III SA/Gd 560/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. H. i I. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia 30 czerwca 2005 r., nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj: Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 stycznia 2005 r. o wymeldowaniu M. H. i jej córki I. H. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że z wnioskiem o wymeldowanie wyżej wymienionych wystąpił A. H. twierdząc, iż od około 4 lat nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu. W ramach postępowania organ I instancji dokonał m.in. oględzin lokalu oraz zebrał zeznania wnioskodawcy i świadków, a następnie na podstawie materiału dowodowego orzekł o wymeldowaniu wskazanych osób. W odwołaniu M. i I. H. wskazały na krzywdzący charakter decyzji i stwierdziły, że świadkowie przesłuchani w sprawie złożyli nieprawdziwe wyjaśnienia. Ponadto stwierdziły, iż nie opuściły spornego lokalu. Organ odwoławczy powołał się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że podmiotem decyzji o wymeldowanie może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ponieważ zeznania stron były sprzeczne, organ niżej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem świadków. W czasie rozprawy świadek M. O. zeznała, że nie jest w stanie stwierdzić czy panie H. zamieszkują w spornym lokalu, ponieważ przez ostatnie 3 lata widywała je rzadko, a od września 2004 r. wcale. J. O. wskazał, że w spornym lokalu był 6 lat temu i nie pamięta kiedy ostatni raz widział M. H., I. H. widział jakieś 2 lata temu. Z. B. zeznał, że w lokalu był w kwietniu 2005 r. i nie wydaje mu się, aby mogły w nim zamieszkiwać panie H. W lokalu panuje zaduch spowodowany nieużywaną kanalizacją, nie ma wody w akwarium. Nie widać również wieczorem zapalonych świateł w lokalu. Świadek B. I. wskazała, że widuje często panie H. wchodzące i wychodzące z klatki schodowej budynku w którym znajduje się przedmiotowy lokal, jednak nie wie, czy zamieszkują one w lokalu. Świadek R. B. widział M. H. ostatnio jakieś 3 lata temu, natomiast jej córkę około 2 lat temu. Dodał, że gdy państwo H. byli małżeństwem widywał ich często. K. W. zeznała, iż wyprowadziła się ze swojego mieszkania 3 lata temu i nie wie czy panie H. mieszkają w spornym lokalu. Natomiast świadek J. B. zeznała, że jej córka M. H. i wnuczka I. H. zamieszkują w przedmiotowym lokalu, a następnie dodała, że w nim jedynie nocują. Wskazała przy tym, że nie nocują one co noc, a córka rzadziej. W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, iż poza matką M. H. wszyscy świadkowie potwierdzili okoliczność nie zamieszkiwania M. i I. H. w przedmiotowym lokalu. Ponadto z kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Policję w lokalu na ulicy [...] wynika, iż zamieszkuje tam K. K. wraz z konkubiną M. H. i jej córkami I. i A. Kierując się tymi ustaleniami organ II instancji uznał, iż strony nie mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. Ich centrum życiowe znajduje się w innym lokalu a decyzja o wymeldowaniu znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odwoławczy podkreślił, że instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjno-rejestracyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom służyć. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. i I. H. wniosły o uchylenie decyzji obu instancji. W uzasadnieniu skargi wskazały, iż do wymeldowania trzeba ustalić, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Ponieważ właściciel mieszkania A. H. robi wszystko, aby je zniechęcić do dalszego mieszkania w przedmiotowym lokalu; wobec odcięcia gazu i prądu, normalne zamieszkiwanie stało się niemożliwe. Obie skarżące nadal traktują to mieszkanie jako ich centrum życiowe. Wobec braku prądu i gazu są zmuszone do korzystania z uprzejmości osób trzecich, żeby się wykąpać lub zrobić pranie. Skarżące podniosły, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, sąsiedzi wcale nie stwierdzili jednoznacznie, że nie mieszkają w przedmiotowym lokalu. Zeznania świadków były w zasadzie przypuszczeniami, a nie kategorycznymi stwierdzeniami. W ocenie skarżących organy administracyjne błędnie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W szczególności brak jest dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu. Skarżące podały, że zarówno mieszkanie przy ul. [...] jak