III SA/Gd 562/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Specjalista Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. Ch. na czynność Wójta Gminy Przywidz z dnia 23 września 2025 r. nr RO.O.4464.1.6.2025 w przedmiocie zwrotu kosztów przewozu dziecka niepełnosprawnego do przedszkola oraz szkoły 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności w części obejmującej odmowę zwrotu kosztów dowozu dziecka za okres od 1 września 2024 r. do 9 grudnia 2024 r., 2. w pozostałym zakresie oddala skargę, 3. zasądza od Wójta Gminy Przywidz na rzecz skarżącej M. Ch. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Gd 562/25 UZASADNIENIE M.C. w dniu 12 lutego 2025 roku złożyła w Urzędzie Gminy Przywidz dwa wnioski: pierwszy z nich o objęcie jej niepełnosprawnej córki N.C. dowozem do Zespołu Kształcenia i Wychowania w [...], zaś drugi o zwrot kosztów przewozu córki do wymienionej wyżej placówki edukacyjnej. Wójt Gminy Przywidz odpowiedział na wnioski skarżącej pismem z dnia 7 marca 2025 r., wyrażając zgodę na objęciem dowozem uczennicy N. C. do Szkoły Podstawowej w [...], Szkoły Podstawowej im. [...] w [...]lub Szkoły w [...].Zdaniem Wójta wymienione szkoły położone na terenie Gminy Przywidz mogą realizować wszystkie zalecenia zawarte w przedłożonym przez rodziców uczennicy orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego i są położone bliżej niż placówka w [...]. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 171/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę M. C. i stwierdził bezskuteczność czynności Wójta Gminy Przywidz z dnia 7 marca 2025 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w użyte w przepisie art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 737 ze zm. powoływanej dalej jako P.o.) pojęcie "najbliższej" szkoły podstawowej lub ponadpodstawowej nie oznacza tylko i wyłącznie placówki położonej w najbliższej odległości (w ujęciu geograficznym) od miejsca zamieszkania dziecka ale najbliższą szkołę, która umożliwia tym dzieciom realizację obowiązku szkolnego, zgodnie z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W okolicznościach sprawy poza sporem pozostawało to, że kształcenie córki skarżącej odbywa się na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego na podstawie art. 127 ust. 10 P.o. Skarżąca złożyła równocześnie dwa wnioski dotyczące wzajemnie wykluczających się form realizacji powyższego obowiązku. Były to wnioski o objęcie jej niepełnosprawnej córki dowozem do Zespołu Kształcenia i Wychowania w [...] oraz o zwrot kosztów przewozu córki do tego Zespołu. Sąd wskazał, że rzeczą organu było w tej sytuacji jednoznaczne wyjaśnienie istoty wniosku skarżącej, gdyż organowi nie przysługuje uprawnienie do samodzielnego wyboru jednej z form obciążającego go obowiązku. Skoro czynności organów gminy w przedmiocie realizacji obowiązku zapewnienia uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej podlegają kontroli sądowej, to muszą one opierać się na materiale pozwalającym na dokonanie przez sąd administracyjny takiej merytorycznej kontroli. Tymczasem Wójt Gminy Przywidz ograniczył się do wskazania 3 szkół na terenie Gminy Przywidz, deklarując, że pozwalają one na spełnienie wszystkich warunków wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego N. C. Deklaracji tej nie towarzyszyły jednak żadne dokumenty, które pozwalałyby zweryfikować twierdzenia organu i rozstrzygnąć, czy istotnie i w jakim stopniu szkoły te spełniają wymogi określone w orzeczeniu, oraz jakie odległości dzielą je od miejsca zamieszkania uczennicy mającej prawo do bezpłatnego dowozu. W tych warunkach dokonanie przez sąd merytorycznej kontroli zaskarżonej czynności