III SA/Gd 609/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na pismo Wojewody Pomorskiego z dnia 15 października 2024 r. nr PN.IV.40.7.2024.MS w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta Słupska z dnia 2 września 2024 r. nr 655/ZKO/2024 w sprawie wprowadzenia zasad postępowania pracowników Urzędu Miejskiego w Słupsku w związku z wykonaniem przez Radnych Rady Miejskiej w Słupsku uprawnień wynikających z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej R. S. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. R. S. w piśmie z dnia 2 września 2024 r. skierowanym do Wojewody Pomorskiego wniosła o natychmiastowe uchylenie zarządzenia Prezydenta Miasta Słupska z dnia 2 września 2024 r. nr 655/ZKO/2024 w sprawie wprowadzenia zasad postępowania pracowników Urzędu Miejskiego w Słupsku w związku z wykonaniem przez Radnych Rady Miejskiej w Słupsku uprawnień wynikających z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wojewoda Pomorski potraktował złożony wniosek jako wniosek o stwierdzenie nieważności zarządzenia. Pismem z dnia 15 października 2024 r., odpowiadając na wniosek organ poinformował R. S., że po zapoznaniu się z przedłożonym przez Prezydenta Miasta Słupska kwestionowanym zarządzeniem oraz dołączonymi do niego wyjaśnieniami, nie znalazł podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Wojewoda Pomorski wyjaśnił, że w ocenie organu nadzoru, wprowadzona zarządzeniem Prezydenta Miasta Słupska z dnia 2 września 2024 r. nr 655/ZKO/2024 instrukcja w sprawie trybu i zasad postępowania pracowników Urzędu Miejskiego w Słupsku, nie narusza art. 24 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.), który stanowi, że w wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej. Organ wskazał nadto, że stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. R. S., nie zgadzając się ze stanowiskiem Wojewody Pomorskiego zawartym w powyższym piśmie, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której zarzuciła organowi brak należytych działań nadzorczych, naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej oraz naruszenie interesu skarżącej w kwestii należnego wypełnienia mandatu radnego. Skarżąca określiła pismo organu jako decyzję. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że zaskarżone pismo nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym ani decyzją administracyjną, jak również nie stanowi innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", stąd uznać należy, że skarga na tego rodzaju pismo nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z analizy powyższych przepisów wynika, że skarga na tego rodzaju pismo, jakie w niniejszej sprawie wystosował organ do skarżącej, nie przysługuje, bowiem ustawodawca nie przewidział możliwości wnoszenia skarg na pisma informacyjne. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że skardze podlegają wyłącznie akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Brak jest zatem możliwości zaskarżenia pisma, z którego - choćby pośrednio - wynika, że tego rodzaju akt nie będzie wydany. Wbrew stanowisku skarżącej zaskarżone przez nią pismo nie stanowi decyzji administracyjnej. Skarżąca wniosła pismo do Wojewody Pomorskiego jako organu nadzoru. Postępowanie nadzorcze nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego jest postępowaniem szczególnym, nie mającym charakteru postępowania administracyjnego. Nie dotyczy ono bowiem załatwienia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej, a jest formą nadzoru administracyjnego, rozumianego jako stosunek prawny łączący dwa organy. Działalność z zakresu nadzoru ma charakter odmienny od działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. Odmienność ta przejawia się w braku wyraźnie wskazanego obowiązku wydania aktu nadzoru, w konsekwencji czego nie można skutecznie domagać się dokonania takiej czynności. Wyłącznie od organu nadzoru zależy, czy skorzysta on ze swoich uprawnień nadzorczych. Innymi słowy, ewentualne postępowanie nadzorcze prowadzone jest przez organ nadzoru z urzędu, a przepisy prawa nie przewidują możliwości skutecznego - z prawnego punktu widzenia, zgłoszenia przez jakikolwiek podmiot żądania podjęcia stosownych czynności nadzorczych (por. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 926/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesiona skarga nie dotyczyła wykonywania zadań administracji publicznej w formach prawnych poddanych przez ustawodawcę kontroli sądu administracyjnego. Sprawa objęta skargą nie podlega zatem właściwości sądu administracyjnego, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.