III SA/Gd 612/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-05-09

Skład orzekający: Jacek Hyla, Jolanta Sudoł, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu Gdańskiego prawidłowo odmówił przyjęcia studenta na studia w drodze przeniesienia, opierając się na wynikach rekrutacji z poprzedniego roku oraz nie analizując szczegółowo różnic programowych i punktów ECTS?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyjęcia studenta na studia w drodze przeniesienia była wadliwa, ponieważ organ uczelni nie dokonał wystarczającej analizy różnic programowych i punktów ECTS, które są merytorycznymi przesłankami określonymi w regulaminie studiów. Opieranie się wyłącznie na wynikach rekrutacji z poprzedniego roku, które nie są wymienione w regulaminie jako przeszkoda, stanowiło naruszenie prawa. Decyzja została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, w tym obowiązku wyczerpującego uzasadnienia.
Stan faktyczny
Student M.D. złożył wniosek o przeniesienie z Uniwersytetu w B. na trzeci semestr studiów prawniczych na Uniwersytecie Gdańskim, powołując się na sytuację osobistą i finansową. Rektor Uniwersytetu Gdańskiego odmówił przyjęcia, wskazując na znaczące różnice programowe oraz fakt, że w poprzedniej rekrutacji na studia na UG kandydat uzyskał zbyt mało punktów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Rektor utrzymał decyzję w mocy. Student zaskarżył decyzję, zarzucając nieprawidłowe zastosowanie regulaminu studiów i brak analizy różnic programowych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2025 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 21 sierpnia 2024 r., nr 3100.4030.100.2024 w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia uchyla zaskarżoną decyzję. M. D. (zwany także dalej - "wnioskodawcą" lub "skarżącym") w dniu 18 lipca 2024 r. złożył wniosek o zgodę na przeniesienie z kierunku Prawo, jednolite studia magisterskie, prowadzone przez Uniwersytet w B., na trzeci semestr, na kierunek Prawo, jednolite studia stacjonarne, prowadzony przez Uniwersytet Gdański. Do wniosku dołączone zostały: karta przebiegu studiów oraz program studiów w UW, zgoda uczelni macierzystej. W motywach wniosku wnioskodawca powołał się na swoją sytuację osobistą (rodzinną) i finansową. Rektor Uniwersytetu Gdańskiego (w skrócie dalej - "Rektor UG" lub "organ") decyzją z dnia 22 lipca 2024 r., nr 3100.4030.100.2024, odmówił wnioskodawcy przyjęcia na jednolite studia stacjonarne na kierunku Prawo, semestr trzeci, prowadzone na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego w roku akademickim 2024/2025. W podstawie prawnej wydanej decyzji przywołano art.72 ust 2 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze. zm., przywoływanej w skrócie jako "p.s.w.n") oraz § 53 Regulaminu Studiów UG, stanowiący załącznik do uchwały nr 120/19 Senatu Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 26 września 2019 r. Uzasadniając swoją decyzję Rektor UG podał, że zgodnie z § 53 Regulaminu Studiów UG student może złożyć wniosek o przyjęcie z innej uczelni na studia prowadzone przez Uniwersytet Gdański w przypadku gdy stan różnic programowych oraz punktów ECTS pozwalają na podjęcie studiów co najmniej na drugim semestrze. Rektor, wyrażając zgodę na przyjęcie na studia, wskazuje semestr, od którego nastąpi podjęcie studiów, uwzględniając stan różnic programowych, a także określa termin uzupełnienia tych różnic. Organ dodał, że udzielając zgody na przyjęcie na studia w Uniwersytecie Gdańskim studenta z innej uczelni uniwersytet kieruje się możliwościami związanymi z zapewnieniem studentom wysokiej jakości kształcenia na danym kierunku, warunkami przyjęcia na dany kierunek i formę studiów, przyjęte w roku poprzedzającym przyjęcie studenta, wynikami w nauce i innymi osiągnięciami studenta, ze szczególnym uwzględnieniem wysokiej średniej ocen, zbieżność programów studiów oraz biorąc także pod uwagę indywidualną sytuację osobistą i życiową wnioskodawcy. W ocenie Rektora UG, szczegółowa analiza dokumentacji pozwoliła stwierdzić, że zasadnicze różnice programowe, w szczególności w zakresie treści przedmiotów, literatura przedmiotu, wysokości punktów ECTS oraz różnic metodologicznych w obszarze