nie było możliwe. Sąd wyraził pogląd, że wybór przez rodziców szkoły, która ich zdaniem najlepiej zaspokaja potrzeby edukacyjne i rehabilitacyjne ich niepełnosprawnego dziecka nie pozbawia ich uprawnienia do otrzymania od gminy zwrotu kosztów przewozu dziecka do szkoły także w przypadku, gdy wybrana przez nich szkoła nie jest szkołą "najbliższą" w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o. Natomiast obowiązek zwrotu przez gminę rodzicom kosztów dojazdu ograniczony jest zawsze wysokością kosztów przewozu dziecka do szkoły "najbliższej", ustalonej w oparciu o odległość od miejsca zamieszkania dziecka i kryterium realizacji warunków określonych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Przyjęcie zgodnej z zasadami Konstytucją RP interpretacji przepisów Prawa oświatowego pozwala na równą pomoc finansową wszystkim rodzicom dzieci niepełnosprawnych, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127 P.o. (na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenie specjalnego). Interpretacja ta nie naraża także gmin na nieuzasadnione i wygórowane obciążenia finansowe, skoro wysokość należnych kosztów ogranicza się do ustalonych kosztów dojazdu do szkoły "najbliższej", zaś pozostałą część kosztów dowozu rodzice ponoszą samodzielnie. Sąd odniósł się także do kwestii okresu, za jaki przysługuje rodzicom zwrot kosztów dojazdu niepełnosprawnego dziecka do szkoły, podkreślając, że podstawową jednostką kalendarzową w instytucjach edukacyjnych jest rok szkolny, który zgodnie z art. 94 P.o. rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku. Ustawa Prawo oświatowe nie wiąże prawa do uzyskania przez rodziców bezpłatnego przewozu dziecka do szkoły z datą złożenia przez nich wniosku, gdyż uprawnienie to przysługuje z mocy prawa rodzicom dzieci korzystających z edukacji na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenie specjalnego, o którym mowa w art. 127 P.o. Aby jednak doprowadzić do konkretyzacji tego uprawnienia w drodze umowy, o której mowa w art. 39a ust. 4 P.o. rodzice powinni złożyć wniosek oraz właściwe orzeczenie, przy czym wydanie orzeczenia poprzedza postępowanie, na czas trwania którego rodzice nie mają wpływu. Należy przyjąć zatem, że uprawnienie do zwrotu kosztów dojazdu niepełnosprawnego dziecka do szkoły przysługuje rodzicom począwszy od początku roku szkolnego, w którym przedłożone zostało właściwemu organowi orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w przepisie art. 127 P.o. Wyjątkiem byłaby sytuacja, w której przyczyna wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (choroba, wypadek itd.) zaistniałaby w czasie trwania roku szkolnego. Sąd stwierdził zatem, że zaskarżona czynność została dokonana z naruszeniem art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o. i na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. stwierdził jej bezskuteczność. We wskazaniach dotyczących dalszego toku postępowania sąd wskazał, by rozpoznając wnioski skarżącej złożone przez nią w dniu 12 lutego 2025 r. Wójt Gminy Przywidz uwzględnił jednoznaczne wyjaśnienie skarżącej, że spośród wyłączających się wzajemnie form pomocy w dowozie dziecka do szkoły domaga się ona zwrotu kosztów tego dowozu. Rozstrzygając tak sprecyzowany wniosek Wójt zobowiązany będzie oprzeć się na dokumentach charakteryzujących poszczególne, rozpatrywane placówki oświatowe w kontekście wymogów edukacyjnych wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Wójt zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną ocenę prawną, zgodnie z którą wybór przez rodziców szkoły, która ich zdaniem najlepiej zaspokaja potrzeby edukacyjne i rehabilitacyjne ich niepełnosprawnego dziecka