III SA/Gd 62/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r. sprawy ze skargi "S" S.A. w G. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy [...] z dnia 28 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku wypłaty nagród jubileuszowych oraz odpraw emerytalno-rentowych oddala skargę. Po przeprowadzeniu kontroli w "S" S.A. Inspektor Pracy w dniu 15 listopada 2007 r. wydał nakaz zawierający dwie decyzje zobowiązujące "S" do wypłaty wskazanym pracownikom nagrody jubileuszowej i odprawy emerytalno - rentowej, świadczenia te były należne na mocy postanowień układu zbiorowego pracy. Na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności. "S" S.A. odwołała się od tej decyzji wskazując na trudną sytuację finansową. Uniemożliwia to wykonanie nałożonych obowiązków natychmiast. W pierwszej kolejności pracodawca musi regulować zobowiązania związane z wypłatą wynagrodzeń, a dopiero później będą realizowane wypłaty odpraw emerytalno - rentowych i nagród jubileuszowych. Po rozpatrzeniu odwołania Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia 18 grudnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzje organu niższej instancji. Organ wskazał, że ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości i zostały potwierdzone protokołem kontroli podpisanym przez pracodawcę bez zastrzeżeń. Następnie powołał się na treść art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, który przewiduje, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy polegających na niewypłaceniu wynagrodzeń za pracę lub innego świadczenia organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. W tych okolicznościach sprawy zarzuty odwołania nie mogą wpłynąć na zmianę decyzji administracyjnej inspektora pracy. Zasady prawa pracy stanowią, że na pracodawcy spoczywa ryzyko gospodarcze prowadzonej działalności, którego nie można w żadnym stopniu przenieść na pracownika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "S" S.A. stwierdziła, że decyzja organu odwoławczego narusza interes prawny skarżącej, ponieważ część osób objętych decyzją wystąpiła na drogę sądową przeciwko pracodawcy. W chwili wydania zaskarżonej decyzji nie zapadły jeszcze prawomocne orzeczenia rozstrzygające o roszczeniach tych osób. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że w przypadku wystąpienia sytuacji spornej inspektor pracy nie może nałożyć obowiązku wypłaty wynagrodzenia i innych składników z nim związanych, ale może jedynie zobligować pracodawcę do rozwiązania występującej sytuacji spornej, np. poprzez wniesienie stosownego powództwa do sądu pracy. Skarżąca wskazała jakich pracowników dotyczą toczące się sprawy sądowe i podkreśliła, że ich roszczenia objęte nakazem były niewymagalne w chwili wydania decyzji. W ocenie skarżącej wydanie nakazu w sprawie, gdy istniał spór pracodawcy i pracownika jest pozbawionym podstawy prawnej wkraczaniem administracji publicznej w zakres kompetencji zastrzeżonych przez ustawodawcę na rzecz sądów powszechnych - sądów pracy. Powołała się przy tym na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2006 r. w sprawie o sygn. akt l OSK 1400/05 (Lex nr 275465). W dalszej kolejności skarżąca powtórzyła argumenty o swojej złej kondycji finansowej. Wskazała m.in., że aby utrzymać zakład w ruchu wypłaca swoim pracownikom wynagrodzenie w niepełnej wysokości. "S" od wielu lat znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, która spowodowana Jest różnymi czynnikami natury ekonomicznej oraz objęta jest programem restrukturyzacyjnym. Na skutek licznych postępowań egzekucyjnych ma zajęte konta bankowe i wpisane hipoteki. Skarżąca jako priorytetowe uznaje wypłatę bieżących wynagrodzeń oraz zapewnienie środków niezbędnych do dalszej produkcji. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektorat Pracy w G. wniósł o jej oddalenie na koszt skarżącej. Inspektorat zaprzeczył zarzutom, że w chwili wydania nakazu zapłaty istniał spór co do zasady lub wysokości wynagrodzenia między skarżącą spółką a wskazanymi pracownikami. W szczególności w zakresie ustaleń faktycznych pracodawca nie wnosił zastrzeżeń. Ponadto celem wystąpienia tych pracowników na drogę sądową było uzyskanie należnych świadczeń w drodze egzekucji sądowej zmierzającej do zaspokojenia wierzyciela z majątku dłużnika. Biorąc pod uwagę fakt, że w trakcie kontroli upoważniony pracownik skarżącej twierdził, że wykaz nie zawiera świadczeń zasądzonych wyrokami sądowymi, istnieje prawdopodobieństwo, że skarżąca celowo i świadomie ukrywała fakt toczących się postępowań sądowych. Inspektorat podkreślił, że z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu pracy wygasa obowiązek wypłaty wynagrodzenia, powstaje natomiast obowiązek wykonania tego orzeczenia. W związku z twierdzeniami pełnomocnika skarżącej, na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 r. Sąd zobowiązał go m.in. do wykazania, że wnioski o ukaranie członków zarządu skarżącej spółki dotyczą również nie wypłacenia pieniędzy osobom wymienionym w nakazie z dnia 15 listopada 2007 r. oraz do przedłożenia odpisów wyroków w sprawach z powództwa wymienionych pracowników. Pełnomocnik wykonał zobowiązanie pismem procesowym z dnia 29 kwietnia 2008 r., do którego załączył kopie wyroków sądów powszechnych. W piśmie tym wskazał, że egzekucja nakazu z dnia 15 listopada 2007 r. mogłaby podważać konstytucyjny zakaz dwukrotnego stosowania środka represyjnego wobec tego samego podmiotu za ten sam czyn zabroniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 18 § 1 Kodeksu Pracy nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy. Zakładowy układ zbiorowy skarżącej [...], co jest bezsporne, przewiduje nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalno - rentowe. Są to podobnie jak wynagrodzenia za pracę świadczenia związane z wykonywaniem pracy (§ 143-145 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy a także § 161 ust. 1 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy). Przeprowadzona przez Inspektorat Pracy Kontrola w "S" S.A. w dniach od 17 do 24 października 2007 r. i listopada 2007 r. kontrola wykazała, iż 182 pracownikom "S" S.A. nie wypłacono nagród jubileuszowych za wrzesień i październik 2007 r., sześciu pracownikom nie wypłacono odpraw emerytalnych. W związku z powyższym organ na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 września 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89 poz. 589) wydał nakaz z dnia 15 listopada 2007 r. nr [...] którym nakazał "S" S.A. wypłacić nagrody jubileuszowe 182 pracownikom za miesiąc wrzesień i październik 2007 r., a także odprawy emerytalno - rentowe 6 pracownikom. Jednocześnie sporządził wystąpienie do "S" S.A. Jak wynika z dziennika sprawy jest to kolejny nakaz wystawiony przez Inspektora Pracy. Kierownictwo "S" nie kwestionuje obowiązku wypłacenia wymienionych w nakazie środków zasłania się jednak brakiem środków płatniczych. W załączniku Nr 1 dot. realizacji nakazu skarżąca "S" zawarła zapis "wyjaśniamy, że "S" aktualnie w miarę możliwości realizuje decyzje wynikające z wcześniejszych nakazów. "S" dołoży wszelkich starań w celu uregulowania zobowiązania wobec pracowników i byłych pracowników. Podobne sformułowanie zawarte zostało w odwołaniu od przedmiotowego nakazu. Z powyższego wynika, że wysokość nakazanych do wypłacenia kwot była bezsporna. Zaskarżoną decyzją Okręgowy Inspektorat Pracy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zasadnie podnosząc, iż ryzyka działalności gospodarczej pracodawcy w żadnym stopniu nie można przenosić na pracownika. Podnoszony przez skarżącą zarzut, iż część roszczenia ma charakter niewymagalny bowiem niektórzy z pracowników wystąpili na drogę sądową i nie zapadły jeszcze prawomocne wyroki nie może być uznany za uprawniony. Nakaz zapłaty jest decyzją kierowaną do pracodawcy jako podmiotu prawnego, ma na celu zdyscyplinowanie go ewentualnym nałożeniem kary grzywny nie stanowi jednak tytułu wykonawczego na podstawie którego uprawniony pracownik mógłby egzekwować swoje uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Okoliczność, iż część pracowników wymienionych w nakazie weszła na drogę postępowania sądowego w żadnym razie nie wskazuje na nielegalność zaskarżonej decyzji zwłaszcza, iż wynikające z nakazu kwoty są niekwestionowane a wniesione pozwy opiewają na kwoty wynikające z nakazu Państwowej Inspekcji Pracy. Jak to wynika z art. 10 ustawy a Państwowa Inspekcja Pracy stojąc na straży interesu pracownika w zakresie przestrzegania przepisów prawa pracy przez pracodawcę działa z urzędu co nie wyklucza możliwości dochodzenia swoich racji przez poszczególnych pracowników na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.