III SA/Gd 547/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda decyzją z dnia 19 maja 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia 26 kwietnia 2017 r. , odmawiającą przyznania M. W. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 21 marca 2017 r. Organ wskazał, że w dniu 19 grudnia 2016 r. M. W. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż nie wylegitymowała się wymaganym okresem uprawniającym do zasiłku, wyszczególnionym w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie ze świadectwem pracy wystawionym przez pracodawcę "A" Sp. z o.o. M. zatrudnienie strony trwało od dnia 8.08.1983 r. do dnia 28.02.2010 r. Strona nie przedłożyła świadectwa pracy oraz innych dokumentów na potwierdzenie trwania i ustania stosunku pracy nawiązanego w dniu 1.03.2010 r. z "A" Sp. z o.o. M.. Pozew strony przeciwko "A" Sp. z o.o. o wynagrodzenie, wydanie świadectwa pracy i odszkodowanie został odrzucony postanowieniem Sądu Rejonowego w M. Wydział IV Pracy z dnia 13.04.2017 r. z uwagi na brak zdolności sądowej strony pozwanej, gdyż z dniem 29.11.2016 r. została ona wykreślona z KRS. M. W. nie wylegitymowała się spełnieniem wymogów art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy, ponieważ nie udokumentowała co najmniej 365-dniowego okresu uprawniającego do zasiłku, przypadającego w czasie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w Urzędzie Pracy (od dnia 18 czerwca 2015 r. do dnia 18 grudnia 2016 r.). Do okresu uprawniającego do zasiłku nie mógł zostać zaliczony okres od dnia 18.06.2015 r. do dnia 18.12.2016 r., gdyż strona nie wykazała, by w tym okresie była zatrudniona osiągając wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, skutkującego obowiązkiem opłacenia składek na Fundusz Pracy. Zdaniem organu użyte w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy sformułowanie "osiągał wynagrodzenie" oznacza, że należy ustalić wysokość wynagrodzenia, które zostało wypłacone. Koniecznym warunkiem jest także stwierdzenie istnienia obowiązku opłacenia składek na Fundusz Pracy. W sprawie wymagane ustawowo elementy nie zaistniały. Strona nie przedłożyła świadectwa pracy wystawionego przez ostatniego pracodawcę – "A" Sp. z o.o. , potwierdzającego taki okres zatrudnienia. Zgodnie z art. 97 § 2 k.p. to świadectwo pracy jest dokumentem potwierdzającym okres zatrudnienia. Do ustalenia istnienia stosunku pracy, zgodnie z art. 242 § 1 k.p.a., umocowany ustawowo jest wyłącznie sąd pracy. Sąd jednak nie ustalił istnienia stosunku pracy w tym czasie i nie wydał również orzeczenia nakładającego na pracodawcę obowiązek wydania świadectwa pracy, jak również nie zasądził wynagrodzenia za pracę, gdyż wszczęta w tym przedmiocie sprawa sądowa zakończyła się odrzuceniem pozwu strony, z uwagi na nieistnienie pracodawcy. Zatem brak było wiarygodnych dowodów potwierdzających istotny dla rozstrzygnięcia sprawy okres pozostawania przez stronę w zatrudnieniu u ww. pracodawcy. Nie zostało to także ustalone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Państwową Inspekcję Pracy. Taki stan rzeczy nie wynika też z oświadczenia strony z dnia 6.12.2016 r. o rozwiązaniu bez wypowiedzenia stosunku pracy. M. W. wniosła skargę na powyższą decyzję Wojewody Pomorskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez uznanie, że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżącej, co doprowadziło do wadliwej odmowy przyznania prawa do zasiłku od dnia 21 marca 2017 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonych decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy( tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Z kolei art. 71 ust. 6 ustawy stanowi, że w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 73 ust. 1. We wniosku z dnia 21 marca 2017 r. skarżąca, posiadająca status bezrobotnego, domagała się przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia złożenia wniosku, przedkładając dokumenty mające udokumentować prawo do zasiłku. Organy uznały, że skarżąca nie wykazała czasu pozostawania w zatrudnieniu w "A" Sp. z o.o. w M. i osiągania z tego tytułu co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zauważyć należy, że poza umową o pracę z dnia 1 marca 2010 r., zawartą między skarżącą a "A" Spółką z o.o. w M. na czas określony do dnia 28 lutego 2014 r. , w aktach administracyjnych znajduje się aneks do tej umowy z dnia 1 czerwca 2010 r., z którego wynika, że w miejsce dotychczasowych warunków dotyczących czasu, na jaki została zawarta umowa – do dnia 28 lutego 2014r. - będą obowiązywały