nie pozbawia ich uprawnienia do otrzymania od gminy zwrotu kosztów przewozu dziecka do szkoły także w przypadku, gdy wybrana przez nich szkoła nie jest szkołą "najbliższą" w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o., zaś podlegające zwrotowi koszty dojazdu ograniczone są zawsze wysokością kosztów przewozu dziecka do szkoły "najbliższej" w przedstawionym wyżej znaczeniu. Wnioskiem złożonym w Urzędzie Gminy w Przywidzu w dniu 13 sierpnia 2025r. M. C. zwróciła się o zwrot kosztów przewozu córki N. C. w okresie 4 września 2023 r. do 21 czerwca 2024 r. Wskazała okres przewozu do przedszkola od 1 września 2022 r. do 23 czerwca 2023 r. We wniosku nie wskazano jednostki oświatowej do której dowóz miałby podlegać zwrotowi kosztów. Wnioskiem złożonym w Urzędzie Gminy w Przywidzu w dniu 25 sierpnia 2025r. M. C. zwróciła się o zwrot kosztów przewozu córki N. C. w okresie 1 września 2025 r. do 26 czerwca 2026 r. do Zespołu Kształcenia i Wychowania w [...]. Wnioskiem złożonym w Urzędzie Gminy w Przywidzu w dniu 11 września 2025r. skarżąca zwróciła się o zwrot kosztów przewozu córki N.C.w okresie 1 września 2024 r. do 27 czerwca 2025 r. do Zespołu Kształcenia i Wychowania w [...]. Pismem z dnia 23 września 2025 r. Wójt Gminy Przywidz: 1) odmówił zwrotu kosztów dowozu dziecka do Zespołu Kształcenia i Wychowania w [...] za okres dowozu do przedszkola w roku szkolnym 2022/2023. 2) odmówił zwrotu kosztów dowozu do oddziału przedszkolnego za okres od 1 września 2023 r. do 23 czerwca 2024 r. oraz od 1 września 2024r. do 9 grudnia 2024 r. do Zespołu Kształcenia i Wychowania w [...]. 3) przyznał zwrot kosztów dojazdu za okres 10 grudnia 2024 do 26 czerwca 2026r. ograniczonych do wysokości kosztów przewozu dziecka do szkoły "najbliższej" tj. Szkoły Podstawowej w [...] Wójt wskazał, że zgodnie z art. 127 ust. 7 P.o. gmina może zorganizować bezpłatne dowożenie dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju i jego opiekuna z miejsca zamieszkania dziecka do szkoły lub placówki, w której to wspomaganie jest prowadzone, a w razie potrzeby także bezpłatna opiekę nad dzieckiem w czasie dowożenia. Analiza przepisu art. 127 ust. 7 P.o. wskazuje na nieobowiązkowy charakter realizacji przez gminę określonego w nim zadania. Przepis ten stanowi zatem, że gmina "może" zorganizować bezpłatne dowożenie dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju, nie ma zatem takiego obowiązku. Organizowanie dowozu zależy od możliwości finansowych gminy a Gmina Przywidz takich możliwości nie ma. W świetle powyższego, wniosek skarżącej o zwrot kosztów dowozu dziecka posiadającego opinię o wczesnym wspomaganiu do przedszkola w roku szkolnym 2022/2023 nie mógł być rozpatrzony pozytywnie. Wójt wskazał ponadto, że szkoła w [...] pozwala realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka (orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego), a zatem jest dostosowana do zdolności psychofizycznych uczennicy. Placówka ta może zapewnić w pełni opiekę jak najlepiej dostosowaną do dysfunkcji, które występują u dziecka i pozwoli zrealizować wszystkie wytyczne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego N. C. Wskazana przez Wójta placówka jest placówką o standardzie wynikającym z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Znajduje się w odległości bliższej miejsca zamieszkania dziecka (3,5 km) niż placówka wybrana przez matkę (10,2 km). Zgodnie z uchwałą nr VI/41/2029 Rady Gminy Przywidz z dnia 29 marca 2019r. w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Przywidz oraz określenia granic ich obwodów i załącznikiem Nr 1 do powyższej uchwały szkołą obwodową dla miejscowości [...] jest Szkoła Podstawowa w [...], która w pełni spełnia zalecenia zawarte w treści wydanego orzeczenia o kształceniu specjalnym nr [...] wydanego przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w [...]. Jak wynika pisma dyrektora Szkoły Podstawowej w [...] z dnia 29 sierpnia 2025 r. z uwagi na niepełnosprawność ruchową, w tym afazję, do Szkoły Podstawowej w [...] uczęszcza dwoje dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Ponadto, placówka realizuje kształcenie dla dzieci z orzeczeniami o kształceniu specjalnym w zakresie: - niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim -3 uczniów - niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym -1 uczeń - autyzm z Aspergerem- 2 uczniów - autyzm z Aspergerem i niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim - 1 uczeń. Dzieci posiadające orzeczenie o kształceniu specjalnym, w tym z afazją, mają dostosowane indywidualne programy edukacyjno-terapeutyczne w zakresie: - zajęć rewalidacyjnych, które są nastawione na stymulowanie ogólnego rozwoju, zwłaszcza funkcji percepcyjno-motorycznych, koordynacji wzrokowo-ruchowej, usprawniania ruchowego i stymulowania kontroli ruchów oraz funkcji wychowawczych, które organizowane były w ubiegłym roku szkolnym 2024/2025 w wymiarze 2 godzin przez nauczycieli posiadających kwalifikacje w zakresie prowadzenia zajęć rewalidacyjnych; - indywidualną terapię logopedyczną nastawioną na budowanie i usprawnianie wszystkich kompetencji komunikacyjnych, zwłaszcza rozumienie mowy i kształtowanie umiejętności budowania wypowiedzi poprawnych pod względem artykulacyjnym i gramatycznym, zajęcia prowadzone indywidualnie 1x w tygodniu prowadzone przez terapeutkę pedagogiczną; - opiekę psychologiczną w postaci konsultacji specjalistycznych oraz wsparcia działań wychowawczych podejmowanych przez rodziców zrealizowano w ramach projektu "Edukacja bez barier w Gminie Przywidz" w następujących formach wsparcia: a) Indywidualne wsparcie psychologiczne uczniów posiadających orzeczenia lub opinie z PPP - zgodnie z wytycznymi w projekcie. b) Szkolenie dla nauczycieli w zakresie współpracy z rodzicami w tym radzenie sobie w trudnych sytuacjach. c) Spotkanie psychoedukacyjne z rodzicami dzieci niepełnosprawnych. - terapię pedagogiczną w celu stymulowania wszechstronnego rozwoju, eliminowania trudności w nauce oraz usprawniania funkcji percepcyjno-motorycznych i wzmacniania poczucia własnej wartości i radzenia sobie w trudnych sytuacjach przeprowadzono grupowo 1x w tygodniu, - zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, które pomagają przezwyciężyć trudności i niepowodzenia szkolne w wymiarze 1x w tygodniu, - wsparcie pedagogiczne w celu wspierania potencjału rozwojowego dziecka oraz stwarzanie mu warunków do aktywnego i pełnego uczestnictwa w życiu społecznym placówki, które odbywało się podczas indywidualnych rozmów - gimnastyka korekcyjna w celu profilaktyki wad postawy ciała, co przyczynia się do wzrostu ogólnej sprawności fizycznej dziecka i poprawy koordynacji ruchowej. W szkole prowadzona jest gimnastyka korekcyjna w ilości 4 godzin tygodniowo przez wykwalifikowanych specjalistów. Na wyposażeniu szkoły są materace duże i małe, ławka gimnastyczna, drabinki gimnastyczne, woreczki, poduszka sensoryczna do wydrążania stóp. Zajęcia odbywają się w holu szkoły. Szkoła jest w pełni dostosowana do przyjęcia dzieci niepełnosprawnych ruchowo, ponieważ posiada podjazdy i udogodnienia dla osób niepełnosprawnych. Budynek jest obiektem parterowym. Wójt wskazał, że zwrot kosztów dojazdu będzie możliwy wyłącznie od daty wydania orzeczenia o kształceniu specjalnym tj. od 9 grudnia 2024. do dnia 26 czerwca 2026 r. Kwota zwrotu będzie refundowana według odległości do najbliższej placówki tj. do Szkoły Podstawowej w [...] spełniającej wymagania zawarte w orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Odmowa zapewnienia uczniom dojazdu do placówki oświatowej jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem jest ona zaskarżalna do sądu administracyjnego. Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność Wójta Gminy Przywidz z dnia 23 września 2025 r. dotycząca częściowej odmowy zwrotu kosztów przewozu do szkoły córki skarżącej podlega kognicji tutejszego Sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o. obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia. Celem art. 39 ust. 4 P.o. jest pomoc rodzinom wychowującym uczniów niepełnosprawnych w wieku do 21 roku życia oraz wychowującym młodzież i dzieci niepełnosprawne w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi - nawet do 25 roku życia - i ułatwienie realizacji przez takie osoby obowiązku nauki, który zwłaszcza w przypadku osób dotkniętych niepełnosprawnościami kwalifikowanymi trwa dłużej niż w przypadku osób dotkniętych lżejszą niepełnosprawnością (zob. wyrok NSA z 30 października 2020 r., sygn. I OSK 1087/20). Zgodnie z art. 39 a) P.o. obowiązek ten gmina może spełniać poprzez organizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców - co następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami takiego dziecka, przy czym zwrot kosztów jednorazowego przewozu następuje w wysokości określonej według wskazanego w ustawie wzoru. O ile przez zawarcie umowy z rodzicami dziecka gmina może się "zwolnić" z realizacji tego obowiązku w formie organizowania we własnym zakresie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów, o tyle gmina nie może "zmusić" rodziców do zawarcia takiej umowy, czy też narzucić im którąkolwiek z form realizacji nałożonego na nią obowiązku. Do rodziców należy także wybór jednej z przewidzianych w art. 39 a P.o. form realizacji przez gminę spoczywającego na niej obowiązku zapewnienia uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej. Art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Należy stwierdzić, że Wójt Gminy Przywidz prawidłowo zastosował się do oceny prawnej dokonanej przez sąd w zakresie ustalenia szkoły najbliższej, mogącej zaspokoić potrzeby edukacyjne i rehabilitacyjne niepełnosprawnej córki skarżącej. Należy w tym miejscu przytoczyć zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego z 9 grudnia 2024 r. wskazanie, że "najlepszą formą edukacji jest kształcenie specjalne w szkole ogólnodostępnej z oddziałami integracyjnymi, gdzie dziewczynka otrzyma specjalistyczna pomoc i opiekę nauczycieli specjalistów". Wskazano także, że "uczennica może realizować obowiązek szkolny w szkole ogólnodostępnej pod warunkiem zindywidualizowanego podejścia dydaktyczno – wychowawczego, a szczególnie otoczenia jej atmosferą życzliwości i akceptacji oraz dostosowania warunków i wymagań edukacyjnych do prezentowanych przez nią możliwości z uwzględnieniem ograniczeń zdrowotnych i rozwojowych". Szczegółowe informacje uzyskane przez Wójta od dyrektora Szkoły Podstawowej w [...] świadczą o tym, że szkoła ta odpowiada wymogom wynikającym z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z 9 grudnia 2024 r.. a zatem ta placówka edukacyjna mogła zostać uznana przez organ zobowiązany do zwrotu kosztów dowozu dziecka za szkołę najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 P.o. Organ nie zastosował się jednakże, wbrew art. 153 p.p.s.a., do oceny prawnej dokonanej przez WSA w Gdańsku w wyroku z dnia z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 171/25 co do daty początkowej okresu za jaki przysługuje rodzicom niepełnosprawnego dziecka zwrot kosztów dowozu do szkoły. W wyroku tym jednoznacznie wskazano, że "podstawową jednostką kalendarzową w instytucjach edukacyjnych jest rok szkolny, który zgodnie z art. 94 P.o. rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku. Ustawa Prawo oświatowe nie wiąże prawa do uzyskania przez rodziców bezpłatnego przewozu dziecka do szkoły z datą złożenia przez nich wniosku, gdyż uprawnienie to przysługuje z mocy prawa rodzicom dzieci korzystających z edukacji na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenie specjalnego, o którym mowa w art. 127 P.o. Aby jednak doprowadzić do konkretyzacji tego uprawnienia w drodze umowy, o której mowa w art. 39a ust. 4 P.o. rodzice powinni złożyć wniosek oraz właściwe orzeczenie, przy czym wydanie orzeczenia poprzedza postępowanie, na czas trwania którego rodzice nie mają wpływu. Należy przyjąć zatem, że uprawnienie do zwrotu kosztów dojazdu niepełnosprawnego dziecka do szkoły przysługuje rodzicom począwszy od początku roku szkolnego, w którym przedłożone zostało właściwemu organowi orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w przepisie art. 127 P.o. Wyjątkiem byłaby sytuacja, w której przyczyna wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (choroba, wypadek itd.) zaistniałaby w czasie trwania roku szkolnego". Należy w tym miejscu dodatkowo wskazać, że obciążanie Gminy obowiązkiem zwrotu kosztów dojazdu dziecka także za ubiegłe lata w których rodzice o taką pomoc się nie ubiegali, prowadziłoby do nieprzewidywalnych i nieuzasadnionych obciążeń budżetów gminnych - kosztem realizacji planowanych zadań oświatowych na rzecz innych członków wspólnoty gminnej. Argumentację tę należy odnieść także do przewidzianej w art. 127 ust. 7 P.o. możliwości zorganizowania przez Gminę bezpłatnego dowożenia dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju i jego opiekuna z miejsca zamieszkania dziecka do szkoły lub placówki, w której to wspomaganie jest prowadzone, a w razie potrzeby także bezpłatnej opieki nad dzieckiem w czasie dowożenia. Także i w tym przypadku dla uzyskania pomocy w organizacji dowozu dziecka do placówki w związku z objęciem go wczesnym wspomaganiem rozwoju konieczna jest inicjatywa rodziców w postaci złożenia wniosku i odpowiedniego orzeczenia w czasie trwania roku szkolnego, którego dotyczy żądanie oparte na powołanych wyżej przepisach P.o. Należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, że N. C. jest uczennicą z niepełnosprawnością występującą od urodzenia, a zatem sytuacja wyjątkowa określona we wskazaniach zawartych w wyroku z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 171/25 nie zachodzi w jej przypadku. Skoro zatem wniosek o zwrot kosztów dojazdu wraz z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego złożony został po raz pierwszy w roku szkolnym 2024 /2025 to zgodnie z powyższymi wskazaniami organ powinien przyznać odpowiednie świadczenie za okres od 1 września 2024 roku, a nie jak dokonano tego w drodze zaskarżonej czynności dopiero od daty wydania orzeczenia. Za bezzasadne uznać należało z przedstawionych powyżej powodów żądanie skarżącej, by obowiązkiem zwrotu kosztów dowozu jej córki do szkoły i placówki przedszkolnej obciążyć organ także za okres wcześniejszy niż rok szkolny 2024/2025. W tym stanie sprawy, uznając, że zaskarżona czynność została dokonana częściowo z naruszeniem prawa Sąd orzekł na podstawie art. 146 §1 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Co do części, w której skarga była nieuzasadniona, podstawą prawną orzeczenia w punkcie 2 wyroku był art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. wobec częściowego uwzględnienia skargi.