i lokal przy ul. [...] traktują jako miejsca, gdzie mogą się wykąpać, wyprać rzeczy czy też ugotować obiad. Nie miały zamiaru, ani możliwości przeprowadzić się do któregokolwiek z tych mieszkań. Ich rzeczy osobiste i meble znajdują się w mieszkaniu przy ul. [...] w S., zawsze po wypraniu ubrania są tam przechowywane, tam się przebierają, a I. H. odrabia tam lekcje i spotyka się z koleżankami. Ponadto skarżące wskazały, że organy I i II instancji uznały za bezsporne, iż rzeczy skarżących znajdują się w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż posiadanie ubrań i rzeczy osobistych nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem w lokalu. Jak same skarżące przyznają nie jest tam możliwe stałe zamieszkiwanie z uwagi na brak prądu i gazu. W takiej sytuacji nie można uznać, iż przedmiotowy lokal stanowi centrum życiowe skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce stałego pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, aby wymeldować daną osobę, opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego musi być trwałe i dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, Lex nr 50123; wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, Lex nr 49952). Żeby organ mógł wypowiedzieć się w tej kwestii, decyzja administracyjna w sprawie wymeldowania musi być poprzedzona postępowaniem administracyjnym, które winno toczyć się z poszanowaniem reguł przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ meldunkowy jest zatem w myśl art. 7 i 77 k.p.a. zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ ocenia na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd rozpatrując niniejszą sprawę uznał, że organy I i II instancji postępowały zgodnie z powołanymi wyżej regulacjami. Należy podkreślić, iż organ I instancji zarządził i przeprowadził szereg czynności procesowych o charakterze dowodowym. Mianowicie przeprowadził rozprawę administracyjną, przesłuchał wskazanych przez strony świadków, zwrócił się o przeprowadzenie kontroli meldunkowej i wywiadu środowiskowego do Policji, dokonał oględzin spornego lokalu jak również w lokalu przy ul. [...] w S. Z kolei organ II instancji zwrócił się do Policji o dokonanie kontroli meldunkowej w lokalu przy ul. [...]. Zdaniem Sądu organ meldunkowy jak i organ odwoławczy prawidłowo dokonały oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd zauważył, iż o zamieszkiwaniu skarżących w spornym lokalu zaświadczyła jedynie matka M. H., J. B., która mieszka przy ul. [...] w S. Zeznania innych świadków przesłuchanych na okoliczność zamieszkiwania przez panie H. w przedmiotowym lokalu wyrażają albo brak wiedzy w tym zakresie albo przekonanie tych osób, iż skarżące tam nie zamieszkują. W szczególności nie zamieszkiwanie w lokalu przez skarżące potwierdziły osoby zajmujące sąsiednie lokale: R. B., T. Budzyńska i M. T.. Takie zaznania złożył również Z. B. zamieszkały przy ul. [...] w S. Z akt sprawy wynika, iż skarżące posiadają klucze do przedmiotowego mieszkania i mają do niego dostęp. Ponadto skarżące były w spornym lokalu podczas jego oględzin w dniu 23 grudnia 2003 r. i twierdziły, że I. H. tam się uczy. W ocenie Sądu nie przesądza to jednak o zamieszkiwaniu przez skarżące w tym lokalu. Należy zauważyć, że w chwili orzekania o wymeldowaniu lokal był pozbawiony prądu i gazu, a okazane przez A. H. rachunki za zużycie wody i energii świadczą, iż lokal nie był użytkowany, również przed odcięciem mediów. W trakcie postępowania skarżące twierdziły, iż w zasadzie jedynie nocują w lokalu ewentualnie przechowują odzież. Biorąc pod uwagę zeznania większości świadków i ustalenia z oględzin lokalu nie można przyjąć za wiarygodne tych twierdzeń skarżących. Ponadto należy wskazać na informacje Policji zawarte w pismach z dnia 16 grudnia 2004 r. i 10 czerwca 2005 r. Wynika z nich, że skarżące nie mieszkają w lokalu przy ul. [...] w S. od ponad 2 lat a zamieszkują w lokalu przy ul. [...] w S. Za prawdziwością takich ustaleń przemawia także wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 lutego 2005 r., IRC 1789/04, w którym sąd oddalił powództwo o uregulowanie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności Sąd jest zdania, iż skarżące opuściły w sposób trwały i dobrowolny przedmiotowy lokal co uzasadnia ich wymeldowanie w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.