warunki - czas nieokreślony, a pozostałe warunki umowy o pracę nie uległy zmianie. Z umowy o pracę z dnia 1 marca 2010 r. zmienionej aneksem z dnia 1 czerwca 2010 r. wynika, że wynagrodzenie miesięczne , przysługujące skarżącej, to 2400 zł miesięcznie. Skarżąca, co wynika również z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, wniosła dwa pozwy do Sądu Rejonowego Wydziału IV Pracy w M. przeciwko w/w spółce o zapłatę wynagrodzenia za okres od listopada 2014 r. do czerwca 2015 r. , wskazując dwukrotnie kwoty 9600 zł ( po 2400 zł). Wniosła też pozew o wydanie świadectwa pracy. Postępowanie zostało zawieszone z powodu stwierdzenia przeszkód uniemożliwiających działanie spółki, a następnie pozwy zostały odrzucone z powodu wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Ze stanowiska organu odwoławczego, dotyczącego nie przedłożenia przez skarżącą świadectwa pracy wystawionego przez pracodawcę, potwierdzającego okres zatrudnienia u ostatniego pracodawcy wywieść można, że organ uznaje, że jedynie świadectwem pracy skarżąca mogła wykazać okres zatrudnienia. Tymczasem "świadectwo pracy jest dokumentem prywatnym, a nie urzędowym. Stanowi ono dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła w imieniu pracodawcy zawarte w nim oświadczenie (art. 245 k.p.c.). Pracownik może prowadzić dowody przeciwko treści świadectwa, a także udowadniać innymi środkami dowodowymi niż świadectwo okoliczności, które powinny być objęte treścią świadectwa" (Jaśkowski Kazimierz, Maniewska Eliza, Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy , publ. LEX/el. 2017 ). Możliwe jest też prowadzenie dowodu przeciwko stwierdzeniom zawartym w świadectwie pracy ( wyrok SN z dnia 16 lipca 2009 r., II PK 1/09, OSNP 2011, nr 5-6, poz. 71). Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że w ocenie Sądu skarżąca mogła w niniejszej sprawie wszelkimi dowodami wykazywać okres zatrudnienia, tym bardziej, że z powodów przez siebie niezawinionych świadectwa pracy uzyskać nie mogła. Z akt sprawy wynika, że skarżąca podejmowała starania, by uzyskać zarówno świadectwo pracy, jak i wynagrodzenie od "A" Spółki z o.o. w M.. Starania skarżącej o uzyskanie wyroku zasądzającego wynagrodzenie na jej rzecz i wydanie świadectwa pracy nie zakończyły się zgodnie z jej oczekiwaniami, bowiem spółka została wykreślona z rejestru. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych , którymi dysponowały organy wynika , że skarżąca pozostawała w stosunku pracy do czasu wykreślenia spółki z rejestru. Niemożliwe było natomiast, by stosunek pracy skarżącej ustał na skutek wypowiedzenia przez nią umowy o pracę w dniu wskazywanym przez skarżącą, bowiem pracodawca w dniu złożenia przez nią oświadczenia– 6 grudnia 2016 r.- nie figurował już w rejestrze. Wskazać należy, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie zależy od świadczenia pracy, a od pozostawania w zatrudnieniu i od osiągania wynagrodzenia w określonej kwocie. Skarżąca przedłożyła – co wskazano powyżej - dokumenty, z których wynika, że była zatrudniona do czasu istnienia jej ostatniego pracodawcy. Z dokumentów tych wynika również, jakie wynagrodzenie osiągała, przy czym nie można utożsamiać "osiągania" wynagrodzenia z jego faktyczną wypłatą w sytuacji, gdy pracodawca nie wywiązuje się z podstawowych obowiązków , jakim jest wypłacanie wynagrodzenia pracownikowi. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie zależy też od realnego opłacenia składki na Fundusz Pracy, bowiem w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy mowa jest o obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy, a nie o opłaceniu składki na ten fundusz. Inna wykładnia tego przepisu powodowałaby, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługiwałoby tylko tym bezrobotnym, w stosunku do których wywiązano się z obowiązku opłacenia składki na Fundusz Pracy. Tak więc organy obu instancji, w ocenie Sądu, naruszyły zarówno przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, przede wszystkim art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., jak też przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uwzględnił skargę. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej organy, mając na uwadze powyższą ocenę prawną przedstawioną przez Sąd, dokonają oceny, czy w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy skarżąca, która była zatrudniona w "A" Spółce z o.o. w M. i osiągała wynagrodzenie w wysokości wymienionej w umowie o pracę, spełnia przesłanki z art. 71 ust. 1 , ust. 2 i ust. 6 ustawy.