III SA/Gd 57/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych postanawia odmówić "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. przyznania prawa pomocy. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. (zwana dalej spółką) złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 grudnia 2011 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2012 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy. W ustawowym terminie spółka wniosła sprzeciw podnosząc, że systematycznie zajmowane są jej automaty do gry, a jednocześnie ze względów finansowych nie może otwierać nowych punktów z automatami. W konsekwencji jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu i ma problemy z utrzymaniem się na rynku. Jako priorytetowe spółka uznała należności podatkowe oraz opłaty związane z czynszem za lokale, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Zarzuciła, że mimo opisania sytuacji spółki i przedstawienia stosownych dokumentów finansowych referendarz nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy. Zaznaczyła przy tym, że wartość środków trwałych jest jedynie zapisem księgowo-bilansowym, natomiast strata za 2011 r. wynosi 639.407,75 zł. Zdaniem spółki dopiero pełna analiza wszystkich przedstawionych przez nią danych, oceniana przy uwzględnieniu zmian stanu prawnego, obecnej sytuacji majątkowej i finansowej oraz ogólnej sytuacji gospodarczej w branży daje podstawę do prawidłowej oceny jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (( tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, iż osobie prawnej, także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Cytowane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Należy zauważyć, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku osób fizycznych wykazanie spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy obliguje Sąd do uwzględnienia wniosku strony; w odniesieniu zaś do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej ubiegających się o przyznanie prawa pomocy (art. 246 § 2 p.p.s.a.) ustawodawca zastrzegł jedynie możliwość jego przyznania, na co wskazuje zwrot "prawo pomocy może być przyznane". W niniejszej sprawie skarżąca wnosiła o zwolnienie od kosztów sądowych, które stanowią jedynie wpis sądowy w wysokości 200 zł, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Spółka prowadzi działalność gospodarczą związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi i we wniosku informowała, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi, gdyż jej przychody w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych znacznie zmalały w stosunku do roku 2009 i 2010. Podwyżka podatku od gier spowodowała, iż większość środków wpływających do spółki przeznaczana jest obecnie na regulowane zobowiązań publicznoprawnych. Podała również, że obecnie eksploatuje około 75 % mniej automatów niż pod koniec 2009 r., co powoduje brak środków na bieżącą działalność. Na zobowiązania spółki za grudzień 2011 r. składają się: 80.000 zł tytułem podatku od gier, około 10.000 zł tytułem czynszu najmu za lokale oraz około 60.000 zł tytułem pozostałych wydatków. Łączna wysokość wydatków, do poniesienia których zobowiązana jest skarżąca, wynosi około 150.000 zł miesięcznie i znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Środki trwałe spółki to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć. Na podstawie złożonego przez spółkę oświadczenia o majątku i dochodach oraz załączonych do wniosku dokumentów źródłowych (odpisów: zeznania CIT 8 za 2010 r., deklaracji VAT-7 za październik, listopad i grudzień 2011 r., zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-2, wyciągów z rachunków bankowych, wybranych fragmentów sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010) ustalono, że kapitał podstawowy spółki według bilansu na dzień 31 grudnia 2010 r., wynosił 1.000.000 zł, zaś stan środków trwałych – 2.205.954,23 zł. Z danych zawartych w rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. wynika, że spółka wykazała przychody netto ze sprzedaży w wysokości 4.621.135 zł, pozostałe przychody operacyjne w kwocie 2.000 zł oraz przychody finansowe – 5.442,30 zł. Strata netto skarżącej wyniosła zaś 625.285,26 zł, natomiast zadeklarowana w skorygowanym zeznaniu podatkowym CIT 8 za 2010 r. – 629.205,58 zł. W deklaracjach VAT-7 za miesiące: październik, listopad i grudzień 2011 r. skarżąca zadeklarowała podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług, na terytorium kraju (zwolnione od podatku) w wysokości, odpowiednio 970.298 zł, 1.023.443 zł, 898.044 zł. Na dzień 31 grudnia 2010 r. skarżąca posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach w łącznej kwocie 120.877,29 zł, zaś saldo jej rachunku bankowego wynosiło odpowiednio: 89.348,37 zł (w dniu 30 stycznia 2012 r.); 83.615,47 zł (w dniu 31 stycznia 2012 r.); 64.999,27 zł (w dniu 7 lutego 2012 r.) i 57.536,65 zł (w dniu 8 lutego 2012 r.). Zdaniem Sądu wysokość kapitału podstawowego spółki, uzyskiwane przez nią przychody, wartość środków trwałych oraz stan sald na rachunku bankowym umożliwia skarżącej zapłacenie wpisu stałego w wysokości 200 zł. Fakt ponoszenia straty z tytułu prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej nie oznacza, że strona utraciła płynność finansową. Okoliczność ta nie przesądza bowiem o braku możliwości poniesienia przez wnioskodawcę wymaganych kosztów sądowych w sprawie. Strata w zakresie prowadzonej przez spółkę działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, a jej wystąpienie nie oznacza braku środków finansowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, jeśli spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych. Tak też przedstawia się sytuacja majątkowa spółki, która, pomimo deklarowanej straty, posiada kapitał zakładowy w wysokości 1.000.000 zł, wartość jej środków trwałych kształtuje się na poziomie 2.205.954,23 zł, zaś osiągnięte przez nią przychody netto ze sprzedaży w latach 2009 - 2010 wyniosły odpowiednio: 5.473.502 zł oraz 4.621.135 zł. Wysokość środków zgromadzonych na rachunku bankowym również nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku. Z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby środki te objęte były ograniczeniami co do sposobu ich przeznaczenia. Podnoszone we wniosku i sprzeciwie okoliczności związane z obowiązkiem ponoszenia wydatków dotyczących różnego rodzaju zobowiązań, w tym zwiększonego podatku od posiadanych automatów od gier, nie mogą uzasadniać zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu konieczność zapłaty podatków w podanych przez wnioskodawczynię kwotach nie jest czynnikiem, który uniemożliwia jej zapłatę wpisu w kwocie 200 zł., zwłaszcza gdy uwzględni się wielkość sald na rachunku bankowym. Wpłata wpisu nie zagraża płynności finansowej spółki. Zupełnie marginalne znaczenie dla kwestii uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie ma zmiana reguł prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz zajęcie automatów do gier. Pogorszenie się rentowności tego rodzaju działalności nie może być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnej sprawy. Dokumentacja okazana przez spółkę jednoznacznie wskazuje na możliwość zapłacenia przez nią wpisu. Podnoszona przez skarżącą we wniosku i sprzeciwie okoliczność , że priorytetowe dla niej jest regulowanie zobowiązań podatkowych oraz z tytułu czynszu najmu nie może znaleźć aprobaty. Brak jest bowiem podstaw do przychylenia się do poglądu, iż koszty sądowe powinny być zaspokajane w ostatniej kolejności. Jeszcze raz należy podkreślić, że wpis od skargi wynosi 200 zł , co jest zaledwie ułamkiem kwoty, która dysponuje skarżąca. Uwzględniając wszystkie okoliczności brak jest podstaw do korzystanie przez spółkę z prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.