III SA/Gd 57/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr. ) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 2 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia w części zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę. Decyzją z dnia 11 lipca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 258 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 48 ust. 2 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.) stwierdził wygaśnięcie - w części dotyczącej 30 punktów gier w związku z nierozpoczęciem działalności objętej zezwoleniem w terminie do dnia 19 kwietnia 2011 r. - zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa pomorskiego udzielonego na okres 6 lat "A." Spółce z o. o. w B. decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 października 2009r. nr [...]. Organ wskazał, że w pkt VI wydanej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej przewidziano pierwotnie zobowiązanie do rozpoczęcia działalności do dnia 19 października 2010 r. Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2010 r. spółka wystąpiła o zmianę ostatecznego terminu uruchomienia wszystkich punktów gier. Dyrektor Izby Celnej przychylił się do wniosku spółki i decyzją z dnia 3 września 2010 r. zmienił treść punktu VI pierwotnie wydanej decyzji. Spółka została zobowiązana do rozpoczęcia działalności we wszystkich punktach w nieprzekraczającym terminie do dnia 19 kwietnia 2011 r. W związku z brakiem powiadomienia organu o rozpoczęciu działalności we wszystkich punktach gier na automatach o niskich wygranych w w/w terminie zaistniały podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie wygaśnięcia udzielonego zezwolenia i wydania decyzji w oparciu o art. 258 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa i art. 48 ust. 2 w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych. Decyzją z dnia 2 grudnia 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania spółki, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz art. 48 ust. 2 w zw. z art. 135 ust. 1 i art. 8 ustawy o grach hazardowych utrzymał w mocy własną decyzję wydaną w dniu 11 lipca 2011 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że spółka nie rozpoczęła w wyznaczonym terminie działalności w 30 z 34 objętych zezwoleniem punktach gier na automatach o niskich wygranych. Organ nie kwestionował obowiązywania zezwolenia w stosunku do punktów gier już uruchomionych. Nie spełnienie warunku rozpoczęcia działalności we wszystkich punktach wskazanych w zezwoleniu do dnia 19 kwietnia 2011 r. obligowało organ do zastosowania dyspozycji art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Organ odwoławczy wskazał, że uznaje, że działalność została już przez spółkę podjęta, tzn. rozpoczęta choćby w jednym z punktów, jednak spółka nie rozpoczęła działalności we wszystkich punktach, co jest podstawą stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia w części, w której nie podjęto ( nie rozpoczęto, nie uruchomiono) działalności - na zasadach określonych w art. 48 ust. 2 w zw. z art. 135 ustawy o grach hazardowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "B." Spółka z o. o. w B. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 117 ust. 1 w zw. z art. 121 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych , art. 48 ust. 2 w zw. z art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych - przez ich niewłaściwe zastosowanie, art. 258 § 1 pkt 2 i Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych przez błędne przyjęcie, że dopuszczalne jest wygaśnięcie zezwolenia na podstawie w/w przepisu Ordynacji podatkowej, jak również art. 210 § 1 pkt. 5, 6 w zw. z § 4 Ordynacji podatkowej. Skarżąca podała, że ustawa o grach hazardowych zawiera uregulowania dotyczące wygaszania zezwoleń stanowiące lex specialis w stosunku do art. 258 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ustawodawca uregulował dwa tryby wygaszania zezwolenia- wygaśnięcie zezwoleń na gry losowe - art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych i wygaśnięcie zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych - art. 121 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Przepis art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych może być stosowany wyłącznie do gier losowych, o których mowa w art. 2 ust. 1. Ponadto art. 121 ustawy o grach hazardowych przewiduje odniesienie wprost do art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zwrot "nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności" użyty w art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz w art. 48 ust. 2 został użyty w kontekście różnych instytucji. Konsekwencją tych naruszeń było nieprawidłowe zastosowanie art. 117 w zw. z art. 121 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W ocenie skarżącej wadliwy jest pogląd, że możliwość zastosowania art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych wynika z art. 48 ust. 1. Stosowanie przepisu art. 48 ust. 1 wynika z treści art. 135 ust. 1 tego aktu. Skarżąca zarzuciła brak analizy art. 121 ustawy o grach hazardowych, w szczególności użytego w nim terminu "nie -rozpoczęcie działalności oraz "niepodjęcie działalności" użytego w art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, do którego odsyła art. 121 ustawy o grach hazardowych. Ponadto w ocenie skarżącej występuje powiązanie pomiędzy niemożnością uruchomienia w terminie punktów gier i zakazem zmiany lokalizacji punktów gier. Tym samym istnieje konieczność zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania sprawy przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Trybunał Konstytucyjny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie podziela zarzutów strony kwestionujących regulacje normatywne zawarte w ustawie o grach hazardowych i ustawie – Ordynacja podatkowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, z uwagi na skierowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz skierowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pytania do Trybunału Konstytucyjnego. W sprawie niniejszej organy stwierdziły wygaśnięcie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych w części dotyczącej nieuruchomionych 30 punktów gier. W podstawie prawnej powołano się na art. 48 ust. 2 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz.1540 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Pytania prawne, które skierowane zostały do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez tutejszy Sąd , dotyczyły innych stanów faktycznych, opartych na innych podstawach prawnych i brzmiały następująco: "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy..." -... " który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych" ( sygn. akt III SA/Gd 352/10 ), przy czym podstawą prawną odmowy zmiany decyzji był art. 138 ust.1 ustawy; -... "który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry (sygn. akt III SA/Gd 261/10)", przy czym podstawą prawną odmowy zmiany decyzji był art. 135 ust. 2 ustawy; -... "który zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych" ( sygn. akt III SA/Gd 262/10), przy czym podstawą prawną odmowy zmiany decyzji był art. 129 ust. 2 ustawy. Istotne jest, że w dniu 19 lipca 2012 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w wyżej wymienionych sprawach ( sprawy połączone C-213/11, C-214/11 i C-217/11), wobec czego postępowanie przed tym Sądem już się nie toczy. Z kolei pytanie prawne, przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Po 549/10 brzmiało : czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu , nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność , które- w zaufaniu do dotychczasowych przepisów – rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych. W niniejszej sprawie stan faktyczny, jak wskazano wyżej, jest inny, inna była też podstawa prawna zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do meritum niniejszej sprawy przypomnieć należy, że postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte w dniu 4 maja 2011 r., czyli pod rządami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą", która weszła w życie, co do zasady, w dniu 1 stycznia 2010 r. Według art. 8 ustawy do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 117 ustawy udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier i zakładów wzajemnych zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia. Wynika z powyższego, że generalnie do postępowania mają zastosowanie przepisy ustawy o grach hazardowych. Przepis art. 129 ust. 1 ustawy stanowi, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 121 ustawy, do wygaśnięcia, w związku z nierozpoczęciem działalności, zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r., nr 4, poz. 27, ze zm.), w myśl którego zezwolenia w zakresie gier na automatach niskich wygranych wygasają, jeżeli w terminie jednego roku od dnia ich udzielenia nie podjęto działalności objętej zezwoleniem. W ocenie skarżącej wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych możliwe jest wyłącznie w trybie art. 121 ustawy, czyli na podstawie art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Istotne jest w tej sytuacji ustalenie, jak należy interpretować zwrot "nie podjęcia działalności" , użyty w art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że pojęcie "podjęcia działalności" należy rozumieć jako zainicjowanie działalności chociażby w jednym punkcie w terminie w tym przepisie określonym ( zob. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 480/08, publ. LEX nr 505806). Przepis ten ma zastosowanie w przypadku, gdy nie zainicjowano działalności w żadnym z punktów gier objętych zezwoleniem i daje podstawę do wygaśnięcia zezwolenia w całości. Skarżąca była pierwotnie zobowiązana do rozpoczęcia działalności do dnia 19 października 2010 r. , a następnie - na skutek decyzji wydanej pod rządami nowej ustawy- w dniu 3 września 2010 r. - na podstawie art. 135 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych – do dnia 19 kwietnia 2011 r. Art. 48 ust. 1 ustawy stanowi, że podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności. Termin ten może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Z kolei art. 48 ust. 2 ustawy stanowi, że w przypadku nierozpoczęcia działalności w terminie określonym w koncesji lub zezwoleniu, koncesja lub zezwolenie wygasają w całości lub w części, w której nie podjęto działalności. Na ten ostatni przepis powołały się oba orzekające w sprawie organy. W ocenie Sądu art. 121 ustawy w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych ma zastosowanie wówczas, gdy nie uruchomiono żadnego punktu gier objętego zezwoleniem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Bezsporne jest bowiem, że skarżąca uruchomiła 4 punkty gier na automatach o niskich wygranych, a nie uruchomiła 30 z 34 punktów gier na automatach o niskich wygranych do dnia 19 kwietnia 2012 r. Nie dotrzymała tym samym terminu, określonego w decyzji z dnia 3 września 2010 r. , wydanej m.in. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy. W tej sytuacji zasadne było zastosowanie art. 48 ust. 2 ustawy, który zezwala na wygaśnięcie zezwolenia w części . Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, uznał kontrolowane decyzje za zgodne z prawem. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnienia wymaga, że tylko taki skutek naruszenia przepisów postępowania determinuje uwzględnienie skargi. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.