realizacji programu, jak również odmiennych kryteriów rekrutacji uniemożliwiają przeniesienie wnioskodawcy na trzeci semestr studiów stacjonarnych na kierunku prawo prowadzony przez Wydział Prawa i Administracji UG. Rektor UG zaznaczył, że na odmowę przyjęcia wpływ ma przede wszystkim fakt, że wnioskodawca ubiegał się o przyjęcie na studia na kierunek prawo, prowadzony przez Uniwersytet Gdański w roku 2023 i uzyskał zbyt mało punktów, aby zakwalifikować się do przyjęcia na ten kierunek studiów. Wynik kandydata w rekrutacji to 83 punkty, co oznacza, że zajął 976 pozycję na liście nieprzyjętych na studia na tym kierunku. M. D. nie może studiować na III roku na kierunku prawo, na który nie został przyjęty nie spełniając warunków rekrutacji. Rektor UG, rozpatrując wniosek M. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 21 sierpnia 2024 r., nr 3100.4030.100.2024, utrzymał w mocy wydaną przez siebie decyzję. Organ podał, odnosząc się do uwag zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że M. D. ubiegał się o przyjęcie na studia na kierunek prawo, prowadzony przez Uniwersytet Gdański w roku 2023 i uzyskał zbyt małą liczbę punktów, aby zakwalifikować się do przyjęcia na ten kierunek studiów. Wynik kandydata w rekrutacji to 83 punkty, co oznacza, że zajął 976 pozycję na liście nieprzyjętych na studia na tym kierunku. Jest to znacząca różnica. Nie może więc studiować na II roku na kierunku prawo w Uniwersytecie Gdańskim, na który nie został przyjęty nie spełniając warunków rekrutacji. Wskazane powody dotyczące sytuacji materialnej nie stanowią argumentu, który pozwalałby przyjąć kandydata nie spełniającego merytorycznych warunków rekrutacji. W skardze na powyższą decyzję Rektora UG, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, M. D. zarzucił nieprawidłowe zastosowanie § 53 Regulaminu Studiów UG. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pierwszy rok studiów na kierunku Prawo ukończył ze średnią ocen 4, co potwierdza jego zaangażowanie i determinację w nauce. Zaliczył wszystkie egzaminy w pierwszych terminach, co świadczy o jego przygotowaniu i sumienności w wypełnianiu obowiązków akademickich. Sugeruje to, wbrew obawom Rektora UG, że przychylenie się do jego prośby nie wpłynie na obniżenie poziomu oraz jakości kształcenia na wskazanym przez niego kierunku studiów. Skarżący nie uważa, aby powoływanie się przez Rektora UG na ubiegłoroczne wyniki jego rekrutacji stanowiło wystarczającą przeszkodę do zmiany uczelni, zwłaszcza że najbardziej istotne w bieżącej sytuacji powinno być jego obecne przygotowanie oraz wyniki w nauce. Skarżący podniósł, że zapisy Regulaminu UG, na które powołuje się Rektor UG, w żadnym punkcie nie zawierają wzmianki o konieczności posiadania odpowiedniej średniej ocen lub osiągnięcia wymaganej ilości punktów podczas rekrutacji. Nie ma w Regulaminie UG także zapisów, które wskazywałyby, że wcześniejszy udział w rekrutacji na Uniwersytet Gdański byłby przeszkodą do ewentualnego przeniesienia studenta z innej uczelni. Skarżący podał, że średnia jego ocen jest dobra, a Rektor UG nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, jakie różnice programowe oraz punktowe ECTS rzekomo uniemożliwiają mu zmianę uczelni. Zdaniem skarżącego, Rektor UG przekroczył uznanie administracyjne. W odpowiedzi na skargę Rektor UG, wnosząc o oddalenie skargi, zaakcentował, że katalog przesłanek przyjęcia na studia, które podlegają ocenie organu w warunkach swobodnego uznania, ma charakter pozaustawowy i otwarty. Z tego względu, odmowa przyjęcia skarżącego na studia z przyczyny wskazanej w zaskarżonej decyzji (niespełnienie warunków rekrutacji na studia, o przyjęcie na które ubiegał się skarżący w roku 2023) była uzasadniona i nie wykroczyła poza granice swobodnego uznania. Na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę. Podkreślił uznaniowy charakter decyzji wydawanej w przedmiocie przyjęcia studenta wskutek przeniesienia z innej uczelni. Wskazał, że ustawa nie przewiduje przesłanek zgody na takie przeniesienie. Możliwe jest określenia tych przesłanek na poziomie regulaminu uczelni. Warunkiem prawidłowości wydanej decyzji jest jej uzasadnienie i wskazanie przyczyn rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną w sprawie decyzję we wskazanym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga jest zasadna, albowiem wydana przez organ decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem kontroli sądowej została objęta decyzja Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 21 sierpnia 2024 r., wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, utrzymująca w mocy decyzję własną o odmowie przyjęcia skarżącego na jednolite studia stacjonarne na kierunku prawo, semestr trzeci, poprzez przeniesienie z Uniwersytetu w B. Wnioskiem z dnia 17 lipca 2024 r. skarżący zwrócił się do Rektora UG o przyjęcie "w ramach przeniesienia" na studia stacjonarne na kierunku prawo, semestr trzeci, w roku akademickim 2024/2025. Prośbę swoją motywował między innymi skomplikowaną sytuacją rodzinną i ekonomiczną. We wniosku wskazał na ukończenie pierwszego roku studiów na kierunku prawo na Uniwersytecie w B., uzyskanie średniej ocen (4.0.) i zaliczenie egzaminów w pierwszych terminach. Przyznał również, że w zeszłym roku ubiegał się bezskutecznie o przyjęcie na studia na Uniwersytecie Gdańskim. Poza sporem było, że podczas naboru w roku 2023, skarżący uzyskał zbyt mało punktów, aby zakwalifikować się do przyjęcia na studia, a mianowicie 83 punkty, zajmując 976 pozycję na liście nieprzyjętych na studia na Uniwersytecie Gdańskim, kierunek prawo. Przedmiotowa okoliczność była akcentowana w decyzji Rektora UG i de facto legła u podstaw odmowy przyjęcia skarżącego na studia. W rozpoznawanej sprawie - istotę sporu - stanowiła zasadność odmowy przyjęcia skarżącego będącego studentem innej uczelni, na studia prowadzone przez Uniwersytet Gdański. Zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 3) ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przyjęcie na studia następuje przez: 1) rekrutację; 2) potwierdzenie efektów uczenia się; 3) przeniesienie z innej uczelni lub uczelni zagranicznej. W przywołanym przepisie nie zostały określone przez ustawodawcę przesłanki jakie powinny zostać spełnione, aby student mógł ubiegać się o przyjęcie na inną uczelnię. Oznacza to, że uczelniom pozostawiono w ramach ich autonomii, swobodę kształtowania zasad przyjmowania na studia (w tym poprzez przeniesienie z innej uczelni). Trzeba zatem zgodzić się z Rektorem UG, że katalog przesłanek przyjęcia na studia ma charakter pozaustawowy i otwarty. Z art. 70 ust. 5 Konstytucji RP wynika autonomia szkół wyższych, na zasadach określonych w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Autonomia szkół wyższych wynika ze specyfiki ich funkcjonowania i zasad działania. Jednym z wyrazów autonomii szkół wyższych jest prawo do ustalania zasad i kryteriów warunków przyjęcia na studia, z zachowaniem zasad i trybu określonego w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zasada ta została powtórzona w art. 3 ust. 1 in fine i art. 9 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z tymi przepisami podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz autonomia uczelni (art. 3 ust. 1). Uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie (art. 9 ust. 2). W myśl art. 75 ust. 1 p.s.w.n., organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Z treści art. 75 ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. wynika, że regulamin studiów stanowiony jest przez senat w drodze uchwały. W ramach przyznanej autonomii, stosownie do treści art. 28 ust. 1 pkt 10 p.s.w.n., mieści się ustalanie warunków, trybu oraz terminu rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia i na kształcenie specjalistyczne przez senat (zadanie senatu). Z treści art. 75 ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. wynika, że regulamin studiów stanowiony jest przez senat w drodze uchwały. Uczelnia ustala warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji oraz sposób jej przeprowadzenia. Uchwała senatu jest udostępniana nie później niż do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok akademicki, w którym ma się odbyć rekrutacja, a w przypadku utworzenia uczelni lub studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu - niezwłocznie (art. 70 ust. 1 p.s.w.n.). Zgodnie z § 53 ust. 1 regulaminu studiów UG, wniosek o przyjęcie na studia prowadzone przez UG student innej uczelni lub uczelni zagranicznej składa za pośrednictwem prodziekana do Rektora. Terminy składania wniosków w semestrze zimowym i letnim określa Rektor. 2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, student innej uczelni dołącza: 1) zgodę właściwego przedstawiciela władz tej uczelni na przeniesienie, potwierdzającą wypełnienie przez studenta wszystkich obowiązków wobec tej uczelni; 2) kartę przebiegu studiów, zawierającą wykaz zaliczonych przedmiotów; 3) opis zaliczonych przedmiotów albo inny dokument opisujący treści programowe przedmiotu, w szczególności efekty uczenia się; 4) zaświadczenie potwierdzające aktualny status studenta w innej uczelni lub uczelni zagranicznej. Student uczelni zagranicznej dołącza do wniosku dokumenty, o których mowa w pkt 2-4. 3. Przyjęcie na studia prowadzone przez UG studenta innej uczelni lub uczelni zagranicznej może nastąpić w przypadku gdy: 1) student zaliczy co najmniej pierwszy semestr w innej uczelni lub uczelni zagranicznej; 2) stan różnic programowych oraz punktów ECTS pozwala na podjęcie studiów co najmniej na drugim semestrze. 4. Rektor, wyrażając zgodę na przyjęcie na studia, wskazuje semestr, od którego nastąpi podjęcie studiów, uwzględniając stan różnic programowych, a także określa termin uzupełnienia tych różnic. Nie może budzić wątpliwości, że Uniwersytet Gdański w powyższym § 53 regulaminu studiów, unormował kwestie związane z przyjęciem studenta innej uczelni na studia (przeniesienia z innej uczelni). Oprócz wymogów stricte formalnych (§ 53 ust. 1 i 2) zostały określone w nim również przesłanki merytoryczne (§ 53 ust. 3). Spełnienie przez skarżącego warunków formalnych nie było kwestionowane w sprawie. Podobnie jak wymogu z § 53 ust. 3 pkt 1. Jednak dla prawidłowego rozpoznania sprawy istotny jest zapis § 53 ust. 3 pkt 2 regulaminu studiów UG. Przepis ten wskazuje na dwie podstawowe przesłanki przyjęcia na studia studenta innej uczelni, którymi obok zaliczenia co najmniej pierwszego semestru w innej uczelni, są: - stan różnic programowych oraz - punktów ECTS, pozwalający na podjęcie studiów co najmniej na drugim semestrze. Skoro Uniwersytet Gdański w ramach swojej autonomii przewidział w regulaminie studiów przesłanki przyjęcia studenta na studia w trybie przeniesienia z innej uczelni, to powinny one znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji i determinować zapadłe rozstrzygnięcie. Określone bowiem przez samą uczelnię wymagania, którym nadano charakter normatywny w regulaminie uczelni, muszą być przez nią respektowane. Nie można w tym zakresie mówić o jakiejkolwiek swobodzie organu. Dla prawidłowego rozpoznania wniosku nie jest również wystarczające wymienienie regulaminowych warunków, bez dokonania jakiejkolwiek ich oceny w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie). Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje jednoznacznie, że organ uczelni rozpoznając żądanie skarżącego pominął w zaskarżonej decyzji w swoich rozważaniach kwestie: stanu różnic programowych oraz punktów ECTS, pozwalający na podjęcie studiów na co najmniej na drugim semestrze. Brak bowiem ustaleń w tym zakresie. W konsekwencji nie zostały one poddane analizie pod kątem ich spełnienia przez skarżącego. Organ nie przedstawił w tym zakresie stanowiska, które można by poddać kontroli. Czyni to, w świetle zapisów regulaminu, decyzję wadliwą. Taki sposób procedowania nie może zasługiwać na aprobatę. Niewątpliwie, organ powinien w pierwszej kolejności przeanalizować przesłanki określone w przywołanym unormowaniu regulaminu studiów UG i przedstawić wynik dokonanej oceny, a następnie stwierdzić czy student może zostać przyjęty lub nie przyjęty, dając wyraz zajętemu stanowisku w uzasadnieniu decyzji. Nie może przy tym ujść uwadze, że regulamin studiów UG, nie przewiduje innych warunków przeniesienia studenta z innej uczelni, w tym dotyczących faktu wcześniejszego ubiegania się o przyjęcie na studia na UG. Trudno więc zaakceptować sytuację, aby kryteria nie wynikające z regulaminu uczelni mogły być decydujące dla rozpoznania wniosku. Oceniając działanie organu uczelni należy zauważyć, że autonomia szkół wyższych pozwala na swobodne kształtowanie procesu rekrutacji, a tym samym wyboru kandydatów, którzy zostają przyjęci na studia. Specyfika ich funkcjonowania i działania, pozwala na samodzielnie kształtowanie przez te szkoły warunków przyjęcia na prowadzone przez nie studia, w wyniku czego są na nie przyjmowane, zdaniem władz uczelni, osoby odpowiednio do nich przygotowane. Regulacje obowiązujące w chwili złożenia wniosku o przyjęcie na studia w drodze przeniesienia z innej uczelni, jak i w czasie wydania zaskarżonej decyzji wskazują na jej uznaniowy charakter, wobec czego Rektor UG może, ale nie musi uwzględnić prośby o przeniesienie. Należy zaznaczyć, że w tego rodzaju sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki, w tym przypadku rekrutacji studentów. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza zatem do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Sąd sprawdza tylko czy organ w sposób prawidłowy przeprowadził proces wydania decyzji uznaniowej, czy uwzględnił wszystkie przepisy, czy materiał dowodowy został zebrany w całości, czy pojęcia nieostre zostały prawidłowo zinterpretowane, czy nie pominięto istotnych elementów przy ustalaniu stanu faktycznego oraz czy wybrał rozwiązanie przewidziane przepisem prawa materialnego. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., I OSK 130/10). Nadto, trzeba pamiętać, że w przypadku decyzji uznaniowej zakres kontroli sądowej jest ograniczony. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizując określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., I OSK 301/11). Przechodząc dalej, to przepis art. 72 ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stanowi, że odmowa przyjęcia na studia następuje w drodze decyzji administracyjnej. Wobec jednoznacznej treści powyższego przepisu nie może budzić wątpliwości obowiązek organów uczelni stosowania przepisów k.p.a. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2022 r., III OSK 1698/21 "obecny stan prawny nie przewiduje odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., a zatem w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnych przepisy k.p.a. powinny by stosowane wprost, do całego postępowania przed organami uczelni, choć oczywiście przy uwzględnieniu specyfiki działania uczelni wyższej, której główną misją jest działalność edukacyjna (patrz wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., III OSK 4974/21). Pogląd ten należy w pełni zaaprobować. Trzeba więc wskazać, że zgodnie z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Co więcej, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz obowiązane są do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Wskazane zasady postępowania administracyjnego, w tym i zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., organ realizuje między innymi poprzez prawidłowe, a więc zgodne z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji administracyjnej, załatwiającej daną sprawę. Uzasadnienie decyzji stanowi bowiem integralną część decyzji administracyjnej. Sporządzenie go w sposób istotnie wadliwy, uniemożliwia zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia, a w konsekwencji czyni niemożliwym dokonanie przez Sąd kontroli decyzji administracyjnej. Trzeba również podkreślić, że decyzje negatywne dla strony, powinny być szczególnie przekonująco, wyczerpująco i starannie uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych, czy też nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Decyzja taka powinna więc w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania organu. W świetle poczynionych rozważań organ uczelni rozpoznający sprawę nie sprostał także pozostałym opisanym powyżej obowiązkom, wynikającym z ogólnych zasad k.p.a. Dlatego przedmiotowa decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Mając na względzie przywołane okoliczności sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję orzekając jak w sentencji wyroku. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z poczynionych rozważań. Rozpoznając ponownie sprawę Rektor UG zobowiązany będzie rozpoznać sprawę w jej całokształcie, uwzględniając uwagi Sądu. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło