalności przez stronę. K. N. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się "unieważnienia kary pieniężnej". Skarżący wyjaśnił, że nie posiada prawa jazdy kategorii C i w związku z tym w dniu 14 września 2012 r. poprosił kolegę o przysługę i poprowadzenie w jego zastępstwie samochodu. W czasie kontroli okazano dokument stwierdzający złożenie wniosku o zezwolenie na transport własny. Żywił przekonanie, że skoro zapłacił za wymagane zezwolenie, to dokument został wystawiony, tym bardziej, że Urząd Miejski w S. nie wzywał go do uzupełniania wniosku ani nie zwrócił zapłaconych opłat. Nie upominał się o zaświadczenie, ponieważ samochód wyjechał w trasę nagle. Podkreślił, że znajomy wykonywał przewóz grzecznościowo i nieodpłatnie. Zaznaczył, że posiada małą firmę i nie zatrudnia pracowników, transport był wykonywany jego własnym samochodem na potrzeby własne, a wyjazd był jednorazowy od kilku lat. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 1 ustawy określa ona m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (pkt 1) oraz niezarobkowego krajowego przewozu drogowego (pkt 3), przy czym przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów m.in. o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dokonując zatem wykładni ww. przepisów należy dojść do wniosku, że przepisom ustawy o transporcie drogowym podlega "krajowy transport drogowy" lub "niezarobkowy krajowy przewóz drogowy" podejmowany i wykonywany pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy przez pojęcie "transportu drogowego" rozumie się krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. W myśl art. 4 pkt 4 ustawy przez "niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne)" rozumie się każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników; b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi; c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin; d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że każdy przejazd po drogach publicznych pojazdu samochodowego (o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony) należącego do przedsiębiorcy, nie spełniający przesłanek "niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne)" należy traktować jako "transport drogowy", który z uwagi na trasę przejazdu może mieć charakter krajowy lub międzynarodowy (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". W myśl art. 4 pkt 17 ustawy "licencja" to decyzja administracyjna wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Natomiast myśl art. 33 ust. 1 ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Przepis art. 92a ustawy stanowi zaś, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Z ustaleń organów inspekcji transportu drogowego dokonanych w rozpoznawanej sprawie wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą (przeważająca działalność gospodarcza to "sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana"), pod nazwą "A" K. N. z siedzibą w S. W dniu 14 września 2012 r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr [...], został zatrzymany do kontroli pojazd marki RENAULT o nr rej. [...], stanowiący własność skarżącego, którym w chwili kontroli kierował M. W. W tym czasie pojazd wykonywał przewóz drogowy sprzętu rehabilitacyjnego z miejscowości S. z "A" K. N. na targi do W. Podczas kontroli dokonano oględzin zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego, tj. tachografu marki SIMENS VDO typ [...] nr [...] i stwierdzono, że urządzenie nie posiada ważnego przeglądu okresowego (ostatnie badanie zgodnie z umieszczoną tabliczką pomiarową wykonano w dniu 19 listopada 2009 r.). Kierowca nie okazał żadnych dokumentów potwierdzających wykonanie przeglądu urządzenia. Ponadto podczas kontroli kierowca nie okazał ani wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Organ w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że skarżący nie został zarejestrowany w systemie informatycznym Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (tzn. nie posiada licencji na prowadzenie transportu drogowego). Ustalono natomiast, że skarżący we wrześniu 2009 r. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, jednakże z powodu nieaktualnych badań technicznych zaświadczenie wraz z wypisem nie zostało wydane przedsiębiorcy i do chwili obecnej nie zostało odebrane przez skarżącego. Ponadto, ustalono także, że kierujący pojazdem w dniu kontroli – M. W. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. W ocenie Sądu zgromadzony przez organy inspekcji drogowej materiał dowodowy daje w pełni podstawę do przyjęcia za wiarygodne ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia podjętego przez organy rozstrzygnięcia. Należy w pełni zgodzić się z organami, że podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego oraz niezarobkowego przewozu drogowego dokonywane jest na zasadach określonych w ustawie o transporcie drogowym, co oznacza, że poruszanie się wszystkich pojazdów o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony podporządkowane jest regułom ustanowionym w tym akcie prawnym. Warunkiem wykonywania przewozu drogowego w ramach transportu drogowego jest uzyskanie licencji transportowej, zaś podstawowym warunkiem realizowania przewozu niezarobkowego (czyli przewozu na potrzeby własne), jest uzyskanie zaświadczenia o zgłoszeniu takiego przewozu. Z akt sprawy wynika, że pojazd skarżącego (prowadzącego działalność gospodarczą o charakterze handlowym) został zatrzymany na drodze publicznej, natomiast dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 7,5 tony. Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy niezarobkowym przewozem drogowym (przewozem na potrzeby własne) jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych (z ładunkiem lub bez) wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, jeżeli łącznie spełnia wszystkie przesłanki określone w tym przepisie; m.in. używany do przewozu pojazd samochodowy musi być prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika (art. 4 pkt 4 lit. a/ ustawy). Ponieważ – jak to wynika z ustaleń organów, jak również wyjaśnień skarżącego – M. W. prowadzący w dniu kontroli przedmiotowy pojazd nie był zatrudniony przez skarżącego, przeto przejazd kontrolowanego pojazdu po drogach publicznych nie spełniał ustawowych wymogów dla uznania go za "niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne)". W tej sytuacji należało przyjąć, że był to przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków "niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne)" czyli tzw. "transport drogowy" (art. 4 pkt 3 lit. a/ ustawy), który legalnie może być wykonywany wyłącznie w oparciu o uzyskaną przez przedsiębiorcę licencję na wykonywanie transportu drogowego. Okolicznością bezsporną jest to, że skarżący takiej licencji nie posiada. Posiadane z kolei przez skarżącego zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne nie może w żaden sposób zastępować wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Korzystając z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne przedsiębiorca musi dopełnić wszystkich warunków określonych w art. 4 pkt 4 ustawy, licząc się z tym, że ich nie wypełnienie skutkować będzie – tak jak w rozpoznawanej sprawie - odmową uznania przejazdu za "niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne)". Dla takiej oceny nie mogą mieć jakiegokolwiek znaczenia podnoszone przez skarżącego argumenty, że sam nie posiada odpowiedniej kategorii prawa jazdy, prowadzi małą, jednoosobową firmę i nie stać go na zatrudnienie pracowników, natomiast kierowca (kolega skarżącego) jechał w jego zastępstwie, nieodpłatnie. Powołane okoliczności nie stanowią także o tym, że można mówić o zaistnieniu zdarzeń i okoliczności, na które podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu lub których nie mógł przewidzieć (art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy). W świetle ustalonych w sprawie okoliczności organy słusznie zatem przyjęły, że przejazd po drogach publicznych pojazdu marki RENAULT o nr rej. [...] nosił znamiona "krajowego transportu drogowego", do którego wykonywania wymagana była licencja. W tej sytuacji brak posiadania ww. dokumentu (uprawnienia) w oczywisty sposób stanowił naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy, co w konsekwencji było podstawą zastosowania odpowiedzialności administracyjnej określonej w art. 92a ust. 1 w zw. z ust. 6 ustawy (wysokość kary – 8.000 zł; zgodnie z pktem 1.1 załącznika nr 3 do ustawy). W rozpoznawanej sprawie – co nie było kwestionowane przez skarżącego - w trakcie dokonanych podczas kontroli oględzin zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe urządzenia rejestrującego (tachografu marki SIMENS VDO typ [...] nr [...]) stwierdzono także brak ważnego sprawdzenia okresowego tego urządzenia (okres ważności upłynął w dniu 19 listopada 2011 r.), co stanowiło naruszenie art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 z późn. zm.), a w konsekwencji było podstawą zastosowania odpowiedzialności administracyjnej określonej w art. 92a ust. 1 w zw. z ust. 6 ustawy (wysokość kary – 1.000 zł; zgodnie z pktem 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy). Reasumując, w ocenie Sądu zgromadzony w przedmiotowej sprawie przez organy materiał dowodowy dawał podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 9.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego i bez wymaganej